Przejdź do treści

Jaka jest procedura oddawania szpiku? Kto może zostać dawcą szpiku? Wymagania i zagrożenia

kształt odzwierciedlający strukturę kości
Fot. adimas / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pielęgiarka - W czepku urodzona
„Drodzy Państwo – oto jestem. Magister pielęgniarstwa, który pracuje przy łóżku chorego”. Na profilu W czepku urodzona pojawiły się ważne słowa
Wierząc w teorie pseudonukowe, niszczysz sobie zdrowie. Optyczka wymienia najpopularniejsze z teorii, przez które można popsuć sobie wzrok
Samobadanie piersi / istock
Pani Fizjoterapeutka o samobadaniu piersi: „Nagle wyczułam jakąś twardawą grudkę. Znajdowała się bezpośrednio pod prawą piersią. Mogłam ją nieco przesunąć, nic mnie nie bolało…”
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Termometr
„Gorączka jest korzystna, pomaga zwalczać infekcje” – pisze lek. Dawid Ciemięga. Co dzieje się w organizmie przy podwyższonej temperaturze?

Prawidłowe działanie szpiku kostnego warunkuje właściwe funkcjonowanie organizmu. W przebiegu różnych nowotworów i innych chorób szpik kostny może ulec uszkodzeniu. Jedynym sposobem leczenia staje się wówczas przeszczep szpiku. Im więcej zarejestrowanych dawców szpiku, tym większa szansa dla chorych na znalezienie zgodnego antygenowo szpiku, który da szansę na przeżycie.

Szpik kostny jest miękką, bardzo ukrwioną substancją. Ma gąbczastą budowę i znajduje się w jamach szpikowych kości długich oraz w mniejszych ilościach w jamach w obrębie struktury gąbczastej kości. Wyróżniamy dwa rodzaje szpiku: żółty i czerwony. Pierwszy zbudowany jest głównie z komórek tłuszczowych, drugi jest strukturą, która wytwarza elementy morfotyczne krwi, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wiele czynników zewnętrznych i chorób może uszkadzać szpik, przez co dochodzi do zaburzeń w wytwarzaniu erytrocytów, leukocytów i trombocytów. Jedynym ratunkiem wówczas staje się przeszczep szpiku. Dawca szpiku musi mieć tzw. zgodność antygenową z biorcą. W związku z tym im więcej osób zgłasza chęć do oddania szpiku, tym większe jest prawdopodobieństwo, że chore osoby uzyskają prawidłowe leczenie.

Jak zostać dawcą szpiku?

Często spotykamy się z kampaniami społecznymi, których hasła głoszą: zostań dawcą szpiku. Wiele ludzi deklaruje, że chce zostać dawcą szpiku.

Odpowiedź na pytanie, kto może być dawcą szpiku, jest bardzo prosta. Za potencjalnego dawcę komórek macierzystych z krwi lub szpiku uznajemy każdego zdrowego człowieka w wieku od 18 do 55 lat, którego waga przekracza 50 kg.

Aby zostać dawcą szpiku, trzeba dokonać rejestracji przez internet lub zgłosić się do przychodni, szpitala, centrum krwiodawstwa lub innego wyznaczonego punktu, w którym może odbyć się procedura rejestracyjna. Niezbędne do niej jest wypełnienie formularza oraz pobranie wymazu z policzka za pomocą specjalnego zestawu, dzięki któremu można wykonać badania zgodności tkankowej HLA, umożliwiające dopasowanie biorcy i dawcy.

Procedura jest całkowicie bezbolesna i trwa kilka minut. Dane dawcy zostają umieszczone w bazie. Teraz pozostaje mu już tylko oczekiwać na kontakt, gdy szpik okaże się komuś potrzebny.

Kobieta chora na białaczkę limfatyczną, patrząca przez okno

Kto nie może zostać dawcą szpiku?

To, czy ktoś nie może być dawcą szpiku, określa lekarz lub zdolność weryfikowana jest na podstawie wypełnianego formularza. Warto jest zatem wiedzieć, jakie choroby wykluczają bycie dawcą szpiku kostnego. Zaliczamy do nich: zakażenie wirusem HIV i AIDS, wirusowe zapalenia wątroby, cukrzycę i niektóre schorzenia układu krążenia. Ponadto potencjalny dawca szpiku kostnego nie może mieć w wywiadzie przebytej żółtaczki pokarmowej, gruźlicy, niektórych chorób hematologicznych i onkologicznych. Wymagania stawiane dawcy szpiku kostnego są jasno określone i łatwe do zweryfikowania.

Należy dodać, że występują pewne stany i choroby, które wykluczają czasowo zostanie dawcą szpiku. Należą tu m.in.: ciąża, zabiegi operacyjne i piercing ciała w minionych 6 miesiącach. Półroczna karencja obowiązuje również w przypadku tatuażu. Dawca szpiku po tym czasie nie jest zdyskwalifikowany.

Dawca szpiku kostnego: ryzyko

Dla dawcy szpiku ryzyko jest niewielkie. Procedura pobrania szpiku odbywa się jedynie w upoważnionych ośrodkach transplantacji szpiku według dokładnie określonych medycznych kryteriów. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu i z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa. Dla dawcy szpiku powikłania są niezwykle rzadkie i wynikają z działania środków użytych do znieczulenia (nudności, wymioty, bóle głowy). Czy oddawanie szpiku boli? Generalnie, dzięki znieczuleniu, procedura jest bezbolesna, jedynie niewielkie dolegliwości bólowe mogą utrzymywać się przez kilka dni w miejscu pobrania materiału.

Zobacz także

Dawca szpiku – przywileje

Każdemu dawcy szpiku, w zależności od liczby pobrań, przysługuje legitymacja „Dawcy Przeszczepu” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu”. Pierwsza uprawnia do korzystania poza kolejnością z ambulatoryjnej opieki zdrowotnej za okazaniem odznaki. Druga jest rozszerzona i poza opieką lekarską obejmuje korzystanie poza kolejnością z usług farmaceutycznych, zapewnia bezpłatne leki przyjmowane na stałe przez dawcę oraz leki, które mogą być przez niego stosowane w związku z oddawaniem szpiku. Ponadto dawcy udającemu się na pobranie szpiku przysługuje zwrot kosztów dojazdu oraz noclegu w hotelu dla niego i osoby towarzyszącej. Jednakże sama świadomość uratowania komuś życia powinna być wystarczającym przywilejem dla każdego z nas.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta przegląda się w lustrze i widzi pryszcze na twarzy

Pryszcze – skąd się biorą i jak się ich pozbyć? Zdradzamy domowe sposoby

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku