Przejdź do treści

Rwa kulszowa – objawy, leczenie, ćwiczenia. Jak sobie radzić z bólem?

Rehabilitant ugina kolana kobiety w ramach leczenia rwy kulszowej
Rwa kulszowa - jak wygląda leczenie? Fot. Mike Fouque / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Niektóre szczepy koronawirusa są bardziej zaraźliwe niż inne. Naukowcy już wiedzą, dlaczego
Zabawki
„Stereotypowe oczekiwania dotyczące płci ograniczają potencjał dzieci” – alarmuje Magda Korczyńska, autorka bloga „Jak wychowywać dziewczynki”
chińska szczepionka w Polsce?
Polski rząd rozważa zakup chińskich szczepionek przeciwko COVID-19. Nie będzie to jednak proste
Kobieta
Co musisz wiedzieć o zwolnieniu lekarskim od psychiatry? Wyjaśnia lek. Joanna Adamiak
Kąpiel kwasowęglowa – rodzaje, wskazania, działanie, cena

Rwa kulszowa często pojawia się niespodziewanie i objawia się ostrym, przeszywającym bólem, który niektórzy pacjenci określają jako rwący i piekący. Nazywana powszechnie „korzonkami”, objawia się przy nagłych ruchach, szczególnie uciążliwa bywa zaś w nocy.

Zazwyczaj początek choroby jest nagły: wystarczy dźwignąć większy ciężar, schylić się lub wykonać gwałtowny ruch. Pojawia się wówczas silny ból w okolicy lędźwiowej, który promieniuje na pośladki i całe nogi. Występują także mrowienia, pieczenie nóg bądź nawet parestezje, które porównuje się do uczucia wbijania szpilek w skórę.

Co to jest rwa kulszowa i jakie są jej przyczyny?

Rwa kulszowa to uciążliwa przypadłość, której „wizytówką” jest przeszywający ból w dolnej części pleców. Najczęściej jest on efektem ucisku na najdłuższy nerw ciała, czyli nerw kulszowy. Ten z kolei „obsługuje” mięśnie stóp, łydek oraz ud, a gdy coś go drażni lub uciska, zostaje uszkodzony. Do samego ucisku dochodzi zwykle w wyniku przemieszczenia się krążka międzykręgowego, czyli dyskopatii.

Tego rodzaju zmiany chorobowe są wynikiem złego stanu kręgosłupa, bardzo często pojawiają się także przy różnych zwyrodnieniach. Przyczynić się do nich może również stres oraz mała aktywność fizyczna lub – wręcz przeciwnie – ciężka praca fizyczna. Rwa kulszowa często dotyka również osób, które codziennie spędzają wiele godzin przed komputerem.

Bezpośrednią przyczyną jest natomiast próba podniesienia jakiegoś przedmiotu, a przede wszystkim – przeciążenie kręgosłupa. Do ataku może przyczynić się nawet jeden nagły, gwałtowny ruch. Co więcej, bóle wzmagają się przy kaszlu, kichaniu i śmiechu. Powodem ataku rwy kulszowej mogą być również nieodpowiednie ćwiczenia. Należy pamiętać, że nagły atak choroby może uniemożliwić wykonywanie codziennych czynności, pojawić się całkowicie nagle i zniknąć całkiem niespodziewanie, np. po kilku dniach. Pacjenci zmagają się często również z tzw. rwą barkową (ramienną) oraz rwą udową – objawy w ich przypadku nasilone są w okolicy barków i ud.

Rwa kulszowa – objawy

Najważniejszym objawem rwy kulszowej jest ból pleców w okolicy lędźwiowej oraz w kończynie dolnej, który może promieniować także do bioder, uda, stóp i pośladków.

Często odnotowuje się również inne objawy rwy kulszowej:

  • zaburzenia czucia (parestezje),
  • mrowienie i pieczenie,
  • drętwienie nóg,
  • świąd,
  • osłabienie mięśniowe,
  • niedowład mięśni,
  • trudności z oddawaniem moczu.

Specyficzny dla rwy kulszowej jest objaw Lasègue’a, który oznacza, że osoba ułożona w pozycji leżącej nie jest w stanie podnieść nogi do góry z powodu silnego bólu na całej długości nogi. Pozostałe symptomy choroby zależą bezpośrednio od miejsca, które zostało uszkodzone.

Red flag: ból pleców

Jak leczyć rwę kulszową?

Przy schorzeniu takim, jak rwa kulszowa, leczenie musi przebiegać kompleksowo. Lekarze skupiają się głównie na tym, aby uśmierzać ból oraz przywracać sprawność kończynom. Zdarza się, że najpierw wykonują rezonans magnetyczny, który pokazuje wszelkie deformacje, do których doszło w obrębie kręgosłupa, jak również wokół korzeni nerwowych.

Leczenie rwy kulszowej powinno się rozpocząć możliwie szybko – terapia pozwoli na zachowanie prawidłowej struktury nerwów oraz kości. Należy pamiętać, że objawy choroby mogą często nawracać, dlatego też rwa kulszowa wymaga stałych konsultacji z lekarzem rodzinnym, neurologiem oraz fizjoterapeutą.

Należy ograniczyć ten rodzaj aktywności fizycznej, który może przyczynić się do wystąpienia objawów choroby – tak, aby nie zrobić sobie krzywdy. Przykładowo, przy podnoszeniu ciężkich przedmiotów nie można zginać tułowia, należy mieć wyprostowane plecy oraz wykonywać czynność na ugiętych kolanach.

Atak rwy kulszowej – co robić?

W nagłych przypadkach warto łagodzić symptomy rwy kulszowej także prostymi metodami:

  • smarować bolące miejsca maścią przeciwbólową,
  • przyjmować leki na rwę kulszową: przeciwbólowe i przeciwzapalne,
  • przyjmować leki rozluźniające mięśnie,
  • jeśli jest taka możliwość, położyć się do łóżka na 4–5 dni.

Podstawą przy eliminacji objawów rwy kulszowej i leczenia jest terapia zachowawcza, której celem jest odciążanie kręgosłupa  w odcinku lędźwiowym. Ból pojawiający się przy ataku rwy kulszowej jest na tyle charakterystyczny i dokuczliwy, że od razu wymusza na chorym konieczność  jego odciążenia.

Warto w takiej sytuacji przyjąć odpowiednią pozycję. Szczególnie polecane jest położenie się na boku ze zgiętymi nogami w stawach kolanowych oraz biodrowych. Można także położyć się na plecach i podłożyć pod kolana poduszkę. Dolegliwości powinny ustąpić po 1-2 dniach. W sytuacji, gdy ból odczuwalny jest po 3-4 dniach, należy zgłosić się do lekarza.

Rwa kulszowa – leczenie zaawansowane

Jak długo trwa leczenie rwy kulszowej? Objawy mogą ustąpić zarówno po kilku dniach, jak i po kilku latach – najczęściej czas trwania ataku wynosi od 1 do 4 tygodni. Jeżeli ból nie mija samoistnie, lekarz może przepisać zastrzyki z silnymi środkami przeciwbólowymi – mogą one przynieść oczekiwaną ulgę. Zastrzyki na rwę kulszową można podzielić z kolei na kilka rodzajów, przy czym najskuteczniejsze są te nadtwardówkowe, stosowane bezpośrednio na źródło bólu.

Rwa kulszowa – rehabilitacja

Kolejnym etapem leczenia rwy kulszowej jest odpowiednia rehabilitacja w przypadku częstych nawrotów rwy. Powszechnie stosuje się fizykoterapię, czyli zabiegi mające na celu złagodzenie dolegliwości. Wykorzystuje się do tego stymulację prądami TENS lub ultradźwiękami. Dobre efekty daje laseroterapia, krioterapia oraz zastosowanie ciepła. Nie każda osoba jednak może skorzystać z zabiegów fizjoterapeutycznych – do niektórych z nich istnieją przeciwwskazania.

Prądów TENS nie wolno wykonywać w przypadku nadciśnienia i chorób serca. Nie są polecane one również w czasie miesiączki. Ultradźwięków nie powinno wykonywać się także w ciąży, ale i przy epilepsji oraz w trakcie przeziębienia i grypy.

Ćwiczenia na rwę kulszową

Odpowiednie ćwiczenia przy rwie kulszowej są bardzo potrzebne. Rehabilitant uczy chorego przydatnych technik, które przynoszą ulgę i które pacjent może po jakimś czasie wykonywać sam. Regularne wizyty na basenie, jazda rowerem, niektóre formy fitnessu są pomocne nie tylko przy łagodzeniu objawów, ale również przy hamowaniu kolejnych, ewentualnych ataków. Fizjoterapeuci często stosują także masaże dolnego odcinka kręgosłupa.

W celu doboru odpowiednich ćwiczeń konieczne jest dokładny wywiad z pacjentem, przebadanie go oraz ocena badania rezonansu magnetycznego kręgosłupa lędźwiowego.

Ćwiczenia przy rwie kulszowej można podzielić na dwa rodzaje: rozciągające i wzmacniające. Rozciąganie mięśni należy wykonywać w pozycji leżącej lub siedzącej.

  • „Kołyska” – najprostsze i najczęściej wykonywane ćwiczenie na rwę kulszową. Polega na podnoszeniu i przyciąganiu do siebie ugiętych nóg, tak aby oderwać pośladki od podłoża. Ćwiczenie wykonywane jest w pozycji leżącej, każde przyciągnięcie nóg powinno trwać 5 sekund, a zalecana ilość powtórzeń to 10.
  • „Rozciąganie baletnicy” – to ćwiczenie wykonywane jest w siadzie z wyprostowanymi nogami. Palcami u rąk należy starać się dotknąć palców u stóp, coraz bardziej pogłębiając skłon.

W terapii doskonale sprawdzają się także inne popularne ćwiczenia na rwę kulszową: „koci grzbiet” i „koszyczek”.

Oprócz ćwiczeń rozciągających dobrze jest wprowadzić ćwiczenia wzmacniające. Przykładem ćwiczeń wzmacniających, które możemy wykonać samodzielnie w domu są:

  • „rowerek”,
  • „odwrotne brzuszki”, czyli przyciąganie do brzucha nóg zgiętych w kolanach.

W wyeliminowaniu bólu towarzyszącego rwie kulszowej, a także dla wzmocnienia mięśni sprawdzą się ćwiczenia McKenziego, które z powodzeniem możesz wykonywać samodzielnie w domu.

  1. Ćwiczenie nr 1: pozycja leżąca na brzuchu, z lekko uniesioną głową i klatką piersiową. Głowę należy powoli unosić coraz wyżej, starając się spojrzeć przed siebie. W takiej pozycji powinno się wytrzymać 5 sekund, po czym zrobić 10-sekundową przerwę. To ćwiczenie należy wykonywać 3 razy dziennie, po 10 powtórzeń.
  2. Ćwiczenie nr 2: pozycja leżąca na brzuchu. Łokcie należy trzymać pod barkami, opierając się na przedramionach, następnie trzeba podnieść głowę, by – podobnie jak w ćwiczeniu nr 1 –  spojrzeć przed siebie. Częstotliwość wykonywania tego ćwiczenia i liczba powtórzeń jest identyczna jak w pierwszym przykładzie.
  3. Ćwiczenie nr 3: pozycja stojąca, bokiem do ściany. Opierając się o ścianę barkiem, próbuj dotknąć jej także biodrem. Ćwiczenie dobrze jest wykonywać kilka razy dziennie, stosując po kilkanaście powtórzeń.

Skuteczność ćwiczeń McKenziego polega na ich systematycznym i długotrwałym wykonywaniu. Jeśli ćwiczenia na rwę kulszową w domu nie pomagają, warto skorzystać z pomocy specjalistów.

Zobacz także

Domowe sposoby leczenia rwy kulszowej

Z bólem możemy radzić sobie także domowymi sposobami, warto wykorzystać:

  • masaż w obrębie bolących miejsc,
  • rozgrzewające kąpiele,
  • wygodne obuwie.

Kolejną metodą, która może złagodzić bolesne dolegliwości, są okłady – ciepłe lub zimne. W tym przypadku zdania są podzielone: na jednych pacjentów lepiej działają ciepłe kompresy, na innych – chłodne. Oba rodzaje okładów należy zastosować w miejscu największego bólu.

Profilaktyka rwy kulszowej to również odpowiedni styl życia. Należy zadbać o codzienną dawkę ruchu. Nie wolno robić tego jednak w sposób gwałtowny, należy zwiększać ją regularnie i powoli. Pójście na siłownię lub na forsujący fitness, w momencie, gdy przez długi czas unikało się aktywności fizycznej, nie jest dobrym pomysłem. Objawy rwy kulszowej mogą wówczas powrócić.

Rwa kulszowa – leczenie operacyjne

Rwa kulszowa może wymagać leczenia operacyjnego, choć nie zdarza się to zbyt często. Operację stosuje się w 2–10 proc. przypadków nawracającej choroby. Głównym wskazaniem do przeprowadzenia zabiegu jest niedowład kończyn, wynikający z ucisku na nerwy. U niektórych pacjentów z tego powodu może dojść do trudności z oddawaniem moczu oraz silnych zaburzeń czucia. Jeśli rwę kulszową wywołał guz lub ropień okolic kręgosłupa, operacja jest konieczna, aby chory mógł wrócić do pełnej sprawności.

Rwa kulszowa w ciąży – przyczyny i objawy

Rwa kulszowa niekiedy pojawia się również i w ciąży. Przyczyn może być kilka. Na wystąpienie choroby na początku ciąży największy wpływ mają zmiany hormonalne zachodzące w organizmie. W wyniku działania hormonów zmniejsza się napięcie więzadeł kręgosłupa, zwiększa się również ruchomość w stawach. To naturalne procesy, które przygotowują kobietę do porodu. Jednocześnie mogą one zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia rwy kulszowej.

Im bardziej zaawansowana ciąża, tym bardziej rośnie prawdopodobieństwo wystąpienia dolegliwości. Wiąże się to ze wzrostem wagi zarówno kobiety, jak i rozwijającego się dziecka. Dodatkowo, zwiększają się również rozmiary macicy. Wszystko to prowadzi do wzrostu nacisku na nerw kulszowy i podrażniania go.

Kolejną przyczyną wystąpienia rwy kulszowej w ciąży może być obrzęk kończyn i ogólne opuchnięcie organizmu. Wiele kobiet mylnie uważa, że rwa kulszowa jest wynikiem ucisku na nerw, powodowany przez dziecko. Pomimo częstego występowania rwy kulszowej u kobiet w ciąży, bywa ona mylona z bólami miednicy lub bólami pleców. Dodatkowo, wielu lekarzy twierdzi, że jeśli rwa kulszowa pojawia się u kobiety ciężarnej, to z bardzo dużym prawdopodobieństwem mogłaby wystąpić u niej również bez obecności ciąży. Same objawy rwy kulszowej w ciąży są niemal takie same, jak i bez niej. W przypadku kobiet w ciąży może też wystąpić uczucie osłabienia mięśni w kończynach lub nawet niedowład kończyn.

Rwa kulszowa w ciąży – leczenie

Leczenie objawów rwy kulszowej w ciąży jest utrudnione. Wynika to z niedoboru leków przeciwbólowych, które byłyby jednocześnie bezpieczne dla dziecka. Jak sobie radzić z rwą kulszową w ciąży? Jedynym bezpiecznym lekiem jest paracetamol, który można zażywać w momentach wystąpienia bólu o dużym natężeniu. Nie można jednak przekraczać dawki dwóch tabletek dziennie. Dodatkowo, trzeba pamiętać, że niektóre leki zawierające paracetamol, zawierają również kofeinę. Kobieta ciężarna powinna więc zwrócić uwagę na dzienną dawkę przyjmowanej kofeiny – tak, aby jej nie przekroczyć.

Dobrym sposobem na walkę z dolegliwościami w czasie ciąży są również ćwiczenia na rwę kulszową. Początkowo ich wykonywanie powinno być kontrolowane przez fizjoterapeutę. Następnie kobieta może wykonywać je również samodzielnie w domu. Celem ćwiczeń jest wzmocnienie mięśni dna miednicy, brzucha oraz kręgosłupa. Dobrym sposobem na rwę kulszową w ciąży mogą być także:

  • zimne lub ciepłe okłady na bolesne miejsca,
  • regularne chodzenie na basen,
  • masaże,
  • spacery,
  • utrzymywanie prawidłowej postawy ciała,
  • zimne lub ciepłe okłady na bolesne miejsca,
  • leżenie z nogami zgiętymi pod kątem 90 stopni.

Rwa kulszowa w ciąży a poród

W przypadku wystąpienia rwy kulszowej i zbliżającego się terminu porodu lekarz może rozważyć rozwiązanie poprzez cesarskie cięcie. Wysiłek porodowy oraz rwa kulszowa mogą okazać się zbyt dużym obciążeniem dla kręgosłupa rodzącej. Jeśli jednak lekarz zgadza się na poród naturalny, kobieta może zdecydować się na rodzenie w wodzie lub w pozycji kucającej. Takie pozycje powinny uśmierzyć lub zmniejszyć ból wynikający z rwy kulszowej.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1895638/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507908/
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16232142/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Mężczyzna siedzi przy komputerze z dziećmi

WHO: liczenie na to, że pandemia skończy się w 2021 roku jest nierealistyczne

Benjamin Netanjahu

Premier Izraela Benjamin Netanjahu w zabawnym spocie walczy z fake newsami na temat szczepionek przeciw COVID-19

Ketokonazol – co to za lek, działanie i przeciwwskazania

Dlaczego porównywanie jakości szczepionek przeciw COVID-19 na podstawie ich skuteczności jest błędem? Tłumaczy lekarz Bartosz Fiałek

Nowy wirus, bliski krewny SARS-CoV-2, znaleziony w lodówce. Próbka pochodzi sprzed... 10 lat

Nowy wirus, bliski krewny SARS-CoV-2, znaleziony w lodówce. Próbka przeleżała tam…10 lat

600 tysięcy szczepionek dotrze do Polski. To preparaty dwóch koncernów farmaceutycznych

600 tysięcy szczepionek dotrze do Polski. To preparaty dwóch koncernów farmaceutycznych

Która szczepionka chroni w 100 proc. przed ciężkim przebiegiem COVID-19 i hospitalizacją? Odpowiada farmaceutka

Która szczepionka chroni w 100 proc. przed ciężkim przebiegiem COVID-19 i hospitalizacją? Odpowiada farmaceutka

Prototyp wrocławskiej szczepionki przeciwko COVID-19 jest już gotowy. Teraz pora na testy na zwierzętach

Prototyp wrocławskiej szczepionki przeciwko COVID-19 jest już gotowy. Teraz pora na testy na zwierzętach

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

Lekarz wyprosił kobietę, bo była w przyłbicy. Stwierdził, że stwarza zagrożenie dla innych pacjentów

Lekarz wyprosił kobietę, ponieważ była w przyłbicy. Sprawą zajął się Rzecznik Praw Pacjenta

W Rosji odnotowano pierwsze przypadki nowego wirusa ptasiej grypy u ludzi. "Wszystkie osoby pozostają pod obserwacją"

Odnotowano pierwsze przypadki nowego wirusa ptasiej grypy u ludzi. „Wszystkie osoby pozostają pod obserwacją”

Szczepionka AstraZeneca także dla osób w wieku 65-69 lat. W związku z tym inna grupa będzie musiała zaczekać dłużej na swoją kolej

Wdowi garb – przyczyny, objawy, ćwiczenia, jak się pozbyć

Królowa Elżbieta II zachęca do szczepień. „Powinniśmy myśleć raczej o innych ludziach niż o sobie” – uważa

W USA pojawił się nowy wariant koronawirusa. Jedna mutacja szczepu szczególnie niepokoi naukowców

Aranda de Duero

Hiszpańskie miasto obwieszcza, że jest pierwszym, które pokonało pandemię COVID-19

Dzieci malują pisanki

Szczyt zakażeń koronawirusem przewidywany tuż przed Wielkanocą. Kolejne święta w domach?

Ból brzucha, wzdęcia, uczucie pełności? To mogą być objawy nietolerancji laktozy

Budapeszt

Węgry pierwszym krajem UE, który stosuje chińską szczepionkę Sinopharm przeciw COVID-19

Ponad milion Polaków otrzymało dwie dawki szczepionki przeciw COVID-19

Ponad milion Polaków otrzymało dwie dawki szczepionki przeciw COVID-19

Leki refundowane – marzec 2021. Na nowej liście zabraknie m.in. Olaparybu, Spiolto Respimatu czy Myozyme

Pierwsze szczepionki w ramach projektu COVAX dotarły do Ghany. „To doniosła okazja” – podkreślają UNICEF i WHO

chora na cukrzycę

Naukowcy stworzyli „sztuczną, inteligentną i w pełni zautomatyzowana trzustkę”. Świetna wiadomość dla cukrzyków

„Zaszczep się przeciwko koronawirusowi na wakacjach”. Turystyka szczepionkowa coraz bardziej popularna

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?