Czym jest srebrzyca?
Srebrzyca (argyria) to rzadko występująca choroba, która pojawia się wtedy, gdy ciało wyeksponowane jest na działanie srebra koloidalnego lub pyłu srebra. Związki magazynują się wówczas w wewnętrznych organach, błonach śluzowych, a nawet w układzie nerwowym. Przede wszystkim gromadzą się jednak na skórze, która zyskuje przez to niebiesko-szare zabarwienie. Najczęściej możemy je zauważyć na twarzy, ale też ramionach, szyi, a nawet dłoniach i paznokciach, a więc we wszystkich miejscach, które są narażone na promieniowanie słoneczne. Można wyróżnić aż trzy rodzaje srebrzycy:
- srebrzyca miejscowa – powstaje na skutek bezpośredniej styczności ze srebrem,
- srebrzyca uogólniona – powstaje w wyniku kontaktu ze srebrem poprzez spożywanie pokarmów lub drogą wziewną,
- argyroza (srebrzyca spojówek) – w tym przypadku jony srebra gromadzą się w narządzie wzroku.
Argyria z reguły nie zaburza pracy organizmu. Teoretycznie jest to choroba będąca jedynie kosmetycznym problemem. Bardzo rzadko powoduje jakiekolwiek powikłania. W rzeczywistości może prowadzić jednak do depresji, a nawet samobójstw w wyniku wyraźnie widocznego defektu na ciele, dlatego też pacjent wymaga zwykle pomocy psychologa.
Rolki
Srebrzyca – objawy
Główne objawy srebrzycy to:
- niebiesko-szara lub szara skóra,
- małe guzki w kolorze niebieskim lub szarym (z metalowym połyskiem),
- ciemniejsza skóra w miejscach wyeksponowanych na promienie UV,
- ciemne lub czarne łzy (rzadko występujący objaw).
Pierwszym objawem srebrzycy może być szaro-brązowe zabarwienie fragmentów dziąseł – pojawia się ono, zanim choroba zaatakuje skórę. Warto dodać, że z czasem przebarwieniu ulegają nawet narządy wewnętrzne. Choroba może obejmować również gałki oczne, wówczas dochodzi do problemów z widzeniem. Czasem srebro zauważalne jest nawet w ślinie, moczu czy kale – w takich sytuacjach istnieje większe ryzyko rozwoju patologii obejmujących wątrobę i nerki. Symptomy choroby pojawiają się od 6. miesięcy do nawet 5. lat od ekspozycji na srebro.
Przyczyny srebrzycy
Kiedy srebro trafi do organizmu, pobudzana jest produkcja melaniny, która przyczynia się z kolei do wytwarzania niebiesko-szarego barwnika. Warto zaznaczyć, że argyria nie musi się pojawiać w wyniku długotrwałej ekspozycji na srebro – czasem może być ona krótkotrwała, wystarczy wówczas, że ów pierwiastek występuje w dużej dawce. Jaki poziom tego pierwiastka jest niebezpieczny dla człowieka? Jak się okazuje, minimalna dawka wynosi w tym przypadku 0,014 mg srebra na kilogram masy ciała dziennie.
Srebrzyca najczęściej pojawia się u osób pracujących przy wydobyciu srebra, a także w fabrykach zajmujących się obróbką tego materiału. Na zwiększone ryzyko jej pojawienia się narażone są także osoby mające długotrwałą styczność z niektórymi materiałami stomatologicznymi oraz długotrwale stosujące suplementy ze srebrem koloidalnym. Zachorować mogą też osoby przyjmujące leki z koloidami srebra, a więc niektóre krople do oczu i nosa.
Leczenie srebrzycy
Przebarwienia skóry, które są efektem argyrii, niestety pozostają na zawsze. Aby zmniejszyć nieco ich intensywność, można zastosować laseroterapię. U zdecydowanej większości pacjentów, którzy się poddają temu zabiegowi, nie występuje nawrót pigmentacji. W ten sposób zmniejsza się nieco intensywność pigmentu, jednak nie da się go całkowicie wyeliminować. Przebarwienia można również nieco rozjaśnić przy pomocy hydrochinonu. W niektórych przypadkach wykorzystuje się związki selenu i siarki, które mają właściwości oczyszczające oraz pomagają usuwać jony srebra z organizmu.
Bibliografia:
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563123/ [dostęp 04.12.23]
- Lencastre A., Lobo M., João A., Argyria – Case report, Anais Brasileiros de Dermatologia, 2013, 88(3), s. 413-416.
- Mota L., Dinis-Oliveira R. J., Clinical and Forensic Aspects of the Different Subtypes of Argyria, Journal of Clinical Medicine, 2021, 10(10), s. 2086.
