Przejdź do treści

Rwa kulszowa – objawy, leczenie, ćwiczenia. Jak sobie radzić z bólem?

Rehabilitant ugina kolana kobiety w ramach leczenia rwy kulszowej
Rwa kulszowa - jak wygląda leczenie? Fot. Mike Fouque / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ginekologowi warto mówić o tym, że podczas seksu cię boli, że nie masz ochoty na czułości albo, że w ostatnim czasie spałaś z kilkoma facetami
Dziewczyna stojąca na ulicy
„Zejście po schodach też może stać się dla ciebie ścieżką kontemplacji”. Kasia Bem o spacerze medytacyjnym
Czwarta fala pandemii pojawi się już jesienią? Wiemy, kogo będzie dotyczyć
„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto przestać to robić

Rwa kulszowa często pojawia się niespodziewanie i objawia się ostrym, przeszywającym bólem, który niektórzy pacjenci określają jako rwący i piekący. Nazywana powszechnie „korzonkami”, objawia się przy nagłych ruchach, szczególnie uciążliwa bywa zaś w nocy.

Zazwyczaj początek choroby jest nagły: wystarczy dźwignąć większy ciężar, schylić się lub wykonać gwałtowny ruch. Pojawia się wówczas silny ból w okolicy lędźwiowej, który promieniuje na pośladki i całe nogi. Występują także mrowienia, pieczenie nóg bądź nawet parestezje, które porównuje się do uczucia wbijania szpilek w skórę.

Co to jest rwa kulszowa i jakie są jej przyczyny?

Rwa kulszowa to uciążliwa przypadłość, której „wizytówką” jest przeszywający ból w dolnej części pleców. Najczęściej jest on efektem ucisku na najdłuższy nerw ciała, czyli nerw kulszowy. Ten z kolei „obsługuje” mięśnie stóp, łydek oraz ud, a gdy coś go drażni lub uciska, zostaje uszkodzony. Do samego ucisku dochodzi zwykle w wyniku przemieszczenia się krążka międzykręgowego, czyli dyskopatii.

Tego rodzaju zmiany chorobowe są wynikiem złego stanu kręgosłupa, bardzo często pojawiają się także przy różnych zwyrodnieniach. Przyczynić się do nich może również stres oraz mała aktywność fizyczna lub – wręcz przeciwnie – ciężka praca fizyczna. Rwa kulszowa często dotyka również osób, które codziennie spędzają wiele godzin przed komputerem.

Bezpośrednią przyczyną jest natomiast próba podniesienia jakiegoś przedmiotu, a przede wszystkim – przeciążenie kręgosłupa. Do ataku może przyczynić się nawet jeden nagły, gwałtowny ruch. Co więcej, bóle wzmagają się przy kaszlu, kichaniu i śmiechu. Powodem ataku rwy kulszowej mogą być również nieodpowiednie ćwiczenia. Należy pamiętać, że nagły atak choroby może uniemożliwić wykonywanie codziennych czynności, pojawić się całkowicie nagle i zniknąć całkiem niespodziewanie, np. po kilku dniach. Pacjenci zmagają się często również z tzw. rwą barkową (ramienną) oraz rwą udową – objawy w ich przypadku nasilone są w okolicy barków i ud.

Rwa kulszowa – objawy

Najważniejszym objawem rwy kulszowej jest ból pleców w okolicy lędźwiowej oraz w kończynie dolnej, który może promieniować także do bioder, uda, stóp i pośladków.

Często odnotowuje się również inne objawy rwy kulszowej:

  • zaburzenia czucia (parestezje),
  • mrowienie i pieczenie,
  • drętwienie nóg,
  • świąd,
  • osłabienie mięśniowe,
  • niedowład mięśni,
  • trudności z oddawaniem moczu.

Specyficzny dla rwy kulszowej jest objaw Lasègue’a, który oznacza, że osoba ułożona w pozycji leżącej nie jest w stanie podnieść nogi do góry z powodu silnego bólu na całej długości nogi. Pozostałe symptomy choroby zależą bezpośrednio od miejsca, które zostało uszkodzone.

Red flag: ból pleców

Jak leczyć rwę kulszową?

Przy schorzeniu takim, jak rwa kulszowa, leczenie musi przebiegać kompleksowo. Lekarze skupiają się głównie na tym, aby uśmierzać ból oraz przywracać sprawność kończynom. Zdarza się, że najpierw wykonują rezonans magnetyczny, który pokazuje wszelkie deformacje, do których doszło w obrębie kręgosłupa, jak również wokół korzeni nerwowych.

Leczenie rwy kulszowej powinno się rozpocząć możliwie szybko – terapia pozwoli na zachowanie prawidłowej struktury nerwów oraz kości. Należy pamiętać, że objawy choroby mogą często nawracać, dlatego też rwa kulszowa wymaga stałych konsultacji z lekarzem rodzinnym, neurologiem oraz fizjoterapeutą.

Należy ograniczyć ten rodzaj aktywności fizycznej, który może przyczynić się do wystąpienia objawów choroby – tak, aby nie zrobić sobie krzywdy. Przykładowo, przy podnoszeniu ciężkich przedmiotów nie można zginać tułowia, należy mieć wyprostowane plecy oraz wykonywać czynność na ugiętych kolanach.

Atak rwy kulszowej – co robić?

W nagłych przypadkach warto łagodzić symptomy rwy kulszowej także prostymi metodami:

  • smarować bolące miejsca maścią przeciwbólową,
  • przyjmować leki na rwę kulszową: przeciwbólowe i przeciwzapalne,
  • przyjmować leki rozluźniające mięśnie,
  • jeśli jest taka możliwość, położyć się do łóżka na 4–5 dni.

Podstawą przy eliminacji objawów rwy kulszowej i leczenia jest terapia zachowawcza, której celem jest odciążanie kręgosłupa  w odcinku lędźwiowym. Ból pojawiający się przy ataku rwy kulszowej jest na tyle charakterystyczny i dokuczliwy, że od razu wymusza na chorym konieczność  jego odciążenia.

Warto w takiej sytuacji przyjąć odpowiednią pozycję. Szczególnie polecane jest położenie się na boku ze zgiętymi nogami w stawach kolanowych oraz biodrowych. Można także położyć się na plecach i podłożyć pod kolana poduszkę. Dolegliwości powinny ustąpić po 1-2 dniach. W sytuacji, gdy ból odczuwalny jest po 3-4 dniach, należy zgłosić się do lekarza.

Rwa kulszowa – leczenie zaawansowane

Jak długo trwa leczenie rwy kulszowej? Objawy mogą ustąpić zarówno po kilku dniach, jak i po kilku latach – najczęściej czas trwania ataku wynosi od 1 do 4 tygodni. Jeżeli ból nie mija samoistnie, lekarz może przepisać zastrzyki z silnymi środkami przeciwbólowymi – mogą one przynieść oczekiwaną ulgę. Zastrzyki na rwę kulszową można podzielić z kolei na kilka rodzajów, przy czym najskuteczniejsze są te nadtwardówkowe, stosowane bezpośrednio na źródło bólu.

Rwa kulszowa – rehabilitacja

Kolejnym etapem leczenia rwy kulszowej jest odpowiednia rehabilitacja w przypadku częstych nawrotów rwy. Powszechnie stosuje się fizykoterapię, czyli zabiegi mające na celu złagodzenie dolegliwości. Wykorzystuje się do tego stymulację prądami TENS lub ultradźwiękami. Dobre efekty daje laseroterapia, krioterapia oraz zastosowanie ciepła. Nie każda osoba jednak może skorzystać z zabiegów fizjoterapeutycznych – do niektórych z nich istnieją przeciwwskazania.

Prądów TENS nie wolno wykonywać w przypadku nadciśnienia i chorób serca. Nie są polecane one również w czasie miesiączki. Ultradźwięków nie powinno wykonywać się także w ciąży, ale i przy epilepsji oraz w trakcie przeziębienia i grypy.

Ćwiczenia na rwę kulszową

Odpowiednie ćwiczenia przy rwie kulszowej są bardzo potrzebne. Rehabilitant uczy chorego przydatnych technik, które przynoszą ulgę i które pacjent może po jakimś czasie wykonywać sam. Regularne wizyty na basenie, jazda rowerem, niektóre formy fitnessu są pomocne nie tylko przy łagodzeniu objawów, ale również przy hamowaniu kolejnych, ewentualnych ataków. Fizjoterapeuci często stosują także masaże dolnego odcinka kręgosłupa.

W celu doboru odpowiednich ćwiczeń konieczne jest dokładny wywiad z pacjentem, przebadanie go oraz ocena badania rezonansu magnetycznego kręgosłupa lędźwiowego.

Ćwiczenia przy rwie kulszowej można podzielić na dwa rodzaje: rozciągające i wzmacniające. Rozciąganie mięśni należy wykonywać w pozycji leżącej lub siedzącej.

  • „Kołyska” – najprostsze i najczęściej wykonywane ćwiczenie na rwę kulszową. Polega na podnoszeniu i przyciąganiu do siebie ugiętych nóg, tak aby oderwać pośladki od podłoża. Ćwiczenie wykonywane jest w pozycji leżącej, każde przyciągnięcie nóg powinno trwać 5 sekund, a zalecana ilość powtórzeń to 10.
  • „Rozciąganie baletnicy” – to ćwiczenie wykonywane jest w siadzie z wyprostowanymi nogami. Palcami u rąk należy starać się dotknąć palców u stóp, coraz bardziej pogłębiając skłon.

W terapii doskonale sprawdzają się także inne popularne ćwiczenia na rwę kulszową: „koci grzbiet” i „koszyczek”.

Oprócz ćwiczeń rozciągających dobrze jest wprowadzić ćwiczenia wzmacniające. Przykładem ćwiczeń wzmacniających, które możemy wykonać samodzielnie w domu są:

  • „rowerek”,
  • „odwrotne brzuszki”, czyli przyciąganie do brzucha nóg zgiętych w kolanach.

W wyeliminowaniu bólu towarzyszącego rwie kulszowej, a także dla wzmocnienia mięśni sprawdzą się ćwiczenia McKenziego, które z powodzeniem możesz wykonywać samodzielnie w domu.

  1. Ćwiczenie nr 1: pozycja leżąca na brzuchu, z lekko uniesioną głową i klatką piersiową. Głowę należy powoli unosić coraz wyżej, starając się spojrzeć przed siebie. W takiej pozycji powinno się wytrzymać 5 sekund, po czym zrobić 10-sekundową przerwę. To ćwiczenie należy wykonywać 3 razy dziennie, po 10 powtórzeń.
  2. Ćwiczenie nr 2: pozycja leżąca na brzuchu. Łokcie należy trzymać pod barkami, opierając się na przedramionach, następnie trzeba podnieść głowę, by – podobnie jak w ćwiczeniu nr 1 –  spojrzeć przed siebie. Częstotliwość wykonywania tego ćwiczenia i liczba powtórzeń jest identyczna jak w pierwszym przykładzie.
  3. Ćwiczenie nr 3: pozycja stojąca, bokiem do ściany. Opierając się o ścianę barkiem, próbuj dotknąć jej także biodrem. Ćwiczenie dobrze jest wykonywać kilka razy dziennie, stosując po kilkanaście powtórzeń.

Skuteczność ćwiczeń McKenziego polega na ich systematycznym i długotrwałym wykonywaniu. Jeśli ćwiczenia na rwę kulszową w domu nie pomagają, warto skorzystać z pomocy specjalistów.

Zobacz także

Domowe sposoby leczenia rwy kulszowej

Z bólem możemy radzić sobie także domowymi sposobami, warto wykorzystać:

  • masaż w obrębie bolących miejsc,
  • rozgrzewające kąpiele,
  • wygodne obuwie.

Kolejną metodą, która może złagodzić bolesne dolegliwości, są okłady – ciepłe lub zimne. W tym przypadku zdania są podzielone: na jednych pacjentów lepiej działają ciepłe kompresy, na innych – chłodne. Oba rodzaje okładów należy zastosować w miejscu największego bólu.

Profilaktyka rwy kulszowej to również odpowiedni styl życia. Należy zadbać o codzienną dawkę ruchu. Nie wolno robić tego jednak w sposób gwałtowny, należy zwiększać ją regularnie i powoli. Pójście na siłownię lub na forsujący fitness, w momencie, gdy przez długi czas unikało się aktywności fizycznej, nie jest dobrym pomysłem. Objawy rwy kulszowej mogą wówczas powrócić.

Rwa kulszowa – leczenie operacyjne

Rwa kulszowa może wymagać leczenia operacyjnego, choć nie zdarza się to zbyt często. Operację stosuje się w 2–10 proc. przypadków nawracającej choroby. Głównym wskazaniem do przeprowadzenia zabiegu jest niedowład kończyn, wynikający z ucisku na nerwy. U niektórych pacjentów z tego powodu może dojść do trudności z oddawaniem moczu oraz silnych zaburzeń czucia. Jeśli rwę kulszową wywołał guz lub ropień okolic kręgosłupa, operacja jest konieczna, aby chory mógł wrócić do pełnej sprawności.

Rwa kulszowa w ciąży – przyczyny i objawy

Rwa kulszowa niekiedy pojawia się również i w ciąży. Przyczyn może być kilka. Na wystąpienie choroby na początku ciąży największy wpływ mają zmiany hormonalne zachodzące w organizmie. W wyniku działania hormonów zmniejsza się napięcie więzadeł kręgosłupa, zwiększa się również ruchomość w stawach. To naturalne procesy, które przygotowują kobietę do porodu. Jednocześnie mogą one zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia rwy kulszowej.

Im bardziej zaawansowana ciąża, tym bardziej rośnie prawdopodobieństwo wystąpienia dolegliwości. Wiąże się to ze wzrostem wagi zarówno kobiety, jak i rozwijającego się dziecka. Dodatkowo, zwiększają się również rozmiary macicy. Wszystko to prowadzi do wzrostu nacisku na nerw kulszowy i podrażniania go.

Kolejną przyczyną wystąpienia rwy kulszowej w ciąży może być obrzęk kończyn i ogólne opuchnięcie organizmu. Wiele kobiet mylnie uważa, że rwa kulszowa jest wynikiem ucisku na nerw, powodowany przez dziecko. Pomimo częstego występowania rwy kulszowej u kobiet w ciąży, bywa ona mylona z bólami miednicy lub bólami pleców. Dodatkowo, wielu lekarzy twierdzi, że jeśli rwa kulszowa pojawia się u kobiety ciężarnej, to z bardzo dużym prawdopodobieństwem mogłaby wystąpić u niej również bez obecności ciąży. Same objawy rwy kulszowej w ciąży są niemal takie same, jak i bez niej. W przypadku kobiet w ciąży może też wystąpić uczucie osłabienia mięśni w kończynach lub nawet niedowład kończyn.

Rwa kulszowa w ciąży – leczenie

Leczenie objawów rwy kulszowej w ciąży jest utrudnione. Wynika to z niedoboru leków przeciwbólowych, które byłyby jednocześnie bezpieczne dla dziecka. Jak sobie radzić z rwą kulszową w ciąży? Jedynym bezpiecznym lekiem jest paracetamol, który można zażywać w momentach wystąpienia bólu o dużym natężeniu. Nie można jednak przekraczać dawki dwóch tabletek dziennie. Dodatkowo, trzeba pamiętać, że niektóre leki zawierające paracetamol, zawierają również kofeinę. Kobieta ciężarna powinna więc zwrócić uwagę na dzienną dawkę przyjmowanej kofeiny – tak, aby jej nie przekroczyć.

Dobrym sposobem na walkę z dolegliwościami w czasie ciąży są również ćwiczenia na rwę kulszową. Początkowo ich wykonywanie powinno być kontrolowane przez fizjoterapeutę. Następnie kobieta może wykonywać je również samodzielnie w domu. Celem ćwiczeń jest wzmocnienie mięśni dna miednicy, brzucha oraz kręgosłupa. Dobrym sposobem na rwę kulszową w ciąży mogą być także:

  • zimne lub ciepłe okłady na bolesne miejsca,
  • regularne chodzenie na basen,
  • masaże,
  • spacery,
  • utrzymywanie prawidłowej postawy ciała,
  • zimne lub ciepłe okłady na bolesne miejsca,
  • leżenie z nogami zgiętymi pod kątem 90 stopni.

Rwa kulszowa w ciąży a poród

W przypadku wystąpienia rwy kulszowej i zbliżającego się terminu porodu lekarz może rozważyć rozwiązanie poprzez cesarskie cięcie. Wysiłek porodowy oraz rwa kulszowa mogą okazać się zbyt dużym obciążeniem dla kręgosłupa rodzącej. Jeśli jednak lekarz zgadza się na poród naturalny, kobieta może zdecydować się na rodzenie w wodzie lub w pozycji kucającej. Takie pozycje powinny uśmierzyć lub zmniejszyć ból wynikający z rwy kulszowej.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1895638/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507908/
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16232142/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Guzy śródpiersia – rodzaje, objawy, leczenie (operacja)

Rak pęcherzyka żółciowego – objawy i leczenie nowotworu

O AZS krąży wiele mitów. Piszemy, które informacje są prawdziwe, a co jest wyssane z palca

Zespół krótkiego jelita – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Choroby śródmiąższowe płuc – objawy, leczenie, rokowania

Kanadyjczycy nie chcą się szczepić AstraZeneką. "Obecnie dostępne fakty wspierają użycie szczepionek mRNA"

Kanadyjczycy nie chcą się szczepić AstraZeneką. „Obecnie dostępne fakty wspierają użycie szczepionek mRNA”

Poruszające zdjęcie pielęgniarki pracującej na oddziale covidowym zwyciężyło w kategorii portret w konkursie Grand Press Photo 2021

Poruszające zdjęcie pielęgniarki pracującej na oddziale covidowym zwyciężyło w kategorii „Portret” w konkursie Grand Press Photo 2021

Kobieta i mężczyzna przytulają się

Usłyszałaś od ginekologa, żeby przed seksem napić się lampki wina, żeby nie bolało? Pani Fizjotrener: to nie jest ból, na który możesz się godzić

Szczepionki

Kolejny kraj wycofuje dwie szczepionki na COVID-19. Powodem są przypadki zakrzepów u zaszczepionych

Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Choroby mikrokrążenia – skutki i profilaktyka zaburzeń

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska o swoich doświadczeniach z Hashimoto: myślałam, że jestem niezniszczalna [WIDEO]

Poradnik, który przynosi ulgę. „Pokonaj endometriozę. Jak wygrać z chorobą i zacząć żyć na nowo” dr Iris Kerin Orbuch oraz dr Amy Stein już w księgarniach

Szpital w Indiach

„Czarny grzyb” atakuje pacjentów z COVID-19. Liczba zainfekowanych osób rośnie

Babka jajowata – właściwości i zastosowanie byliny

Częste mycie skraca życie? W czasie pandemii wiele osób zaczęło kierować się tą zasadą

Częste mycie skraca życie? W czasie pandemii wiele osób zaczęło kierować się tą zasadą

Będzie krótszy odstęp pomiędzy dawkami szczepionki przeciw COVID-19, ale niekoniecznie dla wszystkich. Co z tymi, którzy już przyjęli pierwszą dawkę przed wprowadzeniem zmiany?

Krótszy odstęp pomiędzy dawkami szczepionki przeciw COVID-19. Co z tymi, którzy przyjęli pierwszą dawkę przed wprowadzeniem zmiany?

Szczepienia przeciw COVID-19 dostępne dla dzieci w kolejnym kraju. FDA dopuściła tam podawanie jednej ze szczepionek już 12-latkom

Kolejny kraj wprowadza szczepienia przeciw COVID-19 dla dzieci. Szczepionkę mogą przyjąć już 12-latkowie

Rana oka, oparzenie, ciało obce w oku – pierwsza pomoc

Magda Hajkiewicz: bardzo mnie denerwuje, kiedy ludzie sprowadzają przyczynę nadwagi i otyłości wyłącznie do lenistwa

Magda Hajkiewicz: bardzo mnie denerwuje, kiedy ludzie sprowadzają przyczynę nadwagi i otyłości wyłącznie do lenistwa

Będą krótsze przerwy pomiędzy dawkami przeciw COVID-19

Szybciej przyjmiemy drugą dawkę szczepionki przeciw COVID-19. Duża zmiana czeka też ozdrowieńców

Unia Europejska nie przedłużyła kontraktu z AstraZeneką. Za to jest nowe, duże zamówienie od innego dostawcy

Unia Europejska nie przedłużyła kontraktu z AstraZeneką. „Obserwujemy sytuację”

Nie wstydź się puszczania gazów! Poinformują cię o twoim stanie zdrowia

Zapalenie mięśnia sercowego – przyczyny, objawy, leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?