Przejdź do treści

Dysfagia – czym jest i jak leczyć zaburzenie? Przyczyny oraz objawy

ból gardła spowodowany przez dysfagię
Fot. puhhha / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Nadmierna potliwość – o czym świadczy, jakie są przyczyny?
Szczepionka
Szczepionka na gruźlicę może uchronić nas przed koronawirusem?
Kobieta trzyma się za szyję
Ból i zesztywnienie mięśni karku – przyczyny, leczenie
Kobieta czesząca włosy
Problemy z włosami: łupież, wypadanie włosów, przetłuszczanie się. Co robić?

Dysfagia, czyli zaburzenie dotyczące połykania i przechodzenia pokarmu z jamy ustnej do przełyku, to objaw występujący w wielu chorobach. Może mieć charakter organiczny lub czynnościowy. W związku z różnorodnymi przyczynami dysfagii każde leczenie przebiega w indywidualny sposób, choć w większości przypadków konieczna jest odpowiednia rehabilitacja.

Dysfagia u dzieci związana jest często z chorobą refluksową, natomiast u starszych dorosłych jest wynikiem występującego wcześniej udaru. Ważne jest, by pamiętać, że w wyniku dysfagii może dojść do niedożywienia oraz odwodnienia organizmu osoby cierpiącej na to zaburzenie.

Co to jest dysfagia?

Dysfagia to zaburzenie połykania związane z utrudnionym formowaniem kęsa pokarmowego oraz przechodzeniem z jamy ustnej do dalszej części przewodu pokarmowego – przez przełyk do żołądka. Zaburzenie to utrudnia przyjmowanie posiłków i może w konsekwencji prowadzić do niedożywienia i odwodnienia, sprzyja zakrztuszeniem oraz powstaniu zachłystowego zapalenia płuc. Dysfagię można podzielić na:

  • dysfagię przedprzełykową (górną, ustno-gardłową), czyli trudność w przechodzeniu pokarmu z jamy ustnej do przełyku,
  • dysfagię przełykową (dolną), czyli trudność w przechodzeniu pokarmu przez przełyk.

Oprócz wyżej wymienionych wyróżnia się również dysfagię czynnościową, w której nie obserwuje się zmian organicznych. Specyficzne określenie dysfagii neurogennej odnosi się do dysfagii spowodowanej zaburzeniami w przewodnictwie nerwowo-mięśniowym.

Dysfagia w ICD-10, czyli Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób, posiada kod R13.

kobietę boli gardło

Przyczyny choroby

Przyczyn dysfagii jest wiele, a właściwe ich rozpoznanie umożliwia zastosowanie terapii ukierunkowanej na konkretne schorzenie.

Przyczyny dysfagii przedprzełykowej obejmują:

  • zmiany strukturalne – zapalenia gardła, migdałków, jamy ustnej, nowotwory jamy ustnej, ucisk przez wole tarczycowe lub powiększone węzły chłonne, zadławienie, ciężkie zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa,
  • zaburzenia nerwowo-mięśniowe (dysfagia neurogenna) najczęstszą przyczyną dysfagii u osób starszych są choroby naczyń mózgowych (udar niedokrwienny, zator, krwawienie śródmózgowe, zespół opuszkowy, guzy mózgu, zmiany pourazowe, neuropatie, układowe choroby tkanki łącznej, miopatie, miastenia).

Przyczyny dysfagii przełyku to:

  • zwężenie przełyku w wyniku raka przełyku lub wpustu żołądka, powikłań choroby refluksowej, rzadziej obecności uchyłków, oparzeń pod wpływem substancji żrących, leków, radioterapii, ciała obcego,
  • zaburzenia motoryki przełyku,
  • ucisk na przełyk przez struktury znajdujące się w pobliżu – wole tarczycowe, guzy nowotworowe śródpiersia, przepukliny lub zmian pooperacyjnych kardio- lub torakochirurgicznych.

W dysfagii czynnościowej, mimo braku odchyleń w badaniach dodatkowych oraz braku widocznej przyczyny zaburzeń, obserwuje się problemy w przełykaniu. Taką dysfagię diagnozuje się po wykluczeniu innych przyczyn.

Objawy dysfagii

Dysfagia, oprócz samego utrudnienia przechodzenia kęsa pokarmowego z jamy ustnej do dalszych części przewodu pokarmowego, objawia się uczuciem zalegania pokarmu za mostkiem, pieczeniem, uczuciem gniecenia w klatce piersiowej. Dodatkowo może pojawić się ból podczas przełykania. Nasilenie dysfagii jest różne – od niemożności przełykania tylko dużych kęsów pokarmu do całkowitej niezdolności.

Dysfagia może również objawiać się w postaci kaszlu, odruchów wymiotnych, łzawienia. Dysfagia może prowadzić do groźnych dla zdrowia powikłań (aspiracji pokarmu do dróg oddechowych oraz zachłystowego zapalenia płuc).

Dysfagia u dzieci, szczególnie w pierwszych tygodniach życia, może objawiać się nadmiernym ulewaniem po posiłku, zwracaniem treści pokarmowej, niepokojem dziecka i częściej prowadzić do zachłystu.

Zobacz także

Dysfagia – leczenie

Terapia dysfagii opiera się na zidentyfikowaniu przyczyn. Konieczne jest leczenie choroby podstawowej, co umożliwia cofanie się zmian, dodatkowo w wielu przypadkach konieczne jest wdrożenie leczenia rehabilitacyjnego.

Najbardziej skuteczną terapią dysfagii, m.in. dysfagii poudarowej, jest rehabilitacja w postaci stymulacji termicznej lub aplikacji dotykowo-termicznej. Osobę chorą uczy się również różnych technik połykania oraz zmian postawy ciała ułatwiających połykanie. Przydatne mogą okazać się ćwiczenia języka, które pomogą w formowaniu kęsów.

Konieczna jest zmiana nawyków żywieniowych, unikanie jedzenia w pośpiechu oraz odpowiednie dobranie konsystencji pokarmu względem nasilenia dolegliwości i możliwości chorego. W pierwszym etapie rehabilitacji nie podaje się choremu pokarmów stałych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
Litwin M., Dysfagia neurogenna, „Neurologia po Dyplomie” 2013, nr 8 (4), s. 43-50.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – przyczyny i objawy zakażenia. Jak wygląda leczenie?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę