Przejdź do treści

Nadczynność przytarczyc – przyczyny, objawy, leczenie

Nadczynność przytarczyc - przyczyny, objawy, leczenie Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę
8 kobiecych chorób, których objawem jest bolesny seks
Choroby, leki, a także hormony. Co jeszcze niszczy twoje życie seksualne?
Zastanawiasz się nad założeniem aparatu ortodontycznego? Opowiem ci, jak to jest
Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Nadczynność przytarczyc to stan, któremu towarzyszy zbyt wysoki poziom parathormonu PTH. Hormon ten odpowiada za regulowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej. Nadczynności przytarczyc towarzyszy zbyt wysoki poziom wapnia we krwi, z jednoczesnym osłabieniem struktury kości. W przypadku nadczynności przytarczyc objawy to przede wszystkim osłabienie, bóle mięśniowe, bóle głowy, problemy z koncentracją oraz kamica nerkowa. Badanie przytarczyc polega na oznaczeniu poziomu PTH i wapnia we krwi oraz badania obrazowe. Leczenie nadczynności przytarczyc polega na operacyjnym usunięciu guza lub całych przytarczyc, a także farmakoterapii.

Czym jest nadczynność przytarczyc?

Przytarczyce to niewielkie gruczoły wydzielania wewnętrznego, które zlokalizowane są w okolicy tarczycy. Zazwyczaj występują cztery przytarczyce – dwa gruczoły zlokalizowane są na górnych biegunach tarczycy, a dwa – na dolnych. U niektórych osób występuje inna liczba przytarczyc. Przytarczyce syntetyzują parathormon, czyli hormon odpowiedzialny za regulowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej. Pod wpływem działania tego hormonu dochodzi do wzrostu poziomu wapnia we krwi z jednoczesnym zwiększeniem wydalania fosforanów z organizmu.

Nadczynność przytarczyc to stan, w którym dochodzi do zwiększenia poziomu parathormonu we krwi. Zaburzenie to może mieć postać:

  • pierwotnej nadczynności przytarczyc, gdy gruczoły syntetyzują zbyt duże ilości parathormonu,
  • wtórnej nadczynności przytarczyc, w przebiegu której nadmierne pobudzenie przytarczyc do syntetyzowania parathormonu wynika z hipokalcemii, czyli zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Przyczyny nadczynności przytarczyc

W przypadku pierwotnej nadczynności przytarczyc wzrost wydzielania hormonu spowodowany jest obecnością gruczolaka. Rzadziej dochodzi do występowania licznych gruczolaków przytarczyc; z kolei obecność raka przytarczyc jest najrzadszą przyczyną pierwotnej nadczynności gruczołu. Bardzo rzadko nadczynność przytarczyc jest uwarunkowana genetycznie i wówczas występuje jako jedno z zaburzeń w przebiegu zespołów mnogich nowotworów układu wydzielania wewnętrznego (MEN1 lub MEN2A). Podsumowując – w przebiegu pierwotnej nadczynności przytarczyc występują takie nieprawidłowości w obrębie gruczołów, które prowadzą do nadmiernego wydzielania parathormonu.

Wtórna nadczynność przytarczyc, określana także jako drugorzędowa nadczynność przytarczyc to schorzenie rozwijające się w efekcie zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi. Gdy pojawia się hipokalcemia, wówczas stanowi to sygnał dla przytarczyc, aby wydzielać zwiększone ilości PTH. Przyczyny wtórnej nadczynności tarczycy to:

  • przewlekła niewydolność nerek,
  • ostra niewydolność nerek,
  • kwasice cewkowe prowadzące do nadmiernego wydalania wapnia z moczem,
  • ostre zapalenie trzustki,
  • niedobór witaminy D,
  • upośledzone wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego,
  • zbyt niska podaż wapnia wraz z dietą.

Trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc rozwija się u osób z wtórną nadczynnością przytarczyc, która nie jest leczona  w prawidłowy sposób. Wówczas dochodzi do długotrwałej stymulacji komórek przytarczyc do syntetyzowania PTH, a sygnałem do wydzielania hormonu jest zbyt niski poziom wapnia. W konsekwencji długotrwałej syntezy PTH ostatecznie pojawia się hiperkalcemia, czyli utrzymuje się zbyt wysoki poziom wapnia we krwi – a odbywa się to kosztem zubożenia tkanki kostnej w wapń.

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Objawy nadczynności przytarczyc

W przebiegu nadczynności przytarczyc stwierdzany jest podwyższony parathormon. Objawy nadczynności nie wynikają jednak bezpośrednio z nieprawidłowego poziomu PTH, a zmian w poziomie wapnia we krwi. Gdy rozwija się pierwotna nadczynność przytarczyc, objawy są konsekwencją zbyt wysokiego poziomu wapnia we krwi. Pojawiają się wówczas takie objawy jak:

  • osłabienie organizmu,
  • objawy skórne: świąd skóry,
  • objawy psychiczne: depresja, apatia,
  • problemy z koncentracją i pamięcią,
  • spadek apetytu,
  • bóle brzucha,
  • kamica nerkowa,
  • kamica dróg żółciowych,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • złamania kości.

W przypadku wtórnej nadczynności przytarczyc objawy wynikają ze zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi. Pojawia się tężyczka, charakteryzująca się silnymi skurczami mięśni dłoni, przedramion i ramion, twarzy, klatki piersiowej oraz kończyn dolnych. Ponadto pojawia się światłowstręt, zaburzenia widzenia, bóle brzucha, migreny.

Hormonami tarczycy nie da się wyleczyć otyłości

Nadczynność przytarczyc – badania laboratoryjne i obrazowe

Gdy podejrzewana jest nadczynność przytarczyc, diagnostyka obejmuje oznaczenie poziomu wapnia we krwi, a także poziomu parathormonu. Oznaczając poziom wapnia należy jednocześnie oznaczyć poziom białka, gdyż całkowite stężenie wapnia zależy od poziomu białka. Ponadto konieczne może być oznaczenie wydalania wapnia w dobowej zbiórce moczu. Wskazane może być ponadto obrazowe badanie przytarczyc – USG, scyntygrafii czy rezonansu magnetycznego przytarczyc, a także RTG kości.

Pierwotna i wtórna nadczynność przytarczyc – leczenie

W przebiegu pierwotnej nadczynności przytarczyc spowodowanej przez gruczolaka lub guza złośliwego przytarczyc, wskazane jest leczenie operacyjne. Po usunięciu przytarczyc, czyli po paratyroidektomii może dojść do rozwoju poważnej hipokalcemii i rozwoju zespołu głodnych kości. Farmakoterapia obejmuje stosowanie witaminy D, bisfonianów hamujących resorpcję kości oraz kalcymimetyków zwiększających wrażliwość receptorów na wapń.

słoik z orzechami włoskimi

Leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc polega przede wszystkim na zdiagnozowaniu i terapii choroby podstawowej. W przebiegu tężyczki wskazane jest doraźne stosowanie dożylnie chlorku wapnia lub glukunolaktobionianu wapnia. W przebiegu hipokalcemii przewlekłej zalecane jest doustne stosowanie węglanu wapnia lub octanu wapnia.

 

 

Bibliografia:

  1. Kozłowska E., Ciepiela O., Zespół głodnych kości: biochemiczne i kliniczne czynniki ryzyka, Journal of Laboratory Diagnostics, 2019, 55 (1)
  2. Nowicki M., Diagnostyka i leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc, Forum Nefrologiczne, 2009, tom 2, nr 4.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Szczotkowanie na sucho ma wiele korzyści zdrowotnych / pexels

Szczotkowanie ciała na sucho jest zalecane przez endokrynologów. Pobudza limfę i wspiera pozbywanie się opuchlizny

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym /fot. Pexels

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym

ACTH – czym jest? Badanie i wskazania do niego, normy

Zmiana składu leku Letrox / pexels

Popularny lek stosowany w leczeniu chorób tarczycy z nowym składem. Producent ostrzega

Skonsultuj się z Farmaceutą / istock

Ogólnopolska Akcja Edukacyjna „Skonsultuj z Farmaceutą” już 9 kwietnia. Hello Zdrowie patronem medialnym wydarzenia

Kobieta

Masz chorą tarczycę? Włącz te ćwiczenia w swój plan dnia

Kobieta

Czy warto przyjmować preparaty z jodem (w tym płyn Lugola)? Jest oficjalne oświadczenie endokrynologów

Z aptek w zastraszającym tempie znika płyn Lugola. "Aktualnie przyjmowanie go nie ma sensu" - podkreśla lekarka

Z aptek w zastraszającym tempie znika płyn Lugola. „Aktualnie przyjmowanie go nie ma sensu” – podkreśla lekarka

Budzisz się zlana potem? Oto 8 możliwych przyczyn

Nieleczona skraca życie nawet o 10 lat. „Nie mówiłam o wszystkich objawach, bo bałam się oskarżeń o udawanie”. O życiu z akromegalią opowiada Katarzyna Marcinkowska

Niedoczynność kory nadnerczy – objawy, badania, rodzaje, leczenie

Choroby tarczycy a stan zębów / pexels

Masz wysokie przeciwciała przy chorobach tarczycy? Sprawdź stan swoich zębów!

Hiperkortyzolemia – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

kobieta obejmująca się ramionami na tle miasta

Problemy hormonalne. Ginekolog mówi, jakie są oznaki tego, że twoje hormony szaleją

Zespół Sheehana

Zespół Sheehana – objawy i leczenie choroby Sheehana

Kobieta

Przyjmowanie witaminy C wraz z lewotyroksyną wpływa korzystnie na choroby tarczycy? Wyjaśnia farmaceutka

Hormony trzustki – insulina i glukagon. Jak działają? Normy

Hormony płciowe – FSH, estrogen i inne. Normy, badania

„Całkowicie łysą kobietą zostałam 4 lata temu. Teraz wiem, że umiem żyć bez włosów” – mówi Marta Kawczyńska, alopecjanka

„Serotonina nie tylko poprawia nastrój, zmniejsza też wrażliwość na negatywne sytuacje” – mówi psychiatra Piotr Woźniak

Kobieta trzyma się na szyję, bo ma niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy – objawy, przyczyny, diagnoza i leczenie

„Objawami nie rządzi przypadek. Depresja i przewlekłe zmęczenie mogą wynikać z zaburzeń pracy tarczycy” – mówi Zuzanna Maryańczyk-Sitarz

Homeostaza — Dowiedz się czym jest ten jeden z najważniejszych procesów dla organizmu człowieka

Homeostaza organizmu – czym jest, na co wpływa, co wywołuje jej zaburzenia?

„W przypadku kobiet mówi się 'wypadanie włosów’, jakby to był stan przejściowy, zamiast nazywać rzeczy po imieniu: łysienie”

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

×