Przejdź do treści

Nerw kulszowy – przebieg, funkcje i przyczyny bólu

Nerw kulszowy - przebieg, funkcje i przyczyny bólu Brooke Cagle/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Najczęstsze niedobory wśród kobiet. 7 składników, o które szczególnie warto zadbać / fot.Pexels
Najczęstsze niedobory wśród kobiet. 7 składników, o które szczególnie warto zadbać
Wirus RSV szerzy się w Wielkiej Brytanii
Nie tylko COVID-19. Inny groźny wirus atakuje małe dzieci
Pielęgniarka w skafandrze ochronnym trzyma w rękach szczepionkę
Izrael: Trzecia dawka szczepionki na COVID-19. Prezydent zaszczepił się jako pierwszy
Simone Biles rezygnuje z igrzysk w trosce o swoje zdrowie psychiczne
Simone Biles postawiła na pierwszym miejscu zdrowie psychiczne. Sponsorzy olimpijscy i fani popierają jej decyzję
Kurkumina w Hashimoto pomaga wyciszyć stan zapalny – mówią ekspertki z „Ogarnij Hashimoto”

Nerw kulszowy jest głównym nerwem kończyny dolnej. Rozciąga się od uda do stopy i to dzięki niemu zostają unerwione mięśnie biodra, uda, goleni i stopy. Do jego uszkodzenia może dojść w wyniku złamań kości, guzów nowotworowych lub operacji stawu biodrowego. O powstałym urazie świadczy ostry i promieniujący ból, który może być zlokalizowany w każdym miejscu przebiegu nerwu kulszowego.

Nerw kulszowy – co to jest?

Nerw kulszowy (nervus ischiadicus) jest najdłuższym i najgrubszym nerwem w organizmie człowieka. Tworzy go pięć korzeni nerwowych. Początek nerwu znajduje się w kręgosłupie lędźwiowym i kości krzyżowej. Zlokalizowane tam korzenie nerwowe tworzą splot lędźwiowo-krzyżowy, od którego odchodzi nerw kulszowy.

Jak przebiega nerw kulszowy?

New kulszowy przebiega przez miednicę wychodząc z niej otworem kulszowym większym, następnie schodzi przez okolicę pośladkową pod mięśniem pośladkowym wielkim oraz przechodzi pod długą głową mięśnia dwugłowego uda. Pod stawem kolanowym rozgałęzia się na nerw piszczelowy i strzałkowy wspólny, który z kolei dzieli się na nerw strzałkowy głęboki i powierzchowny. 

Drętwienie kończyn a miażdżyca, cukrzyca lub zespół cieśni nadgarstka.

Funkcje nerwu kulszowego

Gałązki nerwu kulszowego unerwiają ruchowo i czuciowo mięśnie biodra, dużą część mięśni uda wszystkie mięśnie goleni oraz mięśnie stopy:

  • nerw kulszowy unerwia na udzie zginacze, częściowo staw kolanowy i biodrowy;
  • nerw piszczelowy umożliwia wspinanie się na palce, czucie na pięcie i podeszwie;
  • nerw strzałkowy wspólny unerwia skórę grzbietu stopy i umożliwia zginanie grzbietowe stopy.

Wyjątek w unerwieniu stanowi skóra przednio-przyśrodkowej powierzchni goleni i przyśrodkowego brzegu stopy, którą unerwia nerw udowo-goleniowy.

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Przyczyny bólu nerwu kulszowego

Jeśli poczujemy silny, rwący, ostry i przeszywający ból (czasem określany też jako palący lub elektryczny) promieniujący wzdłuż tylnej części uda, przedniej strony łydki, podudzia lub stopy to mogą być objawy zapalenia nerwu kulszowego (rwy kulszowej). Ból może pojawić się nagle lub stopniowo wzrastać, zwykle ulega nasileniu przy poruszaniu się. Objawy neurologiczne rwy kulszowej w postaci zaburzeń czucia (mrowienie i pieczenie), niedowładu lub paraliżu nerki pojawiają się dopiero w wyniku całkowitego uszkodzenia nerwu kulszowego lub jego paraliżu. 

Kiedy może dojść do uszkodzenia nerwu kulszowego?

  1. Nerw kulszowy jest narażony na urazy zwłaszcza przy złamaniu kości strzałkowej, ponieważ leży tuż pod skórą, bardzo blisko głowy strzałki, biegnie też wokół zewnętrznej powierzchni goleni. Duże ryzyko uszkodzeń nerwu istnieje podczas wypadków, w czasie których dochodzi do pociągania nerwu z dużą siłą.
  2. Do uszkodzenia może dojść w wyniku wstrzyknięć domięśniowych, ponieważ pośladki są często wybierane jako miejsce iniekcji, jednak ryzyko tego typu uszkodzenia uznaje się za stosunkowo niskie.
  3. Inną przyczyną może być uszkodzenie nerwu kulszowego po operacji biodra. W trakcie operacji istnieje ryzyko powstania krwiaka, który może spowodować ucisk na nerw.
  4. Powodem uszkodzenia nerwu bywają guzy nowotworowe, które mogą uciskać lub naciekać na nerw. Do ucisku nerwu dochodzi również w wyniku żylakowatych zmian gałęzi biegnących wzdłuż pnia nerwu.
  5. Nacisk na nerw kulszowy może być wynikiem dyskopatii oraz zmian zwyrodnieniowych w obrębie krążków międzykręgowych.
rozciągająca się kobieta

Jak leczyć ból nerwu kulszowego?

Ostry ból nerwu kulszowego można stłumić lekami przeciwbólowymi takimi jak  ibuprofen, metamizol, diklofenak lub meloksykam, natomiast paracetamol i kwas acetylosalicylowy mogą okazać się zbyt słabe w działaniu na ten typ bólu. Ponadto ulgę może przynieść schładzanie bolących miejsc, smarowanie ich maścią o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym oraz zabiegi fizjoterapeutyczne.

Jak radzić sobie z bólem? Najlepiej ułożyć się na boku i ugiąć nogi w stawach biodrowych i kolanowych pod kątem prostym lub położyć się na plecach i położyć poduszkę pod kolana. Takie pozycje pomogą złagodzić ból. Ból trwający dłużej niż dobę jest wskazaniem do zgłoszenia się do lekarza pierwszego kontaktu, który podejmie decyzję o możliwych sposobach leczenia. Zwykle pacjentowi zostają przepisane niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz leki rozluźniające mięśnie. Istotnym elementem terapii jest szybkie wdrożenie rehabilitacji, która może zapobiec przejściu ostrego bólu w przewlekły. Leczenie operacyjne stosuje się w przypadku, gdy objawom bólowym nerwu kulszowego towarzyszą niedowłady kończyny dolnej i zaburzenia czucia.

Bibliografia:

[1] A. Zajkowska, “Neurologia po Dyplomie – Rwa kulszowa”, 2018. [Online]. Available: https://podyplomie.pl/neurologia/31142,rwa-kulszowa. [Accessed: 28-Sep-2020]. 

[2] P. Abrahams, „Atlas anatomiczny. Ciało człowieka: budowa i funkcjonowanie”, Świat Książki, 2008. 

[3] A. Bochenek, M. Reicher, „Anatomia człowieka”, tom V, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta trenuje jogę

Ból po treningu? Fizjoterapeutka podpowiada, co warto zrobić

Termografia medyczna – co to jest, wskazania i przebieg

Terapia… lasem

5 roślin, dzięki którym pokonasz ból. Podpowiada lek. Anna Kociszewska-Bald

5 roślin, dzięki którym pokonasz ból. Podpowiada lek. Anna Kociszewska-Bald

Lady Gaga

Lady Gaga: W wyniku gwałtu zaszłam w ciążę. Załamałam się psychicznie

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – objawy i leczenie

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Sposoby na bolesne miesiączki. Bolesny okres – co robić?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

8 kobiecych chorób, których objawem jest bolesny seks

Julian Sobiech

Julian Sobiech: gdy ekran laptopa jest zbyt nisko, mięśnie dosłownie ciągną za mózg

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

Wkładki ortopedyczne do butów – rodzaje, skuteczność i zasady doboru

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Natychmiastowa ulga dla kręgosłupa. Ćwiczenia na ból pleców

Koncert Mary Komasa

Mary Komasa choruje na endometriozę. „Poziom bólu, z jakim się zmagamy, jest nie do opisania”

Prądy interferencyjne – wskazania, skutki uboczne, cena

Prądy diadynamiczne (Bernarda) – rodzaje i zastosowanie

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!