Przejdź do treści

Biochemia krwi, czyli analiza podstawowych składników osocza. Jak interpretować wyniki?

trzy próbki krwi na białym tle
Fot. Connect world / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ciepłe mleko na bezsenność?
Ciepłe mleko na bezsenność?
5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku
5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku
Brudne dziecko to szczęśliwe dziecko - dlaczego warto pozwolić dziecku się brudzić?
Brudne dziecko to szczęśliwe dziecko – dlaczego warto pozwolić dziecku się brudzić?
Witamina D - jak przyjmować i czego unikać?
Witamina D – jak przyjmować i czego unikać?
Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?
Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Biochemia krwi jest standardowym badaniem wykonywanym w placówkach diagnostycznych i przychodniach. Skład osocza stanowi dla lekarzy ważną informację o stanie niemal każdego z układów i organów człowieka.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Biochemia krwi pozwala na analizę podstawowych składników osocza. Lekarz, który przygląda się wynikom badania biochemicznego krwi, może bez problemu ocenić ogólny stan organizmu, a w razie pojawienia się wątpliwości – zlecić kolejne. Ocenie podlegają m.in. elektrolity, białka, hormony, pierwiastki i enzymy. Bezpośredni wpływ na wynik takiego badania ma styl życia, odżywianie się i higiena układu nerwowego.

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Jak przeprowadza się badanie?

Badania biochemiczne krwi przeprowadza się na podstawie materiału biologicznego pobranego z żyły łokciowej. Istotne jest pobieranie krwi na czczo, około 8–12 godzin po ostatnim posiłku. Warto także pamiętać, że na wynik może wpływać także kilka innych czynników, m.in. alkohol, wysiłek fizyczny czy pozycja stojąca.

Podstawowe badania krwi

Najbardziej znanym profilem biochemicznego badania krwi jest profil ogólny, określany też jako kontrolny. Obejmuje on powszechnie wykonywaną morfologię krwi obwodowej z podaniem m.in. wartości różnego rodzaju leukocytów (białych krwinek), odczynu Biernackiego (OB, wskaźnik opadania czerwonych krwinek), stężenia elektrolitów (fosfor, chlorki, sód, potas czy wapń), glukozy oraz profilu lipidowego (podział na frakcję HDL oraz LDL). Taki profil wykonuje się profilaktycznie. Pozwala to na zdobycie informacji o ogólnym stanie zdrowia osoby badanej. Jeśli istnieje podejrzenie stanu zapalnego, zaleca się wykonanie biochemii krwi pod kątem CRP, czyli białka ostrej fazy, który towarzyszy objawom zapalnym. Cena biochemii krwi jest uzależniona od placówki świadczącej usługi medyczne i zazwyczaj oscyluje wokół kwoty 30 zł.

Zobacz także

Biochemia krwi: normy

Interpretacja wyników badania biochemicznego krwi musi być szczegółowo przeanalizowana przez lekarza. Kluczowe znaczenie ma nie tylko wartość pojedynczego elementu, ale też zależności pomiędzy poszczególnymi składnikami. Normy badań biochemicznych krwi uzależnione są od konkretnego laboratorium i mogą różnić się między sobą. W związku z tym nie zaleca się, aby pacjent na własną rękę dokonywał analizy wyników, chociaż do każdego wydruku badań powinien być dołączony zakres referencyjny. To lekarz jest jedyną osobą zobligowaną do wydania rozpoznania i decyzji rozpoczęcia leczenia. Przykładowe wartości norm dla konkretnych komponentów krwi:

  • cholesterol: <200 mg/dl, w tym frakcja HDL dla mężczyzn 35–70 mg/dl, dla kobiet 40–80 mg/dl, LDL dla obu płci <135 mg/dl.
  • albuminy: 3,5–5,0 g/dl.
  • alat: 5–40 U/l.
  • aspat: 5–40 U/l.
  • glukoza (zależna od wieku): noworodki 50–115 mg/dl, dzieci 70–105 mg/dl, dorośli 70–115 mg/dl.
  • kreatynina: 0,7–1,4 mg/dl.
  • żelazo: 50–175 ug/dl.
  • sód: 135–145 mmol/l.
  • chlor: 95–105 mmol/l.

Na wyniki mają wpływ różne czynniki i stany, w których znajduje się człowiek. Inaczej wygląda biochemia krwi w ciąży, a inaczej u kobiety niespodziewającej się dziecka.

Inne profile biochemiczne w krwi

Oprócz profilu ogólnego, w zależności od potrzeb diagnostycznych, medyk może zlecić wykonanie dodatkowych profili.

  • Profil nerkowy – wykonuje się go przy podejrzeniu nieprawidłowej pracy nerek. Poza próbką krwi pacjent oddaje również próbkę moczu. Ocenia się wówczas stężenie elektrolitów, mocznika, kwasu moczowego, kreatyniny oraz kolor moczu.
  • Profil wątrobowy (inaczej próby wątrobowe) – wykonuje się go celem oznaczenia enzymów wątrobowych. Szczególne zainteresowanie wzbudzają dwa enzymy: aminotransferaza alaninowa oraz aminotransferaza asparaginowa, czyli ALAT i ASPAT.
  • Profil trzustkowy – ocenia funkcjonowanie trzustki, czyli narządu wydzielniczego odpowiedzialnego m.in. za wydzielanie insuliny. Przy wykonywaniu profilu trzustkowego bada się ilość amylazy, lipazy i glukozy, zarówno w próbce krwi, jak i moczu.
  • Profil alergiczny – w przypadku podejrzenia alergii pokarmowych lub skórnych ocenia się stężenie przeciwciał całkowitych z klasy IgE.
  • Profil dla kobiet w ciąży – kobiety w ciąży muszą nastawić się na to, że czeka je wiele szczegółowych badań krwi i moczu. Ocenia się obecność gonadotropiny kosmówkowej oraz poziom hormonów płciowych i glukozy. Ponadto wykonuje się test przesiewowy na kiłę, wirusy HIV, HCV i HBV, a także na poziom przeciwciał przeciwko różyczce, cytomegalii i toksoplazmozy.
  • Profil przedoperacyjny – przed przystąpieniem do każdej operacji chirurgicznej niezbędne jest wykonanie badań krwi. Ważne jest, aby zarówno lekarz, jak i anestezjolog znali m.in. grupę krwi pacjenta oraz zdolność krzepnięcia krwi na wypadek powikłań przy operacji.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

INR - ważne badanie układu krzepnięcia krwi. Jakie są normy?

INR – ważne badanie układu krzepnięcia krwi. Jakie są normy?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Retikulocyty w badaniu - norma i podwyższone w wynikach

Retikulocyty w badaniu – norma i podwyższone w wynikach

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Badanie FSH - ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?

Badanie FSH – ile wynosi norma i jak interpretować wyniki?

kobieta w laboratorium

Badanie RF – jak interpretować wyniki i normę tego wskaźnika?

Kobieta przegląda się w lustrze i widzi pryszcze na twarzy

Pryszcze – skąd się biorą i jak się ich pozbyć? Zdradzamy domowe sposoby

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?