Przejdź do treści

Endoskopia – co to jest? Na czym polega badanie endoskopowe?

Endoskopia / Fot. s4svisuals/AdobeStock
Endoskopia / Fot. s4svisuals/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Endoskopia to grupa zabiegów mających na celu diagnostykę, pobieranie materiału do badania histopatologicznego lub leczenie zmian chorobowych. Wyróżniamy trzy podstawowe zakresy badań: endoskopia laryngologiczna, endoskopia przewodu pokarmowego i endoskopia ortopedyczna. Na czym polega badanie endoskopowe? I jak się do niego przygotować? 

Wyraz „endoskopia” wywodzi się od nazwy urządzenia do jego wykonywania, czyli endoskopu. Pierwszy raz został on wykorzystany w roku 1932 przez Rudolfa Schindlera i Georga Wolfa. Obecnie każdy endoskop jest giętki i wyposażony w kamerę oraz źródło światła. Zanim jednak endoskop przybrał taką formę, był urządzeniem ze sztywną rurką, przez co nie dawał tak dużych możliwości.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł
Energia
Vigor Up! Fast o smaku owoców leśnych, 20 tabletek musujących
24,90 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
tarczyca

Endoskopia – co to jest?

Endoskopia to ogólna nazwa zabiegów diagnostyczno-leczniczych w medycynie, które polegają na badaniu wnętrza ciała przy wykorzystaniu endoskopów. To aparaty umożliwiające doprowadzanie światła oraz optyki do wnętrza przewodu pokarmowego, oddechowego czy innych jam ciała.

„Co to jest endoskopia?” – tego rodzaju pytania zadaje wielu pacjentów, którzy pierwszy raz o niej słyszą lub są kwalifikowani do zabiegu. Założenia endoskopii są proste. Chodzi o wprowadzenie urządzenia endoskopowego (minikamery ze źródłem światła) do ciała w celu wykonania określonych czynności. Najczęściej chodzi o badania, które pomagają wykluczyć lub zdiagnozować wiele chorób.

Kiedy wykonuje się badanie endoskopowe?

Na ogół endoskopię wykonuje się, kiedy zachodzi podejrzenie dysfunkcji takich narządów, jak:

  • zatoki,
  • oskrzela,
  • żołądek,
  • tchawica,
  • przełyk,
  • jelita,
  • odbyt,
  • szyjka macicy,
  • cewka moczowa.

Na czym polega badanie endoskopowe?

Endoskop może zostać wprowadzony przez naturalny otwór ciała (m.in. nos, usta, cewkę moczową) lub przez otwór wykonany na potrzeby zabiegu. Po wprowadzeniu urządzenia na ekranie komputera lekarza wyświetla się obraz z kamery znajdującej się w endoskopie. Sam przebieg badania różni się w zależności od badanych narządów.

Rodzaje badania endoskopem

  • gastroskopia – endoskopia przewodu pokarmowego jest wykonywana nie tylko w celu wykrywania nieprawidłowości w jego obrębie, ale również do pobierania materiału do badań oraz przeprowadzania zabiegów mających na celu zatrzymywanie krwawień,
  • bronchoskopia pozwala na badanie tchawicy i oskrzeli oraz pobieranie próbek śluzówki i wydzieliny do badań laboratoryjnych,
  • cytoskopia – polega na wziernikowaniu pęcherza moczowego,
  • endoskopia igłowa – polega na przeprowadzeniu badania wnętrza oka, zastawek sercowych czy naczyń wieńcowych,
  • laparoskopia – ten rodzaj endoskopii jest wykonywany przez otwór w brzuchu. Ma na celu ocenę wnętrza jamy otrzewnej,
  • endoskopia jelita grubego – nazywa się ją kolonoskopią i wykonuje w celu sprawdzenia stanu jelita grubego,
  • artroskopia – polega na wziernikowaniu stawu.

Poza wymienionymi rodzajami endoskopię można jeszcze podzielić ze względu na cel jej wykonywania. W tym przypadku wyróżnia się endoskopię diagnostyczną i endoskopię zabiegową.

Endoskopia kapsułkowa

Endoskopia kapsułkowa to kolejny rodzaj endoskopii, który charakteryzuje się tym, że pacjent musi połknąć specjalną metalową kapsułkę z kamerą. Daje ona lekarzowi możliwość sprawdzenia stanu jelita cienkiego pacjenta. Zleca się ją głównie w przypadku, gdy pacjent zmaga się z biegunką, wymiotami, bólami brzucha czy krwawi z jamy brzusznej.

Endoskopia: przygotowanie do badania

Przygotowanie do endoskopii zależy głównie od jej rodzaju. Zdecydowanie najwięcej od pacjenta wymaga kolonoskopia, czyli badanie jelita grubego. Już 3 dni przed planowanym zabiegiem konieczna jest zmiana diety na płynną. W ostatnim dniu poprzedzającym zabieg jedynym posiłkiem może być śniadanie we wczesnych godzinach porannych, a następnie wskazane jest przyjmowanie specjalnego preparatu w płynnej postaci. 

Zdecydowanie mniej rygorystyczne są przygotowania do endoskopii przewodu pokarmowego. Osoby czekające na gastroskopię powinny powstrzymać się od jedzenia przez 8 godzin oraz od palenia papierosów i żucia gumy przez 4 godziny poprzedzające zabieg.

Z kolei, aby przystąpić do bronchoskopii, należy być na czczo (przynajmniej 6 godzin bez jedzenia i picia), a ponadto przynajmniej dzień wcześniej zrezygnować ze spożywania alkoholu, palenia papierosów i stosowania innych używek. 

Niezależnie od rodzaju endoskopii każdy pacjent powinien wiedzieć, że takie zabiegi nie należą do najprzyjemniejszych doświadczeń. Zazwyczaj badanie trwa od kilku do kilkudziesięciu minut. W tym czasie pacjenci często mają podawane znieczulenie dożylne albo aplikowane specjalne żele znieczulające miejscowo. Ma to na celu nie tylko ulżenie osobie, której jest wykonywany zabieg, ale również ułatwienie pracy lekarzowi, który go wykonuje.

Jeśli chodzi o ewentualne powikłania po endoskopii, to ryzyko ich wystąpienia zależy od rodzaju badania/operacji. Aby do nich nie doszło, zawsze należy stosować się do zaleceń lekarza wykonującego zabieg.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Zdziwiłabyś się, jak często ludzie przynoszą mocz w słoiku po dżemie!”. Diagnostka laboratoryjna o sekretach swojej pracy

Czerwona kokardka na budynku w Warszawie

„HIV to nie wyrok, ale wciąż może się nim stać”. Czerwona kokardka przypomina o testach na HIV

kobieta podczas mammografii

BI-RADS 0-5. Co oznacza wynik mammografii w skali BI-RADS?

Czym smarować rany przy odbycie? Skuteczne sposoby na hemoroidy

Ryan Reynolds

Ryan Reynolds sfilmował swoją pierwszą w życiu kolonoskopię. „Przegrałem zakład, ale opłacało się”

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad/fot. Pexels

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad

kobieta smutna siedzi na kanapie

Brak wypróżnienia – zwykłe zaparcia czy poważna choroba?

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że urodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że narodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Badanie fizykalne – co to jest i na czym polega?

Skan mózgu pozwoli na wykrycie alzheimera / istock

Chorobę Alzheimera można zdiagnozować za pomocą pojedynczego skanu mózgu. Nowe odkrycie naukowców

Jak naturalnie obniżyć ciśnienie – jaka dieta jest najlepsza?

Dr Maciej Mazurec: Cytologia powoli przechodzi do lamusa, staje się metodą historyczną. Mamy znacznie skuteczniejszy test, który zwiększa bezpieczeństwo pacjentek nawet o 60-70 proc.

Dr Maciej Mazurec: Cytologia powoli przechodzi do lamusa. Mamy znacznie skuteczniejszy test, który zwiększa bezpieczeństwo pacjentek nawet do 70 proc.

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Laparotomia – wskazania, przebieg i dieta po operacji jamy brzusznej

W Poznaniu wykryto dwa przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

W Poznaniu wykryto przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

Ileostomia – rodzaje, wskazania, pielęgnacja i dieta. Jak żyć ze stomią?

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

Co oznacza biały nalot na języku i jak go usunąć?

Mikrobiota jelitowa – badanie i wskazania, co ją niszczy?

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

×