Przejdź do treści

Co oznacza wartość ciężaru właściwego moczu? Odchylenia od normy

badanie moczu w szpitalu
Fot. terovesalainen / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nietolerancja histaminy - znasz jej objawy?
Nietolerancja histaminy – znasz jej objawy?
Nie chcesz jesieni spędzić na L4? Poznaj 5 sposobów na zwiększenie odporności
Pies jest nie tylko najlepszym przyjacielem człowieka, ale i członkiem rodziny. Traktujemy go jak dziecko
Wek na rozgrzanie: mus imbirowy
Mus imbirowy – działa przeciwzapalnie i obłędnie smakuje. Skorzystaj z naszego przepisu
Risotto z dyni i szałwii
Risotto z dyni i szałwii – idealne danie na wzmocnienie organizmu

Ciężar właściwy moczu to przydatny parametr zawarty w badaniu ogólnym moczu, na którego podstawie można oceniać funkcjonowanie nerek. Pacjent musi jednak odpowiednio przygotować się do badania – nie zawsze odchylenia od normy ciężaru właściwego moczu są patologią.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Niski ciężar właściwy moczu może być efektem niedojrzałości układu moczowego w wieku dziecięcym, przyjmowania dużej ilości płynów lub poważniejszych schorzeń – niewydolności nerek. Przyczyną za wysokiego ciężaru właściwego moczu jest najczęściej odwodnienie. Oceny tego parametru nie należy podejmować się samodzielnie – za każdym razem powinien zrobić to lekarz.

O czym mówi ciężar właściwy moczu? Norma

Ciężar właściwy moczu, czyli inaczej gęstość względna, to wartość wagi moczu podanej w gramach na jeden mililitr. Mierzy się go w trakcie wykonywania badania ogólnego moczu. Jest odzwierciedleniem zawartości substancji osmotycznie czynnych i produktów przemiany materii w moczu. Parametr ten zależy od tego, czy nerki w czasie wykonywania badania oszczędzają wodę w organizmie (podwyższony ciężar właściwy moczu) lub wydalają jej nadmiar (zmniejszony ciężar właściwy moczu). Może być wskaźnikiem prawidłowego nawodnienia osoby badanej, ale tylko wtedy, gdy zostaną spełnione ku temu odpowiednie warunki.

Norma ciężaru właściwego moczu wynosi od 1,023-1,035 g/ml.

Za mały lub za duży ciężar właściwy moczu może świadczyć o patologii i występowaniu chorób układu moczowego lub ogólnoustrojowych, w większości przypadków jest jednak tylko stanem przejściowym, zależącym od warunków przygotowania pacjenta do badania. Na wynik może mieć wpływ pora dnia, w której wykonuje się badanie – najbardziej wiarygodny jest rano po odpoczynku nocnym.

W przypadku młodszych pacjentów odchylenia od normy nie muszą być zawsze niepokojące dla rodzica. Ciężar właściwy moczu u dziecka może nie odzwierciedlać stanu nerek, ponieważ narząd ten uzyskuje pełną zdolność do zagęszczania dopiero około 12. roku życia. U maluchów do 18 miesięcy fizjologiczna jest mała gęstość wydalanych płynów. Ciężar właściwy moczu u niemowlaka jest zwykle niższy z powodu występowania dwóch mechanizmów: zmniejszenia wydalania mocznika i zmniejszenia jego stężeń w porównaniu ze stężeniem sodu.

Ciężar właściwy moczu poniżej normy

Nie zawsze zmniejszenie parametru oznacza rozwijającą się patologię nerek. Zdarza się, że mimo prawidłowego stanu pacjenta dochodzi do obniżenia ciężaru właściwego moczu. Dzieje się tak na przykład wtedy, gdy osoba badana źle przygotowała się do badania – przyjmowała płyny kilka godzin przed badaniem.

Niski ciężar właściwy moczu, uzyskiwany za każdym razem, gdy wykonuje się badanie ogólne, może świadczyć o chorobach nerek upośledzających prawidłowe zagęszczenie moczu lub o niektórych chorobach endokrynologicznych.

Najważniejsze przyczyny za niskiego ciężaru właściwego moczu to:

  • niewydolność nerek,
  • śródmiąższowe zapalenie nerek,
  • moczówka nerkowa,
  • moczówka prosta: niedobór hormonu przysadkowego – wazopresyny,
  • zaburzenia elektrolitowe – podwyższenie wapnia lub obniżenie potasu we krwi,
  • niedoczynność lub nadczynność tarczycy,
  • długotrwałe stosowanie diety ubogobiałkowej,
  • niektóre leki moczopędne.

Niski ciężar właściwy moczu w ciąży jest zwykle zjawiskiem fizjologicznym, ze względu na upośledzoną zdolność zagęszczania, związaną prawdopodobnie ze zwiększoną ilością wody w organizmie.

Zobacz także

Podwyższony ciężar właściwy moczu

Mocz zagęszczony może pojawić się również u osób zdrowych. Podwyższony ciężar właściwy moczu (ok. 1,03 g/ml lub więcej) pojawia się u pacjentów bez patologii w zakresie funkcjonowania nerek w przypadku przejściowego odwodnienia – biegunki, ciężkiego wysiłku, gorączki, przyjmowania małej ilości płynów przez dłuższy czas. Fizjologicznie wysoka gęstość (ok. 1,020 g/ml) występuje z próbki pobranej po 8-godzinnej przerwie nocnej.

Inne przyczyny przewlekłego za wysokiego ciężaru właściwego moczu to:

  • cukrzyca – zagęszczenie moczu wywołane nadmiarem glukozy,
  • niektóre leki osmotycznie czynne – mannitol, dekstran,
  • radiologiczne środki kontrastowe podane krótko przed badaniem – stosowane przed wykonaniem badań obrazowych z użyciem kontrastu.

Za niski lub za wysoki ciężar właściwy moczu – badania

W przypadku przewlekle występującego niskiego lub wysokiego ciężaru moczu należy wdrożyć odpowiednią diagnostykę, poszukującą przyczyn tego stanu, w celu umożliwienia ich skutecznego leczenia. Lekarz prowadzący zleca zwykle oznaczenia kreatyniny z surowicy krwi, całodobową zbiórkę moczu, badanie USG układu moczowego, a także zbiera dokładny wywiad od pacjenta wraz z pełnym badaniem. Należy pamiętać, że interpretacja wyników ciężaru moczu powinna być wykonana przez specjalistę, który spojrzy całościowo na stan osoby badanej – oceny nie powinno się podejmować samodzielnie.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
M. Sieniawska, Rozwój czynności układu moczowego w okresie dzieciństwa [w:] Nefrologia dziecięca, t. I, pod red. M. Sieniawskiej i T. Wyszyńskiej, Ośrodek Informacji Naukowej Polfa, Warszawa 2003, s. 33–38.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Patty McCord: Zaufanie musi się opierać na szczerej komunikacji. Pracownicy stają się cyniczni, kiedy słyszą półprawdy

Gimnastyka słowiańska

„Większość ćwiczących kobiet przyznaje, że zapominają, co to PMS, klimakterium i bolesne miesiączki, płaczliwość i drażliwość” – mówi Katarzyna Majak, trenerka gimnastyki słowiańskiej

Wszyscy potrzebujemy wsparcia. Potrzebujemy więzi, bycia zauważonym, zrozumianym.

„Mamy problem ze słowem „wsparcie”, bo sugeruje, że sobie z czymś nie radzimy. A przecież matki, z którymi się spotykamy, radzą sobie ze wszystkim” – mówią Katarzyna Dołęgowska-Urlich i Janka Rykowska z Fundacji Sto Pociech

Jak wygląda życie po udarze

„Potwornie bolało mnie dosłownie wszystko. Potem mąż mi opowiadał, że nie dawałam się dotknąć, bo dosłownie wyłam z cierpienia” – mówi 30-letnia Natalia, która przeszła udar mózgu

Zainteresują cię również:

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Nietrzymanie nie do wytrzymania. Co zrobić i kiedy udać się do lekarza, jeśli popuszczasz mocz?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Kobieta trzyma w ręce miniaturę nienarodzonego dziecka

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Graficzne przedstawienie bólu kręgosłupa promieniującego do nóg

Ból kręgosłupa lędźwiowego promieniujący do nóg ‒ przyczyny i leczenie