Przejdź do treści

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

zestresowana kobieta
Fot. kieferpix / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
GIS wycofuje kilkanaście serii popularnych lodowych batonów. Są szkodliwe dla zdrowia
Osa
Jak szybko i bezpieczne złagodzić objawy po ukąszeniu lub użądleniu? Wyjaśnia lek. Agnieszka Kobyłka-Dziki
Boris Johnson i Carrie Johnson
Boris Johnson i jego żona Carrie spodziewają się 'tęczowego dziecka'
Sokoli wzrok po borówkach - optometrystka wyjaśnia, ile w tym prawdy
Borówki panaceum na problemy ze wzrokiem? Wyjaśnia optometrystka Justyna Nater
MOJA SUPLEMENTACJA: dr Monika Piecuch-Kilarowska

Stres oksydacyjny to stan zaburzonej równowagi organizmu, którego najczęstszymi przyczynami są niezdrowy styl życia, wysokokaloryczna dieta oraz długotrwały stres. Utrata równowagi między utleniaczami i przeciwutleniaczami może przyczyniać się do rozwoju wielu poważnych chorób.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Stres oksydacyjny przez coraz większą grupę lekarzy jest uważany za jedną z chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Pojawia się on w momencie, gdy równowaga między antyoksydantami oraz utleniaczami zostaje zachwiana. Zbyt duża ilość wolnych rodników może niestety przyczyniać się m.in. do rozwoju chorób nowotworowych.

Stres oksydacyjny – co to jest i z czego wynika?

Stres oksydacyjny pojawia się w momencie, gdy poziom wolnych rodników tlenowych nie odpowiada poziomowi antyoksydantów, pełniących funkcję przeciwutleniaczy w ludzkim organizmie. Wolne rodniki są utleniaczami, które powstają podczas każdego oddechu (są uwalniane z części cząsteczek tlenu). Nie da się więc ich zupełnie usunąć z ludzkiego organizmu, są bowiem pochodną procesu oddychania. Utleniacze charakteryzują się jednak nieparzystą liczbą elektronów. To z kolei sprawia, że, próbując pozyskać od innych komórek brakujący im elektron, niszczą je nieodwracalnie. Wolne rodniki doprowadzają do dezintegracji i uszkodzenia komórek.

Przeciwutleniacze, czyli antyoksydanty, dysponują „dodatkowym” elektronem, który oddają wolnym rodnikom, zapewniając w ten sposób równowagę w organizmie. Stres oksydacyjny w procesach uszkodzenia komórek wiąże się więc w prostej linii z liczbą oraz aktywnością antyoksydantów w organizmie. Do tych zalicza się przede wszystkim:

  • karotenoidy,
  • polifenole,
  • witaminy C, A, E.

Stres oksydacyjny pojawia się, gdy antyoksydantów jest zbyt mało lub gdy nie są one wystarczająco aktywne. W takim przypadku wolne wodniki mogą zaszkodzić właściwie każdej biocząsteczce organizmu. Utleniacze atakują niestety cząsteczki szczególnie istotne dla prawidłowego działania ludzkiego organizmu. Chodzi nie tylko o białka lub tłuszcze, lecz także DNA komórek organizmu. Skutki stresu oksydacyjnego mogą być więc naprawdę poważne.

ciasto z pistacjami

Stres oksydacyjny – diagnoza

Stres oksydacyjny nie charakteryzuje się typowymi dla tego stanu objawami. Bardzo często ogólne osłabienie, bóle głowy, mięśni lub nieuzasadniona senność przypisywane są infekcjom lub innym stanom chorobowym, do których rozwoju paradoksalnie może przyczyniać się właśnie stres. Nie istnieją markery stresu oksydacyjnego, niektóre kliniki oferują natomiast badania na poziom antyoksydantów i wolnych rodników w organizmie.

Do przyjrzenia się swojemu stylowi życia powinny skłonić następujące objawy towarzyszące:

  • nawracające bóle głowy,
  • częste bóle mięśni i stawów,
  • stany zapalne,
  • ogólne, nieuzasadnione osłabienie,
  • problemy z trawieniem,
  • zaparcia,
  • wysypka.

Mogą one być efektem stresu oksydacyjnego, mogą również wiązać się z innymi dolegliwościami i stanami chorobowymi organizmu.

Skąd się bierze stres oksydacyjny?

Przyczyny stresu oksydacyjnego mogą być bardzo różne, natomiast na ogół wiążą się one z określonymi warunkami środowiskowymi pacjenta. Przede wszystkim chodzi o niezdrowy styl życia, na który składają się długotrwały stres, mała ilość snu, palenie tytoniu oraz nadużywanie alkoholu. To jednak nie wszystkie czynniki, które mogą wpływać na zaburzenie równowagi między antyoksydantami i wolnymi rodnikami. Na stres oksydacyjny wpływ ma również:

  • dieta bogata w tłuszcze utlenione, cukry (fast foody, słodycze, wysoko przetworzona żywność),
  • zanieczyszczone środowisko życia i pracy,
  • zbyt intensywna ekspozycja na promieniowanie słoneczne,
  • zbyt intensywny wysiłek fizyczny,
  • niektóre leki antydepresyjne, antykoagulanty, leki antykoncepcyjne.

Zobacz także

Stres oksydacyjny a wysiłek fizyczny

Stres oksydacyjny może wynikać z długotrwałego, męczącego i obciążającego dla organizmu treningu. Kluczowe znaczenie ma tutaj nie typ uprawianego sportu, a niedopasowanie skali ćwiczeń do możliwości i wytrzymałości organizmu.

Trzeba jednak pamiętać, że regularna i umiarkowana aktywność fizyczna przeciwdziała stresowi oksydacyjnemu.

Stres oksydacyjny a nowotwory

Skutki stresu oksydacyjnego dotyczą nie tylko ogólnego pogorszenia się jakości życia. Stres ten może bowiem sprzyjać rozwojowi bardzo wielu chorób, w tym nowotworów. Przyczynia się do powstania tych ostatnich poprzez uszkodzenia DNA komórek, jakich dokonują wolne rodniki. W kontekście stresu oksydacyjnego przywołuje się głównie czerniaka jako nowotwór związany nie tylko z działaniem wolnych rodników, lecz także nadmierną ekspozycją na promieniowanie słoneczne.

Inne choroby, które może powodować stres oksydacyjny to: miażdżyca, choroba wieńcowa, choroba Parkinsona, Alzheimera, udar mózgu oraz zawał mięśnia sercowego. Wolne rodniki mają także znaczenie w rozwoju chorób płuc, żołądka, nerek oraz układu moczowego.

Stres oksydacyjny – leczenie

Stres oksydacyjny można zneutralizować przez odpowiednią dietę bogatą w warzywa i owoce zawierające antyoksydanty. Liczy się również właściwe i regularne nawadnianie organizmu. Koniecznie należy zrezygnować z używek. Ważnym elementem przywracania równowagi organizmowi jest odpowiednia aktywność fizyczna.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Terapia… lasem

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Móżdżek – budowa, funkcje, choroby i badanie móżdżku

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku