Przejdź do treści

Niedożywienie – definicja, przyczyny, objawy, skutki

Niedożywienie – definicja, przyczyny, objawy, skutki Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu. „Będą mi przypominały o mojej walce z endometriozą”
Dorota Szelągowska
Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!
Jest nowa metoda diagnozowania raka piersi. Może być nawet o 37 proc. bardziej skuteczna od tradycyjnych sposobów
Jest nowa metoda wykrywania raka piersi. Może podnieść skuteczność diagnozy nawet o 37 proc.
Nowy lek doustny w zapobieganiu COVID-19
Nowy doustny lek przeciwwirusowy na COVID-19. Pfizer rozpoczął drugą fazę testów
Ręka chorej
„1/3 pacjentów, którzy przeżyją, wyjdzie do domu z uszkodzonymi nerkami”. Ekspert ostrzega przed nową epidemią, spowodowaną COVID-19

Niedożywienie kojarzy się głównie z krajami Trzeciego Świata. Tymczasem problem ten występuje również w Polsce i może dotknąć także te osoby, które nie chorują przewlekle. Jest to o tyle istotne, że niedożywienie jest w stanie zagrażać życiu. Jakie są rodzaje niedożywienia i kiedy możemy mieć z nimi do czynienia?

Niedożywienie – definicja

Co to jest niedożywienie? Według European Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN) jest to „stan wynikający z braku wchłaniania lub braku spożywania substancji żywieniowych, prowadzący do zmiany składu ciała, upośledzenia fizycznej i mentalnej funkcji organizmu oraz wpływający niekorzystnie na wynik leczenia choroby podstawowej”.

Rodzaje niedożywienia

Można wyróżnić trzy podstawowe rodzaje niedożywienia.

  • Niedożywienie marasmus (niedożywienie typu prostego) – to niedożywienie białkowo-kaloryczne, a więc wynikające z niedoboru białka oraz kalorii w diecie; do takiego stanu może dochodzić w wyniku urazów i stanów pooperacyjnych, a także długotrwałego głodzenia; jeżeli nie podejmie się szybko interwencji żywieniowej, może dojść do wyniszczenia oraz rozwinięcia się niedożywienia typu kwashiorkor. Niedożywienie marasmus najczęściej pojawia się u osób w podeszłym wieku.
  • Niedożywienie typu kwashiorkor – określane także mianem „niedożywienia stresowego” – to stan niedożywienia białkowego. Rozwija się w błyskawicznym tempie, a często grozi nawet śmiercią. Najczęściej pojawia się  u osób otyłych oraz u pacjentów z oddziałów intensywnej terapii.
  • Niedożywienie typu mieszanego – jest to najpopularniejszy typ niedożywienia, który łączy w sobie objawy dwóch powyższych jego rodzajów. Można je zaobserwować przy dużym wyniszczeniu organizmu. Bardzo trudno jest je wyleczyć. Szacuje się, że występuje u 75 proc. pacjentów z nowotworami.
Extreme hunger - co to jest i czym różni się od kompulsywnego jedzenia? Wyjaśnia psychodietetyczka

Przyczyny niedożywienia

Niedożywienie typu marasmus – przyczyny

Główne przyczyny niedożywienia marasmus to:

  • urazy,
  • stany operacyjne,
  • długotrwałe głodzenie.

Niedożywienie typu kwashiorkor – przyczyny

Do najważniejszych przyczyn niedożywienia typu kwashiorkor zalicza się ciężkie choroby:

  • zaburzenia wchłaniania oraz zespoły złego wchłaniania,
  • schorzenia neurologiczne,
  • nowotwory,
  • choroby przebiegające z wysoką gorączką,
  • depresja i zaburzenia psychiatryczne (które wiążą się z niedostateczną podażą składników odżywczych),
  • choroby nefrologiczne (np. zespół nerczycowy).

Przyczyną tego typu niedożywienia mogą być też rozległe urazy i operacje, zwłaszcza te powikłane stanem zapalnym (który powoduje wzrost zapotrzebowania kalorycznego) oraz zakażeniem.

Kompulsywne objadanie się

Niedożywienie typu mieszanego – przyczyny

Niedożywienie typu mieszanego rozwija się u osób wyniszczonych, chorujących przewlekle, u których występuje jednocześnie zwiększone zapotrzebowanie na energię oraz składniki odżywcza, a ich odpowiednia ilość nie jest dostarczana do organizmu.

Niedożywienie – objawy

Niedożywienie typu marasmus – objawy

Główne objawy niedożywienia typu marasmus to:

  • osłabienie siły mięśniowej,
  • ubytek masy mięśni,
  • spadek masy ciała,
  • spadek odporności,
  • problemy z krążeniem,
  • problemy z trawieniem,
  • problemy ze wchłanianiem pokarmów,
  • obniżona temperatura ciała,
  • wypadanie (i utrata) włosów,
  • anemia,
  • starcze rysy twarzy,
  • sucha, pomarszczona skóra,
  • wyraźne upośledzenie wzrostu u dzieci,
  • rzadkie włosy.
Bulimia a strach przed przytyciem. Bulimia a depresja.

W przypadku tego rodzaju niedożywienia nie odnotowuje się zaburzeń w gospodarce białkowej, a więc zmian ilości albumin i białka w surowicy krwi. Nie występują przy nim również obrzęki ani stłuszczenie wątroby (które są charakterystyczne dla niedożywienia typu kwashiorkor). U osób z niedożywieniem marasmus często jest również zachowane dobre łaknienie.

Niedożywienie typu kwashiorkor – objawy

Najczęstsze objawy niedożywienia typu kwashiorkor to:

  • wyraźne obrzęki (zwłaszcza brzucha), będące efektem zaburzeń w gospodarce wodno-elektrolitowej,
  • czasem pojawia się przyrost masy ciała (jako efekt zatrzymania wody w organizmie oraz obrzęków),
  • nie zawsze też dochodzi do zaniku masy mięśniowej, mogą się zachować pewne rezerwy tkanki tłuszczowej.

W tym przypadku obserwuje się również zmniejszenie ilości albumin oraz białka w surowicy krwi.

Niedożywienie typu mieszanego – objawy

Niedożywienie typu mieszanego występuje, gdy na objawy niedożywienia marasmus nakładają się objawy niedożywienia typu kwashiorkor. Oprócz tego, można wyróżnić następujące jego objawy:

  • długotrwała, postępująca utrata masy ciała,
  • odczuwanie wczesnej sytości,
  • astenia (przewlekłe zmęczenie) – występuje czasem,
  • anoreksja – występuje czasem.

Występują tu również poważne zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej.

Pandemia koronawirusa a zaburzenia odżywiania

Skutki niedożywienia

Niedożywienie typu marasmus – skutki

Najczęstszym skutkiem niedożywienia typu marasmus jest przewlekła niedokrwistość. Prowadzi ono również do zaburzeń w układzie odpornościowym oraz do utraty masy mięśniowej. Niedobory białka przyczyniają się do zatrzymywania wody w organizmie, poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu narządów wewnętrznych oraz neuropatii. Nieleczone niedożywienie tego typu może przyczynić się nawet do śmierci.

Niedożywienie typu kwashiorkor – skutki

Ważnym skutkiem niedożywienia kwashiorkor jest hipoalbuminemia, czyli zmniejszenie ilości głównych białek we krwi do poniżej 3,5 g/dl u dorosłych pacjentów. Oprócz tego, pojawia się:

  • anemia,
  • stłuszczenie wątroby,
  • obniżenie odporności,
  • jadłowstręt.

Ze względu na opuchliznę, która często maskuje spadek masy ciała, czasem nie podejrzewa się aż tak ciężkiego niedożywienia, co niekiedy kończy się tragicznie.

Niedożywienie typu kwashiorkor jest szczególnym zagrożeniem dla dzieci, chyba że leczenie zostanie podjęte odpowiednio szybko. Zdarza się, że prowadzi ono do niepełnosprawności fizycznej i intelektualnej. Powoduje zaburzenia wzrostu i rozwoju, a czasem doprowadza nawet do śmierci.

Niedożywienie typu mieszanego – skutki

Niedożywienie typu mieszanego związane jest z poważnymi zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej. Ostateczne rokowania zależą od tego, który typ niedożywienia w danym przypadku przeważa: marasmus czy kwashiorkor.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507876/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK559224/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4951875/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Enzymy – co to jest? Budowa, rodzaje, zastosowanie

Pochwica

„Z pokolenia na pokolenie przekazywane jest przyzwolenie na takie traktowanie seksualności kobiet: ma boleć” – mówi dr Beata Wróbel

Świąd odbytu – przyczyny i leczenie u dzieci i dorosłych

Zespół górnego otworu klatki piersiowej – objawy, leczenie

Mikrobiom – co to jest, wpływ na organizm człowieka, badanie

Dwie kobiety siedzą przy stole i piją z filiżanek

„Ciągle odczuwasz głód i nie możesz schudnąć? Sprawdź, czy to nie leptynooporność” – apelują autorki Ogarnij Hashimoto

Kobieta

„Uwolniłam się od uzależniania szczęścia od wyglądu. Ta wolność w głowie jest warta każdej ceny” – pisze dietetyczka Magda Hajkiewicz-Mielniczuk

"Można wręcz umrzeć ze śmiechu, zupełnie tak jak umierają osoby chore". Janina Bąk o koszulkach z "zabawnym" rysunkiem o anoreksji

„Można wręcz umrzeć ze śmiechu, zupełnie tak jak umierają osoby chore”. Janina Bąk o koszulkach z „zabawnym” rysunkiem o anoreksji

"Aniu, musisz schudnąć. Popatrz na swoją kuzynkę" - dlaczego te słowa robią większą krzywdę dzieciom, niż może się wydawać?

„Musisz schudnąć. Popatrz na swoją kuzynkę” – dlaczego te słowa robią większą krzywdę, niż może się wydawać?

Rozstępy naprawdę można polubić? „Teraz jestem w znacznie lepszej relacji ze swoim ciałem niż wcześniej” – mówi Katarzyna

Porażenie prądem – objawy, pierwsza pomoc, powikłania

Magda Hajkiewicz: bardzo mnie denerwuje, kiedy ludzie sprowadzają przyczynę nadwagi i otyłości wyłącznie do lenistwa

Magda Hajkiewicz: bardzo mnie denerwuje, kiedy ludzie sprowadzają przyczynę nadwagi i otyłości wyłącznie do lenistwa

Oparzenia I, II i III stopnia – pierwsza pomoc

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

Kobieta

Dziewczyno – rozbierz się i pochwal się sobie. Dzisiaj wieczorem koniecznie zrób to ćwiczenie

„Słyszę często, że problemy pojawiły się w marcu-kwietniu zeszłego roku”

„Słyszę często, że problemy pojawiły się w marcu-kwietniu zeszłego roku”. Terapeutka i psychodietetyk o tym, jak pandemia wpływa na zaburzenia odżywiania

Kobieta

„Kompulsywne objadanie się jest jak branie na kredyt energii, której nie masz” – alarmuje dietetyczka

6 rzeczy, których lepiej nie mówić osobom z zaburzeniami odżywiania

Kobieta w białej koszuli przegląda się w lustrze. Ręce trzyma na górze, poprawia sobie coś we włosach

Co czujesz, kiedy widzisz siebie nagą w lustrze?

Tendinopatia – co to jest, rodzaje, leczenie

Propriocepcja – czym jest, zaburzenia, ćwiczenia

Biofeedback – co to jest, rodzaje, przeciwwskazania, cena

Kąpiel kwasowęglowa – rodzaje, wskazania, działanie, cena

Diatermia krótkofalowa (teraplus) – działanie i wskazania

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?