Przejdź do treści

Niedoczynność przysadki mózgowej – przyczyny, objawy i metody leczenia

Niedoczynność przysadki mózgowej - przyczyny, objawy i metody leczenia Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Twoją odpowiedzialnością nie jest regulowanie innych osób, zapobieganie ich złym nastrojom, czy uszczęśliwianie ich kosztem siebie” – wyjaśnia psycholożka
Słowacja daje pieniądze seniorom za zaszczepienie się na COVID-19. W nagrodę bon o wartości 500 euro
Kiedy szczepienia na COVID-19 dzieci od 5. roku życia? Minister podał konkretną datę
Jak starzeje się wzrok kobiet? Sprawdź, co możesz zrobić, by spowolnić ten proces
Dorota Gardias o swojej chorobie: Uzmysłowiłam sobie, że nasze życie jest bardzo kruche

Niedoczynność przysadki mózgowej to zaburzenie polegające na niewystarczającym wydzielaniu hormonów przysadki lub jego braku. Ponieważ przysadka wydziela kilka hormonów, objawy niedoczynności wynikają z rozwoju takich zaburzeń jak niedoczynność tarczycy, zaburzenia funkcji gonad czy niedobór hormonu wzrostu. Leczenie niedoczynności przysadki mózgowej sprowadza się przede wszystkim do substytucji hormonów, ponadto konieczne może być leczenie przyczynowe, np. operacyjne usunięcie guza przysadki.

Czym jest niedoczynność przysadki mózgowej?

Przysadka mózgowa to niewielka struktura o średnicy około 1 cm, zlokalizowana w zagłębieniu kości klinowej u podstawy czaszki. Przysadka określana jest jako gruczoł nadrzędny, gdyż wydziela hormony kontrolujące aktywność innych narządów syntetyzujących hormony. Mowa o tarczycy, gonadach – jajnikach i jądrach, a także nadnerczach. Przysadka mózgowa zbudowana jest z trzech płatów – przedniego, środkowego i tylnego. Jakie hormony wydziela przysadka? Płat przedni wydziela następujące hormony:

  • TSH, czyli hormon tyreotropowy pobudzający tarczycę do wydzielania hormonów T3 i T4 (trójjodotyroniny i tyroksyny),
  • prolaktynę PRL, która odpowiada za wydzielania mleka przez gruczoły piersiowe
  • hormon wzrostu GH, który reguluje wydzielanie czynników wzrostu
  • hormon luteinizujący LH, odpowiedzialny za pobudzenie syntezy hormonów płciowych oraz regulujący występowanie owulacji u kobiet
  • hormon folikulotropowy FSH, warunkujący dojrzewanie pęcherzyków Graafa w jajnikach.

A za co odpowiada tylny płat przysadki mózgowej? Hormony wydzielane przez tą część przysadki to oksytocyna warunkująca wystąpienie skurczów macicy podczas porodu oraz wazopresyna ADH, wpływająca na zagęszczenie moczu.

Niedoczynność przysadki to zaburzenie prowadzące do syntetyzowania zbyt małych ilości hormonów przysadki lub całkowitego zahamowania wydzielania hormonów. Taka wielohormonalna niedoczynność przysadki powoduje nieprawidłowości w funkcjonowaniu wszystkich narządów, które są wrażliwe na hormony przysadki.

Przyczyny niedoczynności przysadki

Najczęstszą przyczyną niedoczynności przysadki mózgowej jest obecność guza. Zazwyczaj ma on charakter gruczolaka przysadki, rzadziej – oponiaka, glejaka czy potworniaka uciskającego przysadkę. Kolejną możliwą przyczyną niedoczynności przysadki jest uszkodzenie przysadki spowodowane jej urazem, zabiegiem operacyjnym czy naświetlaniem. Kiedy jeszcze rozwija się niedoczynność przysadki? Przyczyny można upatrywać w niektórych stanach zapalnych, takich jak zapalenie mózgu czy zapalenie opon mózgowop-rdzeniowych.

tarczyca

Niedoczynność przysadki – objawy

Gdy dochodzi do rozwoju choroby przysadki mózgowej, objawy związane są ze spadkiem syntezy hormonów przysadki, a co za tym idzie – zaburzeniem funkcjonowania niektórych narządów, w tym tarczycy, nadnerczy, jąder oraz jajników. Najczęściej występujące objawy niedoczynności przysadki to:

  • osłabienie i senność,
  • przyrost masy ciała,
  • zła tolerancja niskich temperatur,
  • przesuszenie skóry,
  • nieregularne miesiączki,
  • problemy z płodnością,
  • impotencja,
  • niskie ciśnienie krwi,
  • brak laktacji po porodzie,
  • zaburzenia wzrostu u dzieci,
  • nasilone pragnienie i wielomocz.

Dla odróżnienia – gdy rozwija się nadczynność przysadki mózgowej, objawy wynikają z występowania takich zaburzeń jak akromegalia lub gigantyzm czy choroba Cushinga.

kuracja hormonalna

Diagnostyka niedoczynności przysadki – badania krwi i obrazowe

W celu zdiagnozowania niedoczynności przysadki oraz określenia jej przyczyny konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych oraz obrazowych. Przede wszystkim wykonywany jest rezonans magnetyczny przysadki mózgowej. Ponadto oznaczany jest poziom hormonów przysadki oraz takich hormonów obwodowych jak hormony tarczycy.

Leczenie niedoczynności przysadki

Leczenie przyczynowe niedoczynności przysadki sprowadza się do usunięcia guza lub stanu zapalnego. Z kolei leczenie objawowe polega na substytucji hormonów, których wydzielanie przez przysadkę jest niewystarczające. W przebiegu niedoczynności tarczycy konieczne jest zażywanie tyroksyny, natomiast niedoczynność nadnerczy leczona jest glikokortykosteroidami. Jeżeli dojdzie do rozwoju niedoczynności gonad, wówczas u kobiet stosowane są preparaty zawierające estrogeny, a mężczyznom podaje się testosteron. W przebiegu zaburzeń wzrostu u dzieci aż do momentu zakończenia okresu wzrostu podawany jest hormon GH.

 

Bibliografia:

  1. Chrzanowska J. i in., Wielohormonalna niedoczynność przysadki – trudności diagnostyczne, Endokrynol. Ped., 2016.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„W przypadku kobiet mówi się 'wypadanie włosów’, jakby to był stan przejściowy, zamiast nazywać rzeczy po imieniu: łysienie”

Masz mniejszą ochotę na seks? Autorki profilu "Ogarnij Hashimoto" wyjaśniają, co może być przyczyną i co zrobić, żeby sobie pomóc

Chorujesz na Hashimoto i masz mniejszą ochotę na seks? Ekspertki wyjaśniają, co zrobić, żeby sobie pomóc

Nie masz ochoty na seks i często masz kiepski nastrój? To mogą być oznaki niskiego poziomu jednego z hormonów

Jesteś przemęczona i nie masz ochoty na seks? To mogą być oznaki niskiego poziomu jednego z hormonów

Hormony żeńskie – czym są i jaką rolę spełniają w organizmie. Poznaj ich najważniejsze zadania

Hashimoto a ciąża – planowanie ciąży w chorobie

Szyszynka – lokalizacja, funkcje, zwapnienie szyszynki i guz

Zespół pustego siodła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Choroby przysadki – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Schwartza-Barttera – przyczyny, objawy, leczenie

Elena Krawzow

Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia

młoda kobieta

Oreksyna – tajemniczy hormon. Jaki ma na nas wpływ?

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

Choroby podwzgórza – objawy, diagnostyka i leczenie

Niedoczynność przytarczyc – przyczyny, objawy i leczenie

Dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach / Archiwum prywatne

„W Hashimoto trzeba zadbać o całą paletę hormonów, nie tylko tarczycy, żeby znów cieszyć się seksem” – mówi dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach

PCOS u mężczyzn? Dr Katarzyna Skórzewska mówi, na co zwrócić uwagę u swojego partnera

Nadczynność przytarczyc – przyczyny, objawy, leczenie

menopauza i htz

„Nie każda pacjentka stosująca HTZ zachoruje na raka piersi!”. Ginekolożka Małgorzata Nowicka o hormonalnej terapii zastępczej

"Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji" - podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

„Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji” – podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

Kobieta przy laptopie

Nocne światło psuje nam zdrowie. Dlaczego potrzebujemy ciemności?

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jakie hormony odpowiadają za spadek libido? Wyjaśnia Michał Kot

Nie masz ochoty na seks? Michał Kot wyjaśnia, z czego to może wynikać

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku