Przejdź do treści

7 ważnych zasad stosowania leków przeciwbólowych

Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta siedzi na kanapie, jest przykryta kocem
Jesienna fala COVID-19 będzie groźniejsza, niż przewidywano. Nawet do 36 tys. chorych w szpitalach
Kobieta na szczepieniu
EMA zatwierdziła trzecią dawkę szczepionki na COVID-19 Moderny dla osób pełnoletnich
Odporność na COVID-19 zapisana w genach? W badania zaangażowani są polscy naukowcy
Kobieta przez rok chorowała na COVID-19. Wirus zmutował w jej ciele
Kobieta przez rok chorowała na COVID-19. Wirus zmutował w jej ciele
Osoby zaszczepione nie będą testowane przed przyjęciem lub wpuszczeniem do szpitala
Waldemar Kraska zapowiada zmiany w szpitalach. Dotyczą zaszczepionych przeciwko COVID-19

Podobno statystyczny Polak przyjmuje leki przeciwbólowe siedem razy w miesiącu. Nie chodzi tu tylko o osoby dorosłe, ale również o dzieci i noworodki. Duża dostępność preparatów bez recepty z pewnością sprzyja takim statystykom, jednak należy pamiętać, że każdy lek niesie za sobą ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Jak bezpiecznie stosować leki przeciwbólowe?

Przyjmuj leki zgodnie ze wskazówkami na ulotce

Do każdego leku dołączona jest ulotka, w której zawarte są najważniejsze informacje dotyczące składu, zasad stosowania czy ewentualnych działań niepożądanych. Przed rozpoczęciem przyjmowania jakiegokolwiek środka przeciwbólowego należy dokładnie przeczytać ulotkę – dla niektórych jest to oczywistość, dla innych niestety nie. Każdy lek może wywołać działania niepożądane i nie ma tu znaczenia, czy jest to lek wydawany na receptę, czy nie. Uzyskanie informacji na temat odpowiedniej dawki, częstości czy sposobu przyjmowania oraz zastosowanie się do tych zaleceń zmniejsza ryzyko wystąpienia niepożądanych objawów i pomaga w osiągnięciu lepszych efektów terapeutycznych. Co ważne, jeżeli pojawią się objawy uczuleniowe, np. problemy z oddychaniem, wymioty, omdlenia lub opuchlizna w okolicy głowy i szyi, należy jak najszybciej zadzwonić po pogotowie.

Wybierz odpowiedni czas

Lek przeciwbólowy trafia z jamy ustnej do przełyku, następnie do żołądka, a potem do jelit, skąd wchłaniany jest do krwiobiegu. Kolejny etap to transport żyłą wrotną do wątroby, gdzie substancja jest metabolizowana. Cały ten proces wymaga czasu, dlatego leki przeciwbólowe zaczynają działać zwykle po mniej więcej 30 minutach. Nie zawsze da się przewidzieć, kiedy pojawią się najsilniejsze dolegliwości. Jednak jeżeli jest to możliwe (np. w przypadku bólu menstruacyjnego), wtedy tabletkę należy przyjąć przed pojawieniem się bólu.

Kolejnym ważnym aspektem jest odpowiednia długość terapii. Leków przeciwbólowych nie powinno się przyjmować na własną rękę dłużej niż przez trzy dni. Jeżeli po tym czasie dolegliwości nie ustępują, należy udać się na konsultację. W sytuacji gdy lekarz przepisze środki przeciwbólowe na czas dłuższy niż kilka dni, należy zaopatrzyć się w preparat osłonowy zawierający np. omeprazol czy ranitydynę. Dzięki temu błona śluzowa żołądka będzie chroniona przed podrażnieniami i ograniczymy ryzyko rozwoju choroby wrzodowej żołądka. Powyższa zasada dotyczy tzw. niesteroidowych leków przeciwzapalnych w postaci doustnej, np. ibuprofenu czy naproksenu.

Uważaj na interakcje z innymi lekami

Każdy lek może wywołać działania niepożądane, jednak w połączeniu z innymi preparatami działań ubocznych może być jeszcze więcej. Dzieje się tak, ponieważ związki zawarte w lekach oddziałują nie tylko na organizm, ale także na siebie nawzajem, np. przyspieszając lub zwalniając metabolizm, wpływając na wchłanianie, dystrybucję lub wydalanie. Szacuje się, że stosowanie dwóch leków podwyższa ryzyko niekorzystnych interakcji do 13 proc., stosowanie pięciu leków – do 58 proc., a siedmiu – nawet do 82 proc.

Na przyjmowanie leków przeciwbólowych powinny uważać szczególnie osoby cierpiące na choroby przewlekłe, np. cukrzycę czy nadciśnienie tętnicze. Dość często zdarzają się interakcje z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, lekami moczopędnymi, antybiotykami aminoglikozydowymi czy preparatami zawierającymi sole litu. Niepożądane interakcje między lekami mogą stać się przyczyną zgonu, dlatego wszelkie modyfikacje w leczeniu należy konsultować z lekarzem. Niestety, jak wynika z analizy przeprowadzonej w 2007 roku, ponad połowa Polaków nie wie o zagrożeniach związanych z interakcjami leków.

Pamiętaj, że nie każdy lek jest bezpieczny dla dzieci

Mówiąc o lekach przeciwbólowych u dzieci, nie można pominąć zespołu Reye’a. Jest to niebezpieczna choroba, występująca zwykle u dzieci poniżej 12. roku życia, która powoduje patologiczne zmiany w narządach, głównie w wątrobie i mózgu. Jednym z czynników mogących wywołać ten zespół jest podawanie kwasu acetylosalicylowego. W przypadku infekcji wirusowej, dolegliwości bólowych lub objawów zapalenia u dzieci należy stosować inne środki z grupy leków nieopioidowych. Lekiem pierwszego wyboru jest zazwyczaj paracetamol, który bardzo dobrze działa przeciwgorączkowo i przeciwbólowo. Drugim często stosowanym lekiem jest ibuprofen, który wykazuje dodatkowo działanie przeciwzapalne. Dawkowanie oraz czas trwania terapii zależą od wieku dziecka oraz jego masy ciała.

Antybiotyk a wirus

Uważaj na interakcje z produktami spożywczymi

Jedną z najważniejszych zasad jest popijanie leków zwykłą wodą. Mleko, herbata, soki owocowe czy kawa mogą wpłynąć na działanie substancji czynnej, np. zaburzając jej wchłanianie. Pożywienie może również ograniczyć wchłanianie substancji czynnej, np. w przypadku preparatów zawierających paracetamol. Czy to znaczy, że zawsze należy przyjmować leki między posiłkami? Oczywiście, że nie. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, np. ibuprofen, naproksen, kwas acetylosalicylowy, mogą podrażniać błonę śluzową żołądka, dlatego powinny być przyjmowane z pokarmem.

Sposób przyjmowania zależy od danego leku, właśnie dlatego zawsze powinno się przeczytać zalecenia umieszczone na ulotce. Stosując leki przeciwbólowe, należy również unikać alkoholu, który potęguje działanie hepatotoksyczne (może wywołać uszkodzenie wątroby) w połączeniu z paracetamolem oraz zwiększa ryzyko krwawień w towarzystwie ibuprofenu czy naproksenu.

Sprawdź substancję czynną

Nazwa handlowa leku a nazwa substancji czynnej w nim zawartej to dwie różne rzeczy. Na rynku istnieją dziesiątki preparatów zawierających paracetamol, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy itd. Czy przyjmowanie dwóch leków o różnej nazwie, które zawierają taką samą substancję czynną, ma sens? Zupełnie nie. Co więcej, może przysporzyć więcej szkód niż korzyści. Podobnie jest ze stosowaniem różnych leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, naproksen, kwas acetylosalicylowy, diklofenak, ketoprofen, metamizol). Połączenie tych substancji nie poprawia skuteczności leczenia, zwiększa natomiast ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Nie każdy lek można przyjmować w ciąży i w okresie karmienia

W ciąży zazwyczaj ogranicza się przyjmowanie leków, jednak zdarzają się sytuacje, gdy zastosowanie środka przeciwbólowego jest niezbędne. Według zaleceń kobiety ciężarne spośród leków dostępnych bez recepty mogą stosować paracetamol. Niesteroidowe leki przeciwzapalne dozwolone są tylko w określonych sytuacjach i po konsultacji z lekarzem. W okresie karmienia należy zwrócić uwagę na porę przyjmowania leku. Cel jest taki, by w pokarmie znalazło się jak najmniej substancji czynnej, dlatego najlepszym rozwiązaniem jest branie leku tuż po karmieniu. Dzięki temu lek ma szansę zadziałać i zostać rozłożony, zanim nadejdzie kolejna pora karmienia.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

5 sposobów na pogorszenie własnej odporności na jesień

Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu, by zadbać o głos. W trakcie pandemii picie zaczęło wymykać się spod kontroli

Adele: Musiałam odciąć się od alkoholu. W trakcie pandemii picie zaczęło mi się wymykać spod kontroli

Pexels.com

Mój partner/partnerka jest DDA (Dorosłe Dziecko Alkoholików). Co mogę zrobić, by żyło nam się lepiej?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

wino

Wieczór bez wina to nie wieczór? Sprawdź, co się dzieje z twoim organizmem, gdy po kieliszek sięgasz codziennie

Regularne przyjmowanie antybiotyków może zwiększać ryzyko zachorowania na raka jelita grubego - alarmują naukowcy

Regularne przyjmowanie antybiotyków może zwiększać ryzyko raka jelita grubego – alarmują naukowcy

Alkohol rozszczelnia jelita - podkreśla psychiatra dr Leszek Rudzki. Co to oznacza w praktyce i jaki to ma wpływ na nasze zdrowie psychiczne?

Alkohol rozszczelnia jelita – ostrzega dr Leszek Rudzki. Co to oznacza w praktyce i jaki to ma wpływ na nasze zdrowie psychiczne?

Biegunka po antybiotyku – co robić? Ile trwa i jak ją leczyć?

dda para

Jesteś DDA (dorosłym dzieckiem alkoholika)? Zobacz, jakich błędów w związku powinnaś unikać

karma dla psów niebezpieczna dla ludzi

Oporne na antybiotyki bakterie w karmie dla psów. „Zagrożenie dla zdrowia publicznego”

Niewyspana nie siadaj za kierownicę! Brak snu działa jak alkohol / istock

Niewyspana nie siadaj za kierownicę! Brak snu działa jak alkohol

"Czerwone wino jest dobre na krew" - mit czy prawda? Odpowiadają eksperci z Dietetyki #NieNaŻarty

„Czerwone wino jest dobre na krew” – mit czy prawda? Odpowiadają eksperci z Dietetyki #NieNaŻarty

leki a alkohol

Przyjmujesz leki na alergię i zamierzasz wypić lampkę wina? Sprawdź, co uważa na ten temat alergolog

Alkohol - czy możemy łączyć z lekami? Alkohol i jego wpływ organizm.

Leki a alkohol. Przedstawiamy 5 leków, których nie powinno się z nim łączyć

Czy po szczepionce przeciw COVID-19 można pić alkohol? Brytyjscy eksperci nie mają wątpliwości

Czy po szczepionce przeciw COVID-19 można pić alkohol? Brytyjscy eksperci nie mają wątpliwości

Leki plus alkohol to zawsze niebezpieczne związki? Sprawdź, które lekarstwa nie lubią się z wyskokowymi trunkami

Złe nawyki, które odbierają ci energię. Zobacz, czego warto się pozbyć

kobieta pijąca za dużo alkoholu

Pijesz za dużo alkoholu? Oto 11 sygnałów, które świadczą o tym, że powinnaś przystopować

Nie przesadzaj z imprezowaniem w weekend! A gdy jednak przesadzisz…

naukowiec

Polscy badacze rozpracowali mechanizmy odpowiadające za lekooporność bakterii

Odwyk od alkoholu – objawy, jak zacząć, ile trwa, koszt

Bakteriofagi – nowy stary sposób na bakterie. Jak działają, kiedy mogą zastąpić antybiotyki? / Getty Images

Prof. Zuzanna Drulis-Kawa: Dlaczego rzeka Ganges w Indiach jest uważana za świętą rzekę, która leczy? Dlatego, że dostają się do niej wszystkie ścieki

10 niezdrowych wieczornych nawyków

Drink z brokatem

Jak uleczyć sylwestrowego kaca? Lekarka zdradza sprawdzone patenty

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?