Przejdź do treści

Czy zamiennik leku zawsze jest bezpieczny? Na co zwracać uwagę przy szukaniu zamiennika? Wyjaśnia internistka

Zdjęcie: GettyImages
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Lek generyczny powinien być tańszym zamiennikiem leku oryginalnego. Jednak jak tłumaczy internistka Joanna Pietroń, mimo że substancja czynna w obu produktach jest taka sama, nie są to preparaty biorównoważne. Czy zatem zamiennik leku zawsze jest dla pacjenta bezpieczny?

W aptece pewnie nieraz zdarzyło ci się słyszeć pytanie, czy chcesz kupić tańszy odpowiednik przepisanego na recepcie leku. Być może zapaliła ci się wtedy lampka: czy farmaceuta ma umowę z koncernem farmaceutycznym, który ten lek wyprodukował? Nie. Poinformowanie klienta o tańszym zamienniku, czyli o tzw. leku generycznym (nazywanym również lekiem odtwórczym oraz odpowiednikiem), który zawiera tę samą substancję czynną, to obowiązek farmaceuty. Wynika to z przepisów.

Co do zasady zamiennik leku oryginalnego musi mieć udowodniony ten sam skład (musi zawierać taką samą ilość substancji aktywnej, może natomiast zawierać inne substancje pomocnicze, pod warunkiem, że nie zmieniają one właściwości leku i nie wpływają na jego skuteczność), a także tę samą postać, tę samą dostępność biologiczną (biodostępność) oraz takie samo działanie farmakologiczne. Obowiązkiem farmaceuty jest wydanie pacjentowi, na jego życzenie, leku generycznego w tej samej dawce i odpowiedniej ilości. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy lekarz umieszcza na recepcie adnotację: „Nie zamieniać”.

istockphoto.com

Przy okazji warto pamiętać, że leki refundowane we wszystkich aptekach kosztują tyle samo. Apteki nie mogą zmieniać ich cen. A to właśnie cena, jak wynika z badań przeprowadzonych przez Agencję Badawczą BioStat, do których dotarł Medexpress.pl, przy realizacji recepty ma znaczenie blisko dla co trzeciego pacjenta (27,7 proc.). Mimo to ponad 37 proc. chorych nigdy nie usłyszało w gabinecie lekarskim o możliwości zamiany oryginalnego leku na lek generyczny. Natomiast prawie połowa polskich pacjentów (45,7 proc.) przyznaje, że o zamiennik nigdy nie pyta.

Najlepiej kontynuować ten sam lek w tej samej postaci

Podstawowe pytanie, jakie powinniśmy sobie zadać, brzmi: czy zamiennik leku zawsze jest bezpieczny? – To zależy od sytuacji klinicznej i nie zawsze jest to opłacalne dla pacjenta – mówi lek. med. Joanna Pietroń, internistka w Centrum Medycznym Damiana. – Pomysł, aby zmieniać lek oryginalny przepisany przez lekarza na lek generyczny wynika często z chęci zaoszczędzenia pieniędzy. Z jednej strony leki generyczne (ze względu na swoją niższą cenę) gwarantują, że osoby, które nie posiadają wystarczających środków finansowych, mogą wykupić te leki i wdrożyć leczenie. Jednak jeżeli przyjmujemy jakiś lek, musimy wiedzieć, że najlepiej jest kontynuować ten sam lek w tej samej postaci.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
pms

Aby nowy lek mógł trafić na rynek, producent musi poddać go wielu testom, które pochłaniają ogromne nakłady finansowe (firmy farmaceutyczne odzyskują je w cenie wprowadzanego na rynek produktu oryginalnego). Obniżenie ceny leku następuje dopiero po wprowadzeniu na rynek leku generycznego, co ma miejsce po wygaśnięciu patentu leku oryginalnego. W Unii Europejskiej czas ochrony patentowej wynosi 20 lat, lecz okres ten może zostać wydłużony o kolejne 5 lat (za sprawą tzw. uzupełniających certyfikatów ochronnych). Wprowadzono je w 1992 roku, by wynagrodzić koncernom czas i koszty poniesione w trakcie rejestracji oryginalnego leku.

Lek. med. Joanna Pietroń tłumaczy, że leki generyczne różnią się od leków oryginalnych składem ilościowym i jakościowym substancji pomocniczych oraz wyglądem produktów. Substancje pomocnicze umożliwiają aplikację leku, nadają trwałość substancjom czynnym, ale mogą też wpływać na szybkość uwalniania, wchłaniania oraz szybkości działania leku. Substancje pomocnicze, mimo że są pozbawione działania terapeutycznego, mogą powodować działania niepożądane np. ze strony przewodu pokarmowego.

Producenci mogą modyfikować charakter substancji leczniczej

Jak podkreśla lek. med. Joanna Pietroń, różnica między lekiem oryginalnym a generycznym jest taka, że choć substancja czynna w obu jest taka sama, nie są to preparaty biorównoważne, a różnica między lekiem oryginalnym a generycznym wynosi +/- 20 proc. Jeżeli mamy leki, które posiadają wąski indeks terapeutyczny, czyli już niewielka różnica w stężeniu leku decyduje o tym, czy dany lek działa lub powoduje działania niepożądane, należy zachować dużą ostrożność. Taka sytuacja może dotyczyć np. leków przeciwpadaczkowych stosowanych w chorobach serca.

– Producenci mogą modyfikować charakter substancji leczniczej po to, żeby uzyskać większą stabilność formy leku, poprawić parametry czy ulepszyć proces ich wytwarzania. Czasami jednak firmy farmaceutyczne wprowadzają na rynek kopię własnego leku, wówczas możemy przypuszczać, że proces ich wytwarzania będzie taki sam i zamiennik jest kopią leku oryginału, ale nie jest to zasada – podkreśla lek. med. Joanna Pietroń.

– Zalecam zatem, że jeżeli pacjent przyjmuje dany lek, to powinien kontynuować ten sam lek, produkowany przez tego samego producenta, a nie zmieniać np. leku oryginalnego na generyczny. Jeżeli przyjmuje lek generyczny danej firmy, to zalecam, żeby kontynuował ten sam i nie zmieniał preparatu na inny, jeżeli nie jest to bezwzględnie koniecznie – dodaje internistka z Centrum Medycznym Damiana.

Korzystałam z:

  1. „Leki generyczne w praktyce lekarza rodzinnego”, Paweł Lewek, Przemysław Kardas, Pierwszy Zakład Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Via Medica 2009, str. 266–271.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Farmaceutka w aptece. W ręku trzyma receptę

Popularne mity o recepcie farmaceutycznej. Rozprawiają się z nimi Laura Krumpholz oraz Patrycja Pieszczek-Bober

Kobieta

Zatwierdzono pierwszy lek na cukrzycę typu 1. To może być przełom w leczeniu

Pacjenci wciąż traktują antybiotyki jako panaceum na wszystko. Autentyczne historie z apteki przytacza farmaceutka / unsplash

Pacjenci wciąż traktują antybiotyki jako panaceum na wszystko. Autentyczne historie z apteki przytacza farmaceutka

Brain zaps, czyli wyładowania w mózgu. Mogą się pojawić, gdy odstawisz antydepresanty

Kobieta

W aptekach brakuje morfiny. Kilkadziesiąt tysięcy chorych pozostawionych z bólem

Young Leosia o korzystaniu z terapii: „Widzę, co dzieje się z moimi koleżankami i kolegami”

Czy lekarz może sprawdzić, czy wykupiłeś lek z recepty? Laura Krumpholz oraz Patrycja Pieszczek-Bober wyjaśniają / istock

Lekarz może sprawdzić, czy wykupiłeś lek z recepty? Laura Krumpholz oraz Patrycja Pieszczek-Bober wyjaśniają

Chromoterapia (koloroterapia) – na czym polega leczenie kolorami?

Jest nowy wykaz leków zagrożonych brakiem dostępności. W aptekach może zabraknąć preparatów uspokajających i przeciwlękowych / pexels

W aptekach może zabraknąć leków uspokajających i przeciwlękowych. Jest nowy wykaz preparatów zagrożonych brakiem dostępności

Fizjoterapia stomatologiczna – wskazania i rodzaje terapii

W aptekach brakuje antybiotyków - alarmują farmaceuci. Sprawdź, jakich leków nie kupisz

W aptekach brakuje antybiotyków – alarmują farmaceuci. Sprawdź, jakich leków nie kupisz

Nie ma leku i szczepionek na małpią ospę

W szpitalach nie ma leku dla chorych na małpią ospę, brakuje też szczepionek dla lekarzy. Rzecznik Praw Lekarza apeluje do ministra

Farmaceutka w aptece

Tego leku niedługo zabraknie w aptekach. Ucierpią osoby z migreną

„Szczepionka przeciw otyłości”? Niedługo będzie dostępna w Wielkiej Brytanii

„Szczepionka przeciw otyłości” niedługo będzie dostępna w Wielkiej Brytanii

Leki na półce aptece

GIF wycofał serię popularnej witaminy. Może stanowić poważne zagrożenie dla niemowląt

Kobieta bierze pigułkę

Zastrzyki insulinowe odejdą w zapomnienie? Naukowcy opracowali 'pigułkę na cukrzycę’

Lepienie w glinie

„Glina jest nauczycielką terapeutką. Pozwala zmierzyć się z tym, co trudne” – mówi Barbara Fryza z pracowni ceramiki

Jest nowe rozporządzenie dotyczące maseczek. W tych miejscach trzeba je nosić do 30 września

Jest nowe rozporządzenie dotyczące maseczek. W tych miejscach trzeba je nosić przynajmniej do 30 września

Jest zgoda MZ na import ważnego leku na cukrzycę. Jego cena będzie jednak dwukrotnie wyższa niż wcześniej

Jest zgoda MZ na import ważnego leku na cukrzycę. Jego cena będzie jednak dwukrotnie wyższa niż wcześniej

Magdalena Jutrzenka o refundacji Zolgesmy: "Ta terapia to prawdziwy game changer w leczeniu SMA"

Magdalena Jutrzenka o refundacji Zolgesmy: „Ta terapia to prawdziwy game changer w leczeniu SMA”. Lekarka wyjaśnia, co z dziećmi nieobjętymi refundacją

Niemowlę u lekarza

Najdroższy lek na SMA będzie refundowany w Polsce. „To szansa dla nowo narodzonych dzieci na prawidłowy rozwój”

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił'. Terapia nie jest leczeniem zęba” – dr Krzysztof Ciepliński / pexels

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił’. Terapia nie jest leczeniem zęba” – mówi dr Krzysztof Ciepliński

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Tabletki leżą na dłoni

Wykryto substancję rakotwórczą w lekach na cukrzycę. FDA ostrzega

×