Przejdź do treści

Stopnie upośledzenia umysłowego – podział na upośledzenia w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym i głębokim

dziecko badające rękę dorosłego
Fot. pzRomashka / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta patrzy na słońce. Ma zamknięte oczy i ręce na głowie
Witamina D – czy i kiedy można ją przedawkować? Jaka jej ilość jest bezpieczna? Tłumaczy farmaceutka
Schizofrenia / istockphoto
Schizofrenia – jak chorują kobiety?
Patenty babci na bycie zero waste
7 sposobów naszych babć na bycie zero waste
Co jeść na śniadanie? / istock
7 rzeczy, których nie powinniśmy jeść na śniadanie
test ciążowy
„Okresu brak a wynik testu negatywny”. Ginekolog wyjaśnia, kiedy najlepiej wykonać test ciążowy

Upośledzenie umysłowe diagnozowane jest na podstawie poziomu zaburzeń rozwojowych, którym towarzyszą deficyty w zakresie zachowań adaptacyjnych. Wyróżnia się cztery stopnie upośledzenia umysłowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Upośledzenie umysłowe określane jako niepełnosprawność intelektualna jest zaburzeniem rozwoju związanym z widocznym i znacznym obniżeniem zdolności intelektualnych. Upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim u dorosłych objawia się m.in. problemami w komunikacji, uczeniu się i zapamiętywaniu oraz wykonywaniu codziennych czynności. Wdrożenie skutecznej terapii zależy od stopnia upośledzenia i ogólnego stanu pacjenta. Według definicji WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) ogólne upośledzenie funkcjonowania umysłowego ujawnia się przed 18. rokiem życia.

Gabinet psychologiczny, w którym siedzą dwie osoby, na stole leżą okulary i woda

Stopnie upośledzeń intelektualnych

Upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim

Upośledzenie umysłowe lekkie diagnozuje się, gdy IQ chorego mieści się w zakresie 50–69. Takie osoby zwykle nie mają problemów z wykonywaniem codziennych czynności takich jak mycie się, ubieranie, wydalanie czy jedzenie. Nie mają również większej trudności w podstawowej komunikacji i podtrzymaniu rozmowy. Ogólny poziom rozwoju u osoby z lekkim stopniem upośledzenia umysłowego nie przekracza ogólny poziom rozwoju 12-latka, natomiast dojrzałość społeczna przypomina tę wykształconą u 17-letniego człowieka. Jednakże osoby te mogą mieć problemy z czytaniem i pisaniem, aczkolwiek w większości przypadków są zdolne do podjęcia pracy. Umiejętności językowe osoby z lekkim stopniem upośledzenia nabywają nieco później niż osoby rozwijające się prawidłowo. Zaburzeniu może ulegać również zdolność do podzielności uwagi, pamięć logiczna (bez wpływu na pamięć mechaniczną), a także umiejętność spostrzeżenia. Chorzy mogą również miewać problemy z wyodrębnianiem istotnych cech przedmiotów. Dotknięci upośledzeniem w stopniu lekkim mają znacznie uboższe słownictwo i mniejszy zasięg pojęć liczbowych. Mogą mieć również problemy z definiowaniem i nadaniem cech pojęciom abstrakcyjnym. Zdarza się także, że występują u nich widoczne zaburzenia motoryki, w tym mniejsza szybkość i precyzja wykonywanych ruchów.

Upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym

Upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym obserwuje się u osób z IQ oscylującym wokół skali 35–49. U chorych znacznie częściej występują choroby somatyczne oraz schorzenia narządów wewnętrznych. Osoby dorosłe z umiarkowanym stopniem upośledzenia umysłowego nie przekraczają rozwoju umysłowego na poziomie dziecka 8-letniego, a ich dojrzałość społeczna jest tylko dwa lata starsza. Chorzy w większości nie są w stanie nauczyć się pisać oraz czytać i nie są zdolni do podjęcia pracy zawodowej. Wolniej rozumują oraz formują swoje myśli i słowa. Czynności domowe jak zakupy, gotowanie czy sprzątanie wykonywane muszą być pod nadzorem lub przy sporym wsparciu opiekuna. Ich zakres spostrzeganie jest znacznie węższy i przebiega wolniej. Dominuje u takich osób uwaga mimowolna, aczkolwiek są w stanie podać podstawowe różnice i podobieństwa między dwoma prostymi pojęciami.

Upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym

Ludzie ze znacznym stopniem upośledzenia umysłowego posiadają IQ między 20–34, a ich dojrzałość społeczna przypomina tę występującą u 8-latka. Znacznie częściej występują u nich choroby somatyczne, wady wzroku, niedosłuch oraz niedowłady kończyn. Chorzy cechują się niedokładnymi spostrzeżeniami oraz brakiem uwagi dowolnej. Przy znacznym stopniu upośledzenia intelektualnego są zdolni do tworzenia bardzo prostych, 4–5 wyrazowych zdań oraz są w stanie opanować pierwsze 5 liczb. W większości przypadków są zdolni do samodzielnego poruszania się po najbliższej okolicy oraz zaspokajania potrzeb fizjologicznych. Na ogół nie mają problemów z odróżnianiem figur geometrycznych.

Upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim

W przebiegu występowania u ludzi upośledzenia umysłowego w stopniu głębokim obserwuje się IQ niższe niż 20 i poważne wady wzroku, słuchu oraz porażenie kończyn. Osoby dorosłe z upośledzeniem intelektualnym w stopniu głębokim nie przekraczają poziomu funkcjonowania intelektualnego u dziecka 3-letniego. Ich poziom przystosowania społecznego wygląda jak u 4-latka. Chorzy cierpią także na ciężkie wady układu nerwowego i nie są zdolni do samodzielnego poruszania się. Z tego względu wymagają stałej opieki. Nie kontrolują swoich potrzeb i ogranicza ich brak zdolności do porozumiewania się, wykonywania poleceń i artykulacji myśli. Ich uwaga jest niepodzielna i nietrwała. Rozumieją tylko podstawowe słowa, a rozwój mowy zatrzymuje się na etapie rocznego dziecka.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Ciałopozytywna terapia / Instagram

Czego nie mówić osobie z depresją? Sara Cicherska z „Ciałopozytywnej terapii” na Instagramie opublikowała wzruszający post

Seks niepełnosprawnych

„Dla niepełnosprawnych seks jest dokładnie tak samo ważny, jak dla pełnosprawnych, ale przez to, że społeczeństwo pomija ich potrzeby, oni sami zaczynają je wypierać” – mówi Monika Rozmysłowicz, trener psycho-fizjo-seksualny

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

Paulina Smaszcz-Kurzajewska / Instagram

Paulina Smaszcz-Kurzajewska: Szczyt depresji? Kiedy wszyscy mówią co masz robić i jak żyć, a Ty słuchasz i nie wiesz o co im chodzi, bo przecież nie masz nawet siły oddychać i być

Dysmorfofobia / istock

„Ludzie z zewnątrz mogą myśleć, że to są błahe rzeczy. A były takie momenty, że naprawdę chciałam skoczyć pod metro…” – mówi 30-letnia Alina, cierpiąca na dysmorfofobię

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Dorota Szelągowska / Instagram

Filip Chajzer udawał atak paniki w telewizji śniadaniowej. „Jako osoba, którą wiele lat temu ataki paniki zamknęły w domu (…) po prostu uważam, że to było strasznie słabe” – odpowiada mu Dorota Szelągowska

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Stopnie niepełnosprawności - ich rodzaje i wyjaśnienie

Stopnie niepełnosprawności – rodzaje i objaśnienie

Katatonia i jej objawy, przyczyny oraz leczenie

Katatonia – objawy, przyczyny oraz leczenie

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.