Przejdź do treści

7 ważnych zasad stosowania leków przeciwbólowych

Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Ćwiczenia ogólnorozwojowe – co powinnyśmy o nich wiedzieć?
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie
Gotowanie i jedzenie łożyska po porodzie? Położna Kasia o kontrowersyjnym trendzie
kobieta w ciąży
Wykonanie testu na koronawirusa to wymóg niezbędny do odbycia porodu rodzinnego? Jest stanowisko NFZ
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi
Kelly Preston nie żyje. Żona Johna Travolty zmarła na raka piersi

Podobno statystyczny Polak przyjmuje leki przeciwbólowe siedem razy w miesiącu. Nie chodzi tu tylko o osoby dorosłe, ale również o dzieci i noworodki. Duża dostępność preparatów bez recepty z pewnością sprzyja takim statystykom, jednak należy pamiętać, że każdy lek niesie za sobą ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Jak bezpiecznie stosować leki przeciwbólowe?

Przyjmuj leki zgodnie ze wskazówkami na ulotce

Do każdego leku dołączona jest ulotka, w której zawarte są najważniejsze informacje dotyczące składu, zasad stosowania czy ewentualnych działań niepożądanych. Przed rozpoczęciem przyjmowania jakiegokolwiek środka przeciwbólowego należy dokładnie przeczytać ulotkę – dla niektórych jest to oczywistość, dla innych niestety nie. Każdy lek może wywołać działania niepożądane i nie ma tu znaczenia, czy jest to lek wydawany na receptę, czy nie. Uzyskanie informacji na temat odpowiedniej dawki, częstości czy sposobu przyjmowania oraz zastosowanie się do tych zaleceń zmniejsza ryzyko wystąpienia niepożądanych objawów i pomaga w osiągnięciu lepszych efektów terapeutycznych. Co ważne, jeżeli pojawią się objawy uczuleniowe, np. problemy z oddychaniem, wymioty, omdlenia lub opuchlizna w okolicy głowy i szyi, należy jak najszybciej zadzwonić po pogotowie.

Wybierz odpowiedni czas

Lek przeciwbólowy trafia z jamy ustnej do przełyku, następnie do żołądka, a potem do jelit, skąd wchłaniany jest do krwiobiegu. Kolejny etap to transport żyłą wrotną do wątroby, gdzie substancja jest metabolizowana. Cały ten proces wymaga czasu, dlatego leki przeciwbólowe zaczynają działać zwykle po mniej więcej 30 minutach. Nie zawsze da się przewidzieć, kiedy pojawią się najsilniejsze dolegliwości. Jednak jeżeli jest to możliwe (np. w przypadku bólu menstruacyjnego), wtedy tabletkę należy przyjąć przed pojawieniem się bólu.

Kolejnym ważnym aspektem jest odpowiednia długość terapii. Leków przeciwbólowych nie powinno się przyjmować na własną rękę dłużej niż przez trzy dni. Jeżeli po tym czasie dolegliwości nie ustępują, należy udać się na konsultację. W sytuacji gdy lekarz przepisze środki przeciwbólowe na czas dłuższy niż kilka dni, należy zaopatrzyć się w preparat osłonowy zawierający np. omeprazol czy ranitydynę. Dzięki temu błona śluzowa żołądka będzie chroniona przed podrażnieniami i ograniczymy ryzyko rozwoju choroby wrzodowej żołądka. Powyższa zasada dotyczy tzw. niesteroidowych leków przeciwzapalnych w postaci doustnej, np. ibuprofenu czy naproksenu.

Trzy kobiety stoją przy barze w klubie, jeda pije drinka. Śmieją sie i rozmawiają

Uważaj na interakcje z innymi lekami

Każdy lek może wywołać działania niepożądane, jednak w połączeniu z innymi preparatami działań ubocznych może być jeszcze więcej. Dzieje się tak, ponieważ związki zawarte w lekach oddziałują nie tylko na organizm, ale także na siebie nawzajem, np. przyspieszając lub zwalniając metabolizm, wpływając na wchłanianie, dystrybucję lub wydalanie. Szacuje się, że stosowanie dwóch leków podwyższa ryzyko niekorzystnych interakcji do 13 proc., stosowanie pięciu leków – do 58 proc., a siedmiu – nawet do 82 proc.

Na przyjmowanie leków przeciwbólowych powinny uważać szczególnie osoby cierpiące na choroby przewlekłe, np. cukrzycę czy nadciśnienie tętnicze. Dość często zdarzają się interakcje z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, lekami moczopędnymi, antybiotykami aminoglikozydowymi czy preparatami zawierającymi sole litu. Niepożądane interakcje między lekami mogą stać się przyczyną zgonu, dlatego wszelkie modyfikacje w leczeniu należy konsultować z lekarzem. Niestety, jak wynika z analizy przeprowadzonej w 2007 roku, ponad połowa Polaków nie wie o zagrożeniach związanych z interakcjami leków.

Pamiętaj, że nie każdy lek jest bezpieczny dla dzieci

Mówiąc o lekach przeciwbólowych u dzieci, nie można pominąć zespołu Reye’a. Jest to niebezpieczna choroba, występująca zwykle u dzieci poniżej 12. roku życia, która powoduje patologiczne zmiany w narządach, głównie w wątrobie i mózgu. Jednym z czynników mogących wywołać ten zespół jest podawanie kwasu acetylosalicylowego. W przypadku infekcji wirusowej, dolegliwości bólowych lub objawów zapalenia u dzieci należy stosować inne środki z grupy leków nieopioidowych. Lekiem pierwszego wyboru jest zazwyczaj paracetamol, który bardzo dobrze działa przeciwgorączkowo i przeciwbólowo. Drugim często stosowanym lekiem jest ibuprofen, który wykazuje dodatkowo działanie przeciwzapalne. Dawkowanie oraz czas trwania terapii zależą od wieku dziecka oraz jego masy ciała.

Antybiotyk a wirus

Uważaj na interakcje z produktami spożywczymi

Jedną z najważniejszych zasad jest popijanie leków zwykłą wodą. Mleko, herbata, soki owocowe czy kawa mogą wpłynąć na działanie substancji czynnej, np. zaburzając jej wchłanianie. Pożywienie może również ograniczyć wchłanianie substancji czynnej, np. w przypadku preparatów zawierających paracetamol. Czy to znaczy, że zawsze należy przyjmować leki między posiłkami? Oczywiście, że nie. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, np. ibuprofen, naproksen, kwas acetylosalicylowy, mogą podrażniać błonę śluzową żołądka, dlatego powinny być przyjmowane z pokarmem.

Sposób przyjmowania zależy od danego leku, właśnie dlatego zawsze powinno się przeczytać zalecenia umieszczone na ulotce. Stosując leki przeciwbólowe, należy również unikać alkoholu, który potęguje działanie hepatotoksyczne (może wywołać uszkodzenie wątroby) w połączeniu z paracetamolem oraz zwiększa ryzyko krwawień w towarzystwie ibuprofenu czy naproksenu.

Sprawdź substancję czynną

Nazwa handlowa leku a nazwa substancji czynnej w nim zawartej to dwie różne rzeczy. Na rynku istnieją dziesiątki preparatów zawierających paracetamol, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy itd. Czy przyjmowanie dwóch leków o różnej nazwie, które zawierają taką samą substancję czynną, ma sens? Zupełnie nie. Co więcej, może przysporzyć więcej szkód niż korzyści. Podobnie jest ze stosowaniem różnych leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, naproksen, kwas acetylosalicylowy, diklofenak, ketoprofen, metamizol). Połączenie tych substancji nie poprawia skuteczności leczenia, zwiększa natomiast ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Nie każdy lek można przyjmować w ciąży i w okresie karmienia

W ciąży zazwyczaj ogranicza się przyjmowanie leków, jednak zdarzają się sytuacje, gdy zastosowanie środka przeciwbólowego jest niezbędne. Według zaleceń kobiety ciężarne spośród leków dostępnych bez recepty mogą stosować paracetamol. Niesteroidowe leki przeciwzapalne dozwolone są tylko w określonych sytuacjach i po konsultacji z lekarzem. W okresie karmienia należy zwrócić uwagę na porę przyjmowania leku. Cel jest taki, by w pokarmie znalazło się jak najmniej substancji czynnej, dlatego najlepszym rozwiązaniem jest branie leku tuż po karmieniu. Dzięki temu lek ma szansę zadziałać i zostać rozłożony, zanim nadejdzie kolejna pora karmienia.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta trzyma się za szyję

Ból i zesztywnienie mięśni karku – przyczyny, leczenie

Dżuma w Chinach. W Mongolii Wewnętrznej obowiązuje alert trzeciego stopnia

Dżuma w Chinach. W Mongolii Wewnętrznej obowiązuje alert trzeciego stopnia

Jesteś na diecie ketogenicznej i ciągle boli cię głowa? Wyjaśniamy dlaczego

Alkohol jest dobry dla zdrowia? Najnowsze badania wskazują na jego wpływ na funkcje poznawcze

Ile to “za dużo” alkoholu? Sprawdź, jak procenty wpływają na organizm

6 błędów, które popełniamy, przyjmując lekarstwa. Zobacz, które nawyki lepiej zmienić

Farmaceutka robiła sobie selfie za każdym razem, gdy miała atak migreny. Pokazuje, że nie wolno jej bagatelizować

Farmaceutka robiła sobie selfie za każdym razem, gdy miała atak migreny. Pokazuje, że nie wolno jej bagatelizować

Wieczór bez kieliszka wina nie istnieje? Sprawdź, co się dzieje, gdy pijesz codziennie

Im starsze, tym lepsze? Uwaga, wino też ma datę ważności

ból głowy

Napięciowy ból głowy – fakty. Przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta popijająca winko

„Alkoholiczka, która pije wino albo piwo, twierdzi, że nie ma problemu”. Kobiecy alkoholizm

alkohol

Skutki picia alkoholu. Co się dzieje, gdy sięgasz po niego codziennie?

Gorączka a antybiotyk / iStock

Gorączka a antybiotyk. Kiedy warto po niego sięgać?

Kobieta na wózku z objawami stwardnienia rozsianego

Stwardnienie rozsiane – objawy, przyczyny, leczenie. Jakie są rokowania?

Balsam kapucyński - dawne panaceum. Poznaj jego skład i działanie

Balsam kapucyński – poznaj skład i właściwości dawnego panaceum

Antybiogram - co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?

Antybiogram – co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit występuje podczas antybiotykoterapii lub po jej zakończeniu.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy, leczenie i zapobieganie chorobie

Piwo vs. piwo bezalkoholowe. Które jest zdrowe, a które zdrowsze?

Piwo vs. piwo bezalkoholowe. Które jest zdrowe, a które zdrowsze?

Jak piwo wpływa na zdrowie kobiety?

Jak piwo wpływa na zdrowie kobiety?

kobieta mająca migrenę

Migrena – poznaj objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Zapalenie gardła u dziecka – objawy, domowe sposoby i leczenie

Zapalenie gardła u dziecka – objawy, domowe sposoby i leczenie

Kobieta w łóżku, ból głowy

Ból głowy – przyczyny tej dolegliwości. Jak wygląda diagnoza i leczenie?

okład na plecy z termoforu

Okład zimny czy ciepły – jak stosować okłady?

Twoje dziecko, partner czy inna bliska ci osoba nadużywa alkoholu lub narkotyków? O tym, jakie masz prawa i w jaki sposób możesz pomóc, mówi adwokat Ilona Grembowska

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę