Przejdź do treści

Bezoar – przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie

Bezoar - przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
"Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym" - podkreśla psycholog Dominik Haak
„Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym” – podkreśla psycholog i seksuolog Dominik Haak
Elena Krawzow
Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia
Jest decyzja Rady Medycznej w sprawie trzeciej dawki szczepionki
Co z trzecią dawką szczepionki dla osób powyżej 18. roku życia? Rada Medyczna wydała rekomendacje
"Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?". Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
„Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?”. Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
9 sposobów, by uniknąć infekcji tej jesieni

Bezoar to ciało obce powstające w żołądku z niestrawionych resztek pokarmowych bądź innych połkniętych materiałów. Chory może nie wiedzieć o obecności bezoaru w organizmie, chociaż czasem złóg daje o sobie znać w postaci dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – nudności i wymiotów czy bólu w nadbrzuszu. W diagnostyce bezoarów wykorzystuje się badania obrazowe.

Co to jest bezoar?

Bezoar to złóg tworzący się w żołądku w wyniku połknięcia materiałów, które nie ulegają strawieniu. Zalegające resztki pokarmowe i inne gromadzące się substancje powlekane są śluzem, który zlepia powstały twór w twardy „kamień”. Choć bezoar tworzy się w żołądku, może przemieszczać się także do przełyku lub odbytnicy. Nazwa bezoar pochodzi od arabskiego słowa „badzehr” lub perskiego „padzahr” oznaczających wydalenie trucizny lub antidotum. Niegdyś bezoary tworzące się w żołądku zwierząt uważane były za pożyteczne leki, a nawet przypisywano im właściwości magiczne.

Rodzaje bezoarów

Bezoary mogą powstawać z:

  • włókien roślinnych warzyw, owoców i zbóż (fitobezoary) – są to najczęściej tworzące się bezoary; ich głównym składnikiem jest celuloza, hemiceluloza, garbniki lub lignina pochodzące z takich pokarmów jak: seler, suszone śliwki, morele, skórka winogron, pomarańcza, rodzynki, arbuz, dynia lub grzyby;
  • włosów (trichobezoary) – tego typu bezoary powstają na podłożu zaburzeń psychiatrycznych – trichotillomani (przymusowego wyrywania włosów) oraz trichofagii (kompulsywnego zjadania włosów);
  • leków (farmakobezoary) – preparaty sprzyjające powstawaniu bezoarów to leki zobojętniające stosowane w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy (preparaty zawierające wapń, węglan magnezu i glin). Ponadto niektóre leki (werapamil, cefaklor) powlekane są octanem celulozy, który może zalegać w żołądku i sprzyjać tworzeniu się bezoarów. Podobny wpływ na gromadzenie się złogów mają leki zawierające nierozpuszczalne w jelitach nośniki, np. aspiryna lub omeprazol.
  • białek mleka przeznaczonego dla  niemowląt (laktobezoary) – w ciągu ostatnich 31 lat (1987-2018) zaobserwowano jedynie 40 przypadków laktobezoarów u dzieci. Mogą do nich predysponować: wcześniactwo, niska masa urodzeniowa, odwodnienie oraz skład mieszanki mlecznej – wysoka kaloryczność i duża zawartość białka, przy jednoczesnych ograniczonych możliwościach trawiennych wcześniaków (obniżonej aktywności enzymatycznej w przewodzie pokarmowym i gruczołach ślinowych);
  • innych, nietypowych materiałów: papieru, plastiku czy metalu.

Przyczyny powstawania bezoaru

Bezpośrednią przyczyną tworzenia się bezoarów jest upośledzone opróżnianie żołądka. Za główny czynnik zwiększający ryzyko powstawania „kamieni jelitowych” uważa się przebytą operację żołądka (wagotomię, gastrektomię, plastykę odźwiernika czy antrektomię), ze względu na zmniejszenie kwasowości żołądka i ilości wydzielanych soków żołądkowych, a tym samym zaburzenie procesów trawiennych.

Inną przyczyną tworzenia się bezoarów są zaburzenia gryzienia i żucia, które skutkują połykaniem zbyt dużych cząstek pokarmu, szczególnie warzyw i owoców. Bezoary pojawiają się u osób z niedoczynnością tarczycy, cukrzycą i chorobami tkanki łącznej.

młoda kobieta stoi i trzyma się za brzuch

Bezoar – objawy

Niektóre bezoary nie powodują żadnych objawów chorobowych. Inne wywołują dyskomfort w jamie brzusznej, uczucie pełności po posiłku, trudności w połykaniu pokarmów, nudności, wymioty, spadek apetytu, utratę masy ciała, nieprzyjemny zapach z ust. Dodatkowo może pojawić się krwawienie z przewodu pokarmowego, smoliste stolce, krwawe wymioty lub omdlenia. Objawy te spowodowane są przewlekłym procesem zapalnym toczącym się w błonie śluzowej żołądka oraz tworzeniem się nadżerek i owrzodzeń. W skrajnych przypadkach bezoary powodują niedrożność lub perforację jelit, która może doprowadzić do niedociśnienia i wstrząsu.

Bezoar – diagnostyka

Aby zdiagnozować bezoar, lekarz przeprowadza wywiad lekarski, ze szczególnym uwzględnieniem współistniejących chorób, stosowanych leków i dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Duże bezoary można wyczuć palpacyjnie, uciskając brzuch. Do wykrywania bezoarów wykorzystuje się badania endoskopowe, radiologiczne oraz tomografię komputerową (TK). TK umożliwia wykrycie wielu bezoarów oraz wykluczenie innych przyczyn niedrożności jelit.

Leczenie bezoaru

Metoda, jaką zastosuje się w leczeniu bezoaru zależy od wielkości złogów, ich lokalizacji oraz towarzyszących im zmian patologicznych. Bezoary można rozpuszczać przy pomocy różnych związków chemicznych (enzymów lub leków prokinetycznych), usuwać endoskopowo lub laparoskopowo. Ważnym elementem terapii jest leczenie choroby podstawowej, która mogła przyczynić się do powstania bezoaru.

kieliszek wina

Zapobieganie tworzeniu się bezoarów

Do profilaktycznych działań stosowanych w celu zapobiegania tworzeniu się bezoarów należy:

  • odpowiednie spożywanie posiłków – dokładne żucie kęsów pokarmów, jedzenie bez pośpiechu;
  • unikanie twardych produktów, zastępowanie ich posiłkami płynnymi lub półpłynnymi;
  • picie dwóch-trzech litrów wody dziennie;
  • stosowanie leków prokinetycznych;
  • zgłaszanie się na wizyty kontrolne do poradni gastrologicznej;
  • zasięgnięcie porady psychologicznej w przypadku występowania trichobezoarów.

Bibliografia:

  1. Przemysław Dyrla, Stanisław Wojtuń, Łukasz Jałocha, Marek Wojtkowiak, Jerzy Gil, „Fitobezoar żołądka – opis przypadku”, Pediatr Med Rodz 2011, 7 (2), p.164-167.
  2. Konstantinos A. Paschos, Anestis Chatzigeorgiadis, „Pathophysiological and clinical aspects of the diagnosis and treatment of bezoars”, Annals of Gastroenterology (2019) 32, 1-9.
  3. Michael K. Sanders, „Bezoars: From Mystical Charms to Medical and Nutritional Management”, Practical Gastroenterology, 2004.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Na skorupkach jaj wykryto salmonellę. GIS wydał ostrzeżenie

Na skorupkach jaj wykryto salmonellę. GIS wydał ostrzeżenie

Wady i choroby wrodzone dróg żółciowych – objawy, leczenie

Anisakioza – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Ciało obce w przewodzie pokarmowym – objawy i leczenie

Trichurioza – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Kamica przewodowa – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Biegunka szpitalna a Clostridium difficile. Objawy zakażenia

Skąd ta senność po jedzeniu? 6 możliwych powodów /fot.Pexels Polina Tankilevitch

Skąd ta senność po jedzeniu? 6 możliwych powodów

Angina ropna – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Balantidioza – objawy i leczenie zakażenia Balantidium coli

Tęgoryjczyca – objawy i leczenie zakażenia tęgoryjcem

Biegunka podróżnych – przyczyny, objawy, leczenie

Giardioza – objawy i leczenie zakażenia Giardia lamblia

Biegunka po antybiotyku – co robić? Ile trwa i jak ją leczyć?

Endoskopia jelita cienkiego i grubego – wskazania i przebieg

Badanie pH kału – wysokie i niskie pH, nietolerancja laktozy

Mikrobiom – co to jest, wpływ na organizm człowieka, badanie

choroba leśniowskiego-crohna

„Brak toalety na wyłączność jest dla mnie dyskomfortem. Niechętnie dzielę się nią nawet z przyjaciółmi czy rodziną”. O codzienności osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna

Choroba Menetrier’a – objawy, diagnostyka i leczenie

Gastroskopia to jedno z badań endoskopowych.

Gastroskopia – wskazania, przygotowanie, przebieg i cena badania

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?