Przejdź do treści

Endoskopia – co to jest? Na czym polega badanie endoskopowe?

Endoskopia / Fot. s4svisuals/AdobeStock
Endoskopia / Fot. s4svisuals/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
laboratorium, badanie próbki małpiej ospy
Małpia ospa w Europie – potwierdzone przypadki. Czy jest groźna i jakie daje objawy?
para w łóżku
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Pocałunek to samo zdrowie / istock
Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog mówi nam, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog wyjaśnia, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tomasz Dzieciątkowski: obawy dotyczące szczepionek przeciw COVID-19 i chorób powodujących bezpłodność kobiet są bezpodstawne

Endoskopia to grupa zabiegów mających na celu diagnostykę, pobieranie materiału do badania histopatologicznego lub leczenie zmian chorobowych. Wyróżniamy trzy podstawowe zakresy badań: endoskopia laryngologiczna, endoskopia przewodu pokarmowego i endoskopia ortopedyczna. Na czym polega badanie endoskopowe? I jak się do niego przygotować? 

Wyraz „endoskopia” wywodzi się od nazwy urządzenia do jego wykonywania, czyli endoskopu. Pierwszy raz został on wykorzystany w roku 1932 przez Rudolfa Schindlera i Georga Wolfa. Obecnie każdy endoskop jest giętki i wyposażony w kamerę oraz źródło światła. Zanim jednak endoskop przybrał taką formę, był urządzeniem ze sztywną rurką, przez co nie dawał tak dużych możliwości.

tarczyca

Endoskopia – co to jest?

Endoskopia to ogólna nazwa zabiegów diagnostyczno-leczniczych w medycynie, które polegają na badaniu wnętrza ciała przy wykorzystaniu endoskopów. To aparaty umożliwiające doprowadzanie światła oraz optyki do wnętrza przewodu pokarmowego, oddechowego czy innych jam ciała.

„Co to jest endoskopia?” – tego rodzaju pytania zadaje wielu pacjentów, którzy pierwszy raz o niej słyszą lub są kwalifikowani do zabiegu. Założenia endoskopii są proste. Chodzi o wprowadzenie urządzenia endoskopowego (minikamery ze źródłem światła) do ciała w celu wykonania określonych czynności. Najczęściej chodzi o badania, które pomagają wykluczyć lub zdiagnozować wiele chorób.

Kiedy wykonuje się badanie endoskopowe?

Na ogół endoskopię wykonuje się, kiedy zachodzi podejrzenie dysfunkcji takich narządów, jak:

  • zatoki,
  • oskrzela,
  • żołądek,
  • tchawica,
  • przełyk,
  • jelita,
  • odbyt,
  • szyjka macicy,
  • cewka moczowa.

Na czym polega badanie endoskopowe?

Endoskop może zostać wprowadzony przez naturalny otwór ciała (m.in. nos, usta, cewkę moczową) lub przez otwór wykonany na potrzeby zabiegu. Po wprowadzeniu urządzenia na ekranie komputera lekarza wyświetla się obraz z kamery znajdującej się w endoskopie. Sam przebieg badania różni się w zależności od badanych narządów.

Rodzaje badania endoskopem

  • gastroskopia – endoskopia przewodu pokarmowego jest wykonywana nie tylko w celu wykrywania nieprawidłowości w jego obrębie, ale również do pobierania materiału do badań oraz przeprowadzania zabiegów mających na celu zatrzymywanie krwawień,
  • bronchoskopia pozwala na badanie tchawicy i oskrzeli oraz pobieranie próbek śluzówki i wydzieliny do badań laboratoryjnych,
  • cytoskopia – polega na wziernikowaniu pęcherza moczowego,
  • endoskopia igłowa – polega na przeprowadzeniu badania wnętrza oka, zastawek sercowych czy naczyń wieńcowych,
  • laparoskopia – ten rodzaj endoskopii jest wykonywany przez otwór w brzuchu. Ma na celu ocenę wnętrza jamy otrzewnej,
  • endoskopia jelita grubego – nazywa się ją kolonoskopią i wykonuje w celu sprawdzenia stanu jelita grubego,
  • artroskopia – polega na wziernikowaniu stawu.

Poza wymienionymi rodzajami endoskopię można jeszcze podzielić ze względu na cel jej wykonywania. W tym przypadku wyróżnia się endoskopię diagnostyczną i endoskopię zabiegową.

Endoskopia kapsułkowa

Endoskopia kapsułkowa to kolejny rodzaj endoskopii, który charakteryzuje się tym, że pacjent musi połknąć specjalną metalową kapsułkę z kamerą. Daje ona lekarzowi możliwość sprawdzenia stanu jelita cienkiego pacjenta. Zleca się ją głównie w przypadku, gdy pacjent zmaga się z biegunką, wymiotami, bólami brzucha czy krwawi z jamy brzusznej.

Endoskopia: przygotowanie do badania

Przygotowanie do endoskopii zależy głównie od jej rodzaju. Zdecydowanie najwięcej od pacjenta wymaga kolonoskopia, czyli badanie jelita grubego. Już 3 dni przed planowanym zabiegiem konieczna jest zmiana diety na płynną. W ostatnim dniu poprzedzającym zabieg jedynym posiłkiem może być śniadanie we wczesnych godzinach porannych, a następnie wskazane jest przyjmowanie specjalnego preparatu w płynnej postaci. 

Zdecydowanie mniej rygorystyczne są przygotowania do endoskopii przewodu pokarmowego. Osoby czekające na gastroskopię powinny powstrzymać się od jedzenia przez 8 godzin oraz od palenia papierosów i żucia gumy przez 4 godziny poprzedzające zabieg.

Z kolei, aby przystąpić do bronchoskopii, należy być na czczo (przynajmniej 6 godzin bez jedzenia i picia), a ponadto przynajmniej dzień wcześniej zrezygnować ze spożywania alkoholu, palenia papierosów i stosowania innych używek. 

Niezależnie od rodzaju endoskopii każdy pacjent powinien wiedzieć, że takie zabiegi nie należą do najprzyjemniejszych doświadczeń. Zazwyczaj badanie trwa od kilku do kilkudziesięciu minut. W tym czasie pacjenci często mają podawane znieczulenie dożylne albo aplikowane specjalne żele znieczulające miejscowo. Ma to na celu nie tylko ulżenie osobie, której jest wykonywany zabieg, ale również ułatwienie pracy lekarzowi, który go wykonuje.

Jeśli chodzi o ewentualne powikłania po endoskopii, to ryzyko ich wystąpienia zależy od rodzaju badania/operacji. Aby do nich nie doszło, zawsze należy stosować się do zaleceń lekarza wykonującego zabieg.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Kobieta

Diagnozowanie chorób tarczycy. Jak przygotować się do badania?

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Rak pęcherzyka żółciowego – objawy i leczenie nowotworu

Zespół krótkiego jelita – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Rak brodawki Vatera – przyczyny, objawy, leczenie

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Gastropareza – objawy i leczenie. Gastropareza cukrzycowa

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Dr hab. med. Anna Wójcicka, genetyczka

Dr hab. med. Anna Wójcicka, genetyczka: wiedza o obciążeniu genetycznym to broń w naszych rękach

Żołądek – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przełyk – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Tyreotropina (TSH) – co to jest, wytwarzanie, funkcje, normy

Jelito cienkie – długość, budowa, funkcje. Jak o nie dbać?

Drogi żółciowe – budowa, rola w organizmie, choroby

Kobieta

Wciąż słyszymy o potrzebie suplementacji witaminy B12. Jak ocenić jej realny poziom we krwi?

Jelito grube – budowa, funkcje w organizmie, choroby

Gardło – budowa, funkcje, dolegliwości i choroby gardła

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?