Przejdź do treści

Jaka jest procedura oddawania szpiku? Kto może zostać dawcą szpiku? Wymagania i zagrożenia

kształt odzwierciedlający strukturę kości
Fot. adimas / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Prawidłowe działanie szpiku kostnego warunkuje właściwe funkcjonowanie organizmu. W przebiegu różnych nowotworów i innych chorób szpik kostny może ulec uszkodzeniu. Jedynym sposobem leczenia staje się wówczas przeszczep szpiku. Im więcej zarejestrowanych dawców szpiku, tym większa szansa dla chorych na znalezienie zgodnego antygenowo szpiku, który da szansę na przeżycie.

Szpik kostny jest miękką, bardzo ukrwioną substancją. Ma gąbczastą budowę i znajduje się w jamach szpikowych kości długich oraz w mniejszych ilościach w jamach w obrębie struktury gąbczastej kości. Wyróżniamy dwa rodzaje szpiku: żółty i czerwony. Pierwszy zbudowany jest głównie z komórek tłuszczowych, drugi jest strukturą, która wytwarza elementy morfotyczne krwi, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wiele czynników zewnętrznych i chorób może uszkadzać szpik, przez co dochodzi do zaburzeń w wytwarzaniu erytrocytów, leukocytów i trombocytów. Jedynym ratunkiem wówczas staje się przeszczep szpiku. Dawca szpiku musi mieć tzw. zgodność antygenową z biorcą. W związku z tym im więcej osób zgłasza chęć do oddania szpiku, tym większe jest prawdopodobieństwo, że chore osoby uzyskają prawidłowe leczenie.

Jak zostać dawcą szpiku?

Często spotykamy się z kampaniami społecznymi, których hasła głoszą: zostań dawcą szpiku. Wiele ludzi deklaruje, że chce zostać dawcą szpiku.

Odpowiedź na pytanie, kto może być dawcą szpiku, jest bardzo prosta. Za potencjalnego dawcę komórek macierzystych z krwi lub szpiku uznajemy każdego zdrowego człowieka w wieku od 18 do 55 lat, którego waga przekracza 50 kg.

Aby zostać dawcą szpiku, trzeba dokonać rejestracji przez internet lub zgłosić się do przychodni, szpitala, centrum krwiodawstwa lub innego wyznaczonego punktu, w którym może odbyć się procedura rejestracyjna. Niezbędne do niej jest wypełnienie formularza oraz pobranie wymazu z policzka za pomocą specjalnego zestawu, dzięki któremu można wykonać badania zgodności tkankowej HLA, umożliwiające dopasowanie biorcy i dawcy.

Procedura jest całkowicie bezbolesna i trwa kilka minut. Dane dawcy zostają umieszczone w bazie. Teraz pozostaje mu już tylko oczekiwać na kontakt, gdy szpik okaże się komuś potrzebny.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Multilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Kobieta chora na białaczkę limfatyczną, patrząca przez okno

Kto nie może zostać dawcą szpiku?

To, czy ktoś nie może być dawcą szpiku, określa lekarz lub zdolność weryfikowana jest na podstawie wypełnianego formularza. Warto jest zatem wiedzieć, jakie choroby wykluczają bycie dawcą szpiku kostnego. Zaliczamy do nich: zakażenie wirusem HIV i AIDS, wirusowe zapalenia wątroby, cukrzycę i niektóre schorzenia układu krążenia. Ponadto potencjalny dawca szpiku kostnego nie może mieć w wywiadzie przebytej żółtaczki pokarmowej, gruźlicy, niektórych chorób hematologicznych i onkologicznych. Wymagania stawiane dawcy szpiku kostnego są jasno określone i łatwe do zweryfikowania.

Należy dodać, że występują pewne stany i choroby, które wykluczają czasowo zostanie dawcą szpiku. Należą tu m.in.: ciąża, zabiegi operacyjne i piercing ciała w minionych 6 miesiącach. Półroczna karencja obowiązuje również w przypadku tatuażu. Dawca szpiku po tym czasie nie jest zdyskwalifikowany.

Dawca szpiku kostnego: ryzyko

Dla dawcy szpiku ryzyko jest niewielkie. Procedura pobrania szpiku odbywa się jedynie w upoważnionych ośrodkach transplantacji szpiku według dokładnie określonych medycznych kryteriów. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu i z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa. Dla dawcy szpiku powikłania są niezwykle rzadkie i wynikają z działania środków użytych do znieczulenia (nudności, wymioty, bóle głowy). Czy oddawanie szpiku boli? Generalnie, dzięki znieczuleniu, procedura jest bezbolesna, jedynie niewielkie dolegliwości bólowe mogą utrzymywać się przez kilka dni w miejscu pobrania materiału.

Zobacz także

Dawca szpiku – przywileje

Każdemu dawcy szpiku, w zależności od liczby pobrań, przysługuje legitymacja „Dawcy Przeszczepu” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu”. Pierwsza uprawnia do korzystania poza kolejnością z ambulatoryjnej opieki zdrowotnej za okazaniem odznaki. Druga jest rozszerzona i poza opieką lekarską obejmuje korzystanie poza kolejnością z usług farmaceutycznych, zapewnia bezpłatne leki przyjmowane na stałe przez dawcę oraz leki, które mogą być przez niego stosowane w związku z oddawaniem szpiku. Ponadto dawcy udającemu się na pobranie szpiku przysługuje zwrot kosztów dojazdu oraz noclegu w hotelu dla niego i osoby towarzyszącej. Jednakże sama świadomość uratowania komuś życia powinna być wystarczającym przywilejem dla każdego z nas.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta - ból zeba

Co zrobić, kiedy boli ząb? Poznaj domowe sposoby, które przyniosą Ci ulgę!

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Uważano go za defekt skóry, a chorym podawano arszenik, jod i olej z wątroby dorsza. Jak kiedyś leczono toczeń

Bruzdy na paznokciach – podłużne, poprzeczne. Przyczyny i leczenie bruzd na paznokciach

„Medycyna konwencjonalna nie stoi w sprzeczności z medycyną integralną czy holistycznym podejściem do zdrowia. Przeciwnie, jest jej częścią” – mówi Orina Krajewska

Nazywano go „złotem duszy”, wierząc, że poprawia nastrój, podawano z winem i gotowano w ryżu. Jak kiedyś leczono złotem

Kobieta

Ty zawsze w trzech swetrach, a dalej ci zimno? Oto kilka możliwych przyczyn

„Dzięki współpracy z pacjentami czuję spokój i nie boję się chorób” – mówi Robert Statkiewicz, osoba współtworząca aplikację „Pacjenci Pacjentom”, członkum zarządu Fundacji Ludzie i Medycyna

Jak Polacy oceniają szpitale?

Pacjenci i pacjentki ocenili polskie szpitale. Najczęściej narzekali na brak poszanowania prawa do intymności i kiepskie jedzenie

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa. Unikaj jak ognia!

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

×