Przejdź do treści

7 ważnych zasad stosowania leków przeciwbólowych

Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta wśród słoneczników - kalendarz pyleń 2020
Kalendarz pyleń 2020. Sprawdź, jakie rośliny pylą w poszczególnych miesiącach
Cholesterol w diecie / istock
Po co nam cholesterol? Dietetyczka Zofia Suszka wyjaśnia, czy jest on nam potrzebny do życia
Kobieta trzyma niemowlę na rękach
Higiena w połogu – 8 przykazań głównych od Położnej Kasi
Kobieta trzyma w dłoniach pisanki
W jaki sposób sprawdzić, czy jajka są świeże? Czytamy Etykiety pokazują prosty trik!
Wielkanoc dla dzieciaków – ciasteczkowe jajeczka dla zabawy

Podobno statystyczny Polak przyjmuje leki przeciwbólowe siedem razy w miesiącu. Nie chodzi tu tylko o osoby dorosłe, ale również o dzieci i noworodki. Duża dostępność preparatów bez recepty z pewnością sprzyja takim statystykom, jednak należy pamiętać, że każdy lek niesie za sobą ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Jak bezpiecznie stosować leki przeciwbólowe?

Przyjmuj leki zgodnie ze wskazówkami na ulotce

Do każdego leku dołączona jest ulotka, w której zawarte są najważniejsze informacje dotyczące składu, zasad stosowania czy ewentualnych działań niepożądanych. Przed rozpoczęciem przyjmowania jakiegokolwiek środka przeciwbólowego należy dokładnie przeczytać ulotkę – dla niektórych jest to oczywistość, dla innych niestety nie. Każdy lek może wywołać działania niepożądane i nie ma tu znaczenia, czy jest to lek wydawany na receptę, czy nie. Uzyskanie informacji na temat odpowiedniej dawki, częstości czy sposobu przyjmowania oraz zastosowanie się do tych zaleceń zmniejsza ryzyko wystąpienia niepożądanych objawów i pomaga w osiągnięciu lepszych efektów terapeutycznych. Co ważne, jeżeli pojawią się objawy uczuleniowe, np. problemy z oddychaniem, wymioty, omdlenia lub opuchlizna w okolicy głowy i szyi, należy jak najszybciej zadzwonić po pogotowie.

Wybierz odpowiedni czas

Lek przeciwbólowy trafia z jamy ustnej do przełyku, następnie do żołądka, a potem do jelit, skąd wchłaniany jest do krwiobiegu. Kolejny etap to transport żyłą wrotną do wątroby, gdzie substancja jest metabolizowana. Cały ten proces wymaga czasu, dlatego leki przeciwbólowe zaczynają działać zwykle po mniej więcej 30 minutach. Nie zawsze da się przewidzieć, kiedy pojawią się najsilniejsze dolegliwości. Jednak jeżeli jest to możliwe (np. w przypadku bólu menstruacyjnego), wtedy tabletkę należy przyjąć przed pojawieniem się bólu.

Kolejnym ważnym aspektem jest odpowiednia długość terapii. Leków przeciwbólowych nie powinno się przyjmować na własną rękę dłużej niż przez trzy dni. Jeżeli po tym czasie dolegliwości nie ustępują, należy udać się na konsultację. W sytuacji gdy lekarz przepisze środki przeciwbólowe na czas dłuższy niż kilka dni, należy zaopatrzyć się w preparat osłonowy zawierający np. omeprazol czy ranitydynę. Dzięki temu błona śluzowa żołądka będzie chroniona przed podrażnieniami i ograniczymy ryzyko rozwoju choroby wrzodowej żołądka. Powyższa zasada dotyczy tzw. niesteroidowych leków przeciwzapalnych w postaci doustnej, np. ibuprofenu czy naproksenu.

Trzy kobiety stoją przy barze w klubie, jeda pije drinka. Śmieją sie i rozmawiają

Uważaj na interakcje z innymi lekami

Każdy lek może wywołać działania niepożądane, jednak w połączeniu z innymi preparatami działań ubocznych może być jeszcze więcej. Dzieje się tak, ponieważ związki zawarte w lekach oddziałują nie tylko na organizm, ale także na siebie nawzajem, np. przyspieszając lub zwalniając metabolizm, wpływając na wchłanianie, dystrybucję lub wydalanie. Szacuje się, że stosowanie dwóch leków podwyższa ryzyko niekorzystnych interakcji do 13 proc., stosowanie pięciu leków – do 58 proc., a siedmiu – nawet do 82 proc.

Na przyjmowanie leków przeciwbólowych powinny uważać szczególnie osoby cierpiące na choroby przewlekłe, np. cukrzycę czy nadciśnienie tętnicze. Dość często zdarzają się interakcje z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, lekami moczopędnymi, antybiotykami aminoglikozydowymi czy preparatami zawierającymi sole litu. Niepożądane interakcje między lekami mogą stać się przyczyną zgonu, dlatego wszelkie modyfikacje w leczeniu należy konsultować z lekarzem. Niestety, jak wynika z analizy przeprowadzonej w 2007 roku, ponad połowa Polaków nie wie o zagrożeniach związanych z interakcjami leków.

Pamiętaj, że nie każdy lek jest bezpieczny dla dzieci

Mówiąc o lekach przeciwbólowych u dzieci, nie można pominąć zespołu Reye’a. Jest to niebezpieczna choroba, występująca zwykle u dzieci poniżej 12. roku życia, która powoduje patologiczne zmiany w narządach, głównie w wątrobie i mózgu. Jednym z czynników mogących wywołać ten zespół jest podawanie kwasu acetylosalicylowego. W przypadku infekcji wirusowej, dolegliwości bólowych lub objawów zapalenia u dzieci należy stosować inne środki z grupy leków nieopioidowych. Lekiem pierwszego wyboru jest zazwyczaj paracetamol, który bardzo dobrze działa przeciwgorączkowo i przeciwbólowo. Drugim często stosowanym lekiem jest ibuprofen, który wykazuje dodatkowo działanie przeciwzapalne. Dawkowanie oraz czas trwania terapii zależą od wieku dziecka oraz jego masy ciała.

Antybiotyk a wirus

Uważaj na interakcje z produktami spożywczymi

Jedną z najważniejszych zasad jest popijanie leków zwykłą wodą. Mleko, herbata, soki owocowe czy kawa mogą wpłynąć na działanie substancji czynnej, np. zaburzając jej wchłanianie. Pożywienie może również ograniczyć wchłanianie substancji czynnej, np. w przypadku preparatów zawierających paracetamol. Czy to znaczy, że zawsze należy przyjmować leki między posiłkami? Oczywiście, że nie. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, np. ibuprofen, naproksen, kwas acetylosalicylowy, mogą podrażniać błonę śluzową żołądka, dlatego powinny być przyjmowane z pokarmem.

Sposób przyjmowania zależy od danego leku, właśnie dlatego zawsze powinno się przeczytać zalecenia umieszczone na ulotce. Stosując leki przeciwbólowe, należy również unikać alkoholu, który potęguje działanie hepatotoksyczne (może wywołać uszkodzenie wątroby) w połączeniu z paracetamolem oraz zwiększa ryzyko krwawień w towarzystwie ibuprofenu czy naproksenu.

Sprawdź substancję czynną

Nazwa handlowa leku a nazwa substancji czynnej w nim zawartej to dwie różne rzeczy. Na rynku istnieją dziesiątki preparatów zawierających paracetamol, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy itd. Czy przyjmowanie dwóch leków o różnej nazwie, które zawierają taką samą substancję czynną, ma sens? Zupełnie nie. Co więcej, może przysporzyć więcej szkód niż korzyści. Podobnie jest ze stosowaniem różnych leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, naproksen, kwas acetylosalicylowy, diklofenak, ketoprofen, metamizol). Połączenie tych substancji nie poprawia skuteczności leczenia, zwiększa natomiast ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Nie każdy lek można przyjmować w ciąży i w okresie karmienia

W ciąży zazwyczaj ogranicza się przyjmowanie leków, jednak zdarzają się sytuacje, gdy zastosowanie środka przeciwbólowego jest niezbędne. Według zaleceń kobiety ciężarne spośród leków dostępnych bez recepty mogą stosować paracetamol. Niesteroidowe leki przeciwzapalne dozwolone są tylko w określonych sytuacjach i po konsultacji z lekarzem. W okresie karmienia należy zwrócić uwagę na porę przyjmowania leku. Cel jest taki, by w pokarmie znalazło się jak najmniej substancji czynnej, dlatego najlepszym rozwiązaniem jest branie leku tuż po karmieniu. Dzięki temu lek ma szansę zadziałać i zostać rozłożony, zanim nadejdzie kolejna pora karmienia.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Tajemnicze choroby

Tajemnicze choroby. Mimo postępu w nauce, wciąż nie wiemy, co je wywołuje

Napoje i leki, których nie powinno się łączyć oraz takie, które warto

Napoje i leki, których nie powinno się łączyć oraz takie, które warto. Sprawdź, czy nie popełniasz błędu!

Alkohol a metryka

Alkohol a metryka. Im więcej mamy lat, tym mniej nam potrzeba?

Woda z imbirem na migrenę / istock

Czujesz, że nadchodzi migrena? Dietetyczka wyjaśnia, co może pomóc

Złe nawyki, które odbierają ci energię. Zobacz, czego warto się pozbyć

Kobieta pijąca wino

Wino i jego wpływ na serce. Dietetyk dr Michał Czapla wyjaśnia, jak alkohol działa na nasz organizm

Borys Szyc / Facebook

„Jesteście państwo chorzy i to smutne. Ale to można leczyć. Trzeba tylko mieć odwagę dokonać zmiany…” Borys Szyc odważnie o swoim alkoholizmie

Tego możesz nie wiedzieć o zapaleniu zatok

5 rzeczy, których możesz nie wiedzieć o zapaleniu zatok

antybiotyk

Antybiotyk to nie witaminka! Dlaczego nie powinnyśmy brać go zbyt często?

Migrena czy neuralgia / istock

Neuralgia czy migrena? Wyjaśniamy różnice

Gorączka u dzieci / istockphoto

„Gorączka nie jest absolutnym wskazaniem do podawania antybiotyku” – pisze Mama Pediatra. Jak mierzyć temperaturę i kiedy ją obniżać?

kobieta

„Kobietom uzależnionym od alkoholu jest gorzej niż mężczyznom. Dlatego mocniej maskują swoje nałogi” – mówi terapeuta uzależnień Michał Świerczek

7 codziennych nawyków osłabiających odporność. Może któryś z nich ciebie dotyczy?

Kobieta w łóżku / istock

Po czym poznać, że zatrułaś się smogiem?

Antybiotyki a alkohol / istock

Czy antybiotyki można łączyć z alkoholem?

figi

Nalewki – dobre przez cały rok! Idealne na ból gardła i trawienie!

kobieta w łóżku

9 możliwych przyczyn porannego bólu głowy. Sprawdź, co twój organizm chce ci powiedzieć

kobieta w szpilkach

5 najczęstszych urazów karnawałowych

Katar - co oznacza jego kolor? / istock

Katar – co oznacza jego kolor? Czy katar powinnyśmy leczyć antybiotykami? Wyjaśnia internistka

Jak uleczyć sylwestrowego kaca? Lekarka zdradza sprawdzone patenty

Kac po sylwestrze / istock

Jak przeżyć Sylwestra bez kaca? Dietetyk Tomasz Teresiński wyjaśnia

11 powodów, by zrezygnować z wieczornego drinka

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

10 niezdrowych wieczornych nawyków

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.