Przejdź do treści

Niedoczynność przysadki mózgowej – przyczyny, objawy i metody leczenia

Niedoczynność przysadki mózgowej - przyczyny, objawy i metody leczenia Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Niedoczynność przysadki mózgowej to zaburzenie polegające na niewystarczającym wydzielaniu hormonów przysadki lub jego braku. Ponieważ przysadka wydziela kilka hormonów, objawy niedoczynności wynikają z rozwoju takich zaburzeń jak niedoczynność tarczycy, zaburzenia funkcji gonad czy niedobór hormonu wzrostu. Leczenie niedoczynności przysadki mózgowej sprowadza się przede wszystkim do substytucji hormonów, ponadto konieczne może być leczenie przyczynowe, np. operacyjne usunięcie guza przysadki.

Czym jest niedoczynność przysadki mózgowej?

Przysadka mózgowa to niewielka struktura o średnicy około 1 cm, zlokalizowana w zagłębieniu kości klinowej u podstawy czaszki. Przysadka określana jest jako gruczoł nadrzędny, gdyż wydziela hormony kontrolujące aktywność innych narządów syntetyzujących hormony. Mowa o tarczycy, gonadach – jajnikach i jądrach, a także nadnerczach. Przysadka mózgowa zbudowana jest z trzech płatów – przedniego, środkowego i tylnego. Jakie hormony wydziela przysadka? Płat przedni wydziela następujące hormony:

  • TSH, czyli hormon tyreotropowy pobudzający tarczycę do wydzielania hormonów T3 i T4 (trójjodotyroniny i tyroksyny),
  • prolaktynę PRL, która odpowiada za wydzielania mleka przez gruczoły piersiowe
  • hormon wzrostu GH, który reguluje wydzielanie czynników wzrostu
  • hormon luteinizujący LH, odpowiedzialny za pobudzenie syntezy hormonów płciowych oraz regulujący występowanie owulacji u kobiet
  • hormon folikulotropowy FSH, warunkujący dojrzewanie pęcherzyków Graafa w jajnikach.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł

A za co odpowiada tylny płat przysadki mózgowej? Hormony wydzielane przez tą część przysadki to oksytocyna warunkująca wystąpienie skurczów macicy podczas porodu oraz wazopresyna ADH, wpływająca na zagęszczenie moczu.

Niedoczynność przysadki to zaburzenie prowadzące do syntetyzowania zbyt małych ilości hormonów przysadki lub całkowitego zahamowania wydzielania hormonów. Taka wielohormonalna niedoczynność przysadki powoduje nieprawidłowości w funkcjonowaniu wszystkich narządów, które są wrażliwe na hormony przysadki.

Przyczyny niedoczynności przysadki

Najczęstszą przyczyną niedoczynności przysadki mózgowej jest obecność guza. Zazwyczaj ma on charakter gruczolaka przysadki, rzadziej – oponiaka, glejaka czy potworniaka uciskającego przysadkę. Kolejną możliwą przyczyną niedoczynności przysadki jest uszkodzenie przysadki spowodowane jej urazem, zabiegiem operacyjnym czy naświetlaniem. Kiedy jeszcze rozwija się niedoczynność przysadki? Przyczyny można upatrywać w niektórych stanach zapalnych, takich jak zapalenie mózgu czy zapalenie opon mózgowop-rdzeniowych.

tarczyca

Niedoczynność przysadki – objawy

Gdy dochodzi do rozwoju choroby przysadki mózgowej, objawy związane są ze spadkiem syntezy hormonów przysadki, a co za tym idzie – zaburzeniem funkcjonowania niektórych narządów, w tym tarczycy, nadnerczy, jąder oraz jajników. Najczęściej występujące objawy niedoczynności przysadki to:

  • osłabienie i senność,
  • przyrost masy ciała,
  • zła tolerancja niskich temperatur,
  • przesuszenie skóry,
  • nieregularne miesiączki,
  • problemy z płodnością,
  • impotencja,
  • niskie ciśnienie krwi,
  • brak laktacji po porodzie,
  • zaburzenia wzrostu u dzieci,
  • nasilone pragnienie i wielomocz.

Dla odróżnienia – gdy rozwija się nadczynność przysadki mózgowej, objawy wynikają z występowania takich zaburzeń jak akromegalia lub gigantyzm czy choroba Cushinga.

kuracja hormonalna

Diagnostyka niedoczynności przysadki – badania krwi i obrazowe

W celu zdiagnozowania niedoczynności przysadki oraz określenia jej przyczyny konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych oraz obrazowych. Przede wszystkim wykonywany jest rezonans magnetyczny przysadki mózgowej. Ponadto oznaczany jest poziom hormonów przysadki oraz takich hormonów obwodowych jak hormony tarczycy.

Leczenie niedoczynności przysadki

Leczenie przyczynowe niedoczynności przysadki sprowadza się do usunięcia guza lub stanu zapalnego. Z kolei leczenie objawowe polega na substytucji hormonów, których wydzielanie przez przysadkę jest niewystarczające. W przebiegu niedoczynności tarczycy konieczne jest zażywanie tyroksyny, natomiast niedoczynność nadnerczy leczona jest glikokortykosteroidami. Jeżeli dojdzie do rozwoju niedoczynności gonad, wówczas u kobiet stosowane są preparaty zawierające estrogeny, a mężczyznom podaje się testosteron. W przebiegu zaburzeń wzrostu u dzieci aż do momentu zakończenia okresu wzrostu podawany jest hormon GH.

 

Bibliografia:

  1. Chrzanowska J. i in., Wielohormonalna niedoczynność przysadki – trudności diagnostyczne, Endokrynol. Ped., 2016.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka na sali operacyjnej

Niezwykła operacja mózgu na przytomnej pacjentce. Na sali potrzebny był tłumacz

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Kobieta patrzy w obiektyw

Kortyzol – norma i badanie. Jak obniżyć poziom kortyzolu?

Joga hormonalna – sposób na równowagę

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Psychoterapeutka Aneta Rutkowska: „Nikt nie przychodzi, mówiąc: 'Jestem uzależniony od adrenaliny’. A w trakcie okazuje się często, że nie są oni w stanie znosić codzienności życia”

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra / istock

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

Okres się spóźnia?

Czekasz na okres, a on cały czas nie nadchodzi? Możliwych powodów jest znaczenie więcej niż ciąża

Kamila Bogucka i Lidia Wójcik, "Ogarnij Hashimoto”/ Archiwum prywatne

„Hashimoto pojawia się po coś. To sygnał ciała, że nie jesteśmy dla siebie numerem jeden” – uważają Lidia Wójcik i Kamila Bogucka z „Ogarnij Hashimoto”

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera /fot. Getty Images

„Do gabinetu przyprowadzają mężów, u których zauważyły kłopoty z pamięcią, a okazuje się, że problem dotyczy także ich”. Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera

Dr Howard Tucke

Jest najstarszym neurologiem na świecie. Radzi, jak utrzymać mózg w dobrej kondycji przez lata

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

Julie Chin

Dostała udaru podczas programu na żywo. „Przepraszam, coś się ze mną dziś dzieje”

Dwie osoby siedzą na kanapie i rozmawiają

Zidentyfikowano hormon, który może poprawić funkcje poznawcze u osób z zespołem Downa

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie / istock

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

×