Przejdź do treści

Choroba legionistów – czym jest i czy należy się jej obawiać?

Choroba legionistów (legionelloza)
Choroba legionistów (legionelloza). Foto: Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
laboratorium, badanie próbki małpiej ospy
Małpia ospa w Europie – potwierdzone przypadki. Czy jest groźna i jakie daje objawy?
para w łóżku
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Pocałunek to samo zdrowie / istock
Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog mówi nam, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog wyjaśnia, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tomasz Dzieciątkowski: obawy dotyczące szczepionek przeciw COVID-19 i chorób powodujących bezpłodność kobiet są bezpodstawne

Choroba legionistów (legionelloza) to infekcja wywoływana przez atypowe bakterie o nazwie Legionella pneumophila. Może przebiegać łagodnie w postaci tzw. gorączki Pontiac, ale także jako ciężkie zapalenie płuc wymagające pobytu w szpitalu. Gdzie można zarazić się Legionellą i jakie jest leczenie?

Gdzie można zarazić się bakterią Legionella pneumophila?

Legionella pneumophila, drobnoustrój odpowiedzialny za tzw. chorobę legionistów, zaliczana jest do bakterii atypowych. Występuje w stawach, instalacjach wodno-kanalizacyjnych, starych rurach wodociągowych, stojących zbiornikach wodnych, ale również w basenach z hydromasażem, klimatyzatorach czy systemach nawilżania powietrza. Bakteria wywołująca chorobę legionistów najlepiej funkcjonuje w ok. 40 stopniach Celsjusza,  ginie zaś w 60 stopniach.

 

Stara toaleta, sławojka

– Zakażenia Legionellą pneumophila są częstsze w sezonie letnim, mogą powodować zarówno zakażenia pojedyncze, jak i ogniska zakażeń. Do zakażenia dochodzi drogą inhalacji zakażonego aerozolu wodnego lub mikroaspiracji, natomiast nie można się zarazić pijąc wodę, w której znajduje się ta bakteria. Legionella pneumophila rozwija się wewnątrz komórek: makrofagów pęcherzykowych i monocytów krwi – mówi dr hab. n. med. Marta Dąbrowska, specjalista chorób wewnętrznych, pulmonologii i alergologii.

Objawy w gorączce legionistów

Gorączka legionistów to jedna z dwóch postaci Legionellozy. Jest to bardzo poważne zapalenie płuc, niekiedy powikłane nawet niewydolnością wielonarządową. Okres inkubacji tej formy wynosi od 2 do 10 dni, jednak istnieją doniesienia, że w skrajnych przypadkach może wynosić nawet 3 tygodnie. Śmiertelność w gorączce legionistów zawiera się w bardzo szerokich ramach i wynosi od 5 do nawet 80 proc. Rozbieżności te wynikają z chorób towarzyszących osoby zakażonej, wieku oraz trybu życia jaki prowadzi np. czy pali papierosy.

W początkowej fazie choroby legionistów chory uskarża się na problemy z oddychaniem, kaszel, bóle mięśniowo-stawowe oraz bóle głowy. Po pewnym czasie dołączają się wysoka gorączka, objawy ze strony układu nerwowego oraz pokarmowego takie jak nudności, wymioty, czy wodnista biegunka. Objawy neurologiczne mogą w skrajnych przypadkach objawiać się nadmierną sennością przechodząca w śpiączkę oraz zaburzeniami świadomości. Początkowo suchy kaszel przekształca się w mokry i bardzo uciążliwy dla pacjenta. Dodatkowo, może wystąpić krwioplucie. Choroba legionistów ma zwykle przebieg wielotygodniowy.

Diagnostyka legionellozy

Gorączka legionistów może być zdiagnozowana tylko za pomocą metod laboratoryjnych. Niemożliwe jest postawienie diagnozy w oparciu jedynie o objawy kliniczne. Materiałem, który możemy pobrać do badań jest plwocina, krew, mocz oraz popłuczyny oskrzelowe (pobierane w czasie bronchoskopii).

– Podejrzenie legionellowego zapalenia płuc powinno pojawić się w przypadku wystąpienia zbiorowych zachorowań, narażenia na aerozole wodne oraz w przypadkach ciężkich zapaleń płuc, które nie reagują na leczenie antybiotykami β-laktamowymi. Podejrzenie zakażenia Legionella pneumophila powinno być potwierdzone, choć jest to trudne, gdyż wyhodowanie Legionella z materiałów biologicznych (plwociny, popłuczyn oskrzelowych) jest bardzo wymagające. Stąd najbardziej dostępnym badaniem potwierdzającym jest oznaczenie antygenu Legionella pneumophila w moczu, ewentualnie innych materiałach biologicznych (plwocinie, popłuczynach oskrzelowych). Możliwe jest także wykazanie obecności materiału genetycznego Legionella metodą PCR w popłuczynach oskrzelowych lub fragmentach tkankowych – mówi dr Dąbrowska.

Czy zawsze wymagana jest hospitalizacja w chorobie legionistów?

– Przebieg legionellowego zapalenia płuc może być zróżnicowany – od łagodnego do bardzo ciężkiego. W postaciach łagodnych choroby oraz u części chorych z zapaleniem płuc bez niewydolności oddechowej i bez niewydolności wielonarządowej leczenie w szpitalu nie jest konieczne. Natomiast w każdym przypadku podejrzenia lub rozpoznania choroby konieczne jest leczenie antybiotykiem podawanym dłużej niż w innych zapaleniach płuc tzn. 2-3 tygodnie – wyjaśnia dr Dąbrowska.

– W przypadkach ciężkiego zapalenia płuc hospitalizacja jest konieczna. Typowe objawy ciężkiego zapalenia płuc wywołanego przez Legionella pneumophila to wysoka gorączka, bóle głowy, zaburzenia świadomości, duszność, niespecyficzne bóle w klatce piersiowej, niewielkie krwioplucie, bóle brzucha, nudności, biegunka. Dodatkowo przebieg choroby może być powikłany niewydolnością oddechową, uszkodzeniem nerek, wątroby, zaburzeniami elektrolitowymi

Leczenie choroby legionistów

Z powodu braku możliwości jednoznacznego ustalenia etiologii zapalenia płuc w początkowej fazie choroby , jako pierwsze stosuje się empirycznie antybiotyki z grupy penicylin. Natomiast jeśli pojawia się podejrzenie legionellowego zapalenia płuc (np. zachorowania ogniskowe lub narażenie na aerozol wodny lub chory nie reaguje na leczenie w trzeciej dobie leczenia), należy zmodyfikować antybiotykoterapię.

W przypadku umiarkowanego lub ciężkiego przebiegu lekiem z wyboru są antybiotyki z grupy fluorochinolonów podawane dożylnie, a leczenie takie powinno trwać 21 dni. Zapalenie płuc o etiologii Legionella pneumophila stanowi około 5-15% wszystkich pozaszpitalnych zapaleń płuc, może być też przyczyną szpitalnego zapalenia płuc – mówi dr hab. n. med. Marta Dąbrowska.

Tak jak w innych zapaleniach płuc leczenie zapalenia płuc o etiologii Legionella pneumophila oprócz antybiotykoterapii powinno obejmować leczenie ogólne czyli odpowiednie nawodnienie, ograniczenie aktywności fizycznej i odpowiedni odpoczynek, zaprzestanie palenia papierosów, w miarę potrzeby zastosowanie leków przeciwbólowych (np. w przypadku bólu opłucnowego) i przeciwgorączkowych (stosować przy gorączce >38°C). W przypadkach ciężkich zapaleń płuc konieczne jest też zastosowanie tlenoterapii w przypadku niewydolności oddechowej oraz profilaktyki przeciwzakrzepowej w przypadku unieruchomienia pacjenta związanego z ciężkim przebiegiem choroby – dodaje lekarka.

 Łagodniejsza odmiana legionellozy – gorączka Pontiac nie wymaga hospitalizacji ani specjalistycznego leczenia, gdyż objawy ustępują samoistnie.

Konsultacja

Dr hab. n. med. Marta Dąbrowska: Specjalista chorób wewnętrznych, pulmonologii i alergologii. Doświadczenie zawodowe zdobyła w Klinice Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii i Alergologii w Warszawie, wcześniej  w Klinice Chorób Wewnętrznych i Hematologii Akademii Medycznej w Warszawie.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroby krtani – przyczyny, objawy i metody leczenia

Szczęście rodzi się w… jelitach! Naukowcy wyjaśnili, dlaczego tak jest

„Superbakteria” w szpitalu tymczasowym. Przyjęcia pacjentów zostały wstrzymane

„Superbakteria” w szpitalu tymczasowym. Przyjęcia pacjentów zostały wstrzymane

Rogówka oka – budowa, funkcje, uszkodzenie i choroby

Rzeczy, na których jest najwięcej brudu

6 najbrudniejszych rzeczy w twoim domu

Kobieta wyciera szklankę ścierką

Mama Chemik: bakterie, grzyby i wirusy kolonizują nasze gąbki w zastraszającym tempie, a my często nie jesteśmy tego nawet świadomi

Zatoka jamista – budowa, funkcje. Zakrzepica zatoki jamistej

naukowiec

Polscy badacze rozpracowali mechanizmy odpowiadające za lekooporność bakterii

Bakteriofagi – nowy stary sposób na bakterie. Jak działają, kiedy mogą zastąpić antybiotyki? / Getty Images

Prof. Zuzanna Drulis-Kawa: Dlaczego rzeka Ganges w Indiach jest uważana za świętą rzekę, która leczy? Dlatego, że dostają się do niej wszystkie ścieki

Mykobakterioza – przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

Kobieta

„Łatwo może dojść do zakażenia przez przeniesienie z własnego jelita grubego, jak i przez skażoną wodę oraz żywność”, ostrzega biotechnolog Dawid Polak

Leptospiroza – objawy, diagnostyka, leczenie i powikłania

Jersinioza – objawy, leczenie i powikłania zakażenia yersinią

Trądzik posterydowy – co to jest, objawy, leczenie

Czyrak gromadny – co to jest, objawy, leczenie, powikłania

Gruźlica prosówkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Antybiotyki to nie cukierki

„Antybiotyki to nie cukierki” – przypomina Magdalena Jutrzenka. „Ani przeziębienia, ani grypy, ani COVID-19 nie leczy się antybiotykami”

Ser kozi wycofany ze sprzedaży. GIS ostrzega: „Nie można wykluczyć obecności bakterii Listeria monocytogenes”

Ser kozi wycofany ze sprzedaży. GIS ostrzega: nie można wykluczyć obecności bakterii Listeria monocytogenes

kobieta w wannie

Częste mycie skraca życie? Zdziwisz się, ile prawdy jest w tym powiedzeniu!

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

Bakterie flory jelitowej – jak powinnyśmy o nie zadbać?

Upadło na ziemię! Czy można to zjeść?

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Student AGH znalazł sposób na unikanie zarazków w miejscach publicznych. Dzięki Unikey można bezdotykowo otworzyć drzwi

Student AGH znalazł sposób na unikanie zarazków w miejscach publicznych. Zobacz, jak to działa

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?