Przejdź do treści

Jakie są przyczyny powstania wodonercza u dzieci i dorosłych? Objawy choroby i metody leczenia

Kobieta z wodonerczem podczas badania USG.
Kot63/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Podoba Ci
się ten artykuł?

Wodonercze objawia się poszerzeniem nerki z powodu zalegającego w niej moczu. Stan ten jest spowodowany obecnością zwężenia lub całkowitego zamknięcia światła dróg moczowych. Przywrócenie ich drożności jest podstawa leczenia choroby.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera

lekarz

Wodonercze może wystąpić zarówno u dzieci, jak i dorosłych. W pierwszym przypadku za wystąpienie choroby odpowiedzialne są wady wrodzone układu moczowego. Wodonercze u dorosłych jest najczęściej spowodowane obecnością przeszkody w obrębie dróg wyprowadzających mocz (np. kamienie nerkowe) lub uciskiem zewnętrznym (np. przez powiększoną prostatę czy guz nowotworowy).

Przyczyny powstania wodonercza

Przyczyny powstania wodonercza są liczne. Dzieli się je na wrodzone i nabyte. Pierwsze występują u dziecka jeszcze przed jego narodzinami. Poszerzenie miedniczki nerkowej może zostać zaobserwowane u płodu podczas wykonywania badania ultrasonograficznego. Jest to stan, który wymaga przeprowadzenia szczegółowej diagnostyki przyczyny u nowo narodzonego dziecka.

Do przyczyn wrodzonego wodonercza u dzieci należą między innymi takie schorzenia jak zastawka cewki tylnej, ureterocele, odpływ pęcherzowo-moczowodowy, atrezja moczowodu, obecność przeszkody podmiedniczkowej, zwężenie części bliższej moczowodu lub szyi pęcherza moczowego.

Zastawka cewki tylnej jest wadą wrodzoną występującą u chłopców. Polega na obecności zgrubiałego fałdu błony śluzowej w cewce moczowej w okolicy sąsiadującej z prostatą. Wada doprowadza do utrudnienia w odpływie moczu, co w konsekwencji prowadzi do wystąpienia wodonercza.

Ureterocele jest wadą wrodzoną, która objawia się obecnością zwężenia moczowodu w miejscu jego połączenia z pęcherzem moczowym. Odcinek moczowodu powyżej ujścia jest poszerzony.

Odpływ pęcherzowo-moczowodowy, zwany refluksem jest skutkiem dysfunkcji mechanizmu zastawkowego moczowodu. Prowadzi to do cofania się moczu z pęcherza przez moczowody aż do nerek. Wada jest spowodowana nieprawidłowym funkcjonowaniem, defektem lub zniszczeniem zastawki pęcherzowo-moczowodowej.

Atrezja moczowodu to zamknięcie światła moczowodu uniemożliwiające funkcjonowanie przepływu.Przeszkoda podmiedniczkowa jest zwężeniem w miejscu połączenia miedniczki nerkowej z moczowodem. Zwężenie części bliższej moczowodu (odcinka proksymalnego) oznacza natomiast zwężenie obecne w części moczowodu będącej blisko nerki.

Nabyte przyczyny powstania wodonercza to wszelkie stany, które doprowadzają do zwężenia bądź niedrożności dróg moczowych. Częstą przyczyną tego stanu jest obecność kamieni w drogach moczowych. Do innych możliwych przyczyn nabytych wystąpienia wodonercza zalicza się powiększenie prostaty, guzy nowotworowe w obrębie układu moczowego, nowotwory kobiecych narządów rozrodczych (np. rak szyjki macicy), zapalenia układu moczowego, tętniak aorty/tętnic biodrowych, obecność skrzepów krwi w moczowodzie, zaburzenia czynnościowe (spowodowane dysfunkcją układu nerwowego), wypadanie narządu rodnego czy ciążę.

Objawy wodonercza

Zarówno objawy, jak i rozmiary wodonercza są zależne od lokalizacji przeszkody w odpływie moczu. Długotrwałe wodonercze powoduje ucisk i prowadzi do zaniku miąższu nerki. Wystąpienie objawów choroby jest związane z liczbą zajętych narządów. Jeśli wodonercze występuje w jednej nerce, przez długi czas mogą nie występować żadne dolegliwości. Chora nerka długo zachowuje zdolność filtracji kłębuszkowej. Jest to spowodowane możliwością wchłaniania zwrotnego moczu przez nerki oraz jego dalszego transportu układem naczyń żylnych i chłonnych do nerki nieposiadającej przeszkody w drodze odprowadzania moczu.

Jeżeli choroba dotyczy obu narządów, obserwowanym symptomem jest bardzo częste oddawanie moczu (poliuria) oraz nocne wstawanie do toalety z powodu parcia (nykturia). Dolegliwości te związane są z osłabieniem zdolności narządów do zagęszczania moczu.

W przypadku ostrej niedrożności dróg moczowych dominującym objawem jest ból w rejonie lędźwi, który promieniuje do okolicy moczowodu. Jeżeli przyczyną choroby jest kamica moczowodowa, ból może przebiegać pod postacią kolki nerkowej, do której dołączają się objawy ze strony układu pokarmowego.

Przemijające okresy wielomoczu i skąpomoczu mogą być symptomem wodonercza przemijającego, którego przyczyną jest niecałkowite zamknięcie światła dróg moczowych. Obustronna niedrożność dróg moczowych objawia się skąpomoczem lub bezmoczem.

Zobacz także

Leczenie wodonercza

Leczenie wodonercza polega na eliminacji przyczyny, która doprowadziła do utrudnienia w odpływie moczu. Często wskazane jest postępowanie zabiegowe. Chirurgia zajmuje się na przykład leczeniem wad wrodzonych. Natomiast jeśli przyczyną są kamienie, można wykonać litotrypsję – zabieg polegający na rozkruszeniu złogów ultradźwiękami.

Bibliografia

Stachura J., Domagała W., Patologia, znaczy słowo o chorobie, tom II, Kraków 2009, s.941–943.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Powiązane tematy:

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.