Przejdź do treści

Czym są bóle neuropatyczne, co jest ich przyczyną i jak wygląda leczenie?

futurystyczny obraz ludzkiego mózgu z połączeniami neuronowymi
Fot. peterschreiber.media / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zdarzyło ci się płakać po seksie? Nie ty jedna. Skąd to się bierze? Wyjaśnia ekspert
Freepik.com
Dzielisz albo kruszysz tabletki? Nie wszystkie wolno! Farmaceutka Anna Wyrwas tłumaczy, dlaczego to takie ważne
www.istockphoto.com
Twoje dziecko lubi bawić się nad wodą? Uważaj! „Utopić się można w talerzu zupy!” – przypomina lekarka Marta Bik-Tavares
kobieta opala się
Przyłóż plasterek pomidora na poparzone miejsce. Oparzenia słoneczne – jak możemy sobie pomóc?
„Odłącz się”, nie wszystko jest online. Mądra kampania we wrocławskim MPK

Ból neuropatyczny to subiektywne, przykre i długo utrzymujące się doznanie zmysłowe organizmu niepowstałe na skutek działania czynników drażniących, w odróżnieniu od bólu ostrego. Ból neuropatyczny w opinii pacjentów jest trudny do opisania i ma zróżnicowany charakter.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Ból neuropatyczny to specyficzny rodzaj bólu, który występuje powszechnie, ale rzadko jest rozpoznawany i skutecznie leczony. Leczenie bólu neuropatycznego stanowi wyzwanie ze względu na jego słabą aktywność na leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Wyróżniającymi cechami bólów neuropatycznych są etiologia i przewlekły charakter. Rozwijają się one w przebiegu podstawowej choroby obciążającej pacjenta i zwykle utrzymują się przez cały okres jej trwania.

Kobieta stoi przed lustrem i trzyma się jedną ręką za skroń, a drugą pod okiem

Co to jest ból neuropatyczny?

Ból neuropatyczny to rodzaj bólu przewlekłego, czyli utrzymującego się przez co najmniej trzy miesiące z okresami zaostrzeń i remisji. Bóle neuropatyczne to zespoły specyficznych objawów, będące efektem uszkodzenia bądź choroby ośrodkowego lub obwodowego układu nerwowego. Występują zazwyczaj wraz z dodatkowymi charakterystycznymi dla danej jednostki chorobowej symptomami.

Bóle neuropatyczne to wynik wielu procesów patologicznych i niewydolności systemów naprawczych organizmu oraz kształtowania mechanizmów kompensacyjnych układu nerwowego. Kombinacja czynników drażniących określa natężenie i typ nadpobudliwości poszczególnych zespołów bólowych obciążających pacjenta. Mnogość cech bólu neuropatycznego utrudnia jego leczenie. Dolegliwość w opinii pacjentów trudno jednoznacznie opisać, a często nawet określić jej dokładną lokalizację. Rozpoznania bólu neuropatycznego dokonuje się na podstawie wywiadu z pacjentem i kompleksowych badań przedmiotowych ze szczególnym uwzględnieniem zaburzeń czucia.

Cechy bólu neuropatycznego

Ból neuropatyczny to rodzaj bólu o charakterystycznym obrazie klinicznym. Cechy, które odróżniają ból neuropatyczny od bólu przewlekłego czy ostrego, to np.:

  • upośledzona reaktywność na leki przeciwbólowe i przeciwzapalne,
  • podatność na leki z grupy np. przeciwdepresyjnych czy przeciwdrgawkowych,
  • charakter zwykle określany jako piekący, palący, przeszywający, rozrywający, tępy, mrowiący, kłujący, głęboko uciskający,
  • pojawienie się samoistne bądź pod wpływem bodźca fizycznego lub emocjonalnego.

Centralny i obwodowy ból neuropatyczny mogą mieć również charakter napadowy i silny bądź stały i ćmiący, odczuwany na niskim poziomie. W przebiegu bólów neuropatycznych często obserwuje się:

  • allodynię, czyli skrajną przeczulicę bólową, powstałą na skutek doznania bodźca, który u zdrowych osób nie wywołuje żadnej reakcji lub wywołuje ją na bardzo niskim poziomie,
  • hiperalgezję, czyli nadmierne odczuwanie bólu, nieproporcjonalne do siły bodźca,
  • hipoalgezję, czyli zmniejszone odczuwanie bólu.

Cechy bólu neuropatycznego, oprócz zaburzeń czucia, to również osłabienie kondycji psychicznej i przewrażliwienie na punkcie swojej choroby, obawa przed nawrotami czy nasileniem bólu neuropatycznego, utrudnione codzienne funkcjonowanie, obniżony komfort życia, problemy ze snem, nerwowość, chroniczne zmęczenie czy trudności z koncentracją.

Zobacz także

Ból neuropatyczny – przyczyny

Bóle neuropatyczne powstają na skutek dysfunkcji, uszkodzenia lub choroby obwodowego układu nerwowego (obwodowy ból neuropatyczny – np. bóle neuropatyczne w kończynach), jak i centralnego, tzw. ośrodkowego, czyli somatosensorycznego układu nerwowego. Pośrednie przyczyny bólu neuropatycznego, wpływające na przewodnictwo nerwowe, to np. infekcje, choroby metaboliczne, zaburzenia na tle psychicznym albo idiopatyczne, czyli o nieznanej etiologii. Do najczęściej spotykanych postaci bólów neuropatycznych należą m.in.:

  • neuralgia cukrzycowa, wywołująca bóle neuropatyczne kończyn dolnych i górnych w dystalnych częściach,
  • neuralgia popółpaścowa, czyli ból neuropatyczny utrzymujący się lub nawracający po przebytej infekcji wirusem Herpes w miejscu zmian skórnych,
  • neuropatie uciskowe, np. zespół cieśni kanału nadgarstka,
  • bóle fantomowe, czyli pochodzące z amputowanej kończyny,
  • obwodowy ból neuropatyczny sprzężony np. z AIDS czy bóle neuropatyczne związane ze zmianami nowotworowymi,
  • ból neuropatyczny spowodowany przez leki czy przetrwały ból pooperacyjny.

Leczenie bólu neuropatycznego

Specyficzny charakter bólu neuropatycznego stanowi medyczne wyzwanie ze względu na słabą reaktywność na standardowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Terapię rozpoczyna się od wielokierunkowej terapii choroby podstawowej. Leczenie bólu neuropatycznego może więc obejmować leczenie chirurgiczne, anestezjologiczne, psychiatryczne, psychologiczne i rehabilitację. Farmakologiczne leczenie bólu neuropatycznego to środki z grupy leków przeciwdepresyjnych, przeciwdrgawkowych czy opioidowych oraz leki do stosowania zewnętrznego  w formie aerozolu lub maści, takie jak lidokaina czy kapsaicyna.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Szczudlik A., Rozpoznanie i leczenie bólu neuropatycznego: przegląd piśmiennictwa i zalecenia Polskiego Towarzystwa Badania Bólu i Towarzystwa Neurologicznego – część pierwsza (Diagnosis and Management of Neuropathic Pain: Review of Literature and Recommendations of the Polish Association for the Study of Pain and the Polish Neurological Society – Part One), Ból 2014, Tom 15, Nr 2, s. 8-18.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

barbara pasek

„Gdybym po kolejnym ataku przestała szukać odpowiedzi, to skończyłoby się to śmiercią” – Barbara Pasek o swoich zmaganiach z boreliozą

„Pary homoseksualne są rodzicami bardzo odpowiedzialnymi. Ich miłość jest taka sama jak heteroseksualnych rodziców. Ale mają więcej niepokoju” – mówi psychoterapeutka Agnieszka Gudzowaty

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Jak długo można brać tabletki na ból? Czym ich nie popijać? Zobacz 10 zasad bezpiecznego stosowania leków przeciwbólowych

Endometrioza – oto 5 objawów choroby, które powinnaś znać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak dbać o szyję, zanim pojawi się ból?

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej