Przejdź do treści

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

zestresowana kobieta
Fot. kieferpix / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Marta Żmuda-Trzebiatowska, Anna Dereszowska, Maja Bohosiewicz
„Gdy podmuch wiatru sprawia ból”, czyli dziś Światowy Dzień Autyzmu
Farmaceutka w aptece - koronawirus
Ministerstwo Zdrowia wprowadziło reglamentację leków Arechin i Plaquenil. Mają trafić przede wszystkich do szpitali z chorymi na COVID-19
Okładki magazynu Grazia UK z pielęgniarkami
Brytyjski magazyn „Grazia” zastąpił gwiazdy na okładce bohaterkami, które walczą z pandemią koronawirusa
Ekstrakcja ósemek / istock
Przed tobą ekstrakcja ósemek? Sprawdź, co powinnaś wiedzieć o tym zabiegu
Lek. Dorota Kotowska / http://kotowskamedycyna.pl/
„U coraz większej liczby pacjentów, zwłaszcza młodych, pierwszym objawem koronawirusa są zaburzenia węchu i smaku”. Czym jest anosmia?

Stres oksydacyjny to stan zaburzonej równowagi organizmu, którego najczęstszymi przyczynami są niezdrowy styl życia, wysokokaloryczna dieta oraz długotrwały stres. Utrata równowagi między utleniaczami i przeciwutleniaczami może przyczyniać się do rozwoju wielu poważnych chorób.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Stres oksydacyjny przez coraz większą grupę lekarzy jest uważany za jedną z chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Pojawia się on w momencie, gdy równowaga między antyoksydantami oraz utleniaczami zostaje zachwiana. Zbyt duża ilość wolnych rodników może niestety przyczyniać się m.in. do rozwoju chorób nowotworowych.

Stres oksydacyjny – co to jest i z czego wynika?

Stres oksydacyjny pojawia się w momencie, gdy poziom wolnych rodników tlenowych nie odpowiada poziomowi antyoksydantów, pełniących funkcję przeciwutleniaczy w ludzkim organizmie. Wolne rodniki są utleniaczami, które powstają podczas każdego oddechu (są uwalniane z części cząsteczek tlenu). Nie da się więc ich zupełnie usunąć z ludzkiego organizmu, są bowiem pochodną procesu oddychania. Utleniacze charakteryzują się jednak nieparzystą liczbą elektronów. To z kolei sprawia, że, próbując pozyskać od innych komórek brakujący im elektron, niszczą je nieodwracalnie. Wolne rodniki doprowadzają do dezintegracji i uszkodzenia komórek.

Przeciwutleniacze, czyli antyoksydanty, dysponują „dodatkowym” elektronem, który oddają wolnym rodnikom, zapewniając w ten sposób równowagę w organizmie. Stres oksydacyjny w procesach uszkodzenia komórek wiąże się więc w prostej linii z liczbą oraz aktywnością antyoksydantów w organizmie. Do tych zalicza się przede wszystkim:

  • karotenoidy,
  • polifenole,
  • witaminy C, A, E.

Stres oksydacyjny pojawia się, gdy antyoksydantów jest zbyt mało lub gdy nie są one wystarczająco aktywne. W takim przypadku wolne wodniki mogą zaszkodzić właściwie każdej biocząsteczce organizmu. Utleniacze atakują niestety cząsteczki szczególnie istotne dla prawidłowego działania ludzkiego organizmu. Chodzi nie tylko o białka lub tłuszcze, lecz także DNA komórek organizmu. Skutki stresu oksydacyjnego mogą być więc naprawdę poważne.

ciasto z pistacjami

Stres oksydacyjny – diagnoza

Stres oksydacyjny nie charakteryzuje się typowymi dla tego stanu objawami. Bardzo często ogólne osłabienie, bóle głowy, mięśni lub nieuzasadniona senność przypisywane są infekcjom lub innym stanom chorobowym, do których rozwoju paradoksalnie może przyczyniać się właśnie stres. Nie istnieją markery stresu oksydacyjnego, niektóre kliniki oferują natomiast badania na poziom antyoksydantów i wolnych rodników w organizmie.

Do przyjrzenia się swojemu stylowi życia powinny skłonić następujące objawy towarzyszące:

  • nawracające bóle głowy,
  • częste bóle mięśni i stawów,
  • stany zapalne,
  • ogólne, nieuzasadnione osłabienie,
  • problemy z trawieniem,
  • zaparcia,
  • wysypka.

Mogą one być efektem stresu oksydacyjnego, mogą również wiązać się z innymi dolegliwościami i stanami chorobowymi organizmu.

Skąd się bierze stres oksydacyjny?

Przyczyny stresu oksydacyjnego mogą być bardzo różne, natomiast na ogół wiążą się one z określonymi warunkami środowiskowymi pacjenta. Przede wszystkim chodzi o niezdrowy styl życia, na który składają się długotrwały stres, mała ilość snu, palenie tytoniu oraz nadużywanie alkoholu. To jednak nie wszystkie czynniki, które mogą wpływać na zaburzenie równowagi między antyoksydantami i wolnymi rodnikami. Na stres oksydacyjny wpływ ma również:

  • dieta bogata w tłuszcze utlenione, cukry (fast foody, słodycze, wysoko przetworzona żywność),
  • zanieczyszczone środowisko życia i pracy,
  • zbyt intensywna ekspozycja na promieniowanie słoneczne,
  • zbyt intensywny wysiłek fizyczny,
  • niektóre leki antydepresyjne, antykoagulanty, leki antykoncepcyjne.

Zobacz także

Stres oksydacyjny a wysiłek fizyczny

Stres oksydacyjny może wynikać z długotrwałego, męczącego i obciążającego dla organizmu treningu. Kluczowe znaczenie ma tutaj nie typ uprawianego sportu, a niedopasowanie skali ćwiczeń do możliwości i wytrzymałości organizmu.

Trzeba jednak pamiętać, że regularna i umiarkowana aktywność fizyczna przeciwdziała stresowi oksydacyjnemu.

Stres oksydacyjny a nowotwory

Skutki stresu oksydacyjnego dotyczą nie tylko ogólnego pogorszenia się jakości życia. Stres ten może bowiem sprzyjać rozwojowi bardzo wielu chorób, w tym nowotworów. Przyczynia się do powstania tych ostatnich poprzez uszkodzenia DNA komórek, jakich dokonują wolne rodniki. W kontekście stresu oksydacyjnego przywołuje się głównie czerniaka jako nowotwór związany nie tylko z działaniem wolnych rodników, lecz także nadmierną ekspozycją na promieniowanie słoneczne.

Inne choroby, które może powodować stres oksydacyjny to: miażdżyca, choroba wieńcowa, choroba Parkinsona, Alzheimera, udar mózgu oraz zawał mięśnia sercowego. Wolne rodniki mają także znaczenie w rozwoju chorób płuc, żołądka, nerek oraz układu moczowego.

Stres oksydacyjny – leczenie

Stres oksydacyjny można zneutralizować przez odpowiednią dietę bogatą w warzywa i owoce zawierające antyoksydanty. Liczy się również właściwe i regularne nawadnianie organizmu. Koniecznie należy zrezygnować z używek. Ważnym elementem przywracania równowagi organizmowi jest odpowiednia aktywność fizyczna.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Migrena czy neuralgia / istock

Neuralgia czy migrena? Wyjaśniamy różnice

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Łuk odruchowy - rodzaje, budowa

Łuk odruchowy – rodzaje, budowa

Badania lekarskie na prawo jazdy — wszystko, co powinieneś wiedzieć o badaniach dla przyszłych kierowców

Badania lekarskie na prawo jazdy – jak się do nich przygotować?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Lamotrygina - działanie, wskazania, skutki uboczne

Lamotrygina – działanie, wskazania, skutki uboczne

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?