Przejdź do treści

„Suplementacja musi być oparta na rzeczywistych potrzebach pacjenta, jego stanie klinicznym i wynikach badań.” Rozmowa z Mirosławą Gałęcką

Autorka książki "Nawracające infekcje"
Mirosława Gałęcka. Zdj:" archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kąpiel w fontannie / unsplash
Podczas upałów pozwalasz dziecku beztrosko pluskać się w miejskiej fontannie? „Chłodzisz” je gronkowcem, salmonellą i bakteriami kałowymi
Co to jest endometrioza? Wyjaśnia osteopatka Ewelina Tyszko-Bury.
Endometrioza – czym jest? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Tężec / rawpixel
Śmiertelne zagrożenie, które czyha w ogrodzie? Tężec – jedna z najgroźniejszych chorób zakaźnych
Zamienniki cukru - sprawdź listę TOP 5 przygotowaną przez dietetyka
Zamienniki cukru – sprawdź listę TOP 5 przygotowaną przez dietetyka
Kobieta na plaży
Mięsożerne bakterie – przecinkowce w Bałtyku. Pływanie w morzu jest niebezpieczne

– O ile w przypadku profilaktyki niedoborów np. witaminy D czy Omega- 3 dawki i dzienne zapotrzebowanie jest znane o tyle jeśli suplementacja ma stanowić element terapii to często wymagają one indywidualnego dobrania do wyników badań i stanu zdrowia pacjenta – mówi dr n. med. Mirosława Gałęcka, specjalistka chorób wewnętrznych, założycielka Instytutu Mikroekologii w Poznaniu, autorka książki „Nawracające infekcje”.

Marta Dragan: Z uwagi na zupełnie inne przepisy dotyczące prawa żywnościowego i farmaceutycznego, suplementy diety jawią się jako „gorsze leki”. To sprawia, że ich funkcja w utrzymaniu zdrowia – poprzez uzupełnianie diety w potrzebne składniki -niknie w przekazach i jest niezauważalna. Zgadza się pani z tym, że takie podejście stwarza chaos informacyjny i marketingowy

Dr Mirosława Gałęcka: Rynek suplementów diety i leków bez recepty był wart w 2019 roku ponad 13 miliardów złotych. Prognozy na kolejne lata są dla tego segmentu bardzo korzystne – będziemy kupować tych leków i suplementów jeszcze więcej. Niewątpliwie wpływ na to ma ogromna machina marketingowa i nakłady finansowe na reklamy suplementów diety. Ze względu na ograniczenia prawne leki bez recepty można reklamować w ograniczonym stopniu, a leków na receptę – w ogóle. Dlatego reklamy, które ciągle słyszymy w radiu czy telewizji są głównie reklamami suplementów diety. Nie można powiedzieć, że suplement to „gorszy lek” ponieważ jego funkcja jest zupełnie inna niż leku. Suplement ma za zadanie uzupełnić niedobory lub zapobiegać ich powstawaniu, co będzie miało korzystany wpływ na organizm.

Niektóre substancje jak chociażby magnez czy witamina D są dostępne i pod postacią leku i suplementu. Tutaj różnica polega przede wszystkim na kontroli produkcji, standaryzacji dawek, jakości itd. Aby preparat został dopuszczony jako lek producent musi spełnić znacznie więcej wymagań niż producent suplementu. Dlatego, jeśli to możliwe warto wybierać preparaty zarejestrowane jako leki. Jednak większość witamin czy składników mineralnych są sprzedawane pod postacią suplementów. To także mogą być dobre i wartościowe produkty pod warunkiem, że są wysokiej jakości

Jakie wymagania muszą spełniać suplementy diety, by można było mówić o ich skuteczności?

Pamiętajmy, że sam suplement, sama pastylka czy proszek są tylko narzędziem. Oczywiście, aby były skuteczne powinny zawierać faktycznie taką dawkę danej witaminy czy składnika mineralnego jaką deklaruje producent, być w formie łatwo przyswajalnej itd. Jednak mówiąc o skuteczności suplementów zdecydowanie ważniejsze jest aby położyć nacisk na samą suplementację. Aby suplement był skuteczny to trzeba we właściwy sposób nie tylko wybrać preparat. To zaledwie jeden z elementów uzupełniania leczenia o suplementację.

Ważne jest przede wszystkim odpowiednie określenie potrzeb – czego tak naprawdę nam brakuje? Gdzie jest źródło naszego problemu? Jaką suplementację, jak długo i w jakich dawkach stosować. O ile w przypadku profilaktyki niedoborów np. witaminy D czy Omega- 3 dawki i dzienne zapotrzebowanie jest znane o tyle jeśli suplementacja ma stanowić element terapii to często wymagają one indywidualnego dobrania do wyników badań i stanu zdrowia pacjenta. Widać to chociażby w przypadku probiotykoterapii. U pacjentów z chorobami przewlekłymi dysbioza jelitowa jest często bardzo zaawansowana. Warto wówczas wykonać badania mikrobioty jelitowej KyberKompakt Pro i na ich podstawie dobrać najskuteczniejszy rodzaj preparatu, a także jego dawkę i czas trwania terapii. Podobnie jest z doborem dawki witaminy D. Są pacjenci u których wyniki poziomu tej witaminy są bardzo niskie mimo suplementacji standardową, zalecaną dawką. Dzięki badaniu i kontroli można dobrać dawkę indywidualnie – tak, żeby była ona skuteczna.

5 prozdrowotnych ekstraktów roślinnych, które powinna znać każda kobieta

Czy suplementy również mają udowodnione działanie?

Witaminy, składniki mineralne czy chociażby różne szczepy bakterii probiotyczych mają udowodniony wpływ na nasz organizm. To, czy sam suplement który je zawiera będzie spełniał swoją rolę zależy od jakości preparatu oraz tego, czy został dobrany do potrzeb danego pacjenta. Są suplementy, które mają udowodnioną w badaniach klinicznych skuteczność, a są też takie, których przyjmowanie jest zupełnie bez sensu. Ponieważ są złej jakości, czasami zanieczyszczone, albo w formie nieprzyswajalnej przez organizm. Suplementacja to nie jest magiczne rozwiązanie na wszystkie problemy. To jest jeden z elementów terapii i profilaktyki, który podobnie jak leki, dieta czy aktywność fizyczna musi być dobrany do pacjenta i jego wyników badań.

Czego należy oczekiwać od suplementów diety?

Rozsądna suplementacja stosowana przez odpowiedni czas właściwie dobranymi preparatami stanowi uzupełnienie terapii w wielu schorzeniach. Jeśli ktoś regularnie przyjmuje witaminę D we właściwej dawce to powinno znaleźć to odzwierciedlenie w kontrolnych wynikach badań. Często pacjenci sami czują poprawę samopoczucia albo np. mniejszą ilość infekcji czy poprawę stanu skóry po stosowaniu chociażby probiotyków. Natomiast zdecydowanie nie należy mieć oczekiwań, że jedno opakowanie jakiegokolwiek suplementu, chociażby najdroższego rozwiąże nasze problemy. Tymczasem widzę, że właśnie takie myślenie jest najbardziej powszechne. Przychodzą do mnie pacjenci i skarżą się, że przyjmują reklamowany suplement na odchudzanie czy na sen, a poprawy nie widać. Tymczasem w wywiadzie okazuje się, że oprócz kupienia i stosowania przez kilka tygodni tego preparatu żadna inna diagnostyka czy zmiany w stylu życia nie zostały wprowadzone. To jest zdecydowanie zły kierunek i można się mocno rozczarować.

Co długotrwały stres robi z mózgiem

Suplementy można dziś kupić niemal wszędzie, jak więc ocenić, który będzie dla nas właściwy? Czym sugerować się przy zakupie?

Szukając suplementu nie należy kierować się opisem w Internecie ani reklamą, ale przede wszystkim odpowiedzieć sobie na pytanie: gdzie jest źródło mojego problemu? Czy wykonałem odpowiednią diagnostykę? Czy skonsultowałem się z lekarzem? Zanim ruszymy do apteki po suplement na zmęczenie czy bezsenność przyjrzyjmy się swojej diecie, stylowi życia oraz wykonajmy odpowiednią diagnostykę. Kupujmy suplement dopiero wówczas kiedy faktycznie jest nam potrzebny aby uzupełnić niedobory lub jeśli jesteśmy w grupie ryzyka tych niedoborów. Kiedy już wiemy co jest nam potrzebne można zapytać o poradę lekarza albo farmaceutę. Niestety ta metoda nie zawsze się sprawdza, ale jest to też jakiś kierunek.

Z pewnością jednym z wyznaczników jest cena. Ale tutaj uwaga: jeśli preparat jest bardzo tani to jasne, że powinna nam się zapalić czerwona lampka. To samo jednak dotyczy bardzo drogich suplementów diety. Spotkałam pacjentów, którzy kupowali w Internecie bardzo reklamowane suplementy za setki złotych. Tymczasem produkt równie dobrej jakości mogli kupić dużo taniej. Warto też wyrobić sobie nawyk czytania składów – także w przypadku suplementów diety. Z pewnością nie wybieramy takich, które nie mają podanego pochodzenia ani składu. Takie preparaty np. na bazie ziół są czasami oferowane w różnych gabinetach medycyny wschodu. Pacjent mówi mi podczas wywiadu, że przyjmuje ziołowy suplement jednak nie jest w stanie podać jego składu. To bardzo niebezpieczne ponieważ wiele ziół i innych substancji roślinnych może wchodzić w interakcje np. z lekami lub mieć efekty uboczne. Dlatego tak ważna jest świadomość tego co się kupuje i stosuje i odpowiedzialność za swoje zdrowie.

Co oznaczają takie sformułowania jak standaryzowane ekstrakty czy wchłanialne postacie minerałów?

Standaryzacja (najczęściej dotyczy ekstraktów ziołowych) pozwala na określenie jaki czynny składniki oraz w jakiej ilości znajduje się w danym wyciągu ziołowym, co przekłada się na skład i jakość suplementu. Drugim parametrem pozwalającym określić jakość suplementu ziołowego jest DER (Drug Extract Ratio). DER informuje z jakiej ilości surowca wykonano wyciąg ziołowy. Szanujący się wytwórcy podają te parametry, które świadczą o dobrej jakości produktu. Dla niektórych ziół trudno jest przeprowadzić standaryzację, ale zawsze można podać DER.

Natomiast „wchłanialne postacie minerałów”, to trudny temat. Minerały wchłaniają się jako jony, natomiast w preparatach występują w formie soli. Dobrym przykładem jest magnez i jego sole. Te, które dobrze się rozpuszczają, są lepiej wchłanialne. W reklamach producenci wykorzystują pewne cechy tych soli. Nie zawsze jest to obiektywne. Każdy producent twierdzi, że jego magnez wchłania się najlepiej.

Czy są takie składniki, o które trudno w pożywieniu nawet przy najbardziej zbilansowanej diecie, a które warto uzupełniać?

Jest to przede wszystkim witamina D3 oraz kwasy Omega-3. Tej pierwszej brakuje nam ze względu na niewielką ilość dni słonecznych w roku. Zalecenia dla całej populacji Polski obejmują profilaktyczną suplementację dzieci i dorosłych witaminą D. Ja zalecam przed rozpoczęciem suplementacji wykonać oznaczenie poziomu witaminy D dzięki czemu będzie można lepiej dobrać dawkę i monitorować postępy terapii. Kolejnym składnikiem są bardzo ważne kwasy Omega-3. Ich niedobór wynika przede wszystkim z tego, że dieta standardowego Polaka jest uboga w tłuste ryby morskie stanowiące główne i najlepiej przyswajalne źródło omega-3. Źródła roślinne, takie jak chociażby olej lniany nie mają Omega-3 w tej najbardziej przyswajalnej postaci czyli DHA. Dodatkowo powszechna jest dysbioza jelitowa. Kiszonki i inne produkty fermentowane stanowią świetne uzupełnienie codziennej diety, jednak jeśli liczymy na konkretny efekt terapeutyczny trzeba sięgnąć po probiotyki apteczne z wyselekcjonowanymi, przebadanymi szczepami

Jak suplementować się mądrze? Co powinno iść w parze z suplementacją? Jakich zasad powinniśmy przestrzegać?

To pytanie dobrze podsumowuje całą naszą rozmowę. Suplementacja musi być przede wszystkim oparta na rzeczywistych potrzebach pacjenta, jego stanie klinicznym i wynikach badań. Jest tylko jednym z elementów leczenia i profilaktyki zdrowia i nawet najlepszy i najdroższy suplement nie zastąpi odpowiedniej diety, aktywności fizycznej, dobrej jakości snu czy, jeśli jest taka potrzeba, stosowania różnego rodzaju leków. Warto też pamiętać o wsparciu dla jelit. W przypadku witamin i składników mineralnych ważne jest ich prawidłowe wchłanianie. Jeśli jelita nie będą działały prawidłowo to niestety, ale suplementy nie będą skuteczne. Pamiętajmy też, że żaden suplement nie działa natychmiast. Oczekiwanie spektakularnych efektów po tygodniu czy dwóch terapii może prowadzić do rozczarowania. Tylko systematyczna i rzetelna praca nad swoim zdrowiem przynosi wymierne rezultaty. Nie ma dróg na skróty.

dr n. med. Mirosława Gałęcka – absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu. Od 2006 roku prowadzi w Poznaniu Instytut Mikroekologii oferujący kompleksową diagnostykę przewlekłych dolegliwości, u podstaw których leży dysbioza jelitowa oraz przewlekły stan zapalny. Jest lekarzem o szerokim spektrum zainteresowań i holistycznym podejściu do pacjenta. W swej praktyce kieruje się zasadą, że zdrowie zaczyna się w jelitach. Na bazie wieloletniego doświadczenia jest specjalistką w prowadzeniu terapii probiotycznej/mikrobiologicznej oraz diety spersonalizowanej.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Witaminy, które warto suplementować w czasie pandemii (i nie tylko)

Witaminę D3 znajdziemy m.in. w rybach

Te potrawy dostarczą twojemu organizmowi dawkę witaminy D. Po co sięgnąć?

Ashwagandha to roślina, której właściwości znane są od lat

Ashwagandha – co to jest i jak działa? Pomaga nie tylko na PMS

matka zmęczona dzieci

Niedobór witaminy B12? Zawroty głowy to tylko jeden z sygnałów wysyłanych przez organizm

Palma sabałowa i właściwości dla kobiet / freepik

Palma sabałowa coraz bardziej popularna. Czym jest, na co pomaga i gdzie ją możemy znaleźć?

dziewczyny pijące herbatę w kuchni

Skrzyp polny – właściwości i zastosowania

zdrowe jedzenie

Naturalne odkwaszanie organizmu – czy ma sens? Jak to zrobić?

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Spermidyna w jabłkach / istock

Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?

Ania Starmach / Purella

Ania Starmach o superfoods: Kraj pochodzenia jest gwarancją jakości. Jeśli produkty nie posiadają informacji o pochodzeniu surowca to znaczy, że są z Chin, a takich powinniśmy się wystrzegać

5 prozdrowotnych ekstraktów roślinnych, które powinna znać każda kobieta

5 prozdrowotnych ekstraktów roślinnych, które powinna znać każda kobieta

kobieta

6 witamin i minerałów, których organizm może potrzebować zimą

Fosfolipidy – czym są i jaką odgrywają rolę?

Fosfolipidy – czym są i jaką odgrywają rolę?

Histydyna

Czym jest histydyna? Czym grozi jej niedobór?

Węglan wapnia - Dowiedz się czym jest, jak wpływa na nasz organizm oraz dlaczego jest taki ważny?

Węglan wapnia i jego rola w organizmie

Tyrozyna — dowiedz się więcej o związku chemicznym, który jest niezwykle ważny dla ludzkiego organizmu, a nie znamy go zbyt dobrze!

Czym jest tyrozyna? Jakie są jej zalety i skutki uboczne?

Suplementy diety /istockphoto.com

Łykasz suplementy diety? Specjalistka opisuje 3 rzeczy, których jeszcze o nich nie wiesz

Marysia Kujawińska

„Patrzę w lustro i widzę dziewczynę, która mi się podoba”. Marysia Kujawińska o akceptacji siebie i suplementach WIMIN

7 suplementów stworzonych z myślą o kobietach

Suplementy dla kobiet – sprawdź, czy twój organizm ich nie potrzebuje

Magnez i wapno – bierzesz je razem? Farmaceutka tłumaczy, dlaczego to niekoniecznie dobry pomysł!

Niedobór witaminy D – konsekwencje u dzieci i dorosłych

L karnityna i jej wpływ na odchudzanie

L karnityna – Sprawdź czym jest, jak działa i jakie ma korzyści!

Way of Blonde

„Potrzebuję treningu, żeby rozsądnie myśleć i wyładować nadmiar energii”. Way of Blonde o sile kobiecej motywacji

Zespół WIMIN

„Chcemy w tym trudnym i zabieganym świecie wspierać, kibicować i towarzyszyć kobietom”. Kwestionariusz urodowy: WIMIN

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę