Przejdź do treści

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża
Fot. Henrik Dolle / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Uśmiechnięta kobieta z kubkiem herbaty
6 przepisów na rozgrzewającą herbatę. Taki napój wzmocni odporność i poprawi ci nastrój
Chłopiec przed komputerem
Hiszpania. Został umieszczony w szpitalu z powodu uzależnienia od gry komputerowej. To pierwszy taki przypadek na świecie
Amy Schumer
Amy Schumer przeszła zabieg usunięcia macicy. Powodem była endometrioza
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Gra wstępna – po co to wszystko i jak to się robi? Ten tekst możesz podesłać swojemu facetowi

Opatrunek hydrożelowy, hemostatyczny, jałowy, z jonami srebra czy alginianowy – dostępnych opcji jest bardzo wiele. Niestety wybór odpowiedniego opatrunku nie jest taki prosty, gdyż każdy z nich ma inne właściwości. Pewne jest, że opatrywanie jest bardzo ważnym elementem leczenia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Opatrunek na oparzenie, odleżyny czy inne rany zapobiega ich drażnieniu mechanicznemu, np. ocieraniu się o odzież i zanieczyszczeniom z zewnątrz (brudem, ciałami obcymi). Poza tym opatrunki tworzą barierę dla drobnoustrojów, zapobiegając zakażeniu rany. Muszą być jednak odpowiednio dobrane do rany, aby w zależności od potrzeb zapewnić optymalne warunki dla gojenia się.

Rodzaje opatrunków na rany

Opatrunki podzielone są na dwie grupy, a mianowicie na pierwotne i aktywne. Wśród opatrunków pierwotnych można z kolei wymienić opatrunki proste (gaza, celuloza, włókno wiskozowe, bawełna), które stosowane są zwykle do leczenia niepowikłanych ran i mogą też stanowić ochronę preparatów podawanych zewnętrznie na ranę lub jako wierzchnia warstwa dla pewnych grup opatrunków aktywnych. Do opatrunków pierwotnych zaliczane są też opatrunki złożone, czyli gazowe, nasączone np. parafiną lub środkami przeciwbakteryjnymi.

Opatrunki aktywne stanowią bardziej rozbudowaną grupę, w której znajdują się opatrunki: hydrożelowe, hydrokoloidowe i alginianowe, błony półprzepuszczalne, dekstranomery, gąbki poliuretanowe, hydrowłókna, a także ich kombinacje ułożone warstwowo lub w połączeniu z opatrunkami prostymi. Do opatrunków aktywnych zaliczane są też opatrunki mieszane, które zawierają wyżej wymienione substancje oraz inne preparaty ułatwiające leczenie wyjątkowo trudnych rodzajów ran, np. opornych na leczenie miejscowe, ran zakażonych. Związki dodatkowo zawarte w opatrunkach mieszanych to:

  • antybiotyki,
  • węgiel aktywny,
  • środki antyseptyczne,
  • jony srebra,
  • preparaty enzymatyczne,
  • kolagen.
węgiel aktywny

Opatrunki na odleżyny

Odleżyna to uszkodzenie ciała powstające w wyniku długotrwałego ucisku. Odleżynom często towarzyszy martwica, dlatego też profilaktyka jest niezmiernie ważna w pielęgnacji osób leżących. Jeśli pomimo odpowiedniej pielęgnacji powstaną odleżyny, leczenie sprowadza się do zmniejszenia ucisku, odpowiedniego ułożenia, poprawy ukrwienia i stanu metabolicznego oraz pielęgnacji skóry. Materiały opatrunkowe korzystnie wpływające na proces gojenia odleżyn to np. opatrunki hydrożelowe, alginianowe czy hydrokoloidowe. Mogą zostać wykorzystane w przypadku odleżyn w okolicach kości krzyżowej czy na piętach. Pomocne mogą się okazać również opatrunki ze srebrem ze względu na to, że działają antybakteryjnie, co zapobiega infekcjom ran. Ze względu na fakt, że opatrunek żelowy z nanocząsteczkami srebra pochłania wysięk i bakterie z rany, należy go zmieniać każdego dnia, aby panujące warunki sprzyjały środowisku antybakteryjnemu oraz wspomagały gojenie rany.

Opatrunki na trudno gojące się rany

Rodzaj opatrunku zależy od rany, której proces gojenia chcemy wspomóc. Na owrzodzenie podudzi sprawdzają się opatrunki hydrożelowe, hydrokoloidowe oraz alginianowe.

Materiał opatrunkowy pełni istotną funkcję w procesie gojenia ran, ale bywa też, że ratuje życie. Opatrunki hemostatyczne stosowane są w celu zahamowania krwotoków w urazach tętniczych, urazach wywołanych wypadkami drogowymi, przy zmiażdżeniu, a także w przypadku ran postrzałowych czy nawet powybuchowych. To nie są zwykłe plastry opatrunkowe – absorbują krew i tworzą żelową zatyczkę, która uszczelnia ranę. Poza tym mogą wykazywać działanie bakteriobójcze, co zabezpiecza ranę przed infekcją.

Wśród opatrunków na rany trudno gojące się wymienia się specjalistyczne opatrunki na oparzenia. W tym przypadku zastosować można opatrunek gazowy nasączony parafiną i chlorheksydyną, zaliczany do opatrunków pierwotnych złożonych, a także opatrunek hydrożelowy, który zapewnia wilgotne środowisko, przylega do rany, ale się do niej nie przykleja. Materiały opatrunkowe aktywne zazwyczaj mają wiele wskazań i często mogą być stosowane zarówno przy odleżynach, owrzodzeniach, jak i na oparzenia. Ze względu na właściwości absorbujące są też dobrą opcją na rany sączące każdego typu. Podobnie jest z opatrunkami zawierającymi srebro. W przypadku ran o dużych ubytkach tkankowych – poparzeń, operacyjnych ubytków tkanki, owrzodzeń i ran głębokich – gdy dotychczasowe leczenie jest nieskuteczne, można zastosować opatrunki zawierające kolagen, które przyspieszają proces gojenia poprzez wpływ na enzymy rozkładające białka.

Zobacz także

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Eibl- Eibesfeldt B., Kessler S., Opatrunki, Wrocław, Urban & Partner, 1999.
Iwanek K., Zasady stosowania środków opatrunkowych i antyseptycznych opieka farmaceutyczna, „Lek w Polsce”, 2015, 25 (6–7), s. 16–26.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Alicja Sztygowska

Dziecko z epilepsją. „Ważne jest wsparcie rodziców, ale nie wolno dziecka zamykać w szklanym kloszu” [WIDEO]

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Alicja Sztygowska

Pierwsza pomoc w czasie napadu padaczkowego. Jak reagować? [WIDEO]

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Pierwsza pomoc w przypadku udaru cieplnego

Co powinnaś zrobić, gdy koleżanka zasłabnie z powodu upału? Eksperci IMGW: „Schładzaj, ale nie podawaj płynów”

komary

Kogo gryzą komary? Czy grupa krwi ma znaczenie?

Beata Tadla opowiedziała o swoim udarze. „Całe szczęście, że ludzie, którzy byli ze mną, błyskawicznie wezwali karetkę”

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Christian Eriksen

 „To co, uratowało Eriksena, to szybka reakcja jego kolegów!”. Lekarka apeluje, by nie bać się udzielać pierwszej pomocy

Przygniecenie i wstrząs – pierwsza pomoc poszkodowanemu

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – objawy, leczenie, rodzaje. Co to jest?

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

Porażenie prądem – objawy, pierwsza pomoc, powikłania

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?