Przejdź do treści

Nerw kulszowy – przebieg, funkcje i przyczyny bólu

Nerw kulszowy - przebieg, funkcje i przyczyny bólu Brooke Cagle/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta ćwiczy
Ćwiczenia na poprawę mobilności barków oraz odciążenie kręgosłupa w części lędźwiowej. Spróbuj!
Polidaktylia – przyczyny, rodzaje, diagnozowanie i leczenie
Jadalne prezenty. Pyszne propozycje do wyboru
Kobieta z pączkami
Co zrobić, żeby pokonać ochotę na słodycze? Wyjaśnia dietetyczka
Czego w seksie potrzebuje mężczyzna? Odpowiada edukatorka seksualna Małgorzata Iwanek
Czego w seksie potrzebuje mężczyzna? Odpowiada edukatorka seksualna Małgorzata Iwanek

Nerw kulszowy jest głównym nerwem kończyny dolnej. Rozciąga się od uda do stopy i to dzięki niemu zostają unerwione mięśnie biodra, uda, goleni i stopy. Do jego uszkodzenia może dojść w wyniku złamań kości, guzów nowotworowych lub operacji stawu biodrowego. O powstałym urazie świadczy ostry i promieniujący ból, który może być zlokalizowany w każdym miejscu przebiegu nerwu kulszowego.

Nerw kulszowy – co to jest?

Nerw kulszowy (nervus ischiadicus) jest najdłuższym i najgrubszym nerwem w organizmie człowieka. Tworzy go pięć korzeni nerwowych. Początek nerwu znajduje się w kręgosłupie lędźwiowym i kości krzyżowej. Zlokalizowane tam korzenie nerwowe tworzą splot lędźwiowo-krzyżowy, od którego odchodzi nerw kulszowy.

Jak przebiega nerw kulszowy?

New kulszowy przebiega przez miednicę wychodząc z niej otworem kulszowym większym, następnie schodzi przez okolicę pośladkową pod mięśniem pośladkowym wielkim oraz przechodzi pod długą głową mięśnia dwugłowego uda. Pod stawem kolanowym rozgałęzia się na nerw piszczelowy i strzałkowy wspólny, który z kolei dzieli się na nerw strzałkowy głęboki i powierzchowny. 

Drętwienie kończyn a miażdżyca, cukrzyca lub zespół cieśni nadgarstka.

Funkcje nerwu kulszowego

Gałązki nerwu kulszowego unerwiają ruchowo i czuciowo mięśnie biodra, dużą część mięśni uda wszystkie mięśnie goleni oraz mięśnie stopy:

  • nerw kulszowy unerwia na udzie zginacze, częściowo staw kolanowy i biodrowy;
  • nerw piszczelowy umożliwia wspinanie się na palce, czucie na pięcie i podeszwie;
  • nerw strzałkowy wspólny unerwia skórę grzbietu stopy i umożliwia zginanie grzbietowe stopy.

Wyjątek w unerwieniu stanowi skóra przednio-przyśrodkowej powierzchni goleni i przyśrodkowego brzegu stopy, którą unerwia nerw udowo-goleniowy.

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Przyczyny bólu nerwu kulszowego

Jeśli poczujemy silny, rwący, ostry i przeszywający ból (czasem określany też jako palący lub elektryczny) promieniujący wzdłuż tylnej części uda, przedniej strony łydki, podudzia lub stopy to mogą być objawy zapalenia nerwu kulszowego (rwy kulszowej). Ból może pojawić się nagle lub stopniowo wzrastać, zwykle ulega nasileniu przy poruszaniu się. Objawy neurologiczne rwy kulszowej w postaci zaburzeń czucia (mrowienie i pieczenie), niedowładu lub paraliżu nerki pojawiają się dopiero w wyniku całkowitego uszkodzenia nerwu kulszowego lub jego paraliżu. 

Kiedy może dojść do uszkodzenia nerwu kulszowego?

  1. Nerw kulszowy jest narażony na urazy zwłaszcza przy złamaniu kości strzałkowej, ponieważ leży tuż pod skórą, bardzo blisko głowy strzałki, biegnie też wokół zewnętrznej powierzchni goleni. Duże ryzyko uszkodzeń nerwu istnieje podczas wypadków, w czasie których dochodzi do pociągania nerwu z dużą siłą.
  2. Do uszkodzenia może dojść w wyniku wstrzyknięć domięśniowych, ponieważ pośladki są często wybierane jako miejsce iniekcji, jednak ryzyko tego typu uszkodzenia uznaje się za stosunkowo niskie.
  3. Inną przyczyną może być uszkodzenie nerwu kulszowego po operacji biodra. W trakcie operacji istnieje ryzyko powstania krwiaka, który może spowodować ucisk na nerw.
  4. Powodem uszkodzenia nerwu bywają guzy nowotworowe, które mogą uciskać lub naciekać na nerw. Do ucisku nerwu dochodzi również w wyniku żylakowatych zmian gałęzi biegnących wzdłuż pnia nerwu.
  5. Nacisk na nerw kulszowy może być wynikiem dyskopatii oraz zmian zwyrodnieniowych w obrębie krążków międzykręgowych.
rozciągająca się kobieta

Jak leczyć ból nerwu kulszowego?

Ostry ból nerwu kulszowego można stłumić lekami przeciwbólowymi takimi jak  ibuprofen, metamizol, diklofenak lub meloksykam, natomiast paracetamol i kwas acetylosalicylowy mogą okazać się zbyt słabe w działaniu na ten typ bólu. Ponadto ulgę może przynieść schładzanie bolących miejsc, smarowanie ich maścią o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym oraz zabiegi fizjoterapeutyczne.

Jak radzić sobie z bólem? Najlepiej ułożyć się na boku i ugiąć nogi w stawach biodrowych i kolanowych pod kątem prostym lub położyć się na plecach i położyć poduszkę pod kolana. Takie pozycje pomogą złagodzić ból. Ból trwający dłużej niż dobę jest wskazaniem do zgłoszenia się do lekarza pierwszego kontaktu, który podejmie decyzję o możliwych sposobach leczenia. Zwykle pacjentowi zostają przepisane niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz leki rozluźniające mięśnie. Istotnym elementem terapii jest szybkie wdrożenie rehabilitacji, która może zapobiec przejściu ostrego bólu w przewlekły. Leczenie operacyjne stosuje się w przypadku, gdy objawom bólowym nerwu kulszowego towarzyszą niedowłady kończyny dolnej i zaburzenia czucia.

Bibliografia:

[1] A. Zajkowska, “Neurologia po Dyplomie – Rwa kulszowa”, 2018. [Online]. Available: https://podyplomie.pl/neurologia/31142,rwa-kulszowa. [Accessed: 28-Sep-2020]. 

[2] P. Abrahams, „Atlas anatomiczny. Ciało człowieka: budowa i funkcjonowanie”, Świat Książki, 2008. 

[3] A. Bochenek, M. Reicher, „Anatomia człowieka”, tom V, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zespół ogona końskiego – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Padaczka alkoholowa – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc i leczenie

noworodek

Kaya Szulczewska: antynatalizm wywodzi się z empatii i troski, nie jest przeciwko żyjącym, ani nawet pragnącym się rozmnożyć

Rezonans magnetyczny kręgosłupa – ile trwa, jak wygląda, cena

brzuszki na piłce

Sposób na bolące lędźwie. Jak sobie ulżyć?

Zanik wieloukładowy – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

Osobowość histrioniczna (HPD) – co to, objawy, leczenie

dziewczyna, ból

„Czy wiesz, czym jest ból?”. Dr Paweł Kabata w mocnych słowach o tym, że nikt nie ma prawa do decydowania o cierpieniu innych

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Dziewczyna stoi przy krze lodowej

Krioterapia – co to jest, przeciwwskazania, przygotowanie

Okład zimny czy ciepły – jak stosować? Jak działa okład?

Kaya Szulczewska pokazuje, jak wygląda jej aura migrenowa

Kaya Szulczewska pokazuje, jak wygląda jej aura migrenowa. „Bardzo mi przykro, gdy ludzie wyśmiewają migrenę, zrównują ją ze zwykłym bólem głowy”

Kobieta za szybą zasłania sobie oczy

Lek. Joanna Adamiak: załamanie nerwowe jest naturalną reakcją organizmu na przeciążenie i jest poniekąd reakcją obronną

Dopamina - działanie, skutki nadmiaru i niedoboru

Dopamina – co to jest? Lek, niedobór, nadmiar, działanie

Ucisk w głowie – sposoby na ból i uczucie ciśnienia w głowie

Sposoby na bolesne miesiączki. Bolesny okres – co robić?

Fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk: aby naprawić swoją postawę ciała, rozluźniaj układ mięśniowy, wzmacniaj go, ale mobilizuj też nerwy

Kobieta, która nie chce się budzić

Aspiryna na kaca. Czy brać ją i inne leki po alkoholu?

Jaki rodzaj masażu wybrać?

Ochota na masaż? Sprawdź jaki rodzaj masażu wybrać

Ból głowy i oczu oraz światłowstręt - objawy migreny

Ból głowy i oczu oraz światłowstręt – objawy migreny

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Sanatoria dziecięce kiedyś i dziś. Jakie historie kryją się za ścianami uzdrowisk dla najmłodszych?

Przeglądarka skierowań NFZ - jak sprawdzić, która jesteś na liście oczekujących na sanatorium?

Przeglądarka skierowań NFZ – kolejka oczekujących na sanatorium

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?