Przejdź do treści

Rwa kulszowa – objawy, leczenie, ćwiczenia. Jak sobie radzić z bólem?

Rehabilitant ugina kolana kobiety w ramach leczenia rwy kulszowej
Rwa kulszowa - jak wygląda leczenie? Fot. Mike Fouque / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Z twoimi ocenami to skończysz na ulicy!”, „Jesteś do niczego!”, „Zamknij się, ryby i dzieci głosu nie mają”. Tak brzmi przemoc psychiczna wobec dzieci
W sieci lawina postów opatrzonych hasztagami #powiedzkomuś i #wyroknakobiety. TK zdecydował w sprawie aborcji ze względu na wady płodu
Pacjent w trakcie testu na koronawirusa
Jak przygotować się do testu na koronawirusa? Czego nie robić? Ministerstwo Zdrowia podało zalecenia
Mama z córkąsprzątają kuchnię
Mama Chemik: sprzątanie szkodzi tak samo jak palenie papierosów
Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Rwa kulszowa często pojawia się niespodziewanie i objawia się ostrym, przeszywającym bólem, który niektórzy pacjenci określają jako rwący i piekący. Nazywana powszechnie „korzonkami”, objawia się przy nagłych ruchach, szczególnie uciążliwa bywa zaś w nocy.

Zazwyczaj początek choroby jest nagły: wystarczy dźwignąć większy ciężar, schylić się lub wykonać gwałtowny ruch. Pojawia się wówczas silny ból w okolicy lędźwiowej, który promieniuje na pośladki i całe nogi. Występują także mrowienia, pieczenie nóg bądź nawet parestezje, które porównuje się do uczucia wbijania szpilek w skórę.

Co to jest rwa kulszowa i jakie są jej przyczyny?

Rwa kulszowa to uciążliwa przypadłość, której „wizytówką” jest przeszywający ból w dolnej części pleców. Najczęściej jest on efektem ucisku na najdłuższy nerw ciała, czyli nerw kulszowy. Ten z kolei „obsługuje” mięśnie stóp, łydek oraz ud, a gdy coś go drażni lub uciska, zostaje uszkodzony. Do samego ucisku dochodzi zwykle w wyniku przemieszczenia się krążka międzykręgowego, czyli dyskopatii.

Tego rodzaju zmiany chorobowe są wynikiem złego stanu kręgosłupa, bardzo często pojawiają się także przy różnych zwyrodnieniach. Przyczynić się do nich może również stres oraz mała aktywność fizyczna lub – wręcz przeciwnie – ciężka praca fizyczna. Rwa kulszowa często dotyka również osób, które codziennie spędzają wiele godzin przed komputerem.

Bezpośrednią przyczyną jest natomiast próba podniesienia jakiegoś przedmiotu, a przede wszystkim – przeciążenie kręgosłupa. Do ataku może przyczynić się nawet jeden nagły, gwałtowny ruch. Co więcej, bóle wzmagają się przy kaszlu, kichaniu i śmiechu. Powodem ataku rwy kulszowej mogą być również nieodpowiednie ćwiczenia. Należy pamiętać, że nagły atak choroby może uniemożliwić wykonywanie codziennych czynności, pojawić się całkowicie nagle i zniknąć całkiem niespodziewanie, np. po kilku dniach. Pacjenci zmagają się często również z tzw. rwą barkową (ramienną) oraz rwą udową – objawy w ich przypadku nasilone są w okolicy barków i ud.

Rwa kulszowa – objawy

Najważniejszym objawem rwy kulszowej jest ból pleców w okolicy lędźwiowej oraz w kończynie dolnej, który może promieniować także do bioder, uda, stóp i pośladków.

Często odnotowuje się również inne objawy rwy kulszowej:

  • zaburzenia czucia (parestezje),
  • mrowienie i pieczenie,
  • drętwienie nóg,
  • świąd,
  • osłabienie mięśniowe,
  • niedowład mięśni,
  • trudności z oddawaniem moczu.

Specyficzny dla rwy kulszowej jest objaw Lasègue’a, który oznacza, że osoba ułożona w pozycji leżącej nie jest w stanie podnieść nogi do góry z powodu silnego bólu na całej długości nogi. Pozostałe symptomy choroby zależą bezpośrednio od miejsca, które zostało uszkodzone.

Red flag: ból pleców

Jak leczyć rwę kulszową?

Przy schorzeniu takim, jak rwa kulszowa, leczenie musi przebiegać kompleksowo. Lekarze skupiają się głównie na tym, aby uśmierzać ból oraz przywracać sprawność kończynom. Zdarza się, że najpierw wykonują rezonans magnetyczny, który pokazuje wszelkie deformacje, do których doszło w obrębie kręgosłupa, jak również wokół korzeni nerwowych.

Leczenie rwy kulszowej powinno się rozpocząć możliwie szybko – terapia pozwoli na zachowanie prawidłowej struktury nerwów oraz kości. Należy pamiętać, że objawy choroby mogą często nawracać, dlatego też rwa kulszowa wymaga stałych konsultacji z lekarzem rodzinnym, neurologiem oraz fizjoterapeutą.

Należy ograniczyć ten rodzaj aktywności fizycznej, który może przyczynić się do wystąpienia objawów choroby – tak, aby nie zrobić sobie krzywdy. Przykładowo, przy podnoszeniu ciężkich przedmiotów nie można zginać tułowia, należy mieć wyprostowane plecy oraz wykonywać czynność na ugiętych kolanach.

Atak rwy kulszowej – co robić?

W nagłych przypadkach warto łagodzić symptomy rwy kulszowej także prostymi metodami:

  • smarować bolące miejsca maścią przeciwbólową,
  • przyjmować leki na rwę kulszową: przeciwbólowe i przeciwzapalne,
  • przyjmować leki rozluźniające mięśnie,
  • jeśli jest taka możliwość, położyć się do łóżka na 4–5 dni.

Podstawą przy eliminacji objawów rwy kulszowej i leczenia jest terapia zachowawcza, której celem jest odciążanie kręgosłupa  w odcinku lędźwiowym. Ból pojawiający się przy ataku rwy kulszowej jest na tyle charakterystyczny i dokuczliwy, że od razu wymusza na chorym konieczność  jego odciążenia.

Warto w takiej sytuacji przyjąć odpowiednią pozycję. Szczególnie polecane jest położenie się na boku ze zgiętymi nogami w stawach kolanowych oraz biodrowych. Można także położyć się na plecach i podłożyć pod kolana poduszkę. Dolegliwości powinny ustąpić po 1-2 dniach. W sytuacji, gdy ból odczuwalny jest po 3-4 dniach, należy zgłosić się do lekarza.

Rwa kulszowa – leczenie zaawansowane

Jak długo trwa leczenie rwy kulszowej? Objawy mogą ustąpić zarówno po kilku dniach, jak i po kilku latach – najczęściej czas trwania ataku wynosi od 1 do 4 tygodni. Jeżeli ból nie mija samoistnie, lekarz może przepisać zastrzyki z silnymi środkami przeciwbólowymi – mogą one przynieść oczekiwaną ulgę. Zastrzyki na rwę kulszową można podzielić z kolei na kilka rodzajów, przy czym najskuteczniejsze są te nadtwardówkowe, stosowane bezpośrednio na źródło bólu.

Rwa kulszowa – rehabilitacja

Kolejnym etapem leczenia rwy kulszowej jest odpowiednia rehabilitacja w przypadku częstych nawrotów rwy. Powszechnie stosuje się fizykoterapię, czyli zabiegi mające na celu złagodzenie dolegliwości. Wykorzystuje się do tego stymulację prądami TENS lub ultradźwiękami. Dobre efekty daje laseroterapia, krioterapia oraz zastosowanie ciepła. Nie każda osoba jednak może skorzystać z zabiegów fizjoterapeutycznych – do niektórych z nich istnieją przeciwwskazania.

Prądów TENS nie wolno wykonywać w przypadku nadciśnienia i chorób serca. Nie są polecane one również w czasie miesiączki. Ultradźwięków nie powinno wykonywać się także w ciąży, ale i przy epilepsji oraz w trakcie przeziębienia i grypy.

Ćwiczenia na rwę kulszową

Odpowiednie ćwiczenia przy rwie kulszowej są bardzo potrzebne. Rehabilitant uczy chorego przydatnych technik, które przynoszą ulgę i które pacjent może po jakimś czasie wykonywać sam. Regularne wizyty na basenie, jazda rowerem, niektóre formy fitnessu są pomocne nie tylko przy łagodzeniu objawów, ale również przy hamowaniu kolejnych, ewentualnych ataków. Fizjoterapeuci często stosują także masaże dolnego odcinka kręgosłupa.

W celu doboru odpowiednich ćwiczeń konieczne jest dokładny wywiad z pacjentem, przebadanie go oraz ocena badania rezonansu magnetycznego kręgosłupa lędźwiowego.

Ćwiczenia przy rwie kulszowej można podzielić na dwa rodzaje: rozciągające i wzmacniające. Rozciąganie mięśni należy wykonywać w pozycji leżącej lub siedzącej.

  • „Kołyska” – najprostsze i najczęściej wykonywane ćwiczenie na rwę kulszową. Polega na podnoszeniu i przyciąganiu do siebie ugiętych nóg, tak aby oderwać pośladki od podłoża. Ćwiczenie wykonywane jest w pozycji leżącej, każde przyciągnięcie nóg powinno trwać 5 sekund, a zalecana ilość powtórzeń to 10.
  • „Rozciąganie baletnicy” – to ćwiczenie wykonywane jest w siadzie z wyprostowanymi nogami. Palcami u rąk należy starać się dotknąć palców u stóp, coraz bardziej pogłębiając skłon.

W terapii doskonale sprawdzają się także inne popularne ćwiczenia na rwę kulszową: „koci grzbiet” i „koszyczek”.

Oprócz ćwiczeń rozciągających dobrze jest wprowadzić ćwiczenia wzmacniające. Przykładem ćwiczeń wzmacniających, które możemy wykonać samodzielnie w domu są:

  • „rowerek”,
  • „odwrotne brzuszki”, czyli przyciąganie do brzucha nóg zgiętych w kolanach.

W wyeliminowaniu bólu towarzyszącego rwie kulszowej, a także dla wzmocnienia mięśni sprawdzą się ćwiczenia McKenziego, które z powodzeniem możesz wykonywać samodzielnie w domu.

  1. Ćwiczenie nr 1: pozycja leżąca na brzuchu, z lekko uniesioną głową i klatką piersiową. Głowę należy powoli unosić coraz wyżej, starając się spojrzeć przed siebie. W takiej pozycji powinno się wytrzymać 5 sekund, po czym zrobić 10-sekundową przerwę. To ćwiczenie należy wykonywać 3 razy dziennie, po 10 powtórzeń.
  2. Ćwiczenie nr 2: pozycja leżąca na brzuchu. Łokcie należy trzymać pod barkami, opierając się na przedramionach, następnie trzeba podnieść głowę, by – podobnie jak w ćwiczeniu nr 1 –  spojrzeć przed siebie. Częstotliwość wykonywania tego ćwiczenia i liczba powtórzeń jest identyczna jak w pierwszym przykładzie.
  3. Ćwiczenie nr 3: pozycja stojąca, bokiem do ściany. Opierając się o ścianę barkiem, próbuj dotknąć jej także biodrem. Ćwiczenie dobrze jest wykonywać kilka razy dziennie, stosując po kilkanaście powtórzeń.

Skuteczność ćwiczeń McKenziego polega na ich systematycznym i długotrwałym wykonywaniu. Jeśli ćwiczenia na rwę kulszową w domu nie pomagają, warto skorzystać z pomocy specjalistów.

Zobacz także

Domowe sposoby leczenia rwy kulszowej

Z bólem możemy radzić sobie także domowymi sposobami, warto wykorzystać:

  • masaż w obrębie bolących miejsc,
  • rozgrzewające kąpiele,
  • wygodne obuwie.

Kolejną metodą, która może złagodzić bolesne dolegliwości, są okłady – ciepłe lub zimne. W tym przypadku zdania są podzielone: na jednych pacjentów lepiej działają ciepłe kompresy, na innych – chłodne. Oba rodzaje okładów należy zastosować w miejscu największego bólu.

Profilaktyka rwy kulszowej to również odpowiedni styl życia. Należy zadbać o codzienną dawkę ruchu. Nie wolno robić tego jednak w sposób gwałtowny, należy zwiększać ją regularnie i powoli. Pójście na siłownię lub na forsujący fitness, w momencie, gdy przez długi czas unikało się aktywności fizycznej, nie jest dobrym pomysłem. Objawy rwy kulszowej mogą wówczas powrócić.

Rwa kulszowa – leczenie operacyjne

Rwa kulszowa może wymagać leczenia operacyjnego, choć nie zdarza się to zbyt często. Operację stosuje się w 2–10 proc. przypadków nawracającej choroby. Głównym wskazaniem do przeprowadzenia zabiegu jest niedowład kończyn, wynikający z ucisku na nerwy. U niektórych pacjentów z tego powodu może dojść do trudności z oddawaniem moczu oraz silnych zaburzeń czucia. Jeśli rwę kulszową wywołał guz lub ropień okolic kręgosłupa, operacja jest konieczna, aby chory mógł wrócić do pełnej sprawności.

Rwa kulszowa w ciąży – przyczyny i objawy

Rwa kulszowa niekiedy pojawia się również i w ciąży. Przyczyn może być kilka. Na wystąpienie choroby na początku ciąży największy wpływ mają zmiany hormonalne zachodzące w organizmie. W wyniku działania hormonów zmniejsza się napięcie więzadeł kręgosłupa, zwiększa się również ruchomość w stawach. To naturalne procesy, które przygotowują kobietę do porodu. Jednocześnie mogą one zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia rwy kulszowej.

Im bardziej zaawansowana ciąża, tym bardziej rośnie prawdopodobieństwo wystąpienia dolegliwości. Wiąże się to ze wzrostem wagi zarówno kobiety, jak i rozwijającego się dziecka. Dodatkowo, zwiększają się również rozmiary macicy. Wszystko to prowadzi do wzrostu nacisku na nerw kulszowy i podrażniania go.

Kolejną przyczyną wystąpienia rwy kulszowej w ciąży może być obrzęk kończyn i ogólne opuchnięcie organizmu. Wiele kobiet mylnie uważa, że rwa kulszowa jest wynikiem ucisku na nerw, powodowany przez dziecko. Pomimo częstego występowania rwy kulszowej u kobiet w ciąży, bywa ona mylona z bólami miednicy lub bólami pleców. Dodatkowo, wielu lekarzy twierdzi, że jeśli rwa kulszowa pojawia się u kobiety ciężarnej, to z bardzo dużym prawdopodobieństwem mogłaby wystąpić u niej również bez obecności ciąży. Same objawy rwy kulszowej w ciąży są niemal takie same, jak i bez niej. W przypadku kobiet w ciąży może też wystąpić uczucie osłabienia mięśni w kończynach lub nawet niedowład kończyn.

Rwa kulszowa w ciąży – leczenie

Leczenie objawów rwy kulszowej w ciąży jest utrudnione. Wynika to z niedoboru leków przeciwbólowych, które byłyby jednocześnie bezpieczne dla dziecka. Jak sobie radzić z rwą kulszową w ciąży? Jedynym bezpiecznym lekiem jest paracetamol, który można zażywać w momentach wystąpienia bólu o dużym natężeniu. Nie można jednak przekraczać dawki dwóch tabletek dziennie. Dodatkowo, trzeba pamiętać, że niektóre leki zawierające paracetamol, zawierają również kofeinę. Kobieta ciężarna powinna więc zwrócić uwagę na dzienną dawkę przyjmowanej kofeiny – tak, aby jej nie przekroczyć.

Dobrym sposobem na walkę z dolegliwościami w czasie ciąży są również ćwiczenia na rwę kulszową. Początkowo ich wykonywanie powinno być kontrolowane przez fizjoterapeutę. Następnie kobieta może wykonywać je również samodzielnie w domu. Celem ćwiczeń jest wzmocnienie mięśni dna miednicy, brzucha oraz kręgosłupa. Dobrym sposobem na rwę kulszową w ciąży mogą być także:

  • zimne lub ciepłe okłady na bolesne miejsca,
  • regularne chodzenie na basen,
  • masaże,
  • spacery,
  • utrzymywanie prawidłowej postawy ciała,
  • zimne lub ciepłe okłady na bolesne miejsca,
  • leżenie z nogami zgiętymi pod kątem 90 stopni.

Rwa kulszowa w ciąży a poród

W przypadku wystąpienia rwy kulszowej i zbliżającego się terminu porodu lekarz może rozważyć rozwiązanie poprzez cesarskie cięcie. Wysiłek porodowy oraz rwa kulszowa mogą okazać się zbyt dużym obciążeniem dla kręgosłupa rodzącej. Jeśli jednak lekarz zgadza się na poród naturalny, kobieta może zdecydować się na rodzenie w wodzie lub w pozycji kucającej. Takie pozycje powinny uśmierzyć lub zmniejszyć ból wynikający z rwy kulszowej.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1895638/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507908/
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16232142/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Karetka pogowia i SOR

Ratownik medyczny Jan Świtała o koronawirusie: Te igrzyska są dopiero przed nami. Po nich zacznie się rozliczanie z każdego trupa

Maja Bohosiewicz zrobiła test na koronawirusa. Pokazała, jak wygląda badanie

Daniel Qczaj, „BreastFit”, kalendarz Power od Community

„Biusty, piersi, cycki cycuszki… najbardziej kochom, gdy są zdrowe!”. Daniel Qczaj o udziale w akcji „BreastFit”

Zdecydowałaś się na suplementację magnezu? Dietetyczka wyjaśnia, jaki rodzaj tabletek wybrać

Agnieszka Zapart: Porównywanie jest zawsze źródłem cierpienia – nieważne czy porównujesz się w dół czy w górę

Agnieszka Zapart: Porównywanie jest zawsze źródłem cierpienia – nieważne, czy porównujesz się w dół czy w górę

Dziecko próbuje stanąć przy barierkach

Jak przyspieszyć chodzenie dziecka? Chodzik jest dobrym pomysłem?

Padł kolejny rekord zarażeń koronawirusem

Padł kolejny rekord zarażeń koronawirusem. Zostało potwierdzonych ponad 10 tys. przypadków

W Częstochowie odbyła się impreza na tysiąc osób w czasie pandemii. Organizatorom grozi nawet 8 lat więzienia

W Częstochowie odbyła się impreza na tysiąc osób. Organizatorom grozi nawet 8 lat więzienia

Dlaczego koronawirus zabił już ponad milion osób? Powstał światowy raport zdrowia, który odpowiada na to pytanie

Owsiak nie zgodził się na przekazanie łóżek psychiatrii dziecięcej na walkę z COVID-19. "Kategorycznie nie wyrażamy zgody na takie działanie"

Owsiak nie zgodził się na przekazanie łóżek psychiatrii dziecięcej na walkę z COVID-19. „Kategorycznie nie wyrażamy zgody na takie działanie”

Dariusz Gnatowski

Nie żyje Dariusz Gnatowski. Aktor miał 59 lat

Adrianna Sobol, OnkoCafe

Czego absolutnie nie mówić kobiecie chorej na raka piersi? Rozmowa z Adrianną Sobol z OnkoCafe [WIDEO]

Dziecko w czapce

Dlaczego noworodkom w szpitalu podaje się witaminę K? Można odmówić jej podania?

koronawirus, Mediolan

„Lombardia się poddaje i wywiesza białą flagę”. Włoskie media o lawinowym wzroście zakażeń i nowych obostrzeniach w regionie

Biedronka azjatycka

Biedronka azjatycka w Polsce. Objawy ugryzienia i sposób zwalczania

Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega

Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega

Hiperkalcemia – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Lek. Bartosz Fiałek o zmianach w powoływaniu personelu medycznego: „Zaczyna się łapanka jak na ulicach Mińska”

Prof. Bolesław Samoliński: „Istnieje znacznie więcej sytuacji, gdy teleporada nie może być zastosowana”

Adrianna Sobol, OnkoCafe

Dlaczego wciąż wstydzimy się mówić o raku? „Pacjentki nie chcą być oceniane przez pryzmat słabości”[WIDEO]

Homocysteina – norma, badanie, jak obniżyć poziom homocysteiny

koronawirus polska

W ciągu tygodnia osiągniemy granicę 15 tys. zachorowań dziennie? MZ o scenariuszach i narzędziach walki z COVID-19

Dr Michał Strus: „Wiedza na temat wpływu infekcji COVID-19 na kobietę w ciąży oraz płód zmienia się z dnia na dzień”

azjatyckie jedzenie

Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) – objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?