Przejdź do treści

7 objawów alarmujących, że powinnaś zbadać hormony

istockphoto.com
istockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dieta antyhistaminowa – czym jest i jakie produkty wyklucza? (PRZYKŁADOWY JADŁOSPIS)
Dieta antyhistaminowa – czym jest i jakie produkty wyklucza? (PRZYKŁADOWY JADŁOSPIS)
Małże na talerzu. Przy stole para na radnce
„Randki są ogromnie ważne na każdym etapie związku” pisze psychoterapeutka Anna Wietrzykowska. Dlaczego należy je praktykować?
Czy dzieci na placu zabaw powinny nosić maseczki?/Rawpixel
Czy dzieci na placu zabaw powinny nosić maseczki? Oto oficjalne wytyczne
Probiotyki w ciąży / istock
Probiotyki w ciąży. Brać czy nie? Dietetyczka kliniczna odpowiada
Urszyla Chowaniec, "Galanta Lala"
„Jak pani tyle waży, to ja nie wiem, czym panią znieczulić”. Galanta Lala opowiada, jak została potraktowana przez anestezjologa w szpitalu

Hormony to związki chemiczne, które przekazują informacje między wszystkimi naszymi narządami. Kontrolują większość funkcji organizmu: od podstawowych, takich jak odczuwanie głodu czy temperatura ciała, do skomplikowanych procesów jak płodność i reprodukcja. Odpowiadają też za nastrój i emocje. Właściwy poziom hormonów zapewnia równowagę organizmu i tak naprawdę jest niezbędny, by zapewnić jego prawidłowe funkcjonowanie.

Hormony wydzielane są przede wszystkim przez gruczoły dokrewne (wydzielania wewnętrznego), ale istnieją też neurohormony produkowane przez komórki nerwowe (neurony) i hormony tkankowe (wiele z nich wydzielanych jest przez endokrynne komórki przewodu pokarmowego). Hormony wraz z krwią „wędrują” po całym organizmie, aż docierają do odpowiednich komórek i „przekazują” im odpowiednie informacje.

 

Precyzyjny mechanizm

Istnieje 10 gruczołów dokrewnych: przysadka mózgowa, podwzgórze, szyszynka, tarczyca, przytarczyce, trzustka, nadnercza, jajniki, jądra, łożysko (u kobiet w ciąży), a każdy z nich może wydzielać po kilka hormonów. Wraz z postępem badań naukowcy odkrywają wciąż nowe związki chemiczne, które są nośnikiem informacji w organizmie.

Nie zawsze są one wydzielane przez gruczoły dokrewne, ale czasami również przez określone tkanki, np. tłuszcz zgromadzony w jamie brzusznej, czy nawet grupy komórek. Narządem koordynującym działanie układu hormonalnego i nerwowego jest struktura mózgu zwana podwzgórzem. Hormony wydzielane przez podwzgórze regulują produkcję hormonów przysadki mózgowej.

Przysadka natomiast jest swoistym menedżerem układu wewnątrzwydzielniczego: kontroluje poziom hormonów wydzielanych przez pozostałe gruczoły, bowiem odbiera informacje o ich stanie ilościowym. Gdy któregoś z nich brakuje, przysadka wydziela substancję, która pobudza konkretny gruczoł do pracy.

Rozregulowanie układu hormonalnego może prowadzić do chorób i dolegliwości, które nie tylko wywołują określone symptomy, ale nieleczone mogą spowodować – jak w efekcie domina – coraz większą liczbę coraz bardziej dotkliwych dolegliwości i dalsze zaburzenia funkcjonowania organizmu.

Dlatego warto być uważnym i reagować na objawy, które mogą świadczyć o niewystarczającym lub nadmiernym wydzielaniu hormonów. Co powinno zwrócić naszą uwagę, by móc w porę zapobiec skutkom hormonalnej nierównowagi?

Nieregularne miesiączkowanie

Jeśli nie dotyczy okresu dojrzewania czy przekwitania, może mieć źródło w nieprawidłowościach hormonalnych. Warto jednak wiedzieć, że na rozregulowanie cyklu wpływ mogą mieć również dieta odchudzająca, stres, przepracowanie czy niedospanie.

Za krótkie lub za długie cykle miesięczne oraz skąpe krwawienia czasami świadczą o nadmiarze prolaktyny. Zbyt duże stężenie tego hormonu we krwi może powodować również cykle bezowulacyjne, a więc kłopoty z zajściem w ciążę. Nieregularność cyklu może być też spowodowana niedoborem progesteronu. Zbyt rzadkie miesiączki i skąpe krwawienia mogą świadczyć także o nadczynności lub niedoczynności tarczycy albo o zespole policystycznych jajników (PCOS).

Warto sprawdzić: poziom hormonów tarczycy T3 i T4, TSH (hormon wydzielany przez przysadkę, stymulujący tarczycę do produkcji T3 i T4), prolaktyny oraz hormonów LH i FSH.

Problemy z zajściem w ciążę

Przyczyną może być zespół policystycznych jajników (PCOS), na skutek którego dochodzi do zaburzeń hormonalnych. W przypadku tego schorzenia w nadmiarze produkowane są męskie hormony – androgeny, które powodują podwyższenie poziomu hormonu luteinizującego LH (steruje uwalnianiem jajeczka z pęcherzyka Graafa), a obniżeniu ulega wydzielanie hormonu folikulotropowego FSH (pobudza wzrost pęcherzyków w jajniku).

W konsekwencji tego procesu nie dochodzi do owulacji. W wyniku takich zmian hormonalnych pęcherzyki nie dojrzewają, a na jajnikach powstają torbiele. Za trudności z utrzymaniem ciąży mogą być natomiast odpowiedzialne zaburzenia fazy lutealnej (drugiej fazy cyklu) i związane z nimi niedostateczne wydzielanie progesteronu.

Kłopoty z doczekaniem się potomka bywają również spowodowane nadmierną produkcją prolaktyny. Ten hormon utrzymuje i stymuluje laktację, ale gdy pojawia się go zbyt dużo u kobiet niebędących w ciąży, zmniejsza produkcję hormonów LH i FSH, przez co nie pojawia się owulacja. Płodność mogą zaburzać także nieprawidłowości pracy tarczycy: zarówno jej nadczynność, jak i niedoczynność.

Warto sprawdzić: poziom androgenów, LH, FSH, prolaktyny, progesteronu i ich wzajemnych proporcji oraz T3, T4 i TSH.

Spadek libido

Za mniejszą ochotę na seks może odpowiadać wzrost stężenia prolaktyny. Tak dzieje się u obu płci, bo za duże stężenie prolaktyny powoduje obniżenie wydzielania testosteronu. U kobiet przyczyną obniżonego popędu może być również zaburzenie równowagi między estrogenami a progesteronem.

Uwaga: często libido spada podczas stosowania hormonalnych tabletek antykoncepcyjnych. Mniejsza ochota na seks towarzyszy też niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto.

Warto sprawdzić: poziom estrogenów i progesteronu, prolaktyny, a także T3, T4 i TSH.

Obniżony nastrój, drażliwość, huśtawka emocjonalna

Zaburzenia hormonalne mogą odpowiadać za złe samopoczucie psychiczne. Gdy w okresie przekwitania spada poziom estrogenów, częściej występuje depresja. Nadmiar prolaktyny, brak równowagi estrogenowo-progesteronowej i zaburzenia pracy tarczycy również mogą objawiać się drażliwością, nerwowością oraz trwale obniżonym nastrojem.

Warto sprawdzić: stężenie estrogenów, progesteronu, prolaktyny, hormonów tarczycy T3 i T4 oraz TSH.

Łojotok, wypadanie włosów, nadmierne owłosienie

Takie objawy mogą być sygnałem nadmiernej produkcji męskich hormonów – androgenów. Dzieje się tak w przypadku zespołu policystycznych jajników oraz w wyniku menopauzy. W okresie przekwitania równowaga między kobiecymi hormonami (estrogenami i progesteronem) a androgenami (przede wszystkim testosteronem) zostaje zmieniona na korzyść tych ostatnich. Androgeny wytwarzane są również przez nadnercza – ich stężenie wzrasta na skutek wrodzonego przerostu kory nadnerczy oraz guzków nadnerczy.

Warto sprawdzić: poziom testosteronu, a gdyby okazał się podwyższony, należy określić jego źródło, np. wykonując USG jajników i nadnerczy.

Chudnięcie lub przybieranie na wadze bez zmiany dotychczasowego stylu życia

Jedną z częściej spotykanych przyczyn przybierania na wadze w dzisiejszych czasach jest insulinooporność, czyli stan obniżonej wrażliwości komórek organizmu na działanie insuliny – hormonu wytwarzanego przez trzustkę, którego zadaniem jest utrzymanie odpowiedniego stężenia cukru we krwi.

W insulinooporności trzustka wytwarza więcej insuliny, a jej nadmiar utrudnia spalanie tłuszczu. Na dodatek ten stan powoduje nagłe ataki głodu, co również nie sprzyja utrzymaniu szczupłej sylwetki. Przyrost masy ciała może być też spowodowany leptynoopornością.

Leptyna to hormon wytwarzany w tkance tłuszczowej – odpowiedzialny za odczuwanie sytości. Tycie towarzyszy także niedoczynności tarczycy, a chudnięcie – nadczynności tego gruczołu.

Warto sprawdzić: poziom insuliny, leptyny, hormonów tarczycy T3 i T4 oraz TSH.

Nadmierne pragnienie

Może świadczyć o zbyt dużym poziomie cukru we krwi, spowodowanym zaburzeniem wydzielania insuliny przez trzustkę, która produkuje za mało tego hormonu.

Warto sprawdzić: poziom cukru we krwi.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Lekarz prowadzi leczenie kobiety z nadczynnością tarczycy

Nadczynność tarczycy – jakie są objawy choroby i jak wygląda leczenie?

Choroba Hashimoto dotyka coraz więcej osób.

Hashimoto – jakie są jej objawy i przyczyny, jak wygląda leczenie?

Kobieta siedzy na krześle, jednocześńie leżąc na stole. Obok niej stoi wazon kwiatów

Podejrzewasz, że masz chorą tarczycę? Zobacz, jakie hormony powinnaś zbadać

Przysadka mózgowa – za co odpowiada? Funkcje, hormony, choroby

Przysadka mózgowa – za co odpowiada? Funkcje, hormony, choroby

Badania hormonalne u kobiet / rawpixel

Dietetyczka kliniczna o wynikach badań hormonalnych. Na co zwraca uwagę?

Kobieta trzyma się na szyję, bo ma niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy – jakie są objawy, jak wygląda diagnoza i leczenie

Homeostaza — Dowiedz się czym jest ten jeden z najważniejszych procesów dla organizmu człowieka

Homeostaza organizmu – czym jest i co wywołuje jej zaburzenia?

Menopauza a miesiączka

Menopauza a miesiączka

Dwie tabletki wyłożone na dłoni/ Pexels

Czy trzeba suplementować kwas foliowy przy antykoncepcji hormonalnej? Wyjaśnia farmaceutka

zamyślona kobieta o platynowych włosach

Znów jesteś wkurzona? Sprawdź hormony! – radzi dietetyczka Paulina Ihnatowicz

kobieta podczas joggingu

Notuje się coraz większą relację między obiegiem estrogenami, a działaniem mikrobioty jelitowej. To estrobolom

Kobieta ćwiczy z ciężarkami

Aktywność fizyczna a chora tarczyca – na co zwrócić uwagę, by trening przyniósł efekty?

ampułkostrzykawka z adrenalina / iStock

Adrenalina naturalna i w zastrzykach. Co z ciałem robi hormon stresu?

Polubić... menstruację

Polub… menstruację! Jak dopasować się do hormonów, by czuć się dobrze cały miesiąc?

Luteina podczas ciąży - jak i kiedy stosować oraz jakie ma działanie?

Luteina podczas ciąży – jak i kiedy stosować oraz jakie ma działanie?

Serotonina - co to jest? Czym grozi jej niedobór?

Serotonina – co to jest? Czym grozi niedobór serotoniny?

słoik z orzechami włoskimi

Masz chorą tarczycę? Zobacz, jak powinna wyglądać twoja dieta

kobieta obejmująca się ramionami na tle miasta

Problemy hormonalne. Ginekolog mówi, jakie są oznaki tego, że twoje hormony szaleją

Choroba Hashimoto - dieta / istock

„Istnieje takie przeświadczenie, że jak chorujemy na Hashimoto, to możemy zapomnieć o efektach odchudzania” – pisze Roksana Środa, dietetyczka

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej…

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

tabletka na dłoni

Cynk – jakie ma właściwości? W jakich produktach go znajdziemy?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?