Przejdź do treści

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

Rany i rozcięcia - rodzaje i pierwsza pomoc Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży stracił rządowe dofinansowanie. „Nie rozumiemy tej sytuacji” – pisze do premiera prezeska Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę
„Wiedzieliście, że Blue Monday to ściema?” – pisze biotechnolog Dawid Polak. Dlaczego nie należy wierzyć w najbardziej dołujący dzień w roku?
Martwisz się? To dobrze! Dlaczego i w jakim stopniu warto się zamartwiać?
Kinesiotaping – czy naprawdę działa? Jakie są przeciwwskazania?
Grecja. Obowiązek szczepień na COVID-19 dla osób po 60. roku życia

Opatrzenie rany ciętej lub szarpanej ma na celu zatamowanie krwawienia, a także zabezpieczenie rany przed zanieczyszczeniem. Pierwsza pomoc w takiej sytuacji sprowadza się do oczyszczenia rany, a następnie zatamowania krwawienia jałowym opatrunkiem. W przypadku intensywnego krwawienia konieczne może być zastosowanie opatrunku uciskowego lub opaski uciskowej powyżej miejsca zranienia. Silny krwotok jest ponadto wskazaniem do natychmiastowego transportu osoby poszkodowanej do lekarza.

Co to jest rana skóry?

Rana skóry to przerwanie ciągłości powłok skórnych. Uszkodzeniu skóry może towarzyszyć ponadto uszkodzenie tkanek podskórnych, z możliwością wystąpienia krwawienia. Do powstania zranienia może dojść w efekcie zadziałania bodźców mechanicznych, termicznych, chemicznych czy elektrycznych. Jednymi z najczęściej występujących ran są rany cięte oraz szarpane.

Rany cięte i szarpane

Rana cięta powstaje w efekcie zranienia ostrym narzędziem. Głębokość takiej rany jest bardzo zróżnicowana, a cechą charakterystyczna jest występowanie gładkich krawędzi ran. W przypadku rany szarpanej, powstałej w efekcie działania zakrzywionych przedmiotów jak np. hak, krawędzie rany są nieregularne. Postępowanie jest podobne zarówno wtedy, gdy powstanie rana szarpana lub rana cięta. Jak udzielić pierwszej pomocy? Pierwsza pomoc przy ranach ciętych czy szarpanych wygląda bardzo podobnie i sprowadza się do zabezpieczenia rany przed zanieczyszczeniami, a także zatamowania ewentualnego krwawienia.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta przemywa zakażoną ranę na kolanie.

Jak ocenić głębokość rany?

W momencie, gdy dojdzie do zranienia skóry, bardzo ważna jest wstępna ocena głębokości rany. Gdy uszkodzenie obejmuje wyłącznie naskórek, mówimy o otarciu. Rana płytka dotyczy zranienia nie przekraczającego warstwy podskórnej tkanki tłuszczowej. Z kolei rana głęboka przekracza podskórną tkankę tłuszczową. Głębokość rany przekłada się na intensywność krwawienia, a co za tym idzie – metodę jego tamowania. Gdy rana krwawi bardzo mocno lub krew tryska z rany, wskazane jest natychmiastowe wezwanie pogotowia ratunkowego. Należy zawsze pamiętać, aby opatrując ranę innej osoby mieć założone rękawiczki ochronne.

Oczyszczanie ran i skaleczeń

Przerwanie ciągłości skóry zawsze wiąże się z ryzykiem zakażenia. Dlatego ważne jest, aby zadbać o oczyszczenie rany, a także zabezpieczenie jej przed zewnętrznymi zanieczyszczeniami. Ranę należy przepłukać bieżącą wodą. Gdy istnieje taka możliwość, należy zastosować środek dezynfekujący. Po oczyszczeniu rany należy zabezpieczyć ją opatrunkiem osłaniającym. Gdy nie posiadamy opatrunku, można wykorzystać czysty materiał, a w razie konieczności – element odzieży.

Jeżeli w ranie tkwi ciało obce, np. odłamek szkła, nie wolno go samodzielnie usuwać, gdyż może ono hamować krwawienie. Jego usunięcie może skutkować silnym krwawieniem. Jak w takim przypadku wygląda opatrzenie? Rana cięta powinna być zabezpieczona gazą i bandażem, po czym należy udać się do specjalisty.

Małgorzata Andrzejewska

Jak opatrzyć ranę ciętą?

Opatrzenie rany, która jest źródłem krwawienia polega na zatamowaniu upływu krwi. Jeżeli skaleczeniu towarzyszy niewielkie krwawienie, będące efektem uszkodzenia małych naczyń krwionośnych, wystarczy nałożyć na ranę opatrunek i przymocować go za pomocą przylepca lub niewielkiego bandaża. Takie krwawienie ustaje dość szybko, gdyż w miejscu zranienia powstaje skrzep.

O krwotoku mówimy wówczas, gdy uszkodzone zostają duże naczynia żylne lub tętnicze. Krwotok cechuje się szybkim wypływem krwi. W przypadku naruszenia dużych naczyń żylnych krew jest ciemnoczerwona i wypływa miarowo, zaś uszkodzenie tętniczy cechuje się tętniącym, pulsującym i obfitym wypływem jasnoczerwonej krwi. W przypadku silnego krwotoku konieczne jest założenie opatrunku uciskowego. Jak wygląda taka pierwsza pomoc? Rana cięta powinna zostać zabezpieczona jałową gazą, a następnie w miejscu zranienia należy przyłożyć wałek ze zwiniętego bandaża, który uciśnie naczynia krwionośne i ograniczy wypływ krwi. Ranę powinno się także zabandażować. Gdy opatrunek przemoknie, nie zdejmujemy go, tylko dokładamy kolejną warstwę bandaża. Jeśli nie ma możliwości założenia opatrunku uciskowego (otwarte złamanie kości, bardzo rozległa rana) wskazane jest założenie opaski uciskowej powyżej miejsca zranienia. Można ją wykonać z bandaża, paska do spodni. Nie powinno się zakładać opaski uciskowej na dłużej niż dwie godziny.

Należy pamiętać, aby bandaż zawiązany był dość ściśle, ale nie blokował całkowicie przepływu krwi. W przypadku zranienia kończyny wskazane jest uniesienie jej powyżej serca – wówczas krwotok powinien się zmniejszyć. W przypadku ran głowy nie stosujemy opatrunków uciskowych, a jedynie opatrunek osłaniający.

Pierwsza pomoc — jak bezpiecznie jej udzielić?

Kiedy wezwać pogotowie?

W przypadku silnie krwawiących ran, w których krwawienie nie ustaje po założeniu opatrunku uciskowego, konieczne jest przetransportowanie osoby poszkodowanej do szpitala. Także obecność ciała obcego w ranie jest wskazaniem do kontaktu ze specjalistą. Z wezwaniem pogotowania nie należy zwlekać wówczas, gdy podejrzewamy krwotok tętniczy oraz kiedy pojawiają się takie objawy wstrząsu jak:

  • bladość skóry,
  • zimna skóra pokryta potem,
  • zaburzenia świadomości,
  • osłabienie,
  • wzmożone pragnienie i uczucie suchości w ustach.

Do czasu przybycia pogotowania należy ułożyć chorego w pozycji przeciwwstrząsowej, z nogami powyżej poziomu głowy – za wyjątkiem osób nieprzytomnych i z ranami głowy.

 

Bibliografia:

  1. Goniewicz M., Pierwsza pomoc. Podręcznik dla studentów; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2021

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Biegacz trzyma się za bolące z tyłu kolano

Ból kolana – najczęstsze przyczyny, leczenie i rehabilitacja

„Masaż tajski wymaga zaangażowania. Mamy w nim świadomość, że jesteśmy własnymi uzdrowicielami” – mówi Katarzyna Pająk

Klatka piersiowa lejkowata – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

Magdalena Zalejska /fot. Maciej Nowak

„Słyszałam, że jestem nieprofesjonalna, gruba, nie umiem pozować i nigdy nic nie osiągnę” – mówi Magdalena Zalejska, modelka curvy

Silikonowe plastry na blizny – jakie dają efekty?

Co oznacza niski lub wysoki hematokryt?

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Płytki krwi (PLT, trombocyty) – norma, badanie. Niski i podwyższony poziom płytek krwi

Jakie są grupy krwi i na czym polega ich dziedziczenie?

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

Mięsień pierzasty – budowa, rodzaje, jaką pełni funkcję?

Zespół Schwartza-Barttera – przyczyny, objawy, leczenie

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Choroba Rendu-Oslera-Webera – objawy i leczenie

Enzymy – co to jest? Budowa, rodzaje, zastosowanie

Pochwica

„Z pokolenia na pokolenie przekazywane jest przyzwolenie na takie traktowanie seksualności kobiet: ma boleć” – mówi dr Beata Wróbel

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Świąd odbytu – przyczyny i leczenie u dzieci i dorosłych

Niedożywienie – definicja, przyczyny, objawy, skutki

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Ostre niedokrwienie kończyn dolnych – objawy, przyczyny

Zespół górnego otworu klatki piersiowej – objawy, leczenie

Mikrobiom – co to jest, wpływ na organizm człowieka, badanie

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

×