Przejdź do treści

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

Rany i rozcięcia - rodzaje i pierwsza pomoc Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pfizer: Nasza szczepionka może być stosowana u dzieci w wieku 5-11 lat
Pfizer: Nasza szczepionka może być stosowana u dzieci w wieku 5-11 lat
Aleksandra Kwaśniewska zwraca się do kobiet, które wybrały bezdzietność: Zasmuca mnie poziom braku zrozumienia, z którym musicie się mierzyć
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?
4-latek ofiarą chińskiej polityki „zero tolerancji”. "Aż serce się ściska”
4-latek ofiarą chińskiej polityki „zero tolerancji”. „Mam oczy mokre od łez”
Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym
Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym: Wciąż zmagam się z zaburzeniami lękowymi

Opatrzenie rany ciętej lub szarpanej ma na celu zatamowanie krwawienia, a także zabezpieczenie rany przed zanieczyszczeniem. Pierwsza pomoc w takiej sytuacji sprowadza się do oczyszczenia rany, a następnie zatamowania krwawienia jałowym opatrunkiem. W przypadku intensywnego krwawienia konieczne może być zastosowanie opatrunku uciskowego lub opaski uciskowej powyżej miejsca zranienia. Silny krwotok jest ponadto wskazaniem do natychmiastowego transportu osoby poszkodowanej do lekarza.

Co to jest rana skóry?

Rana skóry to przerwanie ciągłości powłok skórnych. Uszkodzeniu skóry może towarzyszyć ponadto uszkodzenie tkanek podskórnych, z możliwością wystąpienia krwawienia. Do powstania zranienia może dojść w efekcie zadziałania bodźców mechanicznych, termicznych, chemicznych czy elektrycznych. Jednymi z najczęściej występujących ran są rany cięte oraz szarpane.

Rany cięte i szarpane

Rana cięta powstaje w efekcie zranienia ostrym narzędziem. Głębokość takiej rany jest bardzo zróżnicowana, a cechą charakterystyczna jest występowanie gładkich krawędzi ran. W przypadku rany szarpanej, powstałej w efekcie działania zakrzywionych przedmiotów jak np. hak, krawędzie rany są nieregularne. Postępowanie jest podobne zarówno wtedy, gdy powstanie rana szarpana lub rana cięta. Jak udzielić pierwszej pomocy? Pierwsza pomoc przy ranach ciętych czy szarpanych wygląda bardzo podobnie i sprowadza się do zabezpieczenia rany przed zanieczyszczeniami, a także zatamowania ewentualnego krwawienia.

Kobieta przemywa zakażoną ranę na kolanie.

Jak ocenić głębokość rany?

W momencie, gdy dojdzie do zranienia skóry, bardzo ważna jest wstępna ocena głębokości rany. Gdy uszkodzenie obejmuje wyłącznie naskórek, mówimy o otarciu. Rana płytka dotyczy zranienia nie przekraczającego warstwy podskórnej tkanki tłuszczowej. Z kolei rana głęboka przekracza podskórną tkankę tłuszczową. Głębokość rany przekłada się na intensywność krwawienia, a co za tym idzie – metodę jego tamowania. Gdy rana krwawi bardzo mocno lub krew tryska z rany, wskazane jest natychmiastowe wezwanie pogotowia ratunkowego. Należy zawsze pamiętać, aby opatrując ranę innej osoby mieć założone rękawiczki ochronne.

Oczyszczanie ran i skaleczeń

Przerwanie ciągłości skóry zawsze wiąże się z ryzykiem zakażenia. Dlatego ważne jest, aby zadbać o oczyszczenie rany, a także zabezpieczenie jej przed zewnętrznymi zanieczyszczeniami. Ranę należy przepłukać bieżącą wodą. Gdy istnieje taka możliwość, należy zastosować środek dezynfekujący. Po oczyszczeniu rany należy zabezpieczyć ją opatrunkiem osłaniającym. Gdy nie posiadamy opatrunku, można wykorzystać czysty materiał, a w razie konieczności – element odzieży.

Jeżeli w ranie tkwi ciało obce, np. odłamek szkła, nie wolno go samodzielnie usuwać, gdyż może ono hamować krwawienie. Jego usunięcie może skutkować silnym krwawieniem. Jak w takim przypadku wygląda opatrzenie? Rana cięta powinna być zabezpieczona gazą i bandażem, po czym należy udać się do specjalisty.

Małgorzata Andrzejewska

Jak opatrzyć ranę ciętą?

Opatrzenie rany, która jest źródłem krwawienia polega na zatamowaniu upływu krwi. Jeżeli skaleczeniu towarzyszy niewielkie krwawienie, będące efektem uszkodzenia małych naczyń krwionośnych, wystarczy nałożyć na ranę opatrunek i przymocować go za pomocą przylepca lub niewielkiego bandaża. Takie krwawienie ustaje dość szybko, gdyż w miejscu zranienia powstaje skrzep.

O krwotoku mówimy wówczas, gdy uszkodzone zostają duże naczynia żylne lub tętnicze. Krwotok cechuje się szybkim wypływem krwi. W przypadku naruszenia dużych naczyń żylnych krew jest ciemnoczerwona i wypływa miarowo, zaś uszkodzenie tętniczy cechuje się tętniącym, pulsującym i obfitym wypływem jasnoczerwonej krwi. W przypadku silnego krwotoku konieczne jest założenie opatrunku uciskowego. Jak wygląda taka pierwsza pomoc? Rana cięta powinna zostać zabezpieczona jałową gazą, a następnie w miejscu zranienia należy przyłożyć wałek ze zwiniętego bandaża, który uciśnie naczynia krwionośne i ograniczy wypływ krwi. Ranę powinno się także zabandażować. Gdy opatrunek przemoknie, nie zdejmujemy go, tylko dokładamy kolejną warstwę bandaża. Jeśli nie ma możliwości założenia opatrunku uciskowego (otwarte złamanie kości, bardzo rozległa rana) wskazane jest założenie opaski uciskowej powyżej miejsca zranienia. Można ją wykonać z bandaża, paska do spodni. Nie powinno się zakładać opaski uciskowej na dłużej niż dwie godziny.

Należy pamiętać, aby bandaż zawiązany był dość ściśle, ale nie blokował całkowicie przepływu krwi. W przypadku zranienia kończyny wskazane jest uniesienie jej powyżej serca – wówczas krwotok powinien się zmniejszyć. W przypadku ran głowy nie stosujemy opatrunków uciskowych, a jedynie opatrunek osłaniający.

Pierwsza pomoc — jak bezpiecznie jej udzielić?

Kiedy wezwać pogotowie?

W przypadku silnie krwawiących ran, w których krwawienie nie ustaje po założeniu opatrunku uciskowego, konieczne jest przetransportowanie osoby poszkodowanej do szpitala. Także obecność ciała obcego w ranie jest wskazaniem do kontaktu ze specjalistą. Z wezwaniem pogotowania nie należy zwlekać wówczas, gdy podejrzewamy krwotok tętniczy oraz kiedy pojawiają się takie objawy wstrząsu jak:

  • bladość skóry,
  • zimna skóra pokryta potem,
  • zaburzenia świadomości,
  • osłabienie,
  • wzmożone pragnienie i uczucie suchości w ustach.

Do czasu przybycia pogotowania należy ułożyć chorego w pozycji przeciwwstrząsowej, z nogami powyżej poziomu głowy – za wyjątkiem osób nieprzytomnych i z ranami głowy.

 

Bibliografia:

  1. Goniewicz M., Pierwsza pomoc. Podręcznik dla studentów; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2021

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Enzymy – co to jest? Budowa, rodzaje, zastosowanie

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Świąd odbytu – przyczyny i leczenie u dzieci i dorosłych

Niedożywienie – definicja, przyczyny, objawy, skutki

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Ostre niedokrwienie kończyn dolnych – objawy, przyczyny

Zespół górnego otworu klatki piersiowej – objawy, leczenie

Mikrobiom – co to jest, wpływ na organizm człowieka, badanie

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Kobieta

„Uwolniłam się od uzależniania szczęścia od wyglądu. Ta wolność w głowie jest warta każdej ceny” – pisze dietetyczka Magda Hajkiewicz-Mielniczuk

Tętniak aorty piersiowej – diagnostyka, operacja, powikłania

Dyslipidemia aterogenna – przyczyny, badania, leczenie

Zespół Eisenmengera – przyczyny, objawy, leczenie

Hipertriglicerydemia – przyczyny, leczenie i dieta

Rozstępy naprawdę można polubić? „Teraz jestem w znacznie lepszej relacji ze swoim ciałem niż wcześniej” – mówi Katarzyna

"Czerwone wino jest dobre na krew" - mit czy prawda? Odpowiadają eksperci z Dietetyki #NieNaŻarty

„Czerwone wino jest dobre na krew” – mit czy prawda? Odpowiadają eksperci z Dietetyki #NieNaŻarty

Przygniecenie i wstrząs – pierwsza pomoc poszkodowanemu

Fotopletyzmografia – na czym polega i kiedy się ją stosuje?

Metody i zasady pomiaru ciśnienia tętniczego krwi

Zastawka trójdzielna – co to jest, niedomykalność, atrezja

Porażenie prądem – objawy, pierwsza pomoc, powikłania

Upadek z wysokości – udzielenie pierwszej pomocy

Zastawka aortalna – niedomykalność, zwężenie, wymiana

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?