Przejdź do treści

„Nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy” – mówi dr Dorota Wakuła

Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home
Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Młoda krew wydłuża życie? Naukowcy w końcu poznali odpowiedź
„Tam na dole”, „muszelka”, „siusia”. Badanie pokazało, jak Polki nazywają swoje narządy płciowe
Nie żyje Olivia Newton-John. Gwiazda „Grease” od 30 lat chorowała na nowotwór
Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła
Szczepionka komórkowa na raka coraz bliżej? Pracują nad nią polscy naukowcy

– Hormony tarczycy mają ogromny wpływ na naszą psychikę. Niedobór powoduje upośledzenie funkcji intelektualnych, senność, spowolnienie psychoruchowe, apatię, brak zainteresowania otoczeniem oraz obniżony nastrój. Wszystkie objawy, które niezależnie występują u osoby z rozpoznaną depresją – o poporodowym zapaleniu tarczycy mówi dr Dorota Wakuła, specjalistka endokrynologii z Infemini Med Home.

 

Magdalena Bury: Senność, zmęczenie czy obniżony nastrój nie muszą być objawami depresji poporodowej, a poporodowego zapalenia tarczycy. Co wiemy o tej chorobie?

Dr Dorota Wakuła: Poporodowe zapalenie tarczycy to wariant choroby Hashimoto, czyli schorzenie autoimmunizacyjne, które rozwija się najczęściej u kobiet w ciągu 6 do 12 miesięcy po porodzie albo po poronieniu. Jest to zespół przemijających zaburzeń czynności tarczycy z następującymi po sobie kolejno fazami: tyreotoksykozy, czyli nadmiaru hormonów gruczołu tarczowego, oraz hipotyreozy, czyli niedoboru hormonów. Szacuje się, że poporodowe zapalenie tarczycy dotyka od 5 do 10 proc. kobiet po porodzie lub poronieniu.

Jakie są przyczyny pojawienia się poporodowego zapalenia tarczycy?

Przyczyną jest niekontrolowane uwolnienie hormonów z pęcherzyków tarczycy, które ulegają destrukcji. Zniszczenie miąższu tarczycy występujące kilka miesięcy po porodzie wynika z efektu odbicia, czyli nadmiernej aktywacji układu immunologicznego po okresie wyciszenia. W ciąży organizm kobiety wytwarza substancje hamujące aktywność układu odpornościowego tak, aby zwiększona tolerancja immunologiczna umożliwiła rozwój dziecka, które nie jest z matką zgodne białkowo i genetycznie. W momencie porodu dochodzi do wyrzutu hormonów stresowych, następnie chaosu hormonalnego i zniesienia ochrony immunologicznej.

Czy istnieje grupa kobiet, która częściej od innych zapada na PpZT?

Tak, udowodniono, że u kobiet, które przebyły PpZT, ryzyko wystąpienia ponownego zapalenia po kolejnym porodzie wynosi 70 procent. Kolejnymi czynnikami ryzyka są współistniejące choroby autoimmunizacyjne: zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, toczeń rumieniowaty układowy, cukrzyca typu 1. W grupie zwiększonego ryzyka zachorowania są kobiety mające w pierwszym trymestrze ciąży dodatnie miano przeciwciał anty TPO (przeciwko peroksydazie tarczycowej).

Jakie badania powinna wykonać kobieta, która jest w grupie ryzyka PpZT?

Badania, które powinno się wykonać to: TSH, fT4, anty-TPO, anty-TG i USG tarczycy. Uważa się, że mniej więcej połowa kobiet, u których obserwujemy dodatnie przeciwciała anty-TPO w pierwszym trymestrze ciąży, po porodzie będzie mieć epizod PpZT.

Każda kobieta planująca ciążę powinna wykonać badania przesiewowe w kierunku chorób tarczycy, szczególnie jeżeli w najbliższej rodzinie obecne były choroby autoimmunizacyjne oraz jeśli u kobiety pojawiły się objawy sugerujące niedobór hormonów tarczycy.

Dla przykładu: kobieta jest w ciąży, ma stwierdzoną chorobę Hashimoto. Czy może zrobić cokolwiek, by uniknąć zachorowania na PpZT po porodzie?

Wyniki badań sugerują korzystny, ochronny wpływ suplementacji witaminy D. Zalecane dawki w okresie ciąży to 2000-4000j dziennie.

Istnieją badania naukowe sugerujące również korzystne działanie selenometioniny w dawce 83 µg/dobę przyjmowanej w okresie ciąży i w okresie poporodowym. Jednak dane z tych badań nie są wystarczające, by zalecić każdej kobiecie w ciąży lub planującej ciążę suplementowanie selenu.

Warto dodatkowo pamiętać, że na ryzyko wystąpienia choroby autoimmunizacyjnej wpływ ma zarówno predyspozycja genetyczna, jak i czynniki środowiskowe, np. stres, infekcje czy toksyny, które doprowadzają do ekspresji genów, pozwalając ujawniać się chorobom autoimmunizacyjnym.

Nie jesteśmy w stanie skorygować materiału genetycznego, ale jesteśmy w stanie zmienić nasz styl życia na lepszy. Możemy zmniejszyć natężenie stresu, niepokoju, lęku czy ilość toksyn docierających do organizmu, np. dymu papierosowego, smogu czy jedzenia wysokoprzetworzonego.

Każda kobieta planująca ciążę powinna wykonać badania przesiewowe w kierunku chorób tarczycy, szczególnie jeżeli w najbliższej rodzinie obecne były choroby autoimmunizacyjne oraz jeśli u kobiety pojawiły się objawy sugerujące niedobór hormonów tarczycy

Słyszałam historie kobiet, które po porodzie zmagały się z zaburzeniami depresyjnymi wywołanymi PpZT. Czy ta choroba wpływa na naszą psychikę?

Hormony tarczycy mają ogromny wpływ na naszą psychikę. Niedobór powoduje upośledzenie funkcji intelektualnych, senność, spowolnienie psychoruchowe, apatię, brak zainteresowania otoczeniem oraz obniżony nastrój. Wszystkie objawy, które niezależnie występują u osoby z rozpoznaną depresją.

Ponadto objawy niedoczynności tarczycy zależą od tempa rozwoju choroby, ponieważ w poporodowym zapaleniu tarczycy do niedoborów dochodzi szybko, i to dodatkowo po wcześniej występującej fazie nadmiaru, objawy mogą być bardzo nasilone.

Czy da się odróżnić depresję poporodową od PpZT?

Niestety nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy. Obniżony nastrój, zaburzenia koncentracji, senność, zmęczenie, niesprecyzowane dolegliwości bólowe i ogólne złe samopoczucie towarzyszy obu rozpoznaniom. Jedynym sposobem na odróżnienie tych procesów jest wykonanie badań krwi: TSH, fT4, ATPO, ewentualnie dodatkowo USG tarczycy.

Dlatego tak ważne jest, aby każda kobieta po porodzie lub poronieniu, jeśli obserwuje u siebie niepokojące objawy, jest zmęczona nieadekwatnie do liczby obowiązków, czuje się wyczerpana, ma zaburzenia pamięci i koncentracji oraz obniżony nastrój, nawet jeśli w przeszłości nie stwierdzano u niej żadnej choroby tarczycy, wykonała badania krwi w kierunku PpZT.

Jak wygląda leczenie PpZT?

Zacznijmy od tego, że PpZT u około 70-80 proc. kobiet spontanicznie ustępuje w ciągu maksymalnie roku i nie wymaga przewlekłego leczenia, a jedynie potwierdzenia, że jest to faktycznie PpZT.

W fazie nadmiaru hormonów tarczycy, gdy występują objawy takie jak: kołatania serca, zmęczenie, wahania nastrojów czy nadpotliwość, ale objawy te nie są bardzo nasilone, zalecamy odpoczynek i zwiększenie liczby przyjmowanych kalorii. Nie istnieją leki, które zmniejszyłyby ilość już krążących hormonów. Normalizacja poziomu hormonów trwa około 4 tygodnie. Błędem jest podawanie leków, które standardowo podaje się w nadczynności tarczycy.

Jeśli jednak nadmiar hormonów tarczycy powoduje u kobiety znaczące pogorszenie samopoczucia (silne kołatania serca, drżenie rąk, utratę masy ciała), można zastosować małą dawkę leku beta-adrenolitycznego (lek kardiologiczny, zwalniający czynność serca, np. propranolol). To jest jednak wyjątkowa sytuacja. Najczęściej objawy PpZT w fazie tyreotoksykozy nie są na tyle nasilone, by potrzebowały leczenia.

PpZT u około 70-80 proc. kobiet spontanicznie ustępuje w ciągu maksymalnie roku i nie wymaga przewlekłego leczenia, a jedynie potwierdzenia, że jest to faktycznie PpZT

A co, jeśli nadmiar hormonów tarczycy nie wróci do normy po tych 4 tygodniach?

Po 4 tygodniach najczęściej rozwija się kolejna faza – niedoczynności tarczycy, która trwa od 3 do 6 miesięcy. Pacjentki skarżą się na objawy takie jak: zmęczenie, przyrost masy ciała, suchość skóry, zaburzenia koncentracji. Jeśli w/w objawy są obecne, kobieta karmi piersią, planuje kolejną ciążę lub stwierdzamy wysokie wartości TSH (powyżej 10), zalecamy zastosowanie hormonów tarczycy i kontrolę ich poziomu co 6-8 tygodni. Po około 6-8 miesiącach podejmujemy próbę odstawienia hormonów, kontrolując badania krwi: TSH i fT4.

Jeśli objawy niedoczynności nie są nasilone, zalecamy tylko kontrolne badania TSH i fT4 co 4-8 tygodni. Natomiast kobiety z wysokim stężeniem przeciwciał anty-TPO oraz te, u których występuje tylko faza niedoczynności, mają większe ryzyko trwałej niedoczynności tarczycy.

Pamiętajmy: nawet jeżeli praca tarczycy po PpZT wróci do normy, przynajmniej raz w roku badajmy poziom hormonów, ponieważ u około 25 proc. kobiet po przebytym PpZT w ciągu 5 lat dochodzi do trwałej niedoczynności tarczycy.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

„Żeby pojawiło się wypalenie, wcześniej musiał wybuchnąć pożar. Wypalenie, depresja i zmęczenie to nie synonimy” – mówi Paulina Koszut

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

Udało się rozłączyć bliźnięta syjamskie połączone mózgami. Pomogła wirtualna rzeczywistość

Udało się rozłączyć bliźnięta syjamskie połączone mózgami! Pomogła wirtualna rzeczywistość

Anna Tess Gołebiowska: "Urodziłam dziecko, ponieważ mój mąż jest pro-choice"

Anna Tess Gołębiowska: „Odważyłam się donosić ciążę w Polsce tylko dlatego, że mój mąż jest za prawem do aborcji”

"Nie dotykaj mojego brzucha bez pytania! Nie jest dobrem wspólnym" - pisze Patrycja Pieszczek-Bober

„Nie dotykaj mojego brzucha bez pytania! Nie jest dobrem wspólnym” – pisze prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Marysia Warych / fot. Jarosław Stróżyk

Marysia Warych: „Ludzie myślą, że mamy dwa tryby: albo nie możemy wstać z łóżka, albo mamy halucynacje i słyszymy głosy. Tymczasem choroba afektywna dwubiegunowa ma różne oblicza”

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Depresja a serotonina / gettyimages

Szokujące wyniki badań: „Nie ma związku między depresją a niskim poziomem serotoniny”

Czego nie można jeść w trakcie ciąży? Odpowiedzi mogą Cię zaskoczyć!

Natalia Białobrzeska

Natalia Białobrzeska: „Po porodzie nagle kobieta znika, to dziecko zaczyna być ważne dla otoczenia” [WIDEO]

Agresja, złość, impulsywność… Czy to wina choroby? Autorki „Ogarnij Hashimoto” proponują szybki test

„Uklękłam na ziemi i zaczęłam wyć”. Maja Bohosiewicz opowiedziała o początkach swojej depresji

Aleksandra Domańska / Paweł Wrzecion MWMEDIA WARSZAWA

Aleksandra Domańska szczerze o macierzyństwie. „Gdy urodził się Ariel, nie zalała mnie fala miłości. Nic nie czułam”

Magdalena Lamparska / Andras Szilagyi MWMEDIA

„Wszystkie miejsca zajęte. Patrzą w telefon, patrzą za okno, patrzą na mnie. Nic”. Ciężarna aktorka Magdalena Lamparska opisała swoją podróż komunikacją miejską

„Miałam wskazania medyczne”. Hanna Lis dwukrotnie mogła poddać się aborcji, dziś upomina się o prawo do decydowania dla innych kobiet

Gdy ich bliscy chorują, oni sami są cichymi pacjentami. Tak w Polsce wygląda opieka nad osobami ze schizofrenią

Kobieta w ciąży

Taka ciąża zdarza się raz na 70 milionów. 35-latka spodziewa się dwóch par bliźniąt

Aborcja na Malcie jest zakazana / unsplash

„Jeśli jesteś kobietą – nie jedź na Maltę”, ostrzega para, którą podczas wakacji spotkała tragedia

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. "Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna"

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”

Dziesięć lat – tyle czekała pacjentka z Wielkiej Brytanii na diagnozę. Zaczęło się od nocnych potów

„Ludzie cały czas wywierali na mnie nacisk, ciągle pytali: 'a kiedy dziecko?'” – Lenka Klimentova szczerze o problemach z zajściem w ciążę i społecznej presji

Katarzyna Sokołowska

Katarzyna Sokołowska o późnym macierzyństwie: „Właśnie teraz będę mogła synowi poświęcić więcej czasu i uwagi niż 10 lat wcześniej”

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin