Przejdź do treści

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża
Fot. Henrik Dolle / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czy wybielać zęby? Odpowiada dentysta Tomasz Kupryś
Wybielanie zębów. Czy wybielać zęby? Odpowiada dentysta Tomasz Kupryś
Domowy chleb na zakwasie – na co zwrócić uwagę podczas przygotowywania?
Domowy chleb na zakwasie – na co zwrócić uwagę podczas przygotowywania?
Okres w czasie karmienia piersią/iStock
Okres w czasie karmienia piersią. Co jest normą a co powinno cię zaniepokoić?
Niemowlę leży na kocu
Połóż niemowlaka na boku. Dlaczego warto? Tłumaczy fizjoterapeutka
Matka z dzieckiem na łóżku
Zmuszasz się do zabawy z dzieckiem? Nie musisz. Psycholożka wyjaśnia dlaczego

Opatrunek hydrożelowy, hemostatyczny, jałowy, z jonami srebra czy alginianowy – dostępnych opcji jest bardzo wiele. Niestety wybór odpowiedniego opatrunku nie jest taki prosty, gdyż każdy z nich ma inne właściwości. Pewne jest, że opatrywanie jest bardzo ważnym elementem leczenia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Opatrunek na oparzenie, odleżyny czy inne rany zapobiega ich drażnieniu mechanicznemu, np. ocieraniu się o odzież i zanieczyszczeniom z zewnątrz (brudem, ciałami obcymi). Poza tym opatrunki tworzą barierę dla drobnoustrojów, zapobiegając zakażeniu rany. Muszą być jednak odpowiednio dobrane do rany, aby w zależności od potrzeb zapewnić optymalne warunki dla gojenia się.

Rodzaje opatrunków na rany

Opatrunki podzielone są na dwie grupy, a mianowicie na pierwotne i aktywne. Wśród opatrunków pierwotnych można z kolei wymienić opatrunki proste (gaza, celuloza, włókno wiskozowe, bawełna), które stosowane są zwykle do leczenia niepowikłanych ran i mogą też stanowić ochronę preparatów podawanych zewnętrznie na ranę lub jako wierzchnia warstwa dla pewnych grup opatrunków aktywnych. Do opatrunków pierwotnych zaliczane są też opatrunki złożone, czyli gazowe, nasączone np. parafiną lub środkami przeciwbakteryjnymi.

Opatrunki aktywne stanowią bardziej rozbudowaną grupę, w której znajdują się opatrunki: hydrożelowe, hydrokoloidowe i alginianowe, błony półprzepuszczalne, dekstranomery, gąbki poliuretanowe, hydrowłókna, a także ich kombinacje ułożone warstwowo lub w połączeniu z opatrunkami prostymi. Do opatrunków aktywnych zaliczane są też opatrunki mieszane, które zawierają wyżej wymienione substancje oraz inne preparaty ułatwiające leczenie wyjątkowo trudnych rodzajów ran, np. opornych na leczenie miejscowe, ran zakażonych. Związki dodatkowo zawarte w opatrunkach mieszanych to:

  • antybiotyki,
  • węgiel aktywny,
  • środki antyseptyczne,
  • jony srebra,
  • preparaty enzymatyczne,
  • kolagen.
węgiel aktywny

Opatrunki na odleżyny

Odleżyna to uszkodzenie ciała powstające w wyniku długotrwałego ucisku. Odleżynom często towarzyszy martwica, dlatego też profilaktyka jest niezmiernie ważna w pielęgnacji osób leżących. Jeśli pomimo odpowiedniej pielęgnacji powstaną odleżyny, leczenie sprowadza się do zmniejszenia ucisku, odpowiedniego ułożenia, poprawy ukrwienia i stanu metabolicznego oraz pielęgnacji skóry. Materiały opatrunkowe korzystnie wpływające na proces gojenia odleżyn to np. opatrunki hydrożelowe, alginianowe czy hydrokoloidowe. Mogą zostać wykorzystane w przypadku odleżyn w okolicach kości krzyżowej czy na piętach. Pomocne mogą się okazać również opatrunki ze srebrem ze względu na to, że działają antybakteryjnie, co zapobiega infekcjom ran. Ze względu na fakt, że opatrunek żelowy z nanocząsteczkami srebra pochłania wysięk i bakterie z rany, należy go zmieniać każdego dnia, aby panujące warunki sprzyjały środowisku antybakteryjnemu oraz wspomagały gojenie rany.

Opatrunki na trudno gojące się rany

Rodzaj opatrunku zależy od rany, której proces gojenia chcemy wspomóc. Na owrzodzenie podudzi sprawdzają się opatrunki hydrożelowe, hydrokoloidowe oraz alginianowe.

Materiał opatrunkowy pełni istotną funkcję w procesie gojenia ran, ale bywa też, że ratuje życie. Opatrunki hemostatyczne stosowane są w celu zahamowania krwotoków w urazach tętniczych, urazach wywołanych wypadkami drogowymi, przy zmiażdżeniu, a także w przypadku ran postrzałowych czy nawet powybuchowych. To nie są zwykłe plastry opatrunkowe – absorbują krew i tworzą żelową zatyczkę, która uszczelnia ranę. Poza tym mogą wykazywać działanie bakteriobójcze, co zabezpiecza ranę przed infekcją.

Wśród opatrunków na rany trudno gojące się wymienia się specjalistyczne opatrunki na oparzenia. W tym przypadku zastosować można opatrunek gazowy nasączony parafiną i chlorheksydyną, zaliczany do opatrunków pierwotnych złożonych, a także opatrunek hydrożelowy, który zapewnia wilgotne środowisko, przylega do rany, ale się do niej nie przykleja. Materiały opatrunkowe aktywne zazwyczaj mają wiele wskazań i często mogą być stosowane zarówno przy odleżynach, owrzodzeniach, jak i na oparzenia. Ze względu na właściwości absorbujące są też dobrą opcją na rany sączące każdego typu. Podobnie jest z opatrunkami zawierającymi srebro. W przypadku ran o dużych ubytkach tkankowych – poparzeń, operacyjnych ubytków tkanki, owrzodzeń i ran głębokich – gdy dotychczasowe leczenie jest nieskuteczne, można zastosować opatrunki zawierające kolagen, które przyspieszają proces gojenia poprzez wpływ na enzymy rozkładające białka.

Zobacz także

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Eibl- Eibesfeldt B., Kessler S., Opatrunki, Wrocław, Urban & Partner, 1999.
Iwanek K., Zasady stosowania środków opatrunkowych i antyseptycznych opieka farmaceutyczna, „Lek w Polsce”, 2015, 25 (6–7), s. 16–26.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Pierwsza pomoc u dzieci / istock

Pierwsza pomoc – oto lista najczęstszych błędów. Czego nie robić, aby nie pogorszyć stanu dziecka?

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

kobieta podczas badań

Biorezonans – na czym polega, jak działa i czy jest skuteczny?

ipodwiązanie jajników

Podwiązanie jajników – zabieg, metody i skutki kobiecej sterylizacji

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?