Przejdź do treści

Czy zamiennik leku zawsze jest bezpieczny? Na co zwracać uwagę przy szukaniu zamiennika? Wyjaśnia internistka

Zdjęcie: GettyImages
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kobiety jedzące marchewki
10 zagrożeń drastycznych diet
Dysmorfofobia / istock
„Ludzie z zewnątrz mogą myśleć, że to są błahe rzeczy. A były takie momenty, że naprawdę chciałam skoczyć pod metro…” – mówi 30-letnia Alina, cierpiąca na dysmorfofobię
woda
Boli cię głowa? To może być oznaka odwodnienia
Jak obchodzić się z jajkiem? 10 prostych zasad
mężczyzna z dzieckiem
Nie tylko kobiety mają baby blues. Jak wygląda smutek poporodowy u mężczyzn?

Lek generyczny powinien być tańszym zamiennikiem leku oryginalnego. Jednak jak tłumaczy internistka Joanna Pietroń, mimo że substancja czynna w obu produktach jest taka sama, nie są to preparaty biorównoważne. Czy zatem zamiennik leku zawsze jest dla pacjenta bezpieczny?

W aptece pewnie nieraz zdarzyło ci się słyszeć pytanie, czy chcesz kupić tańszy odpowiednik przepisanego na recepcie leku. Być może zapaliła ci się wtedy lampka: czy farmaceuta ma umowę z koncernem farmaceutycznym, który ten lek wyprodukował? Nie. Poinformowanie klienta o tańszym zamienniku, czyli o tzw. leku generycznym (nazywanym również lekiem odtwórczym oraz odpowiednikiem), który zawiera tę samą substancję czynną, to obowiązek farmaceuty. Wynika to z przepisów.

Co do zasady zamiennik leku oryginalnego musi mieć udowodniony ten sam skład (musi zawierać taką samą ilość substancji aktywnej, może natomiast zawierać inne substancje pomocnicze, pod warunkiem, że nie zmieniają one właściwości leku i nie wpływają na jego skuteczność), a także tę samą postać, tę samą dostępność biologiczną (biodostępność) oraz takie samo działanie farmakologiczne. Obowiązkiem farmaceuty jest wydanie pacjentowi, na jego życzenie, leku generycznego w tej samej dawce i odpowiedniej ilości. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy lekarz umieszcza na recepcie adnotację: „Nie zamieniać”.

istockphoto.com

Przy okazji warto pamiętać, że leki refundowane we wszystkich aptekach kosztują tyle samo. Apteki nie mogą zmieniać ich cen. A to właśnie cena, jak wynika z badań przeprowadzonych przez Agencję Badawczą BioStat, do których dotarł Medexpress.pl, przy realizacji recepty ma znaczenie blisko dla co trzeciego pacjenta (27,7 proc.). Mimo to ponad 37 proc. chorych nigdy nie usłyszało w gabinecie lekarskim o możliwości zamiany oryginalnego leku na lek generyczny. Natomiast prawie połowa polskich pacjentów (45,7 proc.) przyznaje, że o zamiennik nigdy nie pyta.

Najlepiej kontynuować ten sam lek w tej samej postaci

Podstawowe pytanie, jakie powinniśmy sobie zadać, brzmi: czy zamiennik leku zawsze jest bezpieczny? – To zależy od sytuacji klinicznej i nie zawsze jest to opłacalne dla pacjenta – mówi lek. med. Joanna Pietroń, internistka w Centrum Medycznym Damiana. – Pomysł, aby zmieniać lek oryginalny przepisany przez lekarza na lek generyczny wynika często z chęci zaoszczędzenia pieniędzy. Z jednej strony leki generyczne (ze względu na swoją niższą cenę) gwarantują, że osoby, które nie posiadają wystarczających środków finansowych, mogą wykupić te leki i wdrożyć leczenie. Jednak jeżeli przyjmujemy jakiś lek, musimy wiedzieć, że najlepiej jest kontynuować ten sam lek w tej samej postaci.

pms

Aby nowy lek mógł trafić na rynek, producent musi poddać go wielu testom, które pochłaniają ogromne nakłady finansowe (firmy farmaceutyczne odzyskują je w cenie wprowadzanego na rynek produktu oryginalnego). Obniżenie ceny leku następuje dopiero po wprowadzeniu na rynek leku generycznego, co ma miejsce po wygaśnięciu patentu leku oryginalnego. W Unii Europejskiej czas ochrony patentowej wynosi 20 lat, lecz okres ten może zostać wydłużony o kolejne 5 lat (za sprawą tzw. uzupełniających certyfikatów ochronnych). Wprowadzono je w 1992 roku, by wynagrodzić koncernom czas i koszty poniesione w trakcie rejestracji oryginalnego leku.

Lek. med. Joanna Pietroń tłumaczy, że leki generyczne różnią się od leków oryginalnych składem ilościowym i jakościowym substancji pomocniczych oraz wyglądem produktów. Substancje pomocnicze umożliwiają aplikację leku, nadają trwałość substancjom czynnym, ale mogą też wpływać na szybkość uwalniania, wchłaniania oraz szybkości działania leku. Substancje pomocnicze, mimo że są pozbawione działania terapeutycznego, mogą powodować działania niepożądane np. ze strony przewodu pokarmowego.

Producenci mogą modyfikować charakter substancji leczniczej

Jak podkreśla lek. med. Joanna Pietroń, różnica między lekiem oryginalnym a generycznym jest taka, że choć substancja czynna w obu jest taka sama, nie są to preparaty biorównoważne, a różnica między lekiem oryginalnym a generycznym wynosi +/- 20 proc. Jeżeli mamy leki, które posiadają wąski indeks terapeutyczny, czyli już niewielka różnica w stężeniu leku decyduje o tym, czy dany lek działa lub powoduje działania niepożądane, należy zachować dużą ostrożność. Taka sytuacja może dotyczyć np. leków przeciwpadaczkowych stosowanych w chorobach serca.

– Producenci mogą modyfikować charakter substancji leczniczej po to, żeby uzyskać większą stabilność formy leku, poprawić parametry czy ulepszyć proces ich wytwarzania. Czasami jednak firmy farmaceutyczne wprowadzają na rynek kopię własnego leku, wówczas możemy przypuszczać, że proces ich wytwarzania będzie taki sam i zamiennik jest kopią leku oryginału, ale nie jest to zasada – podkreśla lek. med. Joanna Pietroń.

– Zalecam zatem, że jeżeli pacjent przyjmuje dany lek, to powinien kontynuować ten sam lek, produkowany przez tego samego producenta, a nie zmieniać np. leku oryginalnego na generyczny. Jeżeli przyjmuje lek generyczny danej firmy, to zalecam, żeby kontynuował ten sam i nie zmieniał preparatu na inny, jeżeli nie jest to bezwzględnie koniecznie – dodaje internistka z Centrum Medycznym Damiana.

Korzystałam z:

  1. „Leki generyczne w praktyce lekarza rodzinnego”, Paweł Lewek, Przemysław Kardas, Pierwszy Zakład Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Via Medica 2009, str. 266–271.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Masz cukrzycę, ale nie bierzesz przepisanych leków? Diabetolog mówi nam o konsekwencjach

Minister zdrowia o zanieczyszczonych lekach na cukrzycę: nie mamy żadnych danych, które by nakazały wycofanie którejś z serii leku

leki

Leki na cukrzycę zanieczyszczone środkiem rakotwórczym

mama podaje lek dziecku

Jak bezpiecznie podawać lekarstwa dzieciom?

7 kroków by pokonać atak paniki

7 kroków by pokonać atak paniki. Jak się zachować, kiedy spotyka dziecko albo kogoś bliskiego?

Terapia poznawczo-behawioralna, czyli nauka oduczania

Terapia poznawczo-behawioralna, czyli nauka oduczania

grupa wsparcia

Terapie grupowe. Jak działają? W czym mogą pomóc? Wyjaśnia certyfikowany psychoterapeuta

Apteka / istockphoto.com

Kolejne serie preparatu stosowanego w leczeniu zaburzeń układu pokarmowego wycofane z obrotu. Powodem możliwa obecność ciała obcego

Apteka

GIF wycofuje kolejny lek. Chodzi o preparat stosowany w leczeniu zaburzeń psychicznych

Apteka / istockphoto.com

Lek stosowany w leczeniu zaburzeń układu pokarmowego wycofany z obrotu. Powodem możliwa obecność ciała obcego

Lamotrygina - działanie, wskazania, skutki uboczne

Lamotrygina – działanie, wskazania, skutki uboczne

Benzodiazepiny — Zastosowanie, działanie, przeciwwskazania, czyli wszystko o benzodiazepinach

Benzodiazepiny – zastosowanie, działanie, przeciwwskazania

Iniekcje - czym są, ich rodzaje i zastosowanie

Iniekcje – czym są, rodzaje i zastosowanie

Popularne tabletki na zgagę wycofane ze sprzedaży. Sprawdź, czy masz je w swojej apteczce

Co to jest olej Lorenza?

Co to jest olej Lorenza?

Apteka / istockphoto.com

GIF wycofuje dwie serie popularnego probiotyku. Przyczyną wada jakościowa

apteka

Preparat do żywienia pozajelitowego wycofany z obrotu

Syrop na kaszel przelewany do miarki

Kolejne serie syropu Flavamed wycofane z obrotu. GIF wydał nową decyzję

Na zdjęciu widoczne są dwie ręce i kawałek szklanki z wodą. W jednej ręce jest syrop w butelce, w drugiej łyżeczka.Właścicielka rąk nalewa syrop na łyżeczkę

Popularny syrop na kaszel wycofany z obrotu. Powodem są zanieczyszczenia

Kobieta stoi w aptece i patrzy się na leki

Leki wstrzymane i wycofane. Czym się różnią i co należy z nimi zrobić?

Wycofanie tabletek z obrotu / istockphoto

Popularny lek na zgagę wycofany z obrotu. GIF jako powód podał zanieczyszczenia

Apteka / istockphoto.com

GIF wycofuje kolejne leki z obrotu: antybiotyk i lek stosowany w profilaktyce miażdżycy. Powodem zanieczyszczenia

farmaceutka w aptece

Popularny lek psychotropowy wycofany z obrotu. GIF ostrzega!

Paracetamol - wszystko, co musisz o nim wiedzieć. Wymieniają Młode Farmaceutki

Paracetamol – wszystko, co musisz o nim wiedzieć. O paracetamolu piszą Młode Farmaceutki

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku