Przejdź do treści

Endoskopia – co to jest? Na czym polega badanie endoskopowe?

Endoskopia / Fot. s4svisuals/AdobeStock
Endoskopia / Fot. s4svisuals/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Anna Lewandowska
Anna Lewandowska: „Wierzę, że są obszary życia, które powinny być rozstrzygane w sumieniach”
koronawirus w Polsce
Padł kolejny rekord zarażeń koronawirusem. MZ potwierdziło ponad 20 tys. przypadków
Koronawirus. Niemcy i Francja wprowadzają lockdown, by zaprzestać szerzeniu pandemii
Ursula von der Leyen
Ursula von der Leyen: „Prawa kobiet to atut i osiągnięcie. Cofanie się nie jest opcją”
Noradrenalina – działanie, objawy niedoboru i nadmiaru, lek

Endoskopia to grupa zabiegów mających na celu diagnostykę, pobieranie materiału do badania histopatologicznego lub leczenie zmian chorobowych. Wyróżniamy trzy podstawowe zakresy badań: endoskopia laryngologiczna, endoskopia przewodu pokarmowego i endoskopia ortopedyczna. Na czym polega badanie endoskopowe? I jak się do niego przygotować? 

Wyraz „endoskopia” wywodzi się od nazwy urządzenia do jego wykonywania, czyli endoskopu. Pierwszy raz został on wykorzystany w roku 1932 przez Rudolfa Schindlera i Georga Wolfa. Obecnie każdy endoskop jest giętki i wyposażony w kamerę oraz źródło światła. Zanim jednak endoskop przybrał taką formę, był urządzeniem ze sztywną rurką, przez co nie dawał tak dużych możliwości.

tarczyca

Endoskopia – co to jest?

Endoskopia to ogólna nazwa zabiegów diagnostyczno-leczniczych w medycynie, które polegają na badaniu wnętrza ciała przy wykorzystaniu endoskopów. To aparaty umożliwiające doprowadzanie światła oraz optyki do wnętrza przewodu pokarmowego, oddechowego czy innych jam ciała.

„Co to jest endoskopia?” – tego rodzaju pytania zadaje wielu pacjentów, którzy pierwszy raz o niej słyszą lub są kwalifikowani do zabiegu. Założenia endoskopii są proste. Chodzi o wprowadzenie urządzenia endoskopowego (minikamery ze źródłem światła) do ciała w celu wykonania określonych czynności. Najczęściej chodzi o badania, które pomagają wykluczyć lub zdiagnozować wiele chorób.

Kiedy wykonuje się badanie endoskopowe?

Na ogół endoskopię wykonuje się, kiedy zachodzi podejrzenie dysfunkcji takich narządów, jak:

  • zatoki,
  • oskrzela,
  • żołądek,
  • tchawica,
  • przełyk,
  • jelita,
  • odbyt,
  • szyjka macicy,
  • cewka moczowa.

Na czym polega badanie endoskopowe?

Endoskop może zostać wprowadzony przez naturalny otwór ciała (m.in. nos, usta, cewkę moczową) lub przez otwór wykonany na potrzeby zabiegu. Po wprowadzeniu urządzenia na ekranie komputera lekarza wyświetla się obraz z kamery znajdującej się w endoskopie. Sam przebieg badania różni się w zależności od badanych narządów.

Rodzaje badania endoskopem

  • gastroskopia – endoskopia przewodu pokarmowego jest wykonywana nie tylko w celu wykrywania nieprawidłowości w jego obrębie, ale również do pobierania materiału do badań oraz przeprowadzania zabiegów mających na celu zatrzymywanie krwawień,
  • bronchoskopia pozwala na badanie tchawicy i oskrzeli oraz pobieranie próbek śluzówki i wydzieliny do badań laboratoryjnych,
  • cytoskopia – polega na wziernikowaniu pęcherza moczowego,
  • endoskopia igłowa – polega na przeprowadzeniu badania wnętrza oka, zastawek sercowych czy naczyń wieńcowych,
  • laparoskopia – ten rodzaj endoskopii jest wykonywany przez otwór w brzuchu. Ma na celu ocenę wnętrza jamy otrzewnej,
  • endoskopia jelita grubego – nazywa się ją kolonoskopią i wykonuje w celu sprawdzenia stanu jelita grubego,
  • artroskopia – polega na wziernikowaniu stawu.

Poza wymienionymi rodzajami endoskopię można jeszcze podzielić ze względu na cel jej wykonywania. W tym przypadku wyróżnia się endoskopię diagnostyczną i endoskopię zabiegową.

Endoskopia kapsułkowa

Endoskopia kapsułkowa to kolejny rodzaj endoskopii, który charakteryzuje się tym, że pacjent musi połknąć specjalną metalową kapsułkę z kamerą. Daje ona lekarzowi możliwość sprawdzenia stanu jelita cienkiego pacjenta. Zleca się ją głównie w przypadku, gdy pacjent zmaga się z biegunką, wymiotami, bólami brzucha czy krwawi z jamy brzusznej.

Endoskopia: przygotowanie do badania

Przygotowanie do endoskopii zależy głównie od jej rodzaju. Zdecydowanie najwięcej od pacjenta wymaga kolonoskopia, czyli badanie jelita grubego. Już 3 dni przed planowanym zabiegiem konieczna jest zmiana diety na płynną. W ostatnim dniu poprzedzającym zabieg jedynym posiłkiem może być śniadanie we wczesnych godzinach porannych, a następnie wskazane jest przyjmowanie specjalnego preparatu w płynnej postaci. 

Zdecydowanie mniej rygorystyczne są przygotowania do endoskopii przewodu pokarmowego. Osoby czekające na gastroskopię powinny powstrzymać się od jedzenia przez 8 godzin oraz od palenia papierosów i żucia gumy przez 4 godziny poprzedzające zabieg.

Z kolei, aby przystąpić do bronchoskopii, należy być na czczo (przynajmniej 6 godzin bez jedzenia i picia), a ponadto przynajmniej dzień wcześniej zrezygnować ze spożywania alkoholu, palenia papierosów i stosowania innych używek. 

Niezależnie od rodzaju endoskopii każdy pacjent powinien wiedzieć, że takie zabiegi nie należą do najprzyjemniejszych doświadczeń. Zazwyczaj badanie trwa od kilku do kilkudziesięciu minut. W tym czasie pacjenci często mają podawane znieczulenie dożylne albo aplikowane specjalne żele znieczulające miejscowo. Ma to na celu nie tylko ulżenie osobie, której jest wykonywany zabieg, ale również ułatwienie pracy lekarzowi, który go wykonuje.

Jeśli chodzi o ewentualne powikłania po endoskopii, to ryzyko ich wystąpienia zależy od rodzaju badania/operacji. Aby do nich nie doszło, zawsze należy stosować się do zaleceń lekarza wykonującego zabieg.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Badanie ginekologiczne – jak wygląda, wskazania, przygotowanie

USG szyi – co wykrywa i jakie są wskazania do badania

Hiperkalcemia – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Homocysteina – norma, badanie, jak obniżyć poziom homocysteiny

USG jamy brzusznej – kiedy, po co i dla kogo?

USG jamy brzusznej – przygotowanie, cena. Co wykrywa badanie?

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta leży na łóżku

Laparoskopia endometriozy – cena. Prywatnie czy na NFZ?

Kobieta owinięta w szalik, a tle rozmyty jesienny krajobraz.

Z czym najczęściej przychodzimy do lekarza jesienią i zimą? Jak uniknąć choroby? Radzi lekarz rodzinny Michał Sutkowski

chirurdzy na sali operacyjnej

„Piątego razu nie było”. Chirurg Paweł Kabata opisuje przejmującą historię pacjentki, która wybrała leczenie „dietą i ziołami”

Chcesz zadbać o jelita? 4 rzeczy, o których musisz pamiętać

Kobieta je danie na talerzu

W których odcinkach przewodu pokarmowego wchłaniane są poszczególne witaminy? Wyjaśnia dietetyczka

Glukoza w ciąży - ważne badanie dla przyszłej mamy

Glukoza w ciąży – ważne badanie dla przyszłej mamy

Motylica wątrobowa - czym jest i co powoduje

Motylica wątrobowa – co to, zarażanie, objawy, leczenie

słodka papryka mielona

Salmonella w popularnej przyprawie. GIS wycofuje ze sklepów partię słodkiej papryki

Dłoń oparta o szklankę wody

Czkawka – przyczyny, leczenie. Czego objawem jest czkawka?

Choroba Whipple’a – na czym polega? Jakie są objawy choroby?

Choroba Whipple’a – na czym polega? Jakie są objawy choroby?

Zespół złego wchłaniania/Getty Images

Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?

Masz wzdęcia? 10 produktów, które pomogą ci z nimi walczyć

Problem z zaparciami? Zobacz, co twój organizm chce ci powiedzieć

10 ziół i przypraw, które powinnaś zacząć dodawać do swoich posiłków

4 powody, dla których warto jeść błonnik. Chodzi nie tylko o zaparcia

Badania profilaktyczne dziecka / istock

Jakie badania profilaktyczne warto zrobić dziecku w wakacje? Pediatra Ewa Miśko-Wąsowska wyjaśnia

Gdy twój chłopak nie chce się badać. W jaki sposób go do tego nakłonić?

szczoteczka do cytologii

Szczoteczka do cytologii – jak wygląda cytologia?

Najpopularniejsze

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.