Przejdź do treści

Stopnie upośledzenia umysłowego – podział na upośledzenia w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym i głębokim

dziecko badające rękę dorosłego
Fot. pzRomashka / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kawa wypłukuje magnez? Fakty i mity dotyczące kawy
Fantazje seksualne to zdrada partnera? A może wyraz naszej miłości?
Chroniczne zmęczenie – psychotest, przyczyny, zapobieganie
Kobieta
Ćwiczenia w domu – na brzuch, plecy, klatkę piersiową i inne
Ola Żebrowska: „Zostałam wychowana w katolickiej rodzinie i nie śmiałabym mówić drugiej kobiecie, co ma robić”

Upośledzenie umysłowe diagnozowane jest na podstawie poziomu zaburzeń rozwojowych, którym towarzyszą deficyty w zakresie zachowań adaptacyjnych. Wyróżnia się cztery stopnie upośledzenia umysłowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Upośledzenie umysłowe określane jako niepełnosprawność intelektualna jest zaburzeniem rozwoju związanym z widocznym i znacznym obniżeniem zdolności intelektualnych. Upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim u dorosłych objawia się m.in. problemami w komunikacji, uczeniu się i zapamiętywaniu oraz wykonywaniu codziennych czynności. Wdrożenie skutecznej terapii zależy od stopnia upośledzenia i ogólnego stanu pacjenta. Według definicji WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) ogólne upośledzenie funkcjonowania umysłowego ujawnia się przed 18. rokiem życia.

Gabinet psychologiczny, w którym siedzą dwie osoby, na stole leżą okulary i woda

Stopnie upośledzeń intelektualnych

Upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim

Upośledzenie umysłowe lekkie diagnozuje się, gdy IQ chorego mieści się w zakresie 50–69. Takie osoby zwykle nie mają problemów z wykonywaniem codziennych czynności takich jak mycie się, ubieranie, wydalanie czy jedzenie. Nie mają również większej trudności w podstawowej komunikacji i podtrzymaniu rozmowy. Ogólny poziom rozwoju u osoby z lekkim stopniem upośledzenia umysłowego nie przekracza ogólny poziom rozwoju 12-latka, natomiast dojrzałość społeczna przypomina tę wykształconą u 17-letniego człowieka. Jednakże osoby te mogą mieć problemy z czytaniem i pisaniem, aczkolwiek w większości przypadków są zdolne do podjęcia pracy. Umiejętności językowe osoby z lekkim stopniem upośledzenia nabywają nieco później niż osoby rozwijające się prawidłowo. Zaburzeniu może ulegać również zdolność do podzielności uwagi, pamięć logiczna (bez wpływu na pamięć mechaniczną), a także umiejętność spostrzeżenia. Chorzy mogą również miewać problemy z wyodrębnianiem istotnych cech przedmiotów. Dotknięci upośledzeniem w stopniu lekkim mają znacznie uboższe słownictwo i mniejszy zasięg pojęć liczbowych. Mogą mieć również problemy z definiowaniem i nadaniem cech pojęciom abstrakcyjnym. Zdarza się także, że występują u nich widoczne zaburzenia motoryki, w tym mniejsza szybkość i precyzja wykonywanych ruchów.

Upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym

Upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym obserwuje się u osób z IQ oscylującym wokół skali 35–49. U chorych znacznie częściej występują choroby somatyczne oraz schorzenia narządów wewnętrznych. Osoby dorosłe z umiarkowanym stopniem upośledzenia umysłowego nie przekraczają rozwoju umysłowego na poziomie dziecka 8-letniego, a ich dojrzałość społeczna jest tylko dwa lata starsza. Chorzy w większości nie są w stanie nauczyć się pisać oraz czytać i nie są zdolni do podjęcia pracy zawodowej. Wolniej rozumują oraz formują swoje myśli i słowa. Czynności domowe jak zakupy, gotowanie czy sprzątanie wykonywane muszą być pod nadzorem lub przy sporym wsparciu opiekuna. Ich zakres spostrzeganie jest znacznie węższy i przebiega wolniej. Dominuje u takich osób uwaga mimowolna, aczkolwiek są w stanie podać podstawowe różnice i podobieństwa między dwoma prostymi pojęciami.

Upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym

Ludzie ze znacznym stopniem upośledzenia umysłowego posiadają IQ między 20–34, a ich dojrzałość społeczna przypomina tę występującą u 8-latka. Znacznie częściej występują u nich choroby somatyczne, wady wzroku, niedosłuch oraz niedowłady kończyn. Chorzy cechują się niedokładnymi spostrzeżeniami oraz brakiem uwagi dowolnej. Przy znacznym stopniu upośledzenia intelektualnego są zdolni do tworzenia bardzo prostych, 4–5 wyrazowych zdań oraz są w stanie opanować pierwsze 5 liczb. W większości przypadków są zdolni do samodzielnego poruszania się po najbliższej okolicy oraz zaspokajania potrzeb fizjologicznych. Na ogół nie mają problemów z odróżnianiem figur geometrycznych.

Upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim

W przebiegu występowania u ludzi upośledzenia umysłowego w stopniu głębokim obserwuje się IQ niższe niż 20 i poważne wady wzroku, słuchu oraz porażenie kończyn. Osoby dorosłe z upośledzeniem intelektualnym w stopniu głębokim nie przekraczają poziomu funkcjonowania intelektualnego u dziecka 3-letniego. Ich poziom przystosowania społecznego wygląda jak u 4-latka. Chorzy cierpią także na ciężkie wady układu nerwowego i nie są zdolni do samodzielnego poruszania się. Z tego względu wymagają stałej opieki. Nie kontrolują swoich potrzeb i ogranicza ich brak zdolności do porozumiewania się, wykonywania poleceń i artykulacji myśli. Ich uwaga jest niepodzielna i nietrwała. Rozumieją tylko podstawowe słowa, a rozwój mowy zatrzymuje się na etapie rocznego dziecka.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

10 najważniejszych filmów o depresji

Kobieta z kwiatami na czole

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Jak zadbać o swój komfort psychiczny? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Dziewczyna stoi i trzyma się za ramię. Obok bukiet kwiatów

W jaki sposób wspierać osoby w kryzysie psychicznym? Przeczytaj „Poradnik antykryzysowy” Anny Cyklińskiej

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

Joanna Frejus/archiwum prywatne

„Czas pozbyć się tej cukrowej pokrywy i zacząć mówić o emocjach i potrzebach rodziców prawdziwie i bez poczucia wstydu”. O depresji poporodowej rozmawiamy z psycholożką Joanną Frejus

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Dziewczynka odrabia lekcje

Uczniowie złożyli projekt obywatelski w Sejmie. Domagają się psychologa w każdej szkole

kobieta zgrzytająca zębami

Bruksizm – przyczyny, objawy, leczenie. Co to jest?

Kobieta w białej bluzce przytyrzymuje chusteczkę przy nosie, ponieważ ma krwotok

Krew z nosa – przyczyny, jak zatamować krwotok z nosa?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.