Przejdź do treści

Dysfagia – czym jest i jak leczyć zaburzenie? Przyczyny oraz objawy

ból gardła spowodowany przez dysfagię
Fot. puhhha / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ankieta dla dawców mikrobioty / istock
Homofobiczne kryteria dla dawców mikrobioty? Mamy odpowiedź Human Biome Institute
Tomek Kaczor - World Press Photo
Zdjęcie 15-latki, która wybudziła się z katatonii spowodowanej syndromem rezygnacji, nominowane do World Press Photo. Jego autorem jest Polak!
Kobieta kupuje mięso w sklepie
Sklep Aldi wycofuje ze sprzedaży mięso na pulpety. Powodem jest znalezienie pałeczek salmonelli
Noworodek w szpitalu
Pobranie krwi u noworodka. Jak wygląda? Skąd się pobiera? Wyjaśnia położna
Spermidyna w jabłkach / istock
Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?

Dysfagia, czyli zaburzenie dotyczące połykania i przechodzenia pokarmu z jamy ustnej do przełyku, to objaw występujący w wielu chorobach. Może mieć charakter organiczny lub czynnościowy. W związku z różnorodnymi przyczynami dysfagii każde leczenie przebiega w indywidualny sposób, choć w większości przypadków konieczna jest odpowiednia rehabilitacja.

Dysfagia u dzieci związana jest często z chorobą refluksową, natomiast u starszych dorosłych jest wynikiem występującego wcześniej udaru. Ważne jest, by pamiętać, że w wyniku dysfagii może dojść do niedożywienia oraz odwodnienia organizmu osoby cierpiącej na to zaburzenie.

Co to jest dysfagia?

Dysfagia to zaburzenie połykania związane z utrudnionym formowaniem kęsa pokarmowego oraz przechodzeniem z jamy ustnej do dalszej części przewodu pokarmowego – przez przełyk do żołądka. Zaburzenie to utrudnia przyjmowanie posiłków i może w konsekwencji prowadzić do niedożywienia i odwodnienia, sprzyja zakrztuszeniem oraz powstaniu zachłystowego zapalenia płuc. Dysfagię można podzielić na:

  • dysfagię przedprzełykową (górną, ustno-gardłową), czyli trudność w przechodzeniu pokarmu z jamy ustnej do przełyku,
  • dysfagię przełykową (dolną), czyli trudność w przechodzeniu pokarmu przez przełyk.

Oprócz wyżej wymienionych wyróżnia się również dysfagię czynnościową, w której nie obserwuje się zmian organicznych. Specyficzne określenie dysfagii neurogennej odnosi się do dysfagii spowodowanej zaburzeniami w przewodnictwie nerwowo-mięśniowym.

Dysfagia w ICD-10, czyli Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób, posiada kod R13.

kobietę boli gardło

Przyczyny choroby

Przyczyn dysfagii jest wiele, a właściwe ich rozpoznanie umożliwia zastosowanie terapii ukierunkowanej na konkretne schorzenie.

Przyczyny dysfagii przedprzełykowej obejmują:

  • zmiany strukturalne – zapalenia gardła, migdałków, jamy ustnej, nowotwory jamy ustnej, ucisk przez wole tarczycowe lub powiększone węzły chłonne, zadławienie, ciężkie zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa,
  • zaburzenia nerwowo-mięśniowe (dysfagia neurogenna) najczęstszą przyczyną dysfagii u osób starszych są choroby naczyń mózgowych (udar niedokrwienny, zator, krwawienie śródmózgowe, zespół opuszkowy, guzy mózgu, zmiany pourazowe, neuropatie, układowe choroby tkanki łącznej, miopatie, miastenia).

Przyczyny dysfagii przełyku to:

  • zwężenie przełyku w wyniku raka przełyku lub wpustu żołądka, powikłań choroby refluksowej, rzadziej obecności uchyłków, oparzeń pod wpływem substancji żrących, leków, radioterapii, ciała obcego,
  • zaburzenia motoryki przełyku,
  • ucisk na przełyk przez struktury znajdujące się w pobliżu – wole tarczycowe, guzy nowotworowe śródpiersia, przepukliny lub zmian pooperacyjnych kardio- lub torakochirurgicznych.

W dysfagii czynnościowej, mimo braku odchyleń w badaniach dodatkowych oraz braku widocznej przyczyny zaburzeń, obserwuje się problemy w przełykaniu. Taką dysfagię diagnozuje się po wykluczeniu innych przyczyn.

Objawy dysfagii

Dysfagia, oprócz samego utrudnienia przechodzenia kęsa pokarmowego z jamy ustnej do dalszych części przewodu pokarmowego, objawia się uczuciem zalegania pokarmu za mostkiem, pieczeniem, uczuciem gniecenia w klatce piersiowej. Dodatkowo może pojawić się ból podczas przełykania. Nasilenie dysfagii jest różne – od niemożności przełykania tylko dużych kęsów pokarmu do całkowitej niezdolności.

Dysfagia może również objawiać się w postaci kaszlu, odruchów wymiotnych, łzawienia. Dysfagia może prowadzić do groźnych dla zdrowia powikłań (aspiracji pokarmu do dróg oddechowych oraz zachłystowego zapalenia płuc).

Dysfagia u dzieci, szczególnie w pierwszych tygodniach życia, może objawiać się nadmiernym ulewaniem po posiłku, zwracaniem treści pokarmowej, niepokojem dziecka i częściej prowadzić do zachłystu.

Zobacz także

Dysfagia – leczenie

Terapia dysfagii opiera się na zidentyfikowaniu przyczyn. Konieczne jest leczenie choroby podstawowej, co umożliwia cofanie się zmian, dodatkowo w wielu przypadkach konieczne jest wdrożenie leczenia rehabilitacyjnego.

Najbardziej skuteczną terapią dysfagii, m.in. dysfagii poudarowej, jest rehabilitacja w postaci stymulacji termicznej lub aplikacji dotykowo-termicznej. Osobę chorą uczy się również różnych technik połykania oraz zmian postawy ciała ułatwiających połykanie. Przydatne mogą okazać się ćwiczenia języka, które pomogą w formowaniu kęsów.

Konieczna jest zmiana nawyków żywieniowych, unikanie jedzenia w pośpiechu oraz odpowiednie dobranie konsystencji pokarmu względem nasilenia dolegliwości i możliwości chorego. W pierwszym etapie rehabilitacji nie podaje się choremu pokarmów stałych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
Litwin M., Dysfagia neurogenna, „Neurologia po Dyplomie” 2013, nr 8 (4), s. 43-50.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Seks niepełnosprawnych

„Dla niepełnosprawnych seks jest dokładnie tak samo ważny, jak dla pełnosprawnych, ale przez to, że społeczeństwo pomija ich potrzeby, oni sami zaczynają je wypierać” – mówi Monika Rozmysłowicz, trener psycho-fizjo-seksualny

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Stopnie niepełnosprawności - ich rodzaje i wyjaśnienie

Stopnie niepełnosprawności – rodzaje i objaśnienie

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 sposobów na podniesienie libido

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?