Przejdź do treści

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

zestresowana kobieta
Fot. kieferpix / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Stres oksydacyjny to stan zaburzonej równowagi organizmu, którego najczęstszymi przyczynami są niezdrowy styl życia, wysokokaloryczna dieta oraz długotrwały stres. Utrata równowagi między utleniaczami i przeciwutleniaczami może przyczyniać się do rozwoju wielu poważnych chorób.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Stres oksydacyjny przez coraz większą grupę lekarzy jest uważany za jedną z chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Pojawia się on w momencie, gdy równowaga między antyoksydantami oraz utleniaczami zostaje zachwiana. Zbyt duża ilość wolnych rodników może niestety przyczyniać się m.in. do rozwoju chorób nowotworowych.

Stres oksydacyjny – co to jest i z czego wynika?

Stres oksydacyjny pojawia się w momencie, gdy poziom wolnych rodników tlenowych nie odpowiada poziomowi antyoksydantów, pełniących funkcję przeciwutleniaczy w ludzkim organizmie. Wolne rodniki są utleniaczami, które powstają podczas każdego oddechu (są uwalniane z części cząsteczek tlenu). Nie da się więc ich zupełnie usunąć z ludzkiego organizmu, są bowiem pochodną procesu oddychania. Utleniacze charakteryzują się jednak nieparzystą liczbą elektronów. To z kolei sprawia, że, próbując pozyskać od innych komórek brakujący im elektron, niszczą je nieodwracalnie. Wolne rodniki doprowadzają do dezintegracji i uszkodzenia komórek.

Przeciwutleniacze, czyli antyoksydanty, dysponują „dodatkowym” elektronem, który oddają wolnym rodnikom, zapewniając w ten sposób równowagę w organizmie. Stres oksydacyjny w procesach uszkodzenia komórek wiąże się więc w prostej linii z liczbą oraz aktywnością antyoksydantów w organizmie. Do tych zalicza się przede wszystkim:

  • karotenoidy,
  • polifenole,
  • witaminy C, A, E.

Stres oksydacyjny pojawia się, gdy antyoksydantów jest zbyt mało lub gdy nie są one wystarczająco aktywne. W takim przypadku wolne wodniki mogą zaszkodzić właściwie każdej biocząsteczce organizmu. Utleniacze atakują niestety cząsteczki szczególnie istotne dla prawidłowego działania ludzkiego organizmu. Chodzi nie tylko o białka lub tłuszcze, lecz także DNA komórek organizmu. Skutki stresu oksydacyjnego mogą być więc naprawdę poważne.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł
ciasto z pistacjami

Stres oksydacyjny – diagnoza

Stres oksydacyjny nie charakteryzuje się typowymi dla tego stanu objawami. Bardzo często ogólne osłabienie, bóle głowy, mięśni lub nieuzasadniona senność przypisywane są infekcjom lub innym stanom chorobowym, do których rozwoju paradoksalnie może przyczyniać się właśnie stres. Nie istnieją markery stresu oksydacyjnego, niektóre kliniki oferują natomiast badania na poziom antyoksydantów i wolnych rodników w organizmie.

Do przyjrzenia się swojemu stylowi życia powinny skłonić następujące objawy towarzyszące:

  • nawracające bóle głowy,
  • częste bóle mięśni i stawów,
  • stany zapalne,
  • ogólne, nieuzasadnione osłabienie,
  • problemy z trawieniem,
  • zaparcia,
  • wysypka.

Mogą one być efektem stresu oksydacyjnego, mogą również wiązać się z innymi dolegliwościami i stanami chorobowymi organizmu.

Skąd się bierze stres oksydacyjny?

Przyczyny stresu oksydacyjnego mogą być bardzo różne, natomiast na ogół wiążą się one z określonymi warunkami środowiskowymi pacjenta. Przede wszystkim chodzi o niezdrowy styl życia, na który składają się długotrwały stres, mała ilość snu, palenie tytoniu oraz nadużywanie alkoholu. To jednak nie wszystkie czynniki, które mogą wpływać na zaburzenie równowagi między antyoksydantami i wolnymi rodnikami. Na stres oksydacyjny wpływ ma również:

  • dieta bogata w tłuszcze utlenione, cukry (fast foody, słodycze, wysoko przetworzona żywność),
  • zanieczyszczone środowisko życia i pracy,
  • zbyt intensywna ekspozycja na promieniowanie słoneczne,
  • zbyt intensywny wysiłek fizyczny,
  • niektóre leki antydepresyjne, antykoagulanty, leki antykoncepcyjne.

Zobacz także

Stres oksydacyjny a wysiłek fizyczny

Stres oksydacyjny może wynikać z długotrwałego, męczącego i obciążającego dla organizmu treningu. Kluczowe znaczenie ma tutaj nie typ uprawianego sportu, a niedopasowanie skali ćwiczeń do możliwości i wytrzymałości organizmu.

Trzeba jednak pamiętać, że regularna i umiarkowana aktywność fizyczna przeciwdziała stresowi oksydacyjnemu.

Stres oksydacyjny a nowotwory

Skutki stresu oksydacyjnego dotyczą nie tylko ogólnego pogorszenia się jakości życia. Stres ten może bowiem sprzyjać rozwojowi bardzo wielu chorób, w tym nowotworów. Przyczynia się do powstania tych ostatnich poprzez uszkodzenia DNA komórek, jakich dokonują wolne rodniki. W kontekście stresu oksydacyjnego przywołuje się głównie czerniaka jako nowotwór związany nie tylko z działaniem wolnych rodników, lecz także nadmierną ekspozycją na promieniowanie słoneczne.

Inne choroby, które może powodować stres oksydacyjny to: miażdżyca, choroba wieńcowa, choroba Parkinsona, Alzheimera, udar mózgu oraz zawał mięśnia sercowego. Wolne rodniki mają także znaczenie w rozwoju chorób płuc, żołądka, nerek oraz układu moczowego.

Stres oksydacyjny – leczenie

Stres oksydacyjny można zneutralizować przez odpowiednią dietę bogatą w warzywa i owoce zawierające antyoksydanty. Liczy się również właściwe i regularne nawadnianie organizmu. Koniecznie należy zrezygnować z używek. Ważnym elementem przywracania równowagi organizmowi jest odpowiednia aktywność fizyczna.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Nerw sromowy – budowa, funkcje, przyczyny neuralgii nerwu sromowego

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

„Ważny jest ruch, ale równie istotne jest to, jaki on pozostawia w nas ślad”. O Metodzie Feldenkraisa i edukacji ruchowej jako drogi do samopoznania mówi Marta Górna-Wiszniewska

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Kiedyś lekarze mówili, że parkinson lubi spokój. Teraz zmieniają zdanie. Po diagnozie trzeba się szybko otrząsnąć”

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

×