Przejdź do treści

Czy zamiennik leku zawsze jest bezpieczny? Na co zwracać uwagę przy szukaniu zamiennika? Wyjaśnia internistka

Zdjęcie: GettyImages
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Bolesny obrzęk stóp w ciąży. Jak pomoże osteopatiia?
Bolesny obrzęk stóp w ciąży – jak może pomóc osteopata? Rozmowa z Eweliną Tyszko-Bury
Połóg – pierwsze dni po porodzie
Połóg – co cię może zaskoczyć tuż po porodzie? Opisuje Natalia Białobrzeska
Przyczyny wzdęć i zaparć / istock
Wzdęcia i zaparcia. Masz z nimi problem? Naturoterapeutka wyjaśnia możliwe przyczyny ich występowania
7 sygnałów, że pijesz za dużo wody
koronawirus, transmisja koronawirusa
Dlaczego niektórzy roznoszą koronawirusa bardziej niż inni?

Lek generyczny powinien być tańszym zamiennikiem leku oryginalnego. Jednak jak tłumaczy internistka Joanna Pietroń, mimo że substancja czynna w obu produktach jest taka sama, nie są to preparaty biorównoważne. Czy zatem zamiennik leku zawsze jest dla pacjenta bezpieczny?

W aptece pewnie nieraz zdarzyło ci się słyszeć pytanie, czy chcesz kupić tańszy odpowiednik przepisanego na recepcie leku. Być może zapaliła ci się wtedy lampka: czy farmaceuta ma umowę z koncernem farmaceutycznym, który ten lek wyprodukował? Nie. Poinformowanie klienta o tańszym zamienniku, czyli o tzw. leku generycznym (nazywanym również lekiem odtwórczym oraz odpowiednikiem), który zawiera tę samą substancję czynną, to obowiązek farmaceuty. Wynika to z przepisów.

Co do zasady zamiennik leku oryginalnego musi mieć udowodniony ten sam skład (musi zawierać taką samą ilość substancji aktywnej, może natomiast zawierać inne substancje pomocnicze, pod warunkiem, że nie zmieniają one właściwości leku i nie wpływają na jego skuteczność), a także tę samą postać, tę samą dostępność biologiczną (biodostępność) oraz takie samo działanie farmakologiczne. Obowiązkiem farmaceuty jest wydanie pacjentowi, na jego życzenie, leku generycznego w tej samej dawce i odpowiedniej ilości. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy lekarz umieszcza na recepcie adnotację: „Nie zamieniać”.

istockphoto.com

Przy okazji warto pamiętać, że leki refundowane we wszystkich aptekach kosztują tyle samo. Apteki nie mogą zmieniać ich cen. A to właśnie cena, jak wynika z badań przeprowadzonych przez Agencję Badawczą BioStat, do których dotarł Medexpress.pl, przy realizacji recepty ma znaczenie blisko dla co trzeciego pacjenta (27,7 proc.). Mimo to ponad 37 proc. chorych nigdy nie usłyszało w gabinecie lekarskim o możliwości zamiany oryginalnego leku na lek generyczny. Natomiast prawie połowa polskich pacjentów (45,7 proc.) przyznaje, że o zamiennik nigdy nie pyta.

Najlepiej kontynuować ten sam lek w tej samej postaci

Podstawowe pytanie, jakie powinniśmy sobie zadać, brzmi: czy zamiennik leku zawsze jest bezpieczny? – To zależy od sytuacji klinicznej i nie zawsze jest to opłacalne dla pacjenta – mówi lek. med. Joanna Pietroń, internistka w Centrum Medycznym Damiana. – Pomysł, aby zmieniać lek oryginalny przepisany przez lekarza na lek generyczny wynika często z chęci zaoszczędzenia pieniędzy. Z jednej strony leki generyczne (ze względu na swoją niższą cenę) gwarantują, że osoby, które nie posiadają wystarczających środków finansowych, mogą wykupić te leki i wdrożyć leczenie. Jednak jeżeli przyjmujemy jakiś lek, musimy wiedzieć, że najlepiej jest kontynuować ten sam lek w tej samej postaci.

pms

Aby nowy lek mógł trafić na rynek, producent musi poddać go wielu testom, które pochłaniają ogromne nakłady finansowe (firmy farmaceutyczne odzyskują je w cenie wprowadzanego na rynek produktu oryginalnego). Obniżenie ceny leku następuje dopiero po wprowadzeniu na rynek leku generycznego, co ma miejsce po wygaśnięciu patentu leku oryginalnego. W Unii Europejskiej czas ochrony patentowej wynosi 20 lat, lecz okres ten może zostać wydłużony o kolejne 5 lat (za sprawą tzw. uzupełniających certyfikatów ochronnych). Wprowadzono je w 1992 roku, by wynagrodzić koncernom czas i koszty poniesione w trakcie rejestracji oryginalnego leku.

Lek. med. Joanna Pietroń tłumaczy, że leki generyczne różnią się od leków oryginalnych składem ilościowym i jakościowym substancji pomocniczych oraz wyglądem produktów. Substancje pomocnicze umożliwiają aplikację leku, nadają trwałość substancjom czynnym, ale mogą też wpływać na szybkość uwalniania, wchłaniania oraz szybkości działania leku. Substancje pomocnicze, mimo że są pozbawione działania terapeutycznego, mogą powodować działania niepożądane np. ze strony przewodu pokarmowego.

Producenci mogą modyfikować charakter substancji leczniczej

Jak podkreśla lek. med. Joanna Pietroń, różnica między lekiem oryginalnym a generycznym jest taka, że choć substancja czynna w obu jest taka sama, nie są to preparaty biorównoważne, a różnica między lekiem oryginalnym a generycznym wynosi +/- 20 proc. Jeżeli mamy leki, które posiadają wąski indeks terapeutyczny, czyli już niewielka różnica w stężeniu leku decyduje o tym, czy dany lek działa lub powoduje działania niepożądane, należy zachować dużą ostrożność. Taka sytuacja może dotyczyć np. leków przeciwpadaczkowych stosowanych w chorobach serca.

– Producenci mogą modyfikować charakter substancji leczniczej po to, żeby uzyskać większą stabilność formy leku, poprawić parametry czy ulepszyć proces ich wytwarzania. Czasami jednak firmy farmaceutyczne wprowadzają na rynek kopię własnego leku, wówczas możemy przypuszczać, że proces ich wytwarzania będzie taki sam i zamiennik jest kopią leku oryginału, ale nie jest to zasada – podkreśla lek. med. Joanna Pietroń.

– Zalecam zatem, że jeżeli pacjent przyjmuje dany lek, to powinien kontynuować ten sam lek, produkowany przez tego samego producenta, a nie zmieniać np. leku oryginalnego na generyczny. Jeżeli przyjmuje lek generyczny danej firmy, to zalecam, żeby kontynuował ten sam i nie zmieniał preparatu na inny, jeżeli nie jest to bezwzględnie koniecznie – dodaje internistka z Centrum Medycznym Damiana.

Korzystałam z:

  1. „Leki generyczne w praktyce lekarza rodzinnego”, Paweł Lewek, Przemysław Kardas, Pierwszy Zakład Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Via Medica 2009, str. 266–271.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Probówki w laboratorium

Ile będzie kosztować remdesivir – lek na COVID-19? Za kurację trzeba będzie zapłacić prawie 10 tysięcy złotych

Lek na COVID-19? Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków przestrzega: uważaj na fałszywe produkty

Lek na COVID-19? Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków przestrzega: uważaj na fałszywe produkty

Polekowe wypadanie włosów / unsplash

Czy leki mogą powodować łysienie? Ekspert Kosmetyczny wyjaśnia

6 błędów, które popełniamy, przyjmując lekarstwa. Zobacz, które nawyki lepiej zmienić

WHO ogłosiło przełom w poszukiwaniu leku na COVID-19. "To pierwsze sprawdzone leczenie, które zmniejsza śmiertelność u pacjentów z COVID-19"

WHO ogłosiło przełom w walce z COVID-19. Jest pierwszy lek, którego skuteczność została potwierdzona klinicznie

kobieta z dzieckiem w aptece

W aptekach zabraknie leków? Przedstawiciele branży farmaceutycznej ostrzegają

Jonoforeza. Na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Jonoforeza – na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Agresja w aptece / istock

Agresja w aptece. „Kiedyś facet rzucił we mnie dużym pudełkiem leku po tym, jak spytałam czy może zapłacić kartą, bo nie miałam jak wydać”

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Terapia poznawczo-behawioralna, czyli nauka oduczania

Terapia poznawczo-behawioralna, czyli nauka oduczania

Interakcje leków - czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?

Interakcje leków – czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje? / istock

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Aspiryna w słoiczku na leki

Aspiryna nie dla dzieci. Może powodować zagrożenie zdrowia a nawet życia. Ostrzega farmaceutka

Gorycz w ustach - co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Gorycz w ustach – co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Leki immunosupresyjne - czym są i jak działają na organizm?

Leki immunosupresyjne – czym są i jak działają na organizm?

Farmaceutka w aptece - koronawirus

Ministerstwo Zdrowia wprowadziło reglamentację leków Arechin i Plaquenil. Mają trafić przede wszystkich do szpitali z chorymi na COVID-19

Leki przeciwwirusowe - na grypę i inne wirusy

Leki przeciwwirusowe – na grypę i inne wirusy

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Zaburzenia lękowe - co to, objawy, diagnoza, leczenie

Zaburzenia lękowe – czym są? Jak sobie z nimi radzić?

Półka w aptece z lekami

Polska zatwierdziła Arechin, jako lek wspomagający w leczeniu koronawirusa

Leki w aptece

Choroba Parkinsona. Chorzy muszą się liczyć z przerwami dostępu do leku

Tabletki w misce

GIF aktualizuje informację w sprawie ryzyka obecności nitrozoamin w popularnych lekach na cukrzycę, zgagę i wrzody żołądka. Co ustalono?

kobieta z tabletką na języku

„Panie doktorze, łykam już tylko 70 tabletek”. O lekomanii w Polsce mówi Bohdan T. Woronowicz

apteka

Euthyrox – w aptekach w całej Polsce brakuje tego leku. Wiemy, kiedy Euthyrox znów się pojawi

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?