Przejdź do treści

Biochemia krwi, czyli analiza podstawowych składników osocza. Jak interpretować wyniki?

trzy próbki krwi na białym tle
Fot. Connect world / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nie wstydź się puszczania gazów! Poinformują cię o twoim stanie zdrowia
Odgłosy, które doprowadzają do szału. Czy to mizofonia?
STOP Barierom. Ruszyła kampania zwracająca uwagę na problemy niepełnosprawnych
7 rzeczy, którymi nieświadomie pogarszasz chorobę lokomocyjną dziecka
„Wyrazy miłości dla mam zawstydzających mnie za występ na stand upie”. Amy Schumer świetną ripostą odpowiada na hejt

Biochemia krwi jest standardowym badaniem wykonywanym w placówkach diagnostycznych i przychodniach. Skład osocza stanowi dla lekarzy ważną informację o stanie niemal każdego z układów i organów człowieka.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Biochemia krwi pozwala na analizę podstawowych składników osocza. Lekarz, który przygląda się wynikom badania biochemicznego krwi, może bez problemu ocenić ogólny stan organizmu, a w razie pojawienia się wątpliwości – zlecić kolejne. Ocenie podlegają m.in. elektrolity, białka, hormony, pierwiastki i enzymy. Bezpośredni wpływ na wynik takiego badania ma styl życia, odżywianie się i higiena układu nerwowego.

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Jak przeprowadza się badanie?

Badania biochemiczne krwi przeprowadza się na podstawie materiału biologicznego pobranego z żyły łokciowej. Istotne jest pobieranie krwi na czczo, około 8–12 godzin po ostatnim posiłku. Warto także pamiętać, że na wynik może wpływać także kilka innych czynników, m.in. alkohol, wysiłek fizyczny czy pozycja stojąca.

Podstawowe badania krwi

Najbardziej znanym profilem biochemicznego badania krwi jest profil ogólny, określany też jako kontrolny. Obejmuje on powszechnie wykonywaną morfologię krwi obwodowej z podaniem m.in. wartości różnego rodzaju leukocytów (białych krwinek), odczynu Biernackiego (OB, wskaźnik opadania czerwonych krwinek), stężenia elektrolitów (fosfor, chlorki, sód, potas czy wapń), glukozy oraz profilu lipidowego (podział na frakcję HDL oraz LDL). Taki profil wykonuje się profilaktycznie. Pozwala to na zdobycie informacji o ogólnym stanie zdrowia osoby badanej. Jeśli istnieje podejrzenie stanu zapalnego, zaleca się wykonanie biochemii krwi pod kątem CRP, czyli białka ostrej fazy, który towarzyszy objawom zapalnym. Cena biochemii krwi jest uzależniona od placówki świadczącej usługi medyczne i zazwyczaj oscyluje wokół kwoty 30 zł.

Zobacz także

Biochemia krwi: normy

Interpretacja wyników badania biochemicznego krwi musi być szczegółowo przeanalizowana przez lekarza. Kluczowe znaczenie ma nie tylko wartość pojedynczego elementu, ale też zależności pomiędzy poszczególnymi składnikami. Normy badań biochemicznych krwi uzależnione są od konkretnego laboratorium i mogą różnić się między sobą. W związku z tym nie zaleca się, aby pacjent na własną rękę dokonywał analizy wyników, chociaż do każdego wydruku badań powinien być dołączony zakres referencyjny. To lekarz jest jedyną osobą zobligowaną do wydania rozpoznania i decyzji rozpoczęcia leczenia. Przykładowe wartości norm dla konkretnych komponentów krwi:

  • cholesterol: <200 mg/dl, w tym frakcja HDL dla mężczyzn 35–70 mg/dl, dla kobiet 40–80 mg/dl, LDL dla obu płci <135 mg/dl.
  • albuminy: 3,5–5,0 g/dl.
  • alat: 5–40 U/l.
  • aspat: 5–40 U/l.
  • glukoza (zależna od wieku): noworodki 50–115 mg/dl, dzieci 70–105 mg/dl, dorośli 70–115 mg/dl.
  • kreatynina: 0,7–1,4 mg/dl.
  • żelazo: 50–175 ug/dl.
  • sód: 135–145 mmol/l.
  • chlor: 95–105 mmol/l.

Na wyniki mają wpływ różne czynniki i stany, w których znajduje się człowiek. Inaczej wygląda biochemia krwi w ciąży, a inaczej u kobiety niespodziewającej się dziecka.

Inne profile biochemiczne w krwi

Oprócz profilu ogólnego, w zależności od potrzeb diagnostycznych, medyk może zlecić wykonanie dodatkowych profili.

  • Profil nerkowy – wykonuje się go przy podejrzeniu nieprawidłowej pracy nerek. Poza próbką krwi pacjent oddaje również próbkę moczu. Ocenia się wówczas stężenie elektrolitów, mocznika, kwasu moczowego, kreatyniny oraz kolor moczu.
  • Profil wątrobowy (inaczej próby wątrobowe) – wykonuje się go celem oznaczenia enzymów wątrobowych. Szczególne zainteresowanie wzbudzają dwa enzymy: aminotransferaza alaninowa oraz aminotransferaza asparaginowa, czyli ALAT i ASPAT.
  • Profil trzustkowy – ocenia funkcjonowanie trzustki, czyli narządu wydzielniczego odpowiedzialnego m.in. za wydzielanie insuliny. Przy wykonywaniu profilu trzustkowego bada się ilość amylazy, lipazy i glukozy, zarówno w próbce krwi, jak i moczu.
  • Profil alergiczny – w przypadku podejrzenia alergii pokarmowych lub skórnych ocenia się stężenie przeciwciał całkowitych z klasy IgE.
  • Profil dla kobiet w ciąży – kobiety w ciąży muszą nastawić się na to, że czeka je wiele szczegółowych badań krwi i moczu. Ocenia się obecność gonadotropiny kosmówkowej oraz poziom hormonów płciowych i glukozy. Ponadto wykonuje się test przesiewowy na kiłę, wirusy HIV, HCV i HBV, a także na poziom przeciwciał przeciwko różyczce, cytomegalii i toksoplazmozy.
  • Profil przedoperacyjny – przed przystąpieniem do każdej operacji chirurgicznej niezbędne jest wykonanie badań krwi. Ważne jest, aby zarówno lekarz, jak i anestezjolog znali m.in. grupę krwi pacjenta oraz zdolność krzepnięcia krwi na wypadek powikłań przy operacji.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?

Kobieta trzymająca trzęsące się ręce innej kobiety

Od czego trzęsą się ręce – czyli przyczyny i sposoby leczenia przypadłości

lekarze wykonujący zabieg kauteryzacji

Co to jest kauteryzacja? Wskazania do wykonania zabiegu i jego przebieg

Starsza kobieta z otępieniem

Otępienie – czym jest? Przyczyny i objawy chorób otępiennych

kobieta obejmuje za dłoń osobę cierpiącą na atetozę

Co to jest atetoza? Objawy oraz leczenie zaburzeń neurologicznych

Płaczące dziecko cierpiące na zaburzenia integracji sensorycznej

Zaburzenia integracji sensorycznej – jakie są ich przyczyny i jak z nimi walczyć?

Wykonywane procesu defibrylacji

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?

ilustracja przedstawiająca adenowirus

Co to jest adenowirus? Charakterystyczne objawy i leczenie

Komar zakażający człowieka febrą

Febra – jakie są przyczyny i objawy żółtej gorączki? W jaki sposób można zarazić się febrą?

Chłopiec z zespołem Williamsa kulący się pod ścianą

Zespół Williamsa – jakie są przyczyny i objawy tej genetycznej choroby?

Kobieta cierpiąca z bólu przez ucisk śledziony

Przyczyny, objawy oraz metody leczenia powiększonej śledziony