Przejdź do treści

Nerw kulszowy – przebieg, funkcje i przyczyny bólu

Nerw kulszowy - przebieg, funkcje i przyczyny bólu Brooke Cagle/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dobry seks po menopauzie – co zrobić, by taki był?
Ewa Błaszczyk zaszczepiła przeciw COVID-19 swoją córkę, która od 21 lat jest w śpiączce
Ewa Błaszczyk zaszczepiła przeciw COVID-19 swoją córkę, która od 21 lat jest w śpiączce
Czy można jeść pomidory w Hashimoto?
Masz Hashimoto albo problemy jelitowe? Ogranicz w swojej diecie pomidory
Dziecko na szczepieniu
Komisja ekspercka FDA poparła szczepienia na COVID-19 dla dzieci w wieku 5-11 lat
Kobieta siedzi na kanapie, jest przykryta kocem
Jesienna fala COVID-19 będzie groźniejsza, niż przewidywano. Nawet do 36 tys. chorych w szpitalach

Nerw kulszowy jest głównym nerwem kończyny dolnej. Rozciąga się od uda do stopy i to dzięki niemu zostają unerwione mięśnie biodra, uda, goleni i stopy. Do jego uszkodzenia może dojść w wyniku złamań kości, guzów nowotworowych lub operacji stawu biodrowego. O powstałym urazie świadczy ostry i promieniujący ból, który może być zlokalizowany w każdym miejscu przebiegu nerwu kulszowego.

Nerw kulszowy – co to jest?

Nerw kulszowy (nervus ischiadicus) jest najdłuższym i najgrubszym nerwem w organizmie człowieka. Tworzy go pięć korzeni nerwowych. Początek nerwu znajduje się w kręgosłupie lędźwiowym i kości krzyżowej. Zlokalizowane tam korzenie nerwowe tworzą splot lędźwiowo-krzyżowy, od którego odchodzi nerw kulszowy.

Jak przebiega nerw kulszowy?

New kulszowy przebiega przez miednicę wychodząc z niej otworem kulszowym większym, następnie schodzi przez okolicę pośladkową pod mięśniem pośladkowym wielkim oraz przechodzi pod długą głową mięśnia dwugłowego uda. Pod stawem kolanowym rozgałęzia się na nerw piszczelowy i strzałkowy wspólny, który z kolei dzieli się na nerw strzałkowy głęboki i powierzchowny. 

Drętwienie kończyn a miażdżyca, cukrzyca lub zespół cieśni nadgarstka.

Funkcje nerwu kulszowego

Gałązki nerwu kulszowego unerwiają ruchowo i czuciowo mięśnie biodra, dużą część mięśni uda wszystkie mięśnie goleni oraz mięśnie stopy:

  • nerw kulszowy unerwia na udzie zginacze, częściowo staw kolanowy i biodrowy;
  • nerw piszczelowy umożliwia wspinanie się na palce, czucie na pięcie i podeszwie;
  • nerw strzałkowy wspólny unerwia skórę grzbietu stopy i umożliwia zginanie grzbietowe stopy.

Wyjątek w unerwieniu stanowi skóra przednio-przyśrodkowej powierzchni goleni i przyśrodkowego brzegu stopy, którą unerwia nerw udowo-goleniowy.

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Przyczyny bólu nerwu kulszowego

Jeśli poczujemy silny, rwący, ostry i przeszywający ból (czasem określany też jako palący lub elektryczny) promieniujący wzdłuż tylnej części uda, przedniej strony łydki, podudzia lub stopy to mogą być objawy zapalenia nerwu kulszowego (rwy kulszowej). Ból może pojawić się nagle lub stopniowo wzrastać, zwykle ulega nasileniu przy poruszaniu się. Objawy neurologiczne rwy kulszowej w postaci zaburzeń czucia (mrowienie i pieczenie), niedowładu lub paraliżu nerki pojawiają się dopiero w wyniku całkowitego uszkodzenia nerwu kulszowego lub jego paraliżu. 

Kiedy może dojść do uszkodzenia nerwu kulszowego?

  1. Nerw kulszowy jest narażony na urazy zwłaszcza przy złamaniu kości strzałkowej, ponieważ leży tuż pod skórą, bardzo blisko głowy strzałki, biegnie też wokół zewnętrznej powierzchni goleni. Duże ryzyko uszkodzeń nerwu istnieje podczas wypadków, w czasie których dochodzi do pociągania nerwu z dużą siłą.
  2. Do uszkodzenia może dojść w wyniku wstrzyknięć domięśniowych, ponieważ pośladki są często wybierane jako miejsce iniekcji, jednak ryzyko tego typu uszkodzenia uznaje się za stosunkowo niskie.
  3. Inną przyczyną może być uszkodzenie nerwu kulszowego po operacji biodra. W trakcie operacji istnieje ryzyko powstania krwiaka, który może spowodować ucisk na nerw.
  4. Powodem uszkodzenia nerwu bywają guzy nowotworowe, które mogą uciskać lub naciekać na nerw. Do ucisku nerwu dochodzi również w wyniku żylakowatych zmian gałęzi biegnących wzdłuż pnia nerwu.
  5. Nacisk na nerw kulszowy może być wynikiem dyskopatii oraz zmian zwyrodnieniowych w obrębie krążków międzykręgowych.
rozciągająca się kobieta

Jak leczyć ból nerwu kulszowego?

Ostry ból nerwu kulszowego można stłumić lekami przeciwbólowymi takimi jak  ibuprofen, metamizol, diklofenak lub meloksykam, natomiast paracetamol i kwas acetylosalicylowy mogą okazać się zbyt słabe w działaniu na ten typ bólu. Ponadto ulgę może przynieść schładzanie bolących miejsc, smarowanie ich maścią o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym oraz zabiegi fizjoterapeutyczne.

Jak radzić sobie z bólem? Najlepiej ułożyć się na boku i ugiąć nogi w stawach biodrowych i kolanowych pod kątem prostym lub położyć się na plecach i położyć poduszkę pod kolana. Takie pozycje pomogą złagodzić ból. Ból trwający dłużej niż dobę jest wskazaniem do zgłoszenia się do lekarza pierwszego kontaktu, który podejmie decyzję o możliwych sposobach leczenia. Zwykle pacjentowi zostają przepisane niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz leki rozluźniające mięśnie. Istotnym elementem terapii jest szybkie wdrożenie rehabilitacji, która może zapobiec przejściu ostrego bólu w przewlekły. Leczenie operacyjne stosuje się w przypadku, gdy objawom bólowym nerwu kulszowego towarzyszą niedowłady kończyny dolnej i zaburzenia czucia.

Bibliografia:

[1] A. Zajkowska, “Neurologia po Dyplomie – Rwa kulszowa”, 2018. [Online]. Available: https://podyplomie.pl/neurologia/31142,rwa-kulszowa. [Accessed: 28-Sep-2020]. 

[2] P. Abrahams, „Atlas anatomiczny. Ciało człowieka: budowa i funkcjonowanie”, Świat Książki, 2008. 

[3] A. Bochenek, M. Reicher, „Anatomia człowieka”, tom V, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi w łóżku, trzyma się ręką za głowę

Często boli cię głowa? Lekarka wyjaśnia, kiedy powinnaś zgłosić się na pilną konsultację

Lek na SMA bez refundacji. "Producent postawił zaporową cenę"

Lek na SMA bez refundacji ze względu na „zaporową cenę”. Magdalena Jutrzenka: „Problem sprowadza się do tego, że zdrowie nie jest priorytetem rządu”

Dwie kobiety

Bóle menstruacyjne uzasadnionym powodem do opuszczenia lekcji w szkole? Walczy o to ojciec trzech córek

Enzymy – co to jest? Budowa, rodzaje, zastosowanie

Stwardnienie boczne zanikowe – rodzaje, objawy, długość życia

Kobieta siedzi przy biurku

L4 z powodu wypalenia zawodowego? Od stycznia 2022 r. będzie to możliwe

Kręgosłup – budowa, funkcje, przyczyny bólu kręgosłupa

Dziewczyna stoi przy krze lodowej

Krioterapia – co to, na co pomaga, przeciwwskazania. Czy może zaszkodzić?

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Jak diagnozować ból brzucha?

Cierpisz na nawracające bóle brzucha i nie znasz źródeł swoich dolegliwości? Lekarka Weronika Błaszczyk wymienia możliwe ścieżki diagnostyki

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie mózgu

Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

kobieta trenuje jogę

Ból po treningu? Fizjoterapeutka podpowiada, co warto zrobić

Termografia medyczna – co to jest, wskazania i przebieg

Terapia… lasem

5 roślin, dzięki którym pokonasz ból. Podpowiada lek. Anna Kociszewska-Bald

5 roślin, dzięki którym pokonasz ból. Podpowiada lek. Anna Kociszewska-Bald

Lady Gaga

Lady Gaga: W wyniku gwałtu zaszłam w ciążę. Załamałam się psychicznie

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – objawy i leczenie

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Sposoby na bolesne miesiączki. Bolesny okres – co robić?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

8 kobiecych chorób, których objawem jest bolesny seks

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?