Leukopenia i jej przyczyny. Czy niski poziom leukocytów jest niebezpieczny?

Czym jest leukopenia? To stan zależny od liczby leukocytów 

Podstawowym elementem układu odpornościowego człowieka są białe krwinki. U zdrowego, dorosłego człowieka norma leukocytów wynosi 4-10 tys./µl. Jeśli jest ich mniej niż 4000, to znak, że dana osoba zmaga się z leukopenią. Normy białych krwinek zostały przedstawione w poniższej tabeli: 

Wśród leukocytów można wyróżnić: 

• limfocyty, 
• monocyty, 
• granulocyty (eozynofile, neutrofile i bazofile).  

Leukocyty produkowane są w szpiku kostnym, grasicy, śledzionie oraz węzłach chłonnych. Są odpowiedzialne za prawidłowe działanie układu odpornościowego. To właśnie one sprawiają, że organizm jest w stanie zwalczyć różnego rodzaju bakterie, wirusy i patogeny. Jeśli białych krwinek jest zbyt mało, wówczas odporność słabnie. U osoby z leukopenią znacznie zwiększa się ryzyko wystąpienia wszelkiego rodzaju infekcji, które w skrajnych przypadkach mogą nawet doprowadzić do śmierci.

Jakie są przyczyny leukopenii?  

Przyczyn leukopenii może być wiele, jednak stan ten zazwyczaj pojawia się po przebytej infekcji. Z powodu choroby, leukocyty, które ją zwalczają, zużywają się. Organizm potrzebuje więc nieco czasu, by się zregenerować i wyprodukować nowe białe krwinki. Leukopenia może być także spowodowana różnymi chorobami, m.in.: 

• nowotworami, takimi jak ziarnica złośliwa, czyli chłoniak Hodgkina, 
• chorobami szpiku kostnego (białaczką, aplazją szpiku, włóknieniem szpiku, zespołami mielodysplastycznymi), 
• nadczynnością tarczycy, 
• reumatoidalnym zapaleniem stawów, 
• gruźlicą, 
• toczniem rumieniowatym układowym, 
• chorobami pasożytniczymi, 
• zespołem Kostmanna, czyli występującym od urodzenia zaburzeniem dotyczącym zbyt małej produkcji neutrofili, 
• HIV/AIDS, 
• hipersplenizmem (śledziona przedwcześnie niszczy komórki krwi), 
• niedoborem kwasu foliowego, miedzi i cynku, 
• ciężkim niedożywieniem, 
• zaburzeniami wrodzonymi. 

Leukopenia pojawia się po chemioterapii i radioterapii. Co ciekawe, na jej rozwój może mieć wpływ przyjmowanie niektórych leków (np. na nadczynność tarczycy, przeciwbólowych, psychotropowych i przeciwpadaczkowych). Są na nią narażone też osoby, które mają styczność z substancjami chemicznymi takimi jak:  

• farby, 
• lakiery, 
• węglowodory aromatyczne, 
• rozpuszczalniki organiczne, 
• benzen.

Jak objawia się leukopenia? 

Leukopenia może mieć różne objawy, najczęściej są to pojawiające się w jamie ustnej afty i owrzodzenia. O zbyt małej liczbie białych krwinek mogą jednak też świadczyć: 

• silne zmęczenie, 
• pogorszone samopoczucie, 
• problemy z koncentracją, 
• stany podgorączkowe lub gorączka, 
• angina, 
• zapalenie płuc, 
• powiększone węzły chłonne na szyi i pod żuchwą, 
• nudności i wymioty, 
• spadek masy ciała bez żadnego racjonalnego powodu.

Leczenie leukopenii 

Leczenie leukopenii jest uzależnione od przyczyny problemu. Jeśli ma to związek z chorobą, to należy skupić się na jej wyleczeniu, a postępowanie ustalane jest indywidualnie. Natomiast o tym, czy pacjent zmaga się z omawianą chorobą, lekarz dowiaduje się na podstawie morfologii krwi, w której zostaje określony m.in. ogólny poziom białych krwinek.  

Podczas leczenia leukopenii bardzo ważna jest też zdrowia i zbilansowana dieta, bogata w owoce oraz warzywa. Osoby z leukopenią powinny unikać surowego mięsa i niepasteryzowanej żywności, a także dbać o przestrzeganie zasad higieny podczas przygotowywanych posiłków. W ciężkich przypadkach, kiedy białych krwinek jest naprawdę mało, konieczna jest hospitalizacja i podanie pacjentowi czynnika wzrostu granulocytów, a nawet przeszczep szpiku kostnego. 

Bibliografia: 

1. Arber D. A., Pereira I., George T. I., Atlas krwi obwodowej. Podstawowe narzędzie diagnostyczne, MedPharm Polska, Warszawa 2019.
2. Sonneschmidt R., Krew. Dotlenianie, odżywianie i oczyszczanie wszystkich komórek, Medycyna holistyczna, Vital, Białystok 2019.
3. Ursinus L., Co mówi Twoja krew. Holistyczne spojrzenie na wyniki badań laboratoryjnych, Vital, Białystok 2015.