Przejdź do treści

Nadmiar żelaza – dlaczego się pojawia i jak sobie z nim radzić? Jakie objawy świadczą o jego wysokim poziomie w organizmie?

produkty wysokie w żelazo
Fot. Yulia / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
istockphoto.com
Jesteś w ciąży, a urlop jeszcze przed tobą? Dermatolożki tłumaczą, dlaczego lepiej nie wystawiać się na słońce
istockphoto.com
7 czynników pogarszających objawy alergii
minipizze z żurawiną
Minipizze z żurawiną i camembertem. Domownicy będą prosili o dokładkę
Przeklinanie ma swoje korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź
Czego nie robić podczas infekcji intymnej?

Nadmiar żelaza zdarza się dużo rzadziej niż niedobór. Może być jednak równie niebezpieczny jak powszechnie kojarzona niedokrwistość, wywoływana zbyt małą ilością żelaza w organizmie. Nadmiar żelaza prowadzi do zatrucia organizmu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Nadmiar żelaza w organizmie często jest wynikiem choroby metabolicznej – hemochromatozy, która polega na zbyt dużym wchłanianiu żelaza z przewodu pokarmowego. Nadmiar żelaza w organizmie może wynikać również z diety bogatej w czerwone mięso i inne produkty zawierające duże ilości żelaza.

Dlaczego nadmiar żelaza jest niebezpieczny?

Nadmiar żelaza w organizmie u większości pacjentów wywołuje zdecydowanie mniejsze objawy niż niedobór tego pierwiastka. Sprawia, że żelazo staje się toksyczne. Z czasem zaczyna się odkładać w narządach, a to zjawisko może mieć bardzo poważne konsekwencje dla całego organizmu. Nadmiar żelaza może prowadzić do niewydolności serca, cukrzycy lub marskości wątroby.

Nadmiar żelaza we krwi powoduje, że jego pokłady kumulują się w wątrobie i trzustce. W ten sposób żelazo zatruwa organizm. Tzw. wolne żelazo, niezwiązane w hemoglobiną, przyspiesza niebezpieczne dla zdrowia procesy oksydacyjne.

Chcesz lepszej ochrony organizmu?

Dobre bakterie są naszymi małymi sojusznikami. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć ochronę Twojego organizmu.

Sprawdź

Nadmiar żelaza – przyczyny zaburzenia

Przyczyny nadmiaru żelaza we krwi są dwie. Najczęstszą jest nieprawidłowa dieta. Chodzi przede wszystkim o dietę bardzo bogatą w czerwone mięso, które zawiera spore ilości żelaza hemowego. To właśnie ta odmiana pierwiastka jest najlepiej przyswajalna przez organizm.

Drugą przyczyną nadmiaru żelaza w organizmie jest choroba metaboliczna polegająca na nadmiernym wchłanianiu żelaza z przewodu pokarmowego. Hemochromatoza – bo o niej mowa – ma postać pierwotną i wtórną. Pierwotna jest dziedziczna i wiąże się z mutacją genu odpowiadającego za wchłanianie żelaza w komórkach nabłonka jelit. Jest to bardzo rzadka choroba, ponieważ powoduje ją dziedziczenie genu od obojga rodziców.

Postać wtórna hemochromatozy wiąże się z kolei ze złą dietą. Wynikać może również z zaburzeń układu krwionośnego oraz ze zbyt dużego uwalniania żelaza z krwinek czerwonych lub komórek wątrobowych.

Nadmiar żelaza – objawy

Nadmiar żelaza we krwi może początkowo dawać podobne objawy, jak jego niedobór. Objawy nadmiaru żelaza we krwi to przede wszystkim ogólne osłabienie, zmęczenie, złe samopoczucie psychiczne. Dodatkowe objawy nadmiaru żelaza to:

  • spadek masy ciała,
  • bóle stawów,
  • obniżone libido,
  • zmiana zabarwienia skóry na ziemiste,
  • szarobrązowa cera z metalicznym połyskiem.

Nadmiar żelaza i wypadanie włosów często są ze sobą połączone. Jeśli wypadaniu włosów towarzyszy także zanik owłosienia w okolicy łonowej i dołów pachowych, to może to być objaw nadmiaru, a nie niedoboru żelaza.

Dzięki miesiączce kobiety są mniej narażone na występowanie nadmiaru żelaza. Jeśli jednak dojdzie do kumulacji żelaza w organizmie, to skutkuje to nieregularnymi miesiączkami.

Nadmiar żelaza w organizmie człowieka może prowadzić do skrajnego wyczerpania. Objawy nie są jednak jednoznaczne i utrudniają prawidłową diagnostykę.

Zobacz także

Nadmiar żelaza w ciąży

Objawy nadmiaru żelaza w ciąży wiążą się najczęściej z bólami brzucha oraz silnymi zaparciami. Przyczyną nadmiaru żelaza u kobiet w ciąży jest najczęściej długotrwała suplementacja tego pierwiastka w formie tabletek. Ciężarne boją się niedoboru żelaza, zamiast jednak przyjmować go w pokarmach, sięgają po środki farmakologiczne.

Skutki nadmiaru żelaza u ciężarnej mogą być bardzo poważne. Badania brytyjskich naukowców pokazują, że mogą one rodzić dzieci o niskiej masie urodzeniowej. Zwiększa się również ryzyko zatrucia ciążowego oraz przedwczesnego porodu. Zbyt wysoka suplementacja żelaza może być źródłem wolnych rodników przyczyniających się do uszkodzeń DNA, białek i lipidów.

Nadmiar żelaza we krwi – leczenie

Leczenie nadmiaru żelaza we krwi zależy od przyczyny problemu. W przypadku hemochromatozy stosuje się upusty krwi. Procedura ta przypomina oddawanie krwi. Trwa około 30 minut i odbywa się pod całkowitą kontrolą lekarza. W Polsce upusty krwi są w 100% refundowane. W leczeniu anemii stosuje się także suplementację witaminy B6, przetoczenie koncentratów krwinek czerwonych oraz związki chelatujące nadmiar żelaza we krwi (np. deferoksaminę). Ważna jest też odpowiednia dieta zawierająca produkty obniżające ilość żelaza w organizmie. Zaliczyć do nich można:

  • zieloną herbatę,
  • kawę,
  • cebulę,
  • owoce, w tym jagody,
  • produkty pełnoziarniste.

Forma leczenia zależy od postaci anemii i jej przyczyn.

Zainteresował Cię WIMIN?

Zobacz więcej

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kapsułki

Witaminy – kiedy, które i dla kogo?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Pexels.com

Dr Lifestyle: Owocowe smoothie może być mniej wartościowe niż te same owoce zjedzone w całości

Fot. Pexels.com

Witaminy i suplementy – jakich potrzebujemy latem?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii