Przejdź do treści

Koronarografia – na czym polega badanie i kiedy się je przeprowadza?

koronarografia serca - czerwone serce i stetoskop
Kiedy przeprowadza się koronarografię? Fot. hui_u / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak dbać o zęby z aparatem?
Jak dbać o zęby z aparatem? Wyjaśnia dentysta
czarnoskóra kobieta i biała kobieta
Różnice rasowe w niepłodności kobiet i dostępu do jej leczenia to fakt. Porażające dane
Orzechy warto jeść z umiarem
Orzechy są zdrowe, ale je też możemy przedawkować. Co się stanie?
Suplementacja magnezu - regularność to podstawa
Suplementujesz magnez? Sprawdź, o której porze dnia najlepiej to robić
3 desery z awokado
Carpaccio, trufle, pudding. Przepisy na 3 desery z awokado

Koronarografia (angiografia tętnic wieńcowych) to badanie pozwalające na dokładną ocenę drożności tętnic wieńcowych. Zabieg polega na podaniu do naczyń krwionośnych serca środka kontrastującego i wykonaniu zdjęć rentgenowskich, które obrazują przepływ krwi. Najczęściej koronarografię przeprowadza się przy podejrzeniu lub w monitorowaniu choroby niedokrwiennej serca.

Koronarografia – co to jest?

Koronarografia (inaczej nazywana angiografią naczyń wieńcowych) to badanie inwazyjne, które umożliwia ocenę naczyń krwionośnych serca. Istotą badania jest podanie środka kontrastowego, dzięki któremu naczynia wieńcowe wybarwiają się, co umożliwia ich obserwowanie za pomocą promieniowania rentgenowskiego. Zabieg wykonywany jest zarówno w celach diagnostycznych, jak i leczniczych.

Koronarografia serca jest badaniem dość powszechnie stosowanym. Przyczynia się do tego obserwowany w ostatnich latach wzrost liczby pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.

Wskazania do wykonania koronarografii serca

Koronarografia dostarcza istotnych informacji potrzebnych do różnicowania chorób układu krążenia, m.in. dotyczących blokowania przepływu krwi przez naczynia wieńcowe, ciśnienia krwi wewnątrz serca, pracy zastawek serca. W związku z tym zabieg jest wykonywany w diagnostyce wielu schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Wśród nich wyróżnia się:

  • chorobę wieńcową serca (naczynia dostarczające krew do serca są blokowane przez złogi, co może prowadzić do niedokrwienia),
  • zawał serca,
  • dusznicę bolesną (objawiającą się trudnościami w oddychaniu i bólem za mostkiem),
  • wrodzone wady serca u dzieci,
  • zastawkowe choroby serca,
  • niewydolność serca,
  • kardiomiopatie (nieprawidłowości w obrębie mięśnia sercowego).

Czasami koronarografia jest także wskazana przy występowaniu zaburzeń rytmu serca. Lekarz może zalecić wykonanie zabiegu, jeżeli badania diagnostyczne (zwłaszcza próby obciążeniowe) wykazują nieprawidłowości. Koronarografia serca przeprowadzana jest w każdym przypadku nagłego zatrzymania krążenia o nieznanej przyczynie. Lekarze często zlecają również koronarografię po zawale serca – ma ona wtedy na celu ocenę prawidłowości przebiegu dotychczasowego leczenia.

Koronarografia może być także wskazana przed zastosowaniem leczenia niektórych chorób serca lub podczas samych zabiegów terapeutycznych. Przeprowadza się ją m.in. przed operacjami serca u pacjentów z wysokim ryzykiem choroby wieńcowej.

Przeciwwskazania do wykonania koronarografii

W zasadzie istnieje jedno bezwzględne przeciwwskazanie do koronarografii – brak zgody chorego na wykonanie zabiegu. Pozostałe przeciwwskazania mają charakter względny, często nie wykluczają przeprowadzenia badania, a jedynie wymagają dodatkowego lub innego od standardowego sposobu postępowania. Do takich przeciwwskazań należą:

  • wystąpienie w przeszłości reakcji uczuleniowej na środek kontrastujący,
  • niewydolność nerek,
  • obrzęk płuc,
  • poważne zaburzenia krzepnięcia krwi,
  • zapalenie wsierdzia,
  • przebyty niedawno udaru mózgu,
  • ostre zaburzenia elektrolitowe,
  • ciężka anemia.

Jak przygotować się do koronarografii?

Przygotowanie do koronarografii nie jest trudne. Podczas wcześniejszej rozmowy z lekarzem dowiesz się, jakie leki przyjąć w dniu badania, a jakie pominąć (ważne jest, aby samodzielnie o tym nie decydować). Z racji tego, że zabieg może być wykonany z dostępu przez tętnicę promieniową lub udową, należy ogolić pachwiny. Trzeba także zmyć lakier do paznokci. Na badanie trzeba się zgłosić na czczo – nie należy nic jeść ani pić przez 8 godzin przed badaniem. Przed rozpoczęciem zabiegu zdejmuje się biżuterię, zegarek oraz protezy zębowe.

Koronografia – jak wygląda badanie?

W czasie koronarografii pacjenci na ogół są przytomni, przed rozpoczęciem zabiegu otrzymują tylko znieczulenie miejscowe.

Na początku badania lekarz nakłuwa naczynie krwionośne (najczęściej) w dole pachwinowym pacjenta i wprowadza przez nie cewnik. Obserwując obraz z aparatu rentgenowskiego, przeprowadza końcówkę cewnika do naczyń wieńcowych serca (cewnik wykonany jest z materiału pochłaniającego promieniowanie rentgenowskie, dlatego specjalista wykonujący zabieg cały czas widzi go na monitorze).

Gdy cewnik znajdzie się w pobliżu tętnicy wieńcowej, lekarz wstrzykuje do niej środek kontrastujący, po czym wykonywane są zdjęcia rentgenowskie tętnic (angiogram). Na angiogramie widoczne są naczynia, przez które kontrast przepływa, co to pozwala dokładnie ocenić obszary, w których transport krwi jest zawężony lub zablokowany.

Natychmiast po badaniu lekarz usuwa cewnik i zakłada opatrunek uciskowy na miejsce wkłucia. Opatrunek uciskowy powinien pozostać tam przez kilka godzin po badaniu.

Koronarografia – stenty

Lekarz w czasie badania może zaobserwować istotne zwężenie tętnicy, które wymagać będzie interwencji. Naczynie krwionośne rozszerza się wtedy wykonując zabieg angioplastyki. Polega ona na tym, że lekarz wprowadza do tętnicy cewnik zakończony balonem, który w miejscu zwężenia jest wypełniany. W niektórych przypadkach dodatkowo wszczepiane są stenty (metalowe lub plastikowe siatki, które podtrzymują ścianki naczynia, by te zachowały nowy kształt).

Koronarografia – ile trwa badanie?

To, ile trwa koronarografia, zależy od celu jej przeprowadzenia (diagnostyczny czy terapeutyczny) oraz przebiegu. Koronarografia może trwać od 30 do 60 min. Pacjenci po zabiegu muszą pozostać w ośrodku medycznym na obserwację trwającą kilka godzin (typowo 6-8), ale zazwyczaj mogą opuścić szpital jeszcze tego samego dnia.

Koronarografia – czy boli?

Często pacjenci pytają o to, czy koronarografia boli. Zabieg uznawany jest za raczej bezbolesny. Dyskomfort w czasie badania może być związany z uczuciem nacisku w miejscu wprowadzania cewnika. Gdy lekarz poda kontrast, pacjent może doznawać uczucia przepływającej fali ciepła lub pieczenia, które ustępuje po 20-30 sekundach.

Koronarografia – ryzyko

Koronarografia serca obarczona jest nieznacznie podwyższonym ryzykiem wystąpienia powikłań w porównaniu do innych powszechnie wykonywanych badań układu krążenia. Według statystyk poważne komplikacje nie są jednak częste – dotyczą ok. 1-2 zabiegów na 1000 wykonanych. Ryzyko związane z koronografią może być wyższe w przypadku osób starszych i cierpiących na przewlekłe choroby (cukrzycę, niewydolność serca lub nerek). Stosunek korzyści z wykonania badania do ryzyka związanego z jego przeprowadzeniem ocenia lekarz.

Koronarografia – powikłania

Wykonanie koronarografii wiąże się z możliwością wystąpienia:

  • krwawienia podskórnego,
  • siniaków (po zabiegu u pacjentów przez kilka tygodni w miejscu wkłucia może utrzymywać się siniak),
  • reakcji alergicznej na środek kontrastowy (taki stan zdarza u niewielkiego odsetka pacjentów; do objawów należą wysypka i ból głowy).

Inne, bardzo rzadko pojawiające się poważne skutki uboczne koronarografii serca to:

  • ostre niedokrwienie kończyny – jeśli kończyna, na której zostało wykonane wkłucie, sinieje, jest zdrętwiała, a pacjent nie ma możliwości poruszania nią, należy natychmiast zgłosić się na pogotowie,
  • powikłania kardiologiczne – uszkodzenie tętnicy, zawał serca, zaburzenia rytmu serca,
  • udar mózgu,
  • uszkodzenie nerek spowodowane przez środek kontrastowy,
  • wtórna anemia wywołana silnym krwawieniem podczas badania,
  • uszkodzenie tkanek spowodowane przez promieniowanie rentgenowskie, gdy zabieg jest znacząco przedłużony.

Koronarografia prywatnie

Koronarografia najczęściej wykonywana jest na NFZ na podstawie skierowania od lekarza. Wykonanie koronarografii prywatnie wiąże się z kosztem około 2 tysięcy złotych. Za przeprowadzenie badania połączonego z leczeniem (np. wszczepienie stentów) zapłacić trzeba od około 7 do kilkunastu tysięcy złotych.

Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

 

Źródła:

  1. National Health Services (2018) Cardiac catheterisation and coronary angiography.
  2. MedlinePlus (2018) Coronary angiography.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

starsza kobieta - niewydolność serca

Niewydolność serca – „epidemia widmo”. Dotyka ponad miliona Polaków, większość z nich nie wie, że jest chora

Defibrylator / istock

Polscy kardiolodzy mają powody do dumy. Wszczepili pacjentowi defibrylator, który łączy się ze smartfonem

Stopy i kwiatki

Masz uczucie ciężkich nóg? Zobacz, co najczęściej jest tego przyczyną i jak sobie pomóc. Wyjaśnia flebolog

fiolki z krwią

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Hemoliza — czym jest rozpad krwinek, jakie zagrożenie ze sobą niesie i czym jest spowodowany?

Hemoliza – przyczyny, objawy i leczenie nadmiernego rozpadu erytrocytów

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Kobieta ze złożonymi rękami - koronawirus a zawał

Koronawirus w Polsce. Kardiolodzy apelują: chroń życie, NIE #zostańwdomu z zawałem

Lekarze wykonujący operację ablacji serca

Ablacja – co to jest, na czym polega. Jak wygląda rekonwalescencja po ablacji?

Choroby serca - rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Choroby serca – rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Co oznacza podwyższony fibrynogen i jak należy interpretować wyniki badań?

Co oznacza podwyższony fibrynogen i jak należy interpretować wyniki badań?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia

Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

ból w klatce

Ból w klatce piersiowej. Lekarz wyjaśnia, co to może oznaczać

kobieta wiatr

„Stabilne warunki pogodowe sprzyjają zdrowiu. A przechodzący chłodny front może powodować migotanie przedsionków”. Jak pogoda wpływa na nasze serce?

serce

Nie lekceważ tych objawów. To może być serce

wnuczka z babcią

Zadbaj o serce dziadków!

Seks jest zdrowy. Ale właściwie dlaczego?

Ambulans / istock

W okresie świąteczno-noworocznym umiera najwięcej osób. Kardiolog wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje

Serce Polki / getty

Dr n. med. Marta Kałużna-Oleksy, kardiolożka: Polki najczęściej zabija choroba niedokrwienna serca i z tym związany zawał mięśnia sercowego

Zawał serca a menopauza, zdrowa dieta i aktywność fizyczna.

Kobiecy zawał serca. HZ kontra mity #9

Rytm zatokowy w wyniku badania EKG

Rytm zatokowy w wyniku badania EKG

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?