Przejdź do treści

Niedożywienie – definicja, przyczyny, objawy, skutki

Niedożywienie – definicja, przyczyny, objawy, skutki Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Ile spać, żeby się wyspać? Najzdrowsze pozycje do spania
„Zbyt dużo seksu, za mało soku z żurawiny”. Obalamy mity o zapaleniu pęcherza
Kąpiel z dreszczykiem, czyli co na nas czeka na publicznych kąpieliskach?
Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka
5 razy TAK dla wakacyjnego seksu

Niedożywienie kojarzy się głównie z krajami Trzeciego Świata. Tymczasem problem ten występuje również w Polsce i może dotknąć także te osoby, które nie chorują przewlekle. Jest to o tyle istotne, że niedożywienie jest w stanie zagrażać życiu. Jakie są rodzaje niedożywienia i kiedy możemy mieć z nimi do czynienia?

Niedożywienie – definicja

Co to jest niedożywienie? Według European Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN) jest to „stan wynikający z braku wchłaniania lub braku spożywania substancji żywieniowych, prowadzący do zmiany składu ciała, upośledzenia fizycznej i mentalnej funkcji organizmu oraz wpływający niekorzystnie na wynik leczenia choroby podstawowej”.

Rodzaje niedożywienia

Można wyróżnić trzy podstawowe rodzaje niedożywienia.

  • Niedożywienie marasmus (niedożywienie typu prostego) – to niedożywienie białkowo-kaloryczne, a więc wynikające z niedoboru białka oraz kalorii w diecie; do takiego stanu może dochodzić w wyniku urazów i stanów pooperacyjnych, a także długotrwałego głodzenia; jeżeli nie podejmie się szybko interwencji żywieniowej, może dojść do wyniszczenia oraz rozwinięcia się niedożywienia typu kwashiorkor. Niedożywienie marasmus najczęściej pojawia się u osób w podeszłym wieku.
  • Niedożywienie typu kwashiorkor – określane także mianem „niedożywienia stresowego” – to stan niedożywienia białkowego. Rozwija się w błyskawicznym tempie, a często grozi nawet śmiercią. Najczęściej pojawia się  u osób otyłych oraz u pacjentów z oddziałów intensywnej terapii.
  • Niedożywienie typu mieszanego – jest to najpopularniejszy typ niedożywienia, który łączy w sobie objawy dwóch powyższych jego rodzajów. Można je zaobserwować przy dużym wyniszczeniu organizmu. Bardzo trudno jest je wyleczyć. Szacuje się, że występuje u 75 proc. pacjentów z nowotworami.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Extreme hunger - co to jest i czym różni się od kompulsywnego jedzenia? Wyjaśnia psychodietetyczka

Przyczyny niedożywienia

Niedożywienie typu marasmus – przyczyny

Główne przyczyny niedożywienia marasmus to:

  • urazy,
  • stany operacyjne,
  • długotrwałe głodzenie.

Niedożywienie typu kwashiorkor – przyczyny

Do najważniejszych przyczyn niedożywienia typu kwashiorkor zalicza się ciężkie choroby:

  • zaburzenia wchłaniania oraz zespoły złego wchłaniania,
  • schorzenia neurologiczne,
  • nowotwory,
  • choroby przebiegające z wysoką gorączką,
  • depresja i zaburzenia psychiatryczne (które wiążą się z niedostateczną podażą składników odżywczych),
  • choroby nefrologiczne (np. zespół nerczycowy).

Przyczyną tego typu niedożywienia mogą być też rozległe urazy i operacje, zwłaszcza te powikłane stanem zapalnym (który powoduje wzrost zapotrzebowania kalorycznego) oraz zakażeniem.

Kompulsywne objadanie się

Niedożywienie typu mieszanego – przyczyny

Niedożywienie typu mieszanego rozwija się u osób wyniszczonych, chorujących przewlekle, u których występuje jednocześnie zwiększone zapotrzebowanie na energię oraz składniki odżywcza, a ich odpowiednia ilość nie jest dostarczana do organizmu.

Niedożywienie – objawy

Niedożywienie typu marasmus – objawy

Główne objawy niedożywienia typu marasmus to:

  • osłabienie siły mięśniowej,
  • ubytek masy mięśni,
  • spadek masy ciała,
  • spadek odporności,
  • problemy z krążeniem,
  • problemy z trawieniem,
  • problemy ze wchłanianiem pokarmów,
  • obniżona temperatura ciała,
  • wypadanie (i utrata) włosów,
  • anemia,
  • starcze rysy twarzy,
  • sucha, pomarszczona skóra,
  • wyraźne upośledzenie wzrostu u dzieci,
  • rzadkie włosy.
Bulimia a strach przed przytyciem. Bulimia a depresja.

W przypadku tego rodzaju niedożywienia nie odnotowuje się zaburzeń w gospodarce białkowej, a więc zmian ilości albumin i białka w surowicy krwi. Nie występują przy nim również obrzęki ani stłuszczenie wątroby (które są charakterystyczne dla niedożywienia typu kwashiorkor). U osób z niedożywieniem marasmus często jest również zachowane dobre łaknienie.

Niedożywienie typu kwashiorkor – objawy

Najczęstsze objawy niedożywienia typu kwashiorkor to:

  • wyraźne obrzęki (zwłaszcza brzucha), będące efektem zaburzeń w gospodarce wodno-elektrolitowej,
  • czasem pojawia się przyrost masy ciała (jako efekt zatrzymania wody w organizmie oraz obrzęków),
  • nie zawsze też dochodzi do zaniku masy mięśniowej, mogą się zachować pewne rezerwy tkanki tłuszczowej.

W tym przypadku obserwuje się również zmniejszenie ilości albumin oraz białka w surowicy krwi.

Niedożywienie typu mieszanego – objawy

Niedożywienie typu mieszanego występuje, gdy na objawy niedożywienia marasmus nakładają się objawy niedożywienia typu kwashiorkor. Oprócz tego, można wyróżnić następujące jego objawy:

  • długotrwała, postępująca utrata masy ciała,
  • odczuwanie wczesnej sytości,
  • astenia (przewlekłe zmęczenie) – występuje czasem,
  • anoreksja – występuje czasem.

Występują tu również poważne zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej.

Pandemia koronawirusa a zaburzenia odżywiania

Skutki niedożywienia

Niedożywienie typu marasmus – skutki

Najczęstszym skutkiem niedożywienia typu marasmus jest przewlekła niedokrwistość. Prowadzi ono również do zaburzeń w układzie odpornościowym oraz do utraty masy mięśniowej. Niedobory białka przyczyniają się do zatrzymywania wody w organizmie, poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu narządów wewnętrznych oraz neuropatii. Nieleczone niedożywienie tego typu może przyczynić się nawet do śmierci.

Niedożywienie typu kwashiorkor – skutki

Ważnym skutkiem niedożywienia kwashiorkor jest hipoalbuminemia, czyli zmniejszenie ilości głównych białek we krwi do poniżej 3,5 g/dl u dorosłych pacjentów. Oprócz tego, pojawia się:

  • anemia,
  • stłuszczenie wątroby,
  • obniżenie odporności,
  • jadłowstręt.

Ze względu na opuchliznę, która często maskuje spadek masy ciała, czasem nie podejrzewa się aż tak ciężkiego niedożywienia, co niekiedy kończy się tragicznie.

Niedożywienie typu kwashiorkor jest szczególnym zagrożeniem dla dzieci, chyba że leczenie zostanie podjęte odpowiednio szybko. Zdarza się, że prowadzi ono do niepełnosprawności fizycznej i intelektualnej. Powoduje zaburzenia wzrostu i rozwoju, a czasem doprowadza nawet do śmierci.

Niedożywienie typu mieszanego – skutki

Niedożywienie typu mieszanego związane jest z poważnymi zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej. Ostateczne rokowania zależą od tego, który typ niedożywienia w danym przypadku przeważa: marasmus czy kwashiorkor.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507876/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK559224/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4951875/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Budzę się i jem, by móc znowu zasnąć”, czyli czym jest zespół nocnego jedzenia (NES). Rozmowa z psycholożką zdrowia Agnieszką Węgiel

„To ciało, które przetrwało lata złego traktowania, nadmiernego objadania się i głodzenia na zmianę”- słowa niezwykłej ultramaratonki przytacza Martyna Wojciechowska

Red Lipstick Monster pokazała swoje zdjęcie w kostiumie kąpielowym - bez retuszu i filtra. "W końcu ktoś pokazuje prawdziwość kobiet"

Red Lipstick Monster pokazała swoje zdjęcie w kostiumie kąpielowym – bez retuszu i filtra. „W końcu ktoś pokazuje prawdziwość kobiet”

Marianna Gierszewska wystąpiła w kampanii reklamowej bielizny z widoczną stomią. "Na długi czas zupełnie odcięłam się od swojego ciała"

Marianna Gierszewska wystąpiła w kampanii reklamowej bielizny z widoczną stomią. „Na długi czas zupełnie odcięłam się od swojego ciała”

„U chorych, każdy dzień niedostatecznego jedzenia to zaciąganie potężnego długu względem swojego organizmu”. O leczeniu żywieniowym mówi dr n. med. Paweł Kabata

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Kobieta w białej koszuli przegląda się w lustrze. Ręce trzyma na górze, poprawia sobie coś we włosach

Co czujesz, kiedy widzisz siebie nagą w lustrze?

Kobieta

Dziewczyno – rozbierz się i pochwal się sobie. Dzisiaj wieczorem koniecznie zrób to ćwiczenie

Kobieta stoi na balkonie. Za nią panorama miasta

Potrzebujesz aprobaty innych, by w siebie uwierzyć? „Zastanów się, czy sama siebie zauważasz” – apeluje psycholożka

Plamica alergiczna po tabletkach antykoncepcyjnych? Zapytałyśmy ginekologa

zdrowe jedzenie

Naturalne odkwaszanie organizmu – czy ma sens? Jak to zrobić?

"Budzimy się w nocy z silnym uczuciem, że musimy coś zjeść" - Justyna Markowska mówi, czym jest syndrom nocnego jedzenia i dlaczego częściej dopada kobiety

„Budzimy się w nocy z silnym uczuciem, że musimy coś zjeść” – Justyna Markowska mówi, czym jest syndrom nocnego jedzenia i dlaczego częściej dopada kobiety

W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała

Kobieta stoi na drodze

Brak ci pewności siebie? Popracuj z ciałem!

Kobieta siedzi na podłodze w salonie między kanapą a stolikiem

„Bad body image day” zdarza się każdej z nas! „To taki dzień, w którym nasze ciało zwyczajnie się nam nie podoba. Może mieć różne przyczyny” – pisze Aleksandra Dejewska

„To rodzaj ruchu, który się nie narzuca. Jakby ktoś pociągał nasze kończyny za nitki”. O gyrokinesis®, treningu dla leniwych, mówi Ula Wojtkowiak

„Masaż tajski wymaga zaangażowania. Mamy w nim świadomość, że jesteśmy własnymi uzdrowicielami” – mówi Katarzyna Pająk

Lejkowata klatka piersiowa

Klatka piersiowa lejkowata – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

Magdalena Zalejska /fot. Maciej Nowak

„Słyszałam, że jestem nieprofesjonalna, gruba, nie umiem pozować i nigdy nic nie osiągnę” – mówi Magdalena Zalejska, modelka curvy

Julita Kordońska: ciałopozytywność to proces, który w pandemii wychodzi nam beznadziejnie [WIDEO]

Julita Kordońska: ciałopozytywność to proces, który teraz wychodzi nam beznadziejnie. To efekt pandemii [WIDEO]

Mięsień pierzasty – budowa, rodzaje, jaką pełni funkcję?

Brzuch jak balon? 3 ruchy na mniejszy brzuch na już! Poleca Pani Fizjotrener

Ćwiczenia na wzdęcia. Skuteczne sposoby na gazy – poleca fizjoterapeutka i trener Gosia Włodarczyk

Enzymy – co to jest? Budowa, rodzaje, zastosowanie

Pochwica

„Z pokolenia na pokolenie przekazywane jest przyzwolenie na takie traktowanie seksualności kobiet: ma boleć” – mówi dr Beata Wróbel

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

×