Przejdź do treści

Dysfagia – czym jest i jak leczyć zaburzenie? Przyczyny oraz objawy

ból gardła spowodowany przez dysfagię
Fot. puhhha / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Uwierają cię niewygodne metki, gumki w skarpetkach, obciskające ramiączka? To może być allodynia
Ile osób do 44. r.ż. zmarło na COVID-19? „Ta czarna statystyka mogłaby być inna” – przekonuje minister zdrowia
Szczepionki na COVID-19 mają znacznie więcej skutków ubocznych niż inne szczepionki? W sieci krążą fałszywe informacje
Mity w seksie, które naprawdę warto wreszcie wyrzucić do śmieci
Rosół – czy naprawdę pomaga na przeziębienie? Odpowiada dietetyczka kliniczna

Dysfagia, czyli zaburzenie dotyczące połykania i przechodzenia pokarmu z jamy ustnej do przełyku, to objaw występujący w wielu chorobach. Może mieć charakter organiczny lub czynnościowy. W związku z różnorodnymi przyczynami dysfagii każde leczenie przebiega w indywidualny sposób, choć w większości przypadków konieczna jest odpowiednia rehabilitacja.

Dysfagia u dzieci związana jest często z chorobą refluksową, natomiast u starszych dorosłych jest wynikiem występującego wcześniej udaru. Ważne jest, by pamiętać, że w wyniku dysfagii może dojść do niedożywienia oraz odwodnienia organizmu osoby cierpiącej na to zaburzenie.

Co to jest dysfagia?

Dysfagia to zaburzenie połykania związane z utrudnionym formowaniem kęsa pokarmowego oraz przechodzeniem z jamy ustnej do dalszej części przewodu pokarmowego – przez przełyk do żołądka. Zaburzenie to utrudnia przyjmowanie posiłków i może w konsekwencji prowadzić do niedożywienia i odwodnienia, sprzyja zakrztuszeniem oraz powstaniu zachłystowego zapalenia płuc. Dysfagię można podzielić na:

  • dysfagię przedprzełykową (górną, ustno-gardłową), czyli trudność w przechodzeniu pokarmu z jamy ustnej do przełyku,
  • dysfagię przełykową (dolną), czyli trudność w przechodzeniu pokarmu przez przełyk.

Oprócz wyżej wymienionych wyróżnia się również dysfagię czynnościową, w której nie obserwuje się zmian organicznych. Specyficzne określenie dysfagii neurogennej odnosi się do dysfagii spowodowanej zaburzeniami w przewodnictwie nerwowo-mięśniowym.

Dysfagia w ICD-10, czyli Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób, posiada kod R13.

kobietę boli gardło

Przyczyny choroby

Przyczyn dysfagii jest wiele, a właściwe ich rozpoznanie umożliwia zastosowanie terapii ukierunkowanej na konkretne schorzenie.

Przyczyny dysfagii przedprzełykowej obejmują:

  • zmiany strukturalne – zapalenia gardła, migdałków, jamy ustnej, nowotwory jamy ustnej, ucisk przez wole tarczycowe lub powiększone węzły chłonne, zadławienie, ciężkie zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa,
  • zaburzenia nerwowo-mięśniowe (dysfagia neurogenna) najczęstszą przyczyną dysfagii u osób starszych są choroby naczyń mózgowych (udar niedokrwienny, zator, krwawienie śródmózgowe, zespół opuszkowy, guzy mózgu, zmiany pourazowe, neuropatie, układowe choroby tkanki łącznej, miopatie, miastenia).

Przyczyny dysfagii przełyku to:

  • zwężenie przełyku w wyniku raka przełyku lub wpustu żołądka, powikłań choroby refluksowej, rzadziej obecności uchyłków, oparzeń pod wpływem substancji żrących, leków, radioterapii, ciała obcego,
  • zaburzenia motoryki przełyku,
  • ucisk na przełyk przez struktury znajdujące się w pobliżu – wole tarczycowe, guzy nowotworowe śródpiersia, przepukliny lub zmian pooperacyjnych kardio- lub torakochirurgicznych.

W dysfagii czynnościowej, mimo braku odchyleń w badaniach dodatkowych oraz braku widocznej przyczyny zaburzeń, obserwuje się problemy w przełykaniu. Taką dysfagię diagnozuje się po wykluczeniu innych przyczyn.

Objawy dysfagii

Dysfagia, oprócz samego utrudnienia przechodzenia kęsa pokarmowego z jamy ustnej do dalszych części przewodu pokarmowego, objawia się uczuciem zalegania pokarmu za mostkiem, pieczeniem, uczuciem gniecenia w klatce piersiowej. Dodatkowo może pojawić się ból podczas przełykania. Nasilenie dysfagii jest różne – od niemożności przełykania tylko dużych kęsów pokarmu do całkowitej niezdolności.

Dysfagia może również objawiać się w postaci kaszlu, odruchów wymiotnych, łzawienia. Dysfagia może prowadzić do groźnych dla zdrowia powikłań (aspiracji pokarmu do dróg oddechowych oraz zachłystowego zapalenia płuc).

Dysfagia u dzieci, szczególnie w pierwszych tygodniach życia, może objawiać się nadmiernym ulewaniem po posiłku, zwracaniem treści pokarmowej, niepokojem dziecka i częściej prowadzić do zachłystu.

Zobacz także

Dysfagia – leczenie

Terapia dysfagii opiera się na zidentyfikowaniu przyczyn. Konieczne jest leczenie choroby podstawowej, co umożliwia cofanie się zmian, dodatkowo w wielu przypadkach konieczne jest wdrożenie leczenia rehabilitacyjnego.

Najbardziej skuteczną terapią dysfagii, m.in. dysfagii poudarowej, jest rehabilitacja w postaci stymulacji termicznej lub aplikacji dotykowo-termicznej. Osobę chorą uczy się również różnych technik połykania oraz zmian postawy ciała ułatwiających połykanie. Przydatne mogą okazać się ćwiczenia języka, które pomogą w formowaniu kęsów.

Konieczna jest zmiana nawyków żywieniowych, unikanie jedzenia w pośpiechu oraz odpowiednie dobranie konsystencji pokarmu względem nasilenia dolegliwości i możliwości chorego. W pierwszym etapie rehabilitacji nie podaje się choremu pokarmów stałych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
Litwin M., Dysfagia neurogenna, „Neurologia po Dyplomie” 2013, nr 8 (4), s. 43-50.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Posocznica - przyczyny i objawy

Sepsa (posocznica) – na czym polega? Jakie są jej przyczyny, objawy i sposoby leczenia?

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku