Przejdź do treści

Nadczynność przytarczyc – przyczyny, objawy, leczenie

Nadczynność przytarczyc - przyczyny, objawy, leczenie Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Czarne stringi nie dla każdego” – alarmuje Gosia Włodarczyk. Komu mogą szkodzić?
WHO: najwięcej zgonów z powodu gruźlicy
WHO alarmuje: w 2020 roku nastąpił największy wzrost śmiertelności z powodu gruźlicy od 10 lat
„Myślałam, iż wskoczę już w jeansy przedciążowe”. Aleksandra Domańska przyznaje sobie tytuł „pierwszej naiwniaczki”
Jesteś po szczepionce Johnson&Johnson? Sprawdź, co z dawką przypominającą
Nowe wytyczne w sprawie stosowania aspiryny. Wyjaśniamy, kto nie powinien jej przyjmować

Nadczynność przytarczyc to stan, któremu towarzyszy zbyt wysoki poziom parathormonu PTH. Hormon ten odpowiada za regulowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej. Nadczynności przytarczyc towarzyszy zbyt wysoki poziom wapnia we krwi, z jednoczesnym osłabieniem struktury kości. W przypadku nadczynności przytarczyc objawy to przede wszystkim osłabienie, bóle mięśniowe, bóle głowy, problemy z koncentracją oraz kamica nerkowa. Badanie przytarczyc polega na oznaczeniu poziomu PTH i wapnia we krwi oraz badania obrazowe. Leczenie nadczynności przytarczyc polega na operacyjnym usunięciu guza lub całych przytarczyc, a także farmakoterapii.

Czym jest nadczynność przytarczyc?

Przytarczyce to niewielkie gruczoły wydzielania wewnętrznego, które zlokalizowane są w okolicy tarczycy. Zazwyczaj występują cztery przytarczyce – dwa gruczoły zlokalizowane są na górnych biegunach tarczycy, a dwa – na dolnych. U niektórych osób występuje inna liczba przytarczyc. Przytarczyce syntetyzują parathormon, czyli hormon odpowiedzialny za regulowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej. Pod wpływem działania tego hormonu dochodzi do wzrostu poziomu wapnia we krwi z jednoczesnym zwiększeniem wydalania fosforanów z organizmu.

Nadczynność przytarczyc to stan, w którym dochodzi do zwiększenia poziomu parathormonu we krwi. Zaburzenie to może mieć postać:

  • pierwotnej nadczynności przytarczyc, gdy gruczoły syntetyzują zbyt duże ilości parathormonu,
  • wtórnej nadczynności przytarczyc, w przebiegu której nadmierne pobudzenie przytarczyc do syntetyzowania parathormonu wynika z hipokalcemii, czyli zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi.

Przyczyny nadczynności przytarczyc

W przypadku pierwotnej nadczynności przytarczyc wzrost wydzielania hormonu spowodowany jest obecnością gruczolaka. Rzadziej dochodzi do występowania licznych gruczolaków przytarczyc; z kolei obecność raka przytarczyc jest najrzadszą przyczyną pierwotnej nadczynności gruczołu. Bardzo rzadko nadczynność przytarczyc jest uwarunkowana genetycznie i wówczas występuje jako jedno z zaburzeń w przebiegu zespołów mnogich nowotworów układu wydzielania wewnętrznego (MEN1 lub MEN2A). Podsumowując – w przebiegu pierwotnej nadczynności przytarczyc występują takie nieprawidłowości w obrębie gruczołów, które prowadzą do nadmiernego wydzielania parathormonu.

Wtórna nadczynność przytarczyc, określana także jako drugorzędowa nadczynność przytarczyc to schorzenie rozwijające się w efekcie zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi. Gdy pojawia się hipokalcemia, wówczas stanowi to sygnał dla przytarczyc, aby wydzielać zwiększone ilości PTH. Przyczyny wtórnej nadczynności tarczycy to:

  • przewlekła niewydolność nerek,
  • ostra niewydolność nerek,
  • kwasice cewkowe prowadzące do nadmiernego wydalania wapnia z moczem,
  • ostre zapalenie trzustki,
  • niedobór witaminy D,
  • upośledzone wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego,
  • zbyt niska podaż wapnia wraz z dietą.

Trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc rozwija się u osób z wtórną nadczynnością przytarczyc, która nie jest leczona  w prawidłowy sposób. Wówczas dochodzi do długotrwałej stymulacji komórek przytarczyc do syntetyzowania PTH, a sygnałem do wydzielania hormonu jest zbyt niski poziom wapnia. W konsekwencji długotrwałej syntezy PTH ostatecznie pojawia się hiperkalcemia, czyli utrzymuje się zbyt wysoki poziom wapnia we krwi – a odbywa się to kosztem zubożenia tkanki kostnej w wapń.

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Objawy nadczynności przytarczyc

W przebiegu nadczynności przytarczyc stwierdzany jest podwyższony parathormon. Objawy nadczynności nie wynikają jednak bezpośrednio z nieprawidłowego poziomu PTH, a zmian w poziomie wapnia we krwi. Gdy rozwija się pierwotna nadczynność przytarczyc, objawy są konsekwencją zbyt wysokiego poziomu wapnia we krwi. Pojawiają się wówczas takie objawy jak:

  • osłabienie organizmu,
  • objawy skórne: świąd skóry,
  • objawy psychiczne: depresja, apatia,
  • problemy z koncentracją i pamięcią,
  • spadek apetytu,
  • bóle brzucha,
  • kamica nerkowa,
  • kamica dróg żółciowych,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • złamania kości.

W przypadku wtórnej nadczynności przytarczyc objawy wynikają ze zbyt niskiego poziomu wapnia we krwi. Pojawia się tężyczka, charakteryzująca się silnymi skurczami mięśni dłoni, przedramion i ramion, twarzy, klatki piersiowej oraz kończyn dolnych. Ponadto pojawia się światłowstręt, zaburzenia widzenia, bóle brzucha, migreny.

Hormonami tarczycy nie da się wyleczyć otyłości

Nadczynność przytarczyc – badania laboratoryjne i obrazowe

Gdy podejrzewana jest nadczynność przytarczyc, diagnostyka obejmuje oznaczenie poziomu wapnia we krwi, a także poziomu parathormonu. Oznaczając poziom wapnia należy jednocześnie oznaczyć poziom białka, gdyż całkowite stężenie wapnia zależy od poziomu białka. Ponadto konieczne może być oznaczenie wydalania wapnia w dobowej zbiórce moczu. Wskazane może być ponadto obrazowe badanie przytarczyc – USG, scyntygrafii czy rezonansu magnetycznego przytarczyc, a także RTG kości.

Pierwotna i wtórna nadczynność przytarczyc – leczenie

W przebiegu pierwotnej nadczynności przytarczyc spowodowanej przez gruczolaka lub guza złośliwego przytarczyc, wskazane jest leczenie operacyjne. Po usunięciu przytarczyc, czyli po paratyroidektomii może dojść do rozwoju poważnej hipokalcemii i rozwoju zespołu głodnych kości. Farmakoterapia obejmuje stosowanie witaminy D, bisfonianów hamujących resorpcję kości oraz kalcymimetyków zwiększających wrażliwość receptorów na wapń.

słoik z orzechami włoskimi

Leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc polega przede wszystkim na zdiagnozowaniu i terapii choroby podstawowej. W przebiegu tężyczki wskazane jest doraźne stosowanie dożylnie chlorku wapnia lub glukunolaktobionianu wapnia. W przebiegu hipokalcemii przewlekłej zalecane jest doustne stosowanie węglanu wapnia lub octanu wapnia.

 

 

Bibliografia:

  1. Kozłowska E., Ciepiela O., Zespół głodnych kości: biochemiczne i kliniczne czynniki ryzyka, Journal of Laboratory Diagnostics, 2019, 55 (1)
  2. Nowicki M., Diagnostyka i leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc, Forum Nefrologiczne, 2009, tom 2, nr 4.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Orbitopatia tarczycowa – objawy i leczenie oftalmopatii

Choroby podwzgórza – objawy, diagnostyka i leczenie

Niedoczynność przytarczyc – przyczyny, objawy i leczenie

Choroba Riedla – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Julia Wieniawa opowiedziała o swojej chorobie

Julia Wieniawa opowiedziała o swojej chorobie. „Bardzo źle się ze sobą czułam. Nie wiedziałam, co się dzieje”

Dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach / Archiwum prywatne

„W Hashimoto trzeba zadbać o całą paletę hormonów, nie tylko tarczycy, żeby znów cieszyć się seksem” – mówi dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach

Rak pęcherzykowy tarczycy – przyczyny, objawy, badania i leczenie

menopauza i htz

„Nie każda pacjentka stosująca HTZ zachoruje na raka piersi!”. Ginekolożka Małgorzata Nowicka o hormonalnej terapii zastępczej

"Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji" - podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

„Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji” – podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

Kobieta przy laptopie

Nocne światło psuje nam zdrowie. Dlaczego potrzebujemy ciemności?

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jakie hormony odpowiadają za spadek libido? Wyjaśnia Michał Kot

Nie masz ochoty na seks? Michał Kot wyjaśnia, z czego to może wynikać

Czy inozytol może pomóc w chorobie Hashimoto? Ekspertki wyjaśniają

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Kobieta

Hashimoto na liście „chicagowskiej siódemki”. „Uwarunkowania osobowościowe pacjenta mają ogromny wpływ na to, jak choruje”

Kobieta siedzi w aucie

Masz niedoczynność tarczycy i problemy żołądkowe? Uważaj, jedno łączy się z drugim!

Mogą „udawać” nasze hormony i zaburzać ich działanie. Uważaj na związki endokrynnie czynne – są tam, gdzie się nie spodziewasz

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska: przy Hashimoto i SIBO nie można trenować? To mit i duży błąd [WIDEO]

Probiotyki w Hashimoto. Autorki "Ogarnij Hashimoto" podpowiadają, jak zadbać o zdrowie jelit przy tej chorobie

Probiotyki w Hashimoto. Jak zadbać o zdrowe jelita przy tej chorobie?

Kobieta

Nietolerancje pokarmowe, zmęczenie, mgła mózgowa, wzdęcia. Te objawy świadczą o kandydozie, która może wyzwalać Hashimoto

AKCJA SUPLEMENTACJA: Choroba Hashimoto

Prof. Maciej Kielar

Trzustka choruje po cichu. „Jeśli ktoś nie ma szczęścia, to nawet jeden grill z piwem może skończyć się ostrym zapaleniem” – mówi prof. Maciej Kielar

Kobiety na plaży

Bierzesz tabletki antykoncepcyjne tylko w wakacje? Ginekolożka przestrzega

Kurkumina w Hashimoto pomaga wyciszyć stan zapalny – mówią ekspertki z „Ogarnij Hashimoto”

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?