Przejdź do treści

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

zestresowana kobieta
Fot. kieferpix / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
marnowanie jedzenia w Polsce / iStock
92 kg jedzenia rocznie wyrzuca przeciętny Polak! Ekoaktywistka o wynikach najnowszego badania dotyczącego marnowania jedzenia
dziewczyna w domu w czasie pandemii koronawirusa
Włoscy badacze: w Lombardii do 93 proc. zakażeń koronawirusem doszło w domach i podczas spotkań rodzinnych
Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV
Depresja egzogenna – przyczyny, objawy oraz metody leczenia
punkt wymazowy drive-thru
Na koronawirusa będziemy się szczepić w… remizach strażackich? Rząd rozważa różne ewentualności

Stres oksydacyjny to stan zaburzonej równowagi organizmu, którego najczęstszymi przyczynami są niezdrowy styl życia, wysokokaloryczna dieta oraz długotrwały stres. Utrata równowagi między utleniaczami i przeciwutleniaczami może przyczyniać się do rozwoju wielu poważnych chorób.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Stres oksydacyjny przez coraz większą grupę lekarzy jest uważany za jedną z chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Pojawia się on w momencie, gdy równowaga między antyoksydantami oraz utleniaczami zostaje zachwiana. Zbyt duża ilość wolnych rodników może niestety przyczyniać się m.in. do rozwoju chorób nowotworowych.

Stres oksydacyjny – co to jest i z czego wynika?

Stres oksydacyjny pojawia się w momencie, gdy poziom wolnych rodników tlenowych nie odpowiada poziomowi antyoksydantów, pełniących funkcję przeciwutleniaczy w ludzkim organizmie. Wolne rodniki są utleniaczami, które powstają podczas każdego oddechu (są uwalniane z części cząsteczek tlenu). Nie da się więc ich zupełnie usunąć z ludzkiego organizmu, są bowiem pochodną procesu oddychania. Utleniacze charakteryzują się jednak nieparzystą liczbą elektronów. To z kolei sprawia, że, próbując pozyskać od innych komórek brakujący im elektron, niszczą je nieodwracalnie. Wolne rodniki doprowadzają do dezintegracji i uszkodzenia komórek.

Przeciwutleniacze, czyli antyoksydanty, dysponują „dodatkowym” elektronem, który oddają wolnym rodnikom, zapewniając w ten sposób równowagę w organizmie. Stres oksydacyjny w procesach uszkodzenia komórek wiąże się więc w prostej linii z liczbą oraz aktywnością antyoksydantów w organizmie. Do tych zalicza się przede wszystkim:

  • karotenoidy,
  • polifenole,
  • witaminy C, A, E.

Stres oksydacyjny pojawia się, gdy antyoksydantów jest zbyt mało lub gdy nie są one wystarczająco aktywne. W takim przypadku wolne wodniki mogą zaszkodzić właściwie każdej biocząsteczce organizmu. Utleniacze atakują niestety cząsteczki szczególnie istotne dla prawidłowego działania ludzkiego organizmu. Chodzi nie tylko o białka lub tłuszcze, lecz także DNA komórek organizmu. Skutki stresu oksydacyjnego mogą być więc naprawdę poważne.

ciasto z pistacjami

Stres oksydacyjny – diagnoza

Stres oksydacyjny nie charakteryzuje się typowymi dla tego stanu objawami. Bardzo często ogólne osłabienie, bóle głowy, mięśni lub nieuzasadniona senność przypisywane są infekcjom lub innym stanom chorobowym, do których rozwoju paradoksalnie może przyczyniać się właśnie stres. Nie istnieją markery stresu oksydacyjnego, niektóre kliniki oferują natomiast badania na poziom antyoksydantów i wolnych rodników w organizmie.

Do przyjrzenia się swojemu stylowi życia powinny skłonić następujące objawy towarzyszące:

  • nawracające bóle głowy,
  • częste bóle mięśni i stawów,
  • stany zapalne,
  • ogólne, nieuzasadnione osłabienie,
  • problemy z trawieniem,
  • zaparcia,
  • wysypka.

Mogą one być efektem stresu oksydacyjnego, mogą również wiązać się z innymi dolegliwościami i stanami chorobowymi organizmu.

Skąd się bierze stres oksydacyjny?

Przyczyny stresu oksydacyjnego mogą być bardzo różne, natomiast na ogół wiążą się one z określonymi warunkami środowiskowymi pacjenta. Przede wszystkim chodzi o niezdrowy styl życia, na który składają się długotrwały stres, mała ilość snu, palenie tytoniu oraz nadużywanie alkoholu. To jednak nie wszystkie czynniki, które mogą wpływać na zaburzenie równowagi między antyoksydantami i wolnymi rodnikami. Na stres oksydacyjny wpływ ma również:

  • dieta bogata w tłuszcze utlenione, cukry (fast foody, słodycze, wysoko przetworzona żywność),
  • zanieczyszczone środowisko życia i pracy,
  • zbyt intensywna ekspozycja na promieniowanie słoneczne,
  • zbyt intensywny wysiłek fizyczny,
  • niektóre leki antydepresyjne, antykoagulanty, leki antykoncepcyjne.

Zobacz także

Stres oksydacyjny a wysiłek fizyczny

Stres oksydacyjny może wynikać z długotrwałego, męczącego i obciążającego dla organizmu treningu. Kluczowe znaczenie ma tutaj nie typ uprawianego sportu, a niedopasowanie skali ćwiczeń do możliwości i wytrzymałości organizmu.

Trzeba jednak pamiętać, że regularna i umiarkowana aktywność fizyczna przeciwdziała stresowi oksydacyjnemu.

Stres oksydacyjny a nowotwory

Skutki stresu oksydacyjnego dotyczą nie tylko ogólnego pogorszenia się jakości życia. Stres ten może bowiem sprzyjać rozwojowi bardzo wielu chorób, w tym nowotworów. Przyczynia się do powstania tych ostatnich poprzez uszkodzenia DNA komórek, jakich dokonują wolne rodniki. W kontekście stresu oksydacyjnego przywołuje się głównie czerniaka jako nowotwór związany nie tylko z działaniem wolnych rodników, lecz także nadmierną ekspozycją na promieniowanie słoneczne.

Inne choroby, które może powodować stres oksydacyjny to: miażdżyca, choroba wieńcowa, choroba Parkinsona, Alzheimera, udar mózgu oraz zawał mięśnia sercowego. Wolne rodniki mają także znaczenie w rozwoju chorób płuc, żołądka, nerek oraz układu moczowego.

Stres oksydacyjny – leczenie

Stres oksydacyjny można zneutralizować przez odpowiednią dietę bogatą w warzywa i owoce zawierające antyoksydanty. Liczy się również właściwe i regularne nawadnianie organizmu. Koniecznie należy zrezygnować z używek. Ważnym elementem przywracania równowagi organizmowi jest odpowiednia aktywność fizyczna.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Zanik wieloukładowy – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

Osobowość histrioniczna (HPD) – co to, objawy, leczenie

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

Nerw kulszowy – przebieg, funkcje i przyczyny bólu

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

Kobieta za szybą zasłania sobie oczy

Lek. Joanna Adamiak: załamanie nerwowe jest naturalną reakcją organizmu na przeciążenie i jest poniekąd reakcją obronną

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku