Przejdź do treści

Jaka jest procedura oddawania szpiku? Kto może zostać dawcą szpiku? Wymagania i zagrożenia

kształt odzwierciedlający strukturę kości
Fot. adimas / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Oko kobiety / unsplash.com
W Polsce na cukrzycę cierpi ok. 2,7 mln osób. 25 proc. z nich nawet nie wie, że choruje. Czy cukrzycę można zobaczyć?
Sonia Kuczeńska / fot. Paweł Grabowski
Sonia Kuczeńska: jestem dumna z bycia ring girl, ponieważ każdego dnia muszę walczyć ze stereotypami dotyczącymi tej pracy
Anna Lewandowska o ćwiczeniach w II trymestrze ciąży: mam jeden, ale za to mocny argument na to, dlaczego nie warto rezygnować z aktywności fizycznej w ciąży
Lena Dunham / Instagram.com
Lena Dunham podzieliła się z fanami druzgocącą wiadomością. Reżyserka zmaga się z nieuleczalną chorobą
Kobieta stoi tyłem. Wiatr rozwiewa jej włosy
Wypadanie włosów przy łysieniu telogenowym. Trycholożka Magdalena Kania opisuje przyczyny na własnym przykładzie

Prawidłowe działanie szpiku kostnego warunkuje właściwe funkcjonowanie organizmu. W przebiegu różnych nowotworów i innych chorób szpik kostny może ulec uszkodzeniu. Jedynym sposobem leczenia staje się wówczas przeszczep szpiku. Im więcej zarejestrowanych dawców szpiku, tym większa szansa dla chorych na znalezienie zgodnego antygenowo szpiku, który da szansę na przeżycie.

Szpik kostny jest miękką, bardzo ukrwioną substancją. Ma gąbczastą budowę i znajduje się w jamach szpikowych kości długich oraz w mniejszych ilościach w jamach w obrębie struktury gąbczastej kości. Wyróżniamy dwa rodzaje szpiku: żółty i czerwony. Pierwszy zbudowany jest głównie z komórek tłuszczowych, drugi jest strukturą, która wytwarza elementy morfotyczne krwi, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wiele czynników zewnętrznych i chorób może uszkadzać szpik, przez co dochodzi do zaburzeń w wytwarzaniu erytrocytów, leukocytów i trombocytów. Jedynym ratunkiem wówczas staje się przeszczep szpiku. Dawca szpiku musi mieć tzw. zgodność antygenową z biorcą. W związku z tym im więcej osób zgłasza chęć do oddania szpiku, tym większe jest prawdopodobieństwo, że chore osoby uzyskają prawidłowe leczenie.

Jak zostać dawcą szpiku?

Często spotykamy się z kampaniami społecznymi, których hasła głoszą: zostań dawcą szpiku. Wiele ludzi deklaruje, że chce zostać dawcą szpiku.

Odpowiedź na pytanie, kto może być dawcą szpiku, jest bardzo prosta. Za potencjalnego dawcę komórek macierzystych z krwi lub szpiku uznajemy każdego zdrowego człowieka w wieku od 18 do 55 lat, którego waga przekracza 50 kg.

Aby zostać dawcą szpiku, trzeba dokonać rejestracji przez internet lub zgłosić się do przychodni, szpitala, centrum krwiodawstwa lub innego wyznaczonego punktu, w którym może odbyć się procedura rejestracyjna. Niezbędne do niej jest wypełnienie formularza oraz pobranie wymazu z policzka za pomocą specjalnego zestawu, dzięki któremu można wykonać badania zgodności tkankowej HLA, umożliwiające dopasowanie biorcy i dawcy.

Procedura jest całkowicie bezbolesna i trwa kilka minut. Dane dawcy zostają umieszczone w bazie. Teraz pozostaje mu już tylko oczekiwać na kontakt, gdy szpik okaże się komuś potrzebny.

Kobieta chora na białaczkę limfatyczną, patrząca przez okno

Kto nie może zostać dawcą szpiku?

To, czy ktoś nie może być dawcą szpiku, określa lekarz lub zdolność weryfikowana jest na podstawie wypełnianego formularza. Warto jest zatem wiedzieć, jakie choroby wykluczają bycie dawcą szpiku kostnego. Zaliczamy do nich: zakażenie wirusem HIV i AIDS, wirusowe zapalenia wątroby, cukrzycę i niektóre schorzenia układu krążenia. Ponadto potencjalny dawca szpiku kostnego nie może mieć w wywiadzie przebytej żółtaczki pokarmowej, gruźlicy, niektórych chorób hematologicznych i onkologicznych. Wymagania stawiane dawcy szpiku kostnego są jasno określone i łatwe do zweryfikowania.

Należy dodać, że występują pewne stany i choroby, które wykluczają czasowo zostanie dawcą szpiku. Należą tu m.in.: ciąża, zabiegi operacyjne i piercing ciała w minionych 6 miesiącach. Półroczna karencja obowiązuje również w przypadku tatuażu. Dawca szpiku po tym czasie nie jest zdyskwalifikowany.

Dawca szpiku kostnego: ryzyko

Dla dawcy szpiku ryzyko jest niewielkie. Procedura pobrania szpiku odbywa się jedynie w upoważnionych ośrodkach transplantacji szpiku według dokładnie określonych medycznych kryteriów. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu i z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa. Dla dawcy szpiku powikłania są niezwykle rzadkie i wynikają z działania środków użytych do znieczulenia (nudności, wymioty, bóle głowy). Czy oddawanie szpiku boli? Generalnie, dzięki znieczuleniu, procedura jest bezbolesna, jedynie niewielkie dolegliwości bólowe mogą utrzymywać się przez kilka dni w miejscu pobrania materiału.

Zobacz także

Dawca szpiku – przywileje

Każdemu dawcy szpiku, w zależności od liczby pobrań, przysługuje legitymacja „Dawcy Przeszczepu” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu”. Pierwsza uprawnia do korzystania poza kolejnością z ambulatoryjnej opieki zdrowotnej za okazaniem odznaki. Druga jest rozszerzona i poza opieką lekarską obejmuje korzystanie poza kolejnością z usług farmaceutycznych, zapewnia bezpłatne leki przyjmowane na stałe przez dawcę oraz leki, które mogą być przez niego stosowane w związku z oddawaniem szpiku. Ponadto dawcy udającemu się na pobranie szpiku przysługuje zwrot kosztów dojazdu oraz noclegu w hotelu dla niego i osoby towarzyszącej. Jednakże sama świadomość uratowania komuś życia powinna być wystarczającym przywilejem dla każdego z nas.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.