Przejdź do treści

Stopnie upośledzenia umysłowego – podział na upośledzenia w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym i głębokim

dziecko badające rękę dorosłego
Fot. pzRomashka / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Sprawdź, czy masz objawy koronawirusa / rawpixel
Na rządowym serwisie sprawdzisz, czy twoje objawy mogą świadczyć o zarażeniu COVID-19
Pektyny w diecie i medycynie
Pektyny w diecie i medycynie
Bhasha Mukherjee / gettyimages
„Poczułam, że właśnie po to dostałam ten dyplom”. Miss Anglii rezygnuje z korony i wraca do szpitala, by pomóc w walce z pandemią koronawirusa
Karolina/Kaboompics/Rawpixel
„Bardzo chciałabym, żeby rząd zamiast w przeróżny sposób uciekać od tematu, zaczął martwić się o nasze zdrowie psychiczne”. Maturzyści chcą, żeby ich zauważono
kobieta w laboratorium
Badanie RF – jak interpretować wyniki i normę tego wskaźnika?

Upośledzenie umysłowe diagnozowane jest na podstawie poziomu zaburzeń rozwojowych, którym towarzyszą deficyty w zakresie zachowań adaptacyjnych. Wyróżnia się cztery stopnie upośledzenia umysłowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Upośledzenie umysłowe określane jako niepełnosprawność intelektualna jest zaburzeniem rozwoju związanym z widocznym i znacznym obniżeniem zdolności intelektualnych. Upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim u dorosłych objawia się m.in. problemami w komunikacji, uczeniu się i zapamiętywaniu oraz wykonywaniu codziennych czynności. Wdrożenie skutecznej terapii zależy od stopnia upośledzenia i ogólnego stanu pacjenta. Według definicji WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) ogólne upośledzenie funkcjonowania umysłowego ujawnia się przed 18. rokiem życia.

Gabinet psychologiczny, w którym siedzą dwie osoby, na stole leżą okulary i woda

Stopnie upośledzeń intelektualnych

Upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim

Upośledzenie umysłowe lekkie diagnozuje się, gdy IQ chorego mieści się w zakresie 50–69. Takie osoby zwykle nie mają problemów z wykonywaniem codziennych czynności takich jak mycie się, ubieranie, wydalanie czy jedzenie. Nie mają również większej trudności w podstawowej komunikacji i podtrzymaniu rozmowy. Ogólny poziom rozwoju u osoby z lekkim stopniem upośledzenia umysłowego nie przekracza ogólny poziom rozwoju 12-latka, natomiast dojrzałość społeczna przypomina tę wykształconą u 17-letniego człowieka. Jednakże osoby te mogą mieć problemy z czytaniem i pisaniem, aczkolwiek w większości przypadków są zdolne do podjęcia pracy. Umiejętności językowe osoby z lekkim stopniem upośledzenia nabywają nieco później niż osoby rozwijające się prawidłowo. Zaburzeniu może ulegać również zdolność do podzielności uwagi, pamięć logiczna (bez wpływu na pamięć mechaniczną), a także umiejętność spostrzeżenia. Chorzy mogą również miewać problemy z wyodrębnianiem istotnych cech przedmiotów. Dotknięci upośledzeniem w stopniu lekkim mają znacznie uboższe słownictwo i mniejszy zasięg pojęć liczbowych. Mogą mieć również problemy z definiowaniem i nadaniem cech pojęciom abstrakcyjnym. Zdarza się także, że występują u nich widoczne zaburzenia motoryki, w tym mniejsza szybkość i precyzja wykonywanych ruchów.

Upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym

Upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym obserwuje się u osób z IQ oscylującym wokół skali 35–49. U chorych znacznie częściej występują choroby somatyczne oraz schorzenia narządów wewnętrznych. Osoby dorosłe z umiarkowanym stopniem upośledzenia umysłowego nie przekraczają rozwoju umysłowego na poziomie dziecka 8-letniego, a ich dojrzałość społeczna jest tylko dwa lata starsza. Chorzy w większości nie są w stanie nauczyć się pisać oraz czytać i nie są zdolni do podjęcia pracy zawodowej. Wolniej rozumują oraz formują swoje myśli i słowa. Czynności domowe jak zakupy, gotowanie czy sprzątanie wykonywane muszą być pod nadzorem lub przy sporym wsparciu opiekuna. Ich zakres spostrzeganie jest znacznie węższy i przebiega wolniej. Dominuje u takich osób uwaga mimowolna, aczkolwiek są w stanie podać podstawowe różnice i podobieństwa między dwoma prostymi pojęciami.

Upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym

Ludzie ze znacznym stopniem upośledzenia umysłowego posiadają IQ między 20–34, a ich dojrzałość społeczna przypomina tę występującą u 8-latka. Znacznie częściej występują u nich choroby somatyczne, wady wzroku, niedosłuch oraz niedowłady kończyn. Chorzy cechują się niedokładnymi spostrzeżeniami oraz brakiem uwagi dowolnej. Przy znacznym stopniu upośledzenia intelektualnego są zdolni do tworzenia bardzo prostych, 4–5 wyrazowych zdań oraz są w stanie opanować pierwsze 5 liczb. W większości przypadków są zdolni do samodzielnego poruszania się po najbliższej okolicy oraz zaspokajania potrzeb fizjologicznych. Na ogół nie mają problemów z odróżnianiem figur geometrycznych.

Upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim

W przebiegu występowania u ludzi upośledzenia umysłowego w stopniu głębokim obserwuje się IQ niższe niż 20 i poważne wady wzroku, słuchu oraz porażenie kończyn. Osoby dorosłe z upośledzeniem intelektualnym w stopniu głębokim nie przekraczają poziomu funkcjonowania intelektualnego u dziecka 3-letniego. Ich poziom przystosowania społecznego wygląda jak u 4-latka. Chorzy cierpią także na ciężkie wady układu nerwowego i nie są zdolni do samodzielnego poruszania się. Z tego względu wymagają stałej opieki. Nie kontrolują swoich potrzeb i ogranicza ich brak zdolności do porozumiewania się, wykonywania poleceń i artykulacji myśli. Ich uwaga jest niepodzielna i nietrwała. Rozumieją tylko podstawowe słowa, a rozwój mowy zatrzymuje się na etapie rocznego dziecka.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Mężczyzna na wózku

Czy osoba na wózku może uprawiać seks i czerpać z niego przyjemność? Odpowiada Łukasz Wala z kanału „Keep Wheel”

Schizoidalne zaburzenie osobowości / freepik

Nie dla wszystkich kwarantanna jest ciężkim doświadczeniem. Istnieje grupa ludzi, dla których brak związków międzyludzkich jest czymś typowym

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta leżąca na podłodze

Hipochondryk choruje naprawdę. Sprawdź, dlaczego nie możemy powiedzieć, że są zdrowi

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Mika Urbaniak o chorobie dwubiegunowej afektywnej

Mika Urbaniak o chorobie dwubiegunowej afektywnej: ze strachu nie byłam w stanie wyjść z pokoju

Schizofrenia / istockphoto

Schizofrenia – jak chorują kobiety?

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Ciałopozytywna terapia / Instagram

Czego nie mówić osobie z depresją? Sara Cicherska z „Ciałopozytywnej terapii” na Instagramie opublikowała wzruszający post

Seks niepełnosprawnych

„Dla niepełnosprawnych seks jest dokładnie tak samo ważny, jak dla pełnosprawnych, ale przez to, że społeczeństwo pomija ich potrzeby, oni sami zaczynają je wypierać” – mówi Monika Rozmysłowicz, trener psycho-fizjo-seksualny

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

Paulina Smaszcz-Kurzajewska / Instagram

Paulina Smaszcz-Kurzajewska: Szczyt depresji? Kiedy wszyscy mówią co masz robić i jak żyć, a Ty słuchasz i nie wiesz o co im chodzi, bo przecież nie masz nawet siły oddychać i być

Dysmorfofobia / istock

„Ludzie z zewnątrz mogą myśleć, że to są błahe rzeczy. A były takie momenty, że naprawdę chciałam skoczyć pod metro…” – mówi 30-letnia Alina, cierpiąca na dysmorfofobię

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Dorota Szelągowska / Instagram

Filip Chajzer udawał atak paniki w telewizji śniadaniowej. „Jako osoba, którą wiele lat temu ataki paniki zamknęły w domu (…) po prostu uważam, że to było strasznie słabe” – odpowiada mu Dorota Szelągowska

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

seks analny

Ciekawi cię seks analny? Mamy dla ciebie 9 wskazówek, które pozwolą ci się do niego sensownie przygotować

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?