Przejdź do treści

Co oznacza wartość ciężaru właściwego moczu? Odchylenia od normy

badanie moczu w szpitalu
Fot. terovesalainen / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nie tolerujesz laktozy? Sprawdź, czego nie powinnaś jeść, aby ustrzec się przed dolegliwościami
Czosnek / unsplash.com
Czosnek to naturalny antybiotyk. W czym tkwi jego sekret?
Używasz kulek gejszy? Pani Fizjotrener tłumaczy, jak działają na mięśnie Kegla
Chłopiec lezy na oparciu kanapy. Na kanapie lezy tablet. Chłopiec wygląda na znudzonego i bez sił
Nie posądzaj swojego dziecka o lenistwo. To może być depresja! Ostrzega psycholożka Ewa Sękowska-Molga
dr Izabela Zawisza / rolingerpr.pl
Dr Izabela Zawisza: jeżeli skóra jest szczelna i nawilżona, może spełniać swoje funkcje i chroni nas przed przedostawaniem się elementów smogu

Ciężar właściwy moczu to przydatny parametr zawarty w badaniu ogólnym moczu, na którego podstawie można oceniać funkcjonowanie nerek. Pacjent musi jednak odpowiednio przygotować się do badania – nie zawsze odchylenia od normy ciężaru właściwego moczu są patologią.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Niski ciężar właściwy moczu może być efektem niedojrzałości układu moczowego w wieku dziecięcym, przyjmowania dużej ilości płynów lub poważniejszych schorzeń – niewydolności nerek. Przyczyną za wysokiego ciężaru właściwego moczu jest najczęściej odwodnienie. Oceny tego parametru nie należy podejmować się samodzielnie – za każdym razem powinien zrobić to lekarz.

O czym mówi ciężar właściwy moczu? Norma

Ciężar właściwy moczu, czyli inaczej gęstość względna, to wartość wagi moczu podanej w gramach na jeden mililitr. Mierzy się go w trakcie wykonywania badania ogólnego moczu. Jest odzwierciedleniem zawartości substancji osmotycznie czynnych i produktów przemiany materii w moczu. Parametr ten zależy od tego, czy nerki w czasie wykonywania badania oszczędzają wodę w organizmie (podwyższony ciężar właściwy moczu) lub wydalają jej nadmiar (zmniejszony ciężar właściwy moczu). Może być wskaźnikiem prawidłowego nawodnienia osoby badanej, ale tylko wtedy, gdy zostaną spełnione ku temu odpowiednie warunki.

Norma ciężaru właściwego moczu wynosi od 1,023-1,035 g/ml.

Za mały lub za duży ciężar właściwy moczu może świadczyć o patologii i występowaniu chorób układu moczowego lub ogólnoustrojowych, w większości przypadków jest jednak tylko stanem przejściowym, zależącym od warunków przygotowania pacjenta do badania. Na wynik może mieć wpływ pora dnia, w której wykonuje się badanie – najbardziej wiarygodny jest rano po odpoczynku nocnym.

W przypadku młodszych pacjentów odchylenia od normy nie muszą być zawsze niepokojące dla rodzica. Ciężar właściwy moczu u dziecka może nie odzwierciedlać stanu nerek, ponieważ narząd ten uzyskuje pełną zdolność do zagęszczania dopiero około 12. roku życia. U maluchów do 18 miesięcy fizjologiczna jest mała gęstość wydalanych płynów. Ciężar właściwy moczu u niemowlaka jest zwykle niższy z powodu występowania dwóch mechanizmów: zmniejszenia wydalania mocznika i zmniejszenia jego stężeń w porównaniu ze stężeniem sodu.

Ciężar właściwy moczu poniżej normy

Nie zawsze zmniejszenie parametru oznacza rozwijającą się patologię nerek. Zdarza się, że mimo prawidłowego stanu pacjenta dochodzi do obniżenia ciężaru właściwego moczu. Dzieje się tak na przykład wtedy, gdy osoba badana źle przygotowała się do badania – przyjmowała płyny kilka godzin przed badaniem.

Niski ciężar właściwy moczu, uzyskiwany za każdym razem, gdy wykonuje się badanie ogólne, może świadczyć o chorobach nerek upośledzających prawidłowe zagęszczenie moczu lub o niektórych chorobach endokrynologicznych.

Najważniejsze przyczyny za niskiego ciężaru właściwego moczu to:

  • niewydolność nerek,
  • śródmiąższowe zapalenie nerek,
  • moczówka nerkowa,
  • moczówka prosta: niedobór hormonu przysadkowego – wazopresyny,
  • zaburzenia elektrolitowe – podwyższenie wapnia lub obniżenie potasu we krwi,
  • niedoczynność lub nadczynność tarczycy,
  • długotrwałe stosowanie diety ubogobiałkowej,
  • niektóre leki moczopędne.

Niski ciężar właściwy moczu w ciąży jest zwykle zjawiskiem fizjologicznym, ze względu na upośledzoną zdolność zagęszczania, związaną prawdopodobnie ze zwiększoną ilością wody w organizmie.

Zobacz także

Podwyższony ciężar właściwy moczu

Mocz zagęszczony może pojawić się również u osób zdrowych. Podwyższony ciężar właściwy moczu (ok. 1,03 g/ml lub więcej) pojawia się u pacjentów bez patologii w zakresie funkcjonowania nerek w przypadku przejściowego odwodnienia – biegunki, ciężkiego wysiłku, gorączki, przyjmowania małej ilości płynów przez dłuższy czas. Fizjologicznie wysoka gęstość (ok. 1,020 g/ml) występuje z próbki pobranej po 8-godzinnej przerwie nocnej.

Inne przyczyny przewlekłego za wysokiego ciężaru właściwego moczu to:

  • cukrzyca – zagęszczenie moczu wywołane nadmiarem glukozy,
  • niektóre leki osmotycznie czynne – mannitol, dekstran,
  • radiologiczne środki kontrastowe podane krótko przed badaniem – stosowane przed wykonaniem badań obrazowych z użyciem kontrastu.

Za niski lub za wysoki ciężar właściwy moczu – badania

W przypadku przewlekle występującego niskiego lub wysokiego ciężaru moczu należy wdrożyć odpowiednią diagnostykę, poszukującą przyczyn tego stanu, w celu umożliwienia ich skutecznego leczenia. Lekarz prowadzący zleca zwykle oznaczenia kreatyniny z surowicy krwi, całodobową zbiórkę moczu, badanie USG układu moczowego, a także zbiera dokładny wywiad od pacjenta wraz z pełnym badaniem. Należy pamiętać, że interpretacja wyników ciężaru moczu powinna być wykonana przez specjalistę, który spojrzy całościowo na stan osoby badanej – oceny nie powinno się podejmować samodzielnie.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
M. Sieniawska, Rozwój czynności układu moczowego w okresie dzieciństwa [w:] Nefrologia dziecięca, t. I, pod red. M. Sieniawskiej i T. Wyszyńskiej, Ośrodek Informacji Naukowej Polfa, Warszawa 2003, s. 33–38.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Polska cierpi na schizofrenię. Przy całej dyskusji o aborcji zapomina się o dobru matki i dziecka” – mówi prof. Joanna Szymkiewicz-Dangel, pediatra, kardiolog, współzałożycielka pierwszego w Polsce Hospicjum Perinatalnego

Jak dbać o stopy?

„Stopy są fundamentem naszego ciała. Dużą mówią o nas, o tym jak je traktujemy i ich używamy. Wysyłają nam sygnały, które często ignorujemy” – mówi Anna Piechnik, fizjoterapeuta, ortopodolog

Lana Del Rey

Lana Del Rey: od trzech lat ataki paniki, do których zawsze miałam skłonność, znacznie się pogorszyły

Nauczycielka Movement Medicine

„Potrzebujemy zwolnić, zdjąć z siebie garnitur czy też mundur, może zbroję, którą cały czas nosimy” – mówi Anna Sierpowska, nauczycielka Movement Medicine

Zainteresują cię również:

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

Poliuria - objawem poważniejszych chorób

Poliuria – objawy i przyczyny wielomoczu

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Nietrzymanie nie do wytrzymania. Co zrobić i kiedy udać się do lekarza, jeśli popuszczasz mocz?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.