Przejdź do treści

Biochemia krwi, czyli analiza podstawowych składników osocza. Jak interpretować wyniki?

trzy próbki krwi na białym tle
Fot. Connect world / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Biochemia krwi jest standardowym badaniem wykonywanym w placówkach diagnostycznych i przychodniach. Skład osocza stanowi dla lekarzy ważną informację o stanie niemal każdego z układów i organów człowieka.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Biochemia krwi pozwala na analizę podstawowych składników osocza. Lekarz, który przygląda się wynikom badania biochemicznego krwi, może bez problemu ocenić ogólny stan organizmu, a w razie pojawienia się wątpliwości – zlecić kolejne. Ocenie podlegają m.in. elektrolity, białka, hormony, pierwiastki i enzymy. Bezpośredni wpływ na wynik takiego badania ma styl życia, odżywianie się i higiena układu nerwowego.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Jak przeprowadza się badanie?

Badania biochemiczne krwi przeprowadza się na podstawie materiału biologicznego pobranego z żyły łokciowej. Istotne jest pobieranie krwi na czczo, około 8–12 godzin po ostatnim posiłku. Warto także pamiętać, że na wynik może wpływać także kilka innych czynników, m.in. alkohol, wysiłek fizyczny czy pozycja stojąca.

Podstawowe badania krwi

Najbardziej znanym profilem biochemicznego badania krwi jest profil ogólny, określany też jako kontrolny. Obejmuje on powszechnie wykonywaną morfologię krwi obwodowej z podaniem m.in. wartości różnego rodzaju leukocytów (białych krwinek), odczynu Biernackiego (OB, wskaźnik opadania czerwonych krwinek), stężenia elektrolitów (fosfor, chlorki, sód, potas czy wapń), glukozy oraz profilu lipidowego (podział na frakcję HDL oraz LDL). Taki profil wykonuje się profilaktycznie. Pozwala to na zdobycie informacji o ogólnym stanie zdrowia osoby badanej. Jeśli istnieje podejrzenie stanu zapalnego, zaleca się wykonanie biochemii krwi pod kątem CRP, czyli białka ostrej fazy, który towarzyszy objawom zapalnym. Cena biochemii krwi jest uzależniona od placówki świadczącej usługi medyczne i zazwyczaj oscyluje wokół kwoty 30 zł.

Zobacz także

Biochemia krwi: normy

Interpretacja wyników badania biochemicznego krwi musi być szczegółowo przeanalizowana przez lekarza. Kluczowe znaczenie ma nie tylko wartość pojedynczego elementu, ale też zależności pomiędzy poszczególnymi składnikami. Normy badań biochemicznych krwi uzależnione są od konkretnego laboratorium i mogą różnić się między sobą. W związku z tym nie zaleca się, aby pacjent na własną rękę dokonywał analizy wyników, chociaż do każdego wydruku badań powinien być dołączony zakres referencyjny. To lekarz jest jedyną osobą zobligowaną do wydania rozpoznania i decyzji rozpoczęcia leczenia. Przykładowe wartości norm dla konkretnych komponentów krwi:

  • cholesterol: <200 mg/dl, w tym frakcja HDL dla mężczyzn 35–70 mg/dl, dla kobiet 40–80 mg/dl, LDL dla obu płci <135 mg/dl.
  • albuminy: 3,5–5,0 g/dl.
  • alat: 5–40 U/l.
  • aspat: 5–40 U/l.
  • glukoza (zależna od wieku): noworodki 50–115 mg/dl, dzieci 70–105 mg/dl, dorośli 70–115 mg/dl.
  • kreatynina: 0,7–1,4 mg/dl.
  • żelazo: 50–175 ug/dl.
  • sód: 135–145 mmol/l.
  • chlor: 95–105 mmol/l.

Na wyniki mają wpływ różne czynniki i stany, w których znajduje się człowiek. Inaczej wygląda biochemia krwi w ciąży, a inaczej u kobiety niespodziewającej się dziecka.

Inne profile biochemiczne w krwi

Oprócz profilu ogólnego, w zależności od potrzeb diagnostycznych, medyk może zlecić wykonanie dodatkowych profili.

  • Profil nerkowy – wykonuje się go przy podejrzeniu nieprawidłowej pracy nerek. Poza próbką krwi pacjent oddaje również próbkę moczu. Ocenia się wówczas stężenie elektrolitów, mocznika, kwasu moczowego, kreatyniny oraz kolor moczu.
  • Profil wątrobowy (inaczej próby wątrobowe) – wykonuje się go celem oznaczenia enzymów wątrobowych. Szczególne zainteresowanie wzbudzają dwa enzymy: aminotransferaza alaninowa oraz aminotransferaza asparaginowa, czyli ALAT i ASPAT.
  • Profil trzustkowy – ocenia funkcjonowanie trzustki, czyli narządu wydzielniczego odpowiedzialnego m.in. za wydzielanie insuliny. Przy wykonywaniu profilu trzustkowego bada się ilość amylazy, lipazy i glukozy, zarówno w próbce krwi, jak i moczu.
  • Profil alergiczny – w przypadku podejrzenia alergii pokarmowych lub skórnych ocenia się stężenie przeciwciał całkowitych z klasy IgE.
  • Profil dla kobiet w ciąży – kobiety w ciąży muszą nastawić się na to, że czeka je wiele szczegółowych badań krwi i moczu. Ocenia się obecność gonadotropiny kosmówkowej oraz poziom hormonów płciowych i glukozy. Ponadto wykonuje się test przesiewowy na kiłę, wirusy HIV, HCV i HBV, a także na poziom przeciwciał przeciwko różyczce, cytomegalii i toksoplazmozy.
  • Profil przedoperacyjny – przed przystąpieniem do każdej operacji chirurgicznej niezbędne jest wykonanie badań krwi. Ważne jest, aby zarówno lekarz, jak i anestezjolog znali m.in. grupę krwi pacjenta oraz zdolność krzepnięcia krwi na wypadek powikłań przy operacji.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

×