Przejdź do treści

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta
Fot. rocketclips / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Leukoplakia najczęściej kojarzona jest z błoną śluzową jamy ustnej, choć może dotyczyć każdego innego miejsca, gdzie występuje błona śluzowa i czynnik drażniący. Do jej powstania dochodzi zarówno w przewodzie pokarmowym (jamie ustnej, gardle, przełyku), jak i w obrębie sromu, szyjki macicy czy innych miejsc.

Leukoplakia, określana inaczej jako rogowacenie białe, to zmiany w obrębie błon śluzowych wyglądające jak białe osady. Częściej pojawiają się na błonach śluzowych jamy ustnej, jednak obserwuje się je także w obrębie narządów płciowych. Leukoplakia sama w sobie nie jest nowotworem, lecz stanem przedrakowym, co oznacza, że zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworu w danym obszarze. Podstawowym mechanizmem powstawania leukoplakii jest przewlekłe drażnienie. Obejmuje to np. palenie tytoniu, picie wysokoprocentowego alkoholu czy nieprawidłowe dopasowanie protezy zębowej.

Leukoplakia – czym jest i jakie są jej przyczyny?

Leukoplakia to zjawisko nadmiernego rogowacenia należące do zaburzenia z grupy keratoz. Polega na tworzeniu się białych płytek na błonie śluzowej, których nie da się usunąć, a przede wszystkim trudno dane zmiany zakwalifikować jako cokolwiek innego. Leukoplakia stanowi zjawisko tzw. stanu przedrakowego. Oznacza to, iż na jej podłożu istnieje większe ryzyko rozwoju nowotworu złośliwego niż w innych obszarach błon śluzowych. Leukoplakia może być zjawiskiem idiopatycznym, czyli pojawiającym się bez żadnego istotnego czynnika ryzyka. Często jednak można wysunąć podejrzenie związku pojawienia się leukoplakii z paleniem papierosów czy innymi czynnikami ryzyka. To, co predysponuje do pojawienia się leukoplakii, to przewlekłe drażnienie. Jest to więc nie tylko palenie papierosów, ale również nadmierne spożywanie alkoholu, przygryzanie błony śluzowej policzka, niedobory witaminowe, zakażenia grzybicze czy bakteryjne w obrębie jamy ustnej. Są osoby predysponowane do rozwoju raka błony śluzowej jamy ustnej posiadające pewne predyspozycje genetyczne, a także osoby zakażone wirusem brodawczaka ludzkiego HPV, a konkretnie jego onkogennymi podtypami.

wirus HPV - kobieta w gabinecie rozmawia z lekarzem

Jakie są objawy leukoplakii?

Pierwsze objawy leukoplakii to jedynie biały nalot na błonie śluzowej jamy ustnej, którego nie da się w żaden sposób usunąć. Zmiany tego typu nie mają żadnych konkretnych wielkości czy kształtu. Mogą ponadto lokalizować się wszędzie na błonie śluzowej jamy ustnej, przez co zdarza się, że są niezauważalne. Obserwuje się je przede wszystkim na policzkach. Powierzchnia zmian może być gładka lub nierówna. Ta druga forma częściej wykazuje tendencję do zezłośliwienia.

Leukoplakia włochata i HIV

Leukoplakia włochata może powstać w efekcie zakażenia wirusem HIV w wyniku nadkażenia wirusem EBV. Jest jednym z zakażeń pojawiających się jako powikłanie upośledzonej odporności w fazie objawowej zakażenia HIV. Chory jest wtedy bardziej podatny na występowanie zapaleń płuc, półpaśca, gruźlicy płuc, kandydozy jamy ustnej, kryptosporydiozy, mięsaka Kaposiego czy właśnie leukoplakii włochatej, która objawia się powstawaniem rogowaciejących zmian przede wszystkim na powierzchni języka. Należy jednak pamiętać, że w przeciwieństwie do wcześniej opisywanej leukoplakii, w tym wypadku nie ma ryzyka przemiany w nowotwór złośliwy.

Zobacz także

Diagnostyka leukoplakii i leczenie

Aby rozpoznać leukoplakię, należy uwidocznić w jamie ustnej czy na błonach śluzowych narządów rodnych zmiany niepokojące (błona miejscowo jest biała i pogrubiała). Zmiana nie znika, ma charakter przewlekły, a na rozpoznanie ostateczne ma wpływ wynik badania histopatologicznego.

Podstawą leczenia leukoplakii jest modyfikacja czynników ryzyka, np. rzucenie tytoniu. Stosuje się miejscowe leczenie farmakologiczne lub wdraża leczenie chirurgiczne. Można również zastosować laseroterapię bądź krioterapię.

Leukoplakia sromu, przełyku czy błon śluzowych

Leukoplakia pojawia się na błonach śluzowych, a więc może dotyczyć nie tylko jamy ustnej, lecz także sromu, szyjki macicy, przełyku czy innych odcinków błon śluzowych. Mimo iż zmiana w tych okolicach niczym się nie różni, to jednak należy pamiętać, że są to zmiany całkowicie bezobjawowe. Nie dają objawu w postaci swędzenia, bólu czy dyskomfortu, dlatego predysponują do zezłośliwienia, gdyż chory nie zdaje sobie sprawy z ich istnienia. Nie są to zmiany częste, jednak niestety mają niepomyślne rokowanie. Zwykle pozostają niezauważone bądź wykryte przypadkowo. Leczenie jest zależne od umiejscowienia i wyniku badania histopatologicznego.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Stefania. Jabłońska: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa. Unikaj jak ognia!

Lekarze Kliniki Otolaryngologii CMKP przeprowadzili udaną operację rzadkiego guza szyi

Wielki sukces polskich specjalistów! Lekarze z klinik CMKP i WUM przeprowadzili udaną operację rzadkiego guza szyi

Lampa UV do manicure

Manicure z użyciem lamp UV powoduje raka? Polscy onkolodzy komentują

„Kiedy usłyszałam diagnozę, pomyślałam sobie: Czyli że co? Ja za pół roku umrę? Mam 28 lat!”. Rozmawiamy z Patrycją Lisiecką, która stworzyła projekt fotograficzny Młode z Rakiem

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Katarzyna Grochola przeszła operację nowotworu płuca. "Walka z chorobą polega na tym, żeby się po pierwsze nie przestraszyć"

Katarzyna Grochola przeszła operację nowotworu płuca. „Walka z chorobą polega na tym, żeby się po pierwsze nie przestraszyć”

Chris Evert

Ikona tenisa Chris Evert o swoich zmaganiach z ciężką chorobą: „Na 90 procent już do mnie nie wróci”

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Krzysztof Szewczyk

Krzysztof Szewczyk po latach wyznał, dlaczego zniknął z telewizji. Dziennikarz zmagał się ze śmiertelną chorobą

Inteligentny nóż jest w stanie wykryć nowotwór w ciągu kilku sekund

To prawdziwy przełom w diagnostyce raka! Inteligentny nóż jest w stanie wykryć nowotwory macicy w ciągu kilku sekund

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Trzynastolatka została wyleczona z „nieuleczalnej” białaczki. To wielki sukces lekarzy, którzy zastosowali nowatorską terapię

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Hailey Bieber po raz kolejny w tym roku ma problemy ze zdrowiem. Tym razem chodzi o zmianę na jajniku

Hailey Bieber po raz kolejny w tym roku ma problemy ze zdrowiem. Tym razem chodzi o zmianę na jajniku

W Polsce z powodu raka sromu umiera w Polsce 200 kobiet. "Niemal powszechny brak badań sromu ma konsekwencje dla pacjentów" - podkreśla Marta Frej

W Polsce z powodu raka sromu umiera rocznie 200 kobiet. „Niemal powszechny brak jego badań ma konsekwencje dla pacjentów” – podkreśla Marta Frej

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Przełomowe badanie nad leczeniem glejaka. Szczepionka przeciwko rakowi mózgu może wydłużyć życie pacjenta nawet o kilka lat

Przełomowe badanie nad leczeniem glejaka. Szczepionka przeciwko rakowi mózgu może wydłużyć życie pacjenta nawet o kilka lat

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?