Przejdź do treści

Biochemia krwi, czyli analiza podstawowych składników osocza. Jak interpretować wyniki?

trzy próbki krwi na białym tle
Fot. Connect world / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła
Zadbaj o układ odpornościowy. Pomocna będzie Lactobacillus rhamnosus – bakteria potrzebna naszej florze jelitowej

Biochemia krwi jest standardowym badaniem wykonywanym w placówkach diagnostycznych i przychodniach. Skład osocza stanowi dla lekarzy ważną informację o stanie niemal każdego z układów i organów człowieka.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Biochemia krwi pozwala na analizę podstawowych składników osocza. Lekarz, który przygląda się wynikom badania biochemicznego krwi, może bez problemu ocenić ogólny stan organizmu, a w razie pojawienia się wątpliwości – zlecić kolejne. Ocenie podlegają m.in. elektrolity, białka, hormony, pierwiastki i enzymy. Bezpośredni wpływ na wynik takiego badania ma styl życia, odżywianie się i higiena układu nerwowego.

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Jak przeprowadza się badanie?

Badania biochemiczne krwi przeprowadza się na podstawie materiału biologicznego pobranego z żyły łokciowej. Istotne jest pobieranie krwi na czczo, około 8–12 godzin po ostatnim posiłku. Warto także pamiętać, że na wynik może wpływać także kilka innych czynników, m.in. alkohol, wysiłek fizyczny czy pozycja stojąca.

Podstawowe badania krwi

Najbardziej znanym profilem biochemicznego badania krwi jest profil ogólny, określany też jako kontrolny. Obejmuje on powszechnie wykonywaną morfologię krwi obwodowej z podaniem m.in. wartości różnego rodzaju leukocytów (białych krwinek), odczynu Biernackiego (OB, wskaźnik opadania czerwonych krwinek), stężenia elektrolitów (fosfor, chlorki, sód, potas czy wapń), glukozy oraz profilu lipidowego (podział na frakcję HDL oraz LDL). Taki profil wykonuje się profilaktycznie. Pozwala to na zdobycie informacji o ogólnym stanie zdrowia osoby badanej. Jeśli istnieje podejrzenie stanu zapalnego, zaleca się wykonanie biochemii krwi pod kątem CRP, czyli białka ostrej fazy, który towarzyszy objawom zapalnym. Cena biochemii krwi jest uzależniona od placówki świadczącej usługi medyczne i zazwyczaj oscyluje wokół kwoty 30 zł.

Zobacz także

Biochemia krwi: normy

Interpretacja wyników badania biochemicznego krwi musi być szczegółowo przeanalizowana przez lekarza. Kluczowe znaczenie ma nie tylko wartość pojedynczego elementu, ale też zależności pomiędzy poszczególnymi składnikami. Normy badań biochemicznych krwi uzależnione są od konkretnego laboratorium i mogą różnić się między sobą. W związku z tym nie zaleca się, aby pacjent na własną rękę dokonywał analizy wyników, chociaż do każdego wydruku badań powinien być dołączony zakres referencyjny. To lekarz jest jedyną osobą zobligowaną do wydania rozpoznania i decyzji rozpoczęcia leczenia. Przykładowe wartości norm dla konkretnych komponentów krwi:

  • cholesterol: <200 mg/dl, w tym frakcja HDL dla mężczyzn 35–70 mg/dl, dla kobiet 40–80 mg/dl, LDL dla obu płci <135 mg/dl.
  • albuminy: 3,5–5,0 g/dl.
  • alat: 5–40 U/l.
  • aspat: 5–40 U/l.
  • glukoza (zależna od wieku): noworodki 50–115 mg/dl, dzieci 70–105 mg/dl, dorośli 70–115 mg/dl.
  • kreatynina: 0,7–1,4 mg/dl.
  • żelazo: 50–175 ug/dl.
  • sód: 135–145 mmol/l.
  • chlor: 95–105 mmol/l.

Na wyniki mają wpływ różne czynniki i stany, w których znajduje się człowiek. Inaczej wygląda biochemia krwi w ciąży, a inaczej u kobiety niespodziewającej się dziecka.

Inne profile biochemiczne w krwi

Oprócz profilu ogólnego, w zależności od potrzeb diagnostycznych, medyk może zlecić wykonanie dodatkowych profili.

  • Profil nerkowy – wykonuje się go przy podejrzeniu nieprawidłowej pracy nerek. Poza próbką krwi pacjent oddaje również próbkę moczu. Ocenia się wówczas stężenie elektrolitów, mocznika, kwasu moczowego, kreatyniny oraz kolor moczu.
  • Profil wątrobowy (inaczej próby wątrobowe) – wykonuje się go celem oznaczenia enzymów wątrobowych. Szczególne zainteresowanie wzbudzają dwa enzymy: aminotransferaza alaninowa oraz aminotransferaza asparaginowa, czyli ALAT i ASPAT.
  • Profil trzustkowy – ocenia funkcjonowanie trzustki, czyli narządu wydzielniczego odpowiedzialnego m.in. za wydzielanie insuliny. Przy wykonywaniu profilu trzustkowego bada się ilość amylazy, lipazy i glukozy, zarówno w próbce krwi, jak i moczu.
  • Profil alergiczny – w przypadku podejrzenia alergii pokarmowych lub skórnych ocenia się stężenie przeciwciał całkowitych z klasy IgE.
  • Profil dla kobiet w ciąży – kobiety w ciąży muszą nastawić się na to, że czeka je wiele szczegółowych badań krwi i moczu. Ocenia się obecność gonadotropiny kosmówkowej oraz poziom hormonów płciowych i glukozy. Ponadto wykonuje się test przesiewowy na kiłę, wirusy HIV, HCV i HBV, a także na poziom przeciwciał przeciwko różyczce, cytomegalii i toksoplazmozy.
  • Profil przedoperacyjny – przed przystąpieniem do każdej operacji chirurgicznej niezbędne jest wykonanie badań krwi. Ważne jest, aby zarówno lekarz, jak i anestezjolog znali m.in. grupę krwi pacjenta oraz zdolność krzepnięcia krwi na wypadek powikłań przy operacji.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

10 pytań o chorą tarczycę. Sprawdź, czy wszystko o niej wiesz

Kobieta w szpitalu

7 faktów o zaburzeniach krzepliwości krwi, które trzeba znać

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty