Przejdź do treści

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

Rany i rozcięcia - rodzaje i pierwsza pomoc Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Kąpiel z dreszczykiem, czyli co na nas czeka na publicznych kąpieliskach?
Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka
5 razy TAK dla wakacyjnego seksu
„Treść, która ma trafić do polskich szkół, krzywdzi, szkaluje i poniża”. Małgorzata Rozenek-Majdan o nowym podręczniku HiT
Łódzcy lekarze uratowali bliźniaki z syndromem podkradania. Ich matka uciekła przed wojną

Opatrzenie rany ciętej lub szarpanej ma na celu zatamowanie krwawienia, a także zabezpieczenie rany przed zanieczyszczeniem. Pierwsza pomoc w takiej sytuacji sprowadza się do oczyszczenia rany, a następnie zatamowania krwawienia jałowym opatrunkiem. W przypadku intensywnego krwawienia konieczne może być zastosowanie opatrunku uciskowego lub opaski uciskowej powyżej miejsca zranienia. Silny krwotok jest ponadto wskazaniem do natychmiastowego transportu osoby poszkodowanej do lekarza.

Co to jest rana skóry?

Rana skóry to przerwanie ciągłości powłok skórnych. Uszkodzeniu skóry może towarzyszyć ponadto uszkodzenie tkanek podskórnych, z możliwością wystąpienia krwawienia. Do powstania zranienia może dojść w efekcie zadziałania bodźców mechanicznych, termicznych, chemicznych czy elektrycznych. Jednymi z najczęściej występujących ran są rany cięte oraz szarpane.

Rany cięte i szarpane

Rana cięta powstaje w efekcie zranienia ostrym narzędziem. Głębokość takiej rany jest bardzo zróżnicowana, a cechą charakterystyczna jest występowanie gładkich krawędzi ran. W przypadku rany szarpanej, powstałej w efekcie działania zakrzywionych przedmiotów jak np. hak, krawędzie rany są nieregularne. Postępowanie jest podobne zarówno wtedy, gdy powstanie rana szarpana lub rana cięta. Jak udzielić pierwszej pomocy? Pierwsza pomoc przy ranach ciętych czy szarpanych wygląda bardzo podobnie i sprowadza się do zabezpieczenia rany przed zanieczyszczeniami, a także zatamowania ewentualnego krwawienia.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta przemywa zakażoną ranę na kolanie.

Jak ocenić głębokość rany?

W momencie, gdy dojdzie do zranienia skóry, bardzo ważna jest wstępna ocena głębokości rany. Gdy uszkodzenie obejmuje wyłącznie naskórek, mówimy o otarciu. Rana płytka dotyczy zranienia nie przekraczającego warstwy podskórnej tkanki tłuszczowej. Z kolei rana głęboka przekracza podskórną tkankę tłuszczową. Głębokość rany przekłada się na intensywność krwawienia, a co za tym idzie – metodę jego tamowania. Gdy rana krwawi bardzo mocno lub krew tryska z rany, wskazane jest natychmiastowe wezwanie pogotowia ratunkowego. Należy zawsze pamiętać, aby opatrując ranę innej osoby mieć założone rękawiczki ochronne.

Oczyszczanie ran i skaleczeń

Przerwanie ciągłości skóry zawsze wiąże się z ryzykiem zakażenia. Dlatego ważne jest, aby zadbać o oczyszczenie rany, a także zabezpieczenie jej przed zewnętrznymi zanieczyszczeniami. Ranę należy przepłukać bieżącą wodą. Gdy istnieje taka możliwość, należy zastosować środek dezynfekujący. Po oczyszczeniu rany należy zabezpieczyć ją opatrunkiem osłaniającym. Gdy nie posiadamy opatrunku, można wykorzystać czysty materiał, a w razie konieczności – element odzieży.

Jeżeli w ranie tkwi ciało obce, np. odłamek szkła, nie wolno go samodzielnie usuwać, gdyż może ono hamować krwawienie. Jego usunięcie może skutkować silnym krwawieniem. Jak w takim przypadku wygląda opatrzenie? Rana cięta powinna być zabezpieczona gazą i bandażem, po czym należy udać się do specjalisty.

Małgorzata Andrzejewska

Jak opatrzyć ranę ciętą?

Opatrzenie rany, która jest źródłem krwawienia polega na zatamowaniu upływu krwi. Jeżeli skaleczeniu towarzyszy niewielkie krwawienie, będące efektem uszkodzenia małych naczyń krwionośnych, wystarczy nałożyć na ranę opatrunek i przymocować go za pomocą przylepca lub niewielkiego bandaża. Takie krwawienie ustaje dość szybko, gdyż w miejscu zranienia powstaje skrzep.

O krwotoku mówimy wówczas, gdy uszkodzone zostają duże naczynia żylne lub tętnicze. Krwotok cechuje się szybkim wypływem krwi. W przypadku naruszenia dużych naczyń żylnych krew jest ciemnoczerwona i wypływa miarowo, zaś uszkodzenie tętniczy cechuje się tętniącym, pulsującym i obfitym wypływem jasnoczerwonej krwi. W przypadku silnego krwotoku konieczne jest założenie opatrunku uciskowego. Jak wygląda taka pierwsza pomoc? Rana cięta powinna zostać zabezpieczona jałową gazą, a następnie w miejscu zranienia należy przyłożyć wałek ze zwiniętego bandaża, który uciśnie naczynia krwionośne i ograniczy wypływ krwi. Ranę powinno się także zabandażować. Gdy opatrunek przemoknie, nie zdejmujemy go, tylko dokładamy kolejną warstwę bandaża. Jeśli nie ma możliwości założenia opatrunku uciskowego (otwarte złamanie kości, bardzo rozległa rana) wskazane jest założenie opaski uciskowej powyżej miejsca zranienia. Można ją wykonać z bandaża, paska do spodni. Nie powinno się zakładać opaski uciskowej na dłużej niż dwie godziny.

Należy pamiętać, aby bandaż zawiązany był dość ściśle, ale nie blokował całkowicie przepływu krwi. W przypadku zranienia kończyny wskazane jest uniesienie jej powyżej serca – wówczas krwotok powinien się zmniejszyć. W przypadku ran głowy nie stosujemy opatrunków uciskowych, a jedynie opatrunek osłaniający.

Pierwsza pomoc — jak bezpiecznie jej udzielić?

Kiedy wezwać pogotowie?

W przypadku silnie krwawiących ran, w których krwawienie nie ustaje po założeniu opatrunku uciskowego, konieczne jest przetransportowanie osoby poszkodowanej do szpitala. Także obecność ciała obcego w ranie jest wskazaniem do kontaktu ze specjalistą. Z wezwaniem pogotowania nie należy zwlekać wówczas, gdy podejrzewamy krwotok tętniczy oraz kiedy pojawiają się takie objawy wstrząsu jak:

  • bladość skóry,
  • zimna skóra pokryta potem,
  • zaburzenia świadomości,
  • osłabienie,
  • wzmożone pragnienie i uczucie suchości w ustach.

Do czasu przybycia pogotowania należy ułożyć chorego w pozycji przeciwwstrząsowej, z nogami powyżej poziomu głowy – za wyjątkiem osób nieprzytomnych i z ranami głowy.

 

Bibliografia:

  1. Goniewicz M., Pierwsza pomoc. Podręcznik dla studentów; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2021

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Odparzenia pod piersiami. Maść, krem – co stosować, kiedy boli, swędzi i piecze?

Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj

Wysięk z rany. Co o gojeniu rany mówi kolor wysięku? Co przyspiesza gojenie ran?

Marianna Gierszewska wystąpiła w kampanii reklamowej bielizny z widoczną stomią. "Na długi czas zupełnie odcięłam się od swojego ciała"

Marianna Gierszewska wystąpiła w kampanii reklamowej bielizny z widoczną stomią. „Na długi czas zupełnie odcięłam się od swojego ciała”

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Tych reklam w szkole rodzenia już nie zobaczysz. Ministerstwo Zdrowia powiedziało pass

Haptoglobina – rola w organizmie, badanie i interpretacja. Objawy hemolizy

Kobieta w białej koszuli przegląda się w lustrze. Ręce trzyma na górze, poprawia sobie coś we włosach

Co czujesz, kiedy widzisz siebie nagą w lustrze?

Kobieta

Dziewczyno – rozbierz się i pochwal się sobie. Dzisiaj wieczorem koniecznie zrób to ćwiczenie

Plamica alergiczna po tabletkach antykoncepcyjnych? Zapytałyśmy ginekologa

Hipotonia ortostatyczna – przyczyny, objawy i leczenie nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi

Niedokrwistość z niedoboru żelaza. Jakie są przyczyny i objawy anemii, jak ją leczyć, jakie badania wykonać?

Bandaż elastyczny. Samoprzylepny czy klasyczny? Kiedy użyć, jak założyć, ile kosztuje

laboratorium

Makrofagi – co to, funkcje w organizmie, aktywacja makrofagów

badanie laboratoryjne

Zasadowica metaboliczna – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Eozynofilia – przyczyny, objawy, normy i leczenie

Aplazja szpiku

Aplazja szpiku – przyczyny, objawy, metody leczenia

Dlaczego odkażanie ran wodą utlenioną to zły pomysł? Wyjaśnia biotechnolog Dawid Polak

Dlaczego odkażanie ran wodą utlenioną to zły pomysł? Wyjaśnia biotechnolog Dawid Polak

Karboksyhemoglobina, fiolka krwi

Karboksyhemoglobina – badanie i interpretacja wyniku, objawy zatrucia tlenkiem węgla

W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała

Kobieta stoi na drodze

Brak ci pewności siebie? Popracuj z ciałem!

Kobieta siedzi na podłodze w salonie między kanapą a stolikiem

„Bad body image day” zdarza się każdej z nas! „To taki dzień, w którym nasze ciało zwyczajnie się nam nie podoba. Może mieć różne przyczyny” – pisze Aleksandra Dejewska

„To rodzaj ruchu, który się nie narzuca. Jakby ktoś pociągał nasze kończyny za nitki”. O gyrokinesis®, treningu dla leniwych, mówi Ula Wojtkowiak

Biegacz trzyma się za bolące z tyłu kolano

Ból kolana – najczęstsze przyczyny, leczenie i rehabilitacja

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

×