Przejdź do treści

Jaka jest procedura oddawania szpiku? Kto może zostać dawcą szpiku? Wymagania i zagrożenia

kształt odzwierciedlający strukturę kości
Fot. adimas / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Źródło: Gettyimages.com
Jak prawidłowo przewozić noworodki i niemowlęta w foteliku samochodowym? Odpowiadają Położne dla Ciebie
Fot.: Gettyimages.com
Jak powstaje mleko UHT i czy jest mniej zdrowe od mleka pasteryzowanego? Dietetyczka wyjaśnia
jęczenie w seksie
Jęczysz w trakcie seksu, bo „tak trzeba”? Psycholożka odradza
kobieta z twarzą w cieniu
Pielęgnacja skóry atopowej jesienią. Wiemy, co zrobić, by AZS nie było tak uciążliwe
„Mam ochotę uciec na koniec świata”. Dlaczego przed okresem czujemy się czas tak beznadziejnie?

Prawidłowe działanie szpiku kostnego warunkuje właściwe funkcjonowanie organizmu. W przebiegu różnych nowotworów i innych chorób szpik kostny może ulec uszkodzeniu. Jedynym sposobem leczenia staje się wówczas przeszczep szpiku. Im więcej zarejestrowanych dawców szpiku, tym większa szansa dla chorych na znalezienie zgodnego antygenowo szpiku, który da szansę na przeżycie.

Szpik kostny jest miękką, bardzo ukrwioną substancją. Ma gąbczastą budowę i znajduje się w jamach szpikowych kości długich oraz w mniejszych ilościach w jamach w obrębie struktury gąbczastej kości. Wyróżniamy dwa rodzaje szpiku: żółty i czerwony. Pierwszy zbudowany jest głównie z komórek tłuszczowych, drugi jest strukturą, która wytwarza elementy morfotyczne krwi, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wiele czynników zewnętrznych i chorób może uszkadzać szpik, przez co dochodzi do zaburzeń w wytwarzaniu erytrocytów, leukocytów i trombocytów. Jedynym ratunkiem wówczas staje się przeszczep szpiku. Dawca szpiku musi mieć tzw. zgodność antygenową z biorcą. W związku z tym im więcej osób zgłasza chęć do oddania szpiku, tym większe jest prawdopodobieństwo, że chore osoby uzyskają prawidłowe leczenie.

Jak zostać dawcą szpiku?

Często spotykamy się z kampaniami społecznymi, których hasła głoszą: zostań dawcą szpiku. Wiele ludzi deklaruje, że chce zostać dawcą szpiku.

Odpowiedź na pytanie, kto może być dawcą szpiku, jest bardzo prosta. Za potencjalnego dawcę komórek macierzystych z krwi lub szpiku uznajemy każdego zdrowego człowieka w wieku od 18 do 55 lat, którego waga przekracza 50 kg.

Aby zostać dawcą szpiku, trzeba dokonać rejestracji przez internet lub zgłosić się do przychodni, szpitala, centrum krwiodawstwa lub innego wyznaczonego punktu, w którym może odbyć się procedura rejestracyjna. Niezbędne do niej jest wypełnienie formularza oraz pobranie wymazu z policzka za pomocą specjalnego zestawu, dzięki któremu można wykonać badania zgodności tkankowej HLA, umożliwiające dopasowanie biorcy i dawcy.

Procedura jest całkowicie bezbolesna i trwa kilka minut. Dane dawcy zostają umieszczone w bazie. Teraz pozostaje mu już tylko oczekiwać na kontakt, gdy szpik okaże się komuś potrzebny.

Kobieta chora na białaczkę limfatyczną, patrząca przez okno

Kto nie może zostać dawcą szpiku?

To, czy ktoś nie może być dawcą szpiku, określa lekarz lub zdolność weryfikowana jest na podstawie wypełnianego formularza. Warto jest zatem wiedzieć, jakie choroby wykluczają bycie dawcą szpiku kostnego. Zaliczamy do nich: zakażenie wirusem HIV i AIDS, wirusowe zapalenia wątroby, cukrzycę i niektóre schorzenia układu krążenia. Ponadto potencjalny dawca szpiku kostnego nie może mieć w wywiadzie przebytej żółtaczki pokarmowej, gruźlicy, niektórych chorób hematologicznych i onkologicznych. Wymagania stawiane dawcy szpiku kostnego są jasno określone i łatwe do zweryfikowania.

Należy dodać, że występują pewne stany i choroby, które wykluczają czasowo zostanie dawcą szpiku. Należą tu m.in.: ciąża, zabiegi operacyjne i piercing ciała w minionych 6 miesiącach. Półroczna karencja obowiązuje również w przypadku tatuażu. Dawca szpiku po tym czasie nie jest zdyskwalifikowany.

Dawca szpiku kostnego: ryzyko

Dla dawcy szpiku ryzyko jest niewielkie. Procedura pobrania szpiku odbywa się jedynie w upoważnionych ośrodkach transplantacji szpiku według dokładnie określonych medycznych kryteriów. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu i z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa. Dla dawcy szpiku powikłania są niezwykle rzadkie i wynikają z działania środków użytych do znieczulenia (nudności, wymioty, bóle głowy). Czy oddawanie szpiku boli? Generalnie, dzięki znieczuleniu, procedura jest bezbolesna, jedynie niewielkie dolegliwości bólowe mogą utrzymywać się przez kilka dni w miejscu pobrania materiału.

Zobacz także

Dawca szpiku – przywileje

Każdemu dawcy szpiku, w zależności od liczby pobrań, przysługuje legitymacja „Dawcy Przeszczepu” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu”. Pierwsza uprawnia do korzystania poza kolejnością z ambulatoryjnej opieki zdrowotnej za okazaniem odznaki. Druga jest rozszerzona i poza opieką lekarską obejmuje korzystanie poza kolejnością z usług farmaceutycznych, zapewnia bezpłatne leki przyjmowane na stałe przez dawcę oraz leki, które mogą być przez niego stosowane w związku z oddawaniem szpiku. Ponadto dawcy udającemu się na pobranie szpiku przysługuje zwrot kosztów dojazdu oraz noclegu w hotelu dla niego i osoby towarzyszącej. Jednakże sama świadomość uratowania komuś życia powinna być wystarczającym przywilejem dla każdego z nas.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Twarz kobiety i ręce ze strzykawkami

Mezoterapia igłowa – wskazania, przebieg, efekty, przeciwwskazania

fenyloketonuria - kobieta bawi się z małym dzieckiem

Fenyloketonuria – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

kobieta pod drenażu limfatycznego

Czym jest drenaż limfatyczny? Efekty, przeciwwskazania

kobieta ma przeprowadzany zabieg kriolipolizy na brzuchu

Czym jest kriolipoliza? Efekty, przeciwwskazania

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

Konsultacja objawów rzeżączki u lekarza

Rzeżączka – objawy u kobiet i mężczyzn, leczenie

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Kobieta w czerwonej bluzce jest u alergologa, który nakłuwa jej rękę i robi badanie

Testy alergiczne z krwi i skórne – wskazania i przebieg

lekarz wstrzykuje kobiecie płyn pod skórę w okolicy oczu

Karboksyterapia – ile potrzeba zabiegów i jakie są efekty?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

szczepienie

Tężec – objawy, szczepionka, profilaktyka zakażenia

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić?

wątroba

Marskość wątroby – objawy, leczenie, rokowania, dieta

Kobieta oglądająca swoją skórę w poszukiwaniu liszajca

Liszajec zakaźny u dzieci i u dorosłych – leczenie i objawy

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?