Przejdź do treści

Świerzb – początkowe stadium, objawy, leczenie. W jaki sposób można zarazić się świerzbem?

Kobieta chora na świerzb ze zmartwioną miną drapie się po dłoni.
Syda Productions/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nie nudź się treningiem – wykorzystaj gumy
Lato z klimą. Jak przetrwać i nie zachorować?
Fot: Unsplash
PCOS a spożywanie węglowodanów. Dietetyczka „Keep Fit In Style” objaśnia, jak powinna wyglądać dieta
Kobiecość to dla mnie… Kaja Szulczewska, założycielka „Ciałopozytyw” i jej definicja kobiecości
Komar azjatycki dotrze do Polski? Już jedno ukłucie tego owada może zabić. Entomolog wyjaśnia, jak go rozpoznać

Świerzb to zakaźna choroba skóry wywołana przez świerzbowca ludzkiego, pasożyta z rodziny roztoczy. Można się nim zarazić poprzez bezpośredni kontakt z chorym lub należącymi do niego przedmiotami. Trudno zauważyć początkowe stadium choroby, ponieważ drążone przez pasożyty tunele, podobnie jak rozmiary samych roztoczy, są niewielkie.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Choć zakażenie świerzbem przebiega bezobjawowo, chory może zarazić osoby z najbliższego otoczenia. Dlatego leczeniem obejmuje się wszystkich, którzy mieli z nim styczność. Terapia trwa około dwóch tygodni. Stosuje się maści o działaniu miejscowym, leki przeciwhistaminowe i preparaty łagodzące świąd.

Co to jest świerzb?

Świerzb (łac. scabies) jest zakaźną chorobą skóry wywołaną przez świerzbowca ludzkiego (łac. sarcoptes hominis), pasożyta z rodziny roztoczy. Można się nim zarazić poprzez bezpośredni kontakt z człowiekiem lub przedmiotami, których używał. Łatwo się nim zarazić, a jego charakterystycznym objawem jest uporczywy świąd.

Świerzbowiec występuje na całym świecie. Szacuje się, że zakażonych zostało blisko 300 milionów osób w różnym przedziale wiekowym. Najwięcej zachorowań odnotowuje się w rejonach przeludnionych i wśród ludzi żyjących w złych warunkach sanitarnych.

Czynnikiem sprzyjającym zachorowaniu jest obniżona odporność, wyniszczenie organizmu spowodowane ciężkimi chorobami oraz choroby psychiczne. Osoby z tymi schorzeniami są narażone na świerzb norweski. Jest to jedna z cięższych odmian klasycznego świerzbu. Jej cecha charakterystyczna to grube, nawarstwione strupy i zrogowaciałe zmiany skórne.

kobieta, drapiąca się po ręce

Zakażenie świerzbem

Zakażenie świerzbem przebiega bezobjawowo, ponieważ okres inkubacji pasożyta wynosi około 3 tygodni. Później przeistacza się w dojrzałego osobnika. Ten czas jest potrzebny samicy na wydrążenie tuneli w ludzkim naskórku. Robi to nocą, składając po 2–3 jaja w ślepo zakończonych norkach o długości kilku milimetrów. Choć sama ginie, zdąży znieść wystarczająco dużo jaj, aby wykluły się z nich larwy, które z czasem przybiorą postać dorosłych osobników. Mimo że pasożyty są niedostrzegalne gołym okiem, o ich obecności świadczy świąd, który nasila się na skutek rozgrzania ciała.

Objawy początkowe świerzbu

Początkowym objawem świerzbu jest świąd. Inne symptomy pojawiają się później. Są to zazwyczaj zmiany skórne o charakterze grudek, guzków lub pęcherzyków zlokalizowanych na palcach u rąk, na nadgarstkach, w zgięciach fałdów skórnych oraz na tułowiu i narządach płciowych u dorosłych. U dzieci świerzb umiejscawia się często na podeszwach stóp i dłoniach. Zakażenie omija jedynie okolice łopatek i twarzy.

Nory świerzbowcowe są dla człowieka na ogół niezauważalne. Żeby je dostrzec, smaruje się skórę nalewką jodową, ponieważ luźne komórki warstwy naskórka obficie chłoną jod. Dzięki temu można je bardziej uwidocznić.

Zobacz także

Świerzb – objawy rozwiniętego zakażenia

W wyniku intensywnego drapania mogą pojawić się przeczosy przypominające wyglądem linijne ubytki lub nadkażenia bakteryjne powstałe na skutek dotykania skóry nieumytymi rękami. W takich sytuacjach podaje się zakażonemu antybiotyk, który powstrzyma dalszy rozwój infekcji. Złagodzenie stanu zapalnego jest konieczne, ponieważ na skutek wtórnych zakażeń bakteryjnych może dojść do niewydolności nerek lub gorączki reumatycznej, która jest niebezpieczna.

Diagnostyka i leczenie świerzbu

Rozpoznanie świerzbu ustala się na podstawie charakterystycznych zmian i wywiadu ogólnego przeprowadzonego z pacjentem. U niektórych chorych pomocne jest mikroskopowe badanie zeskrobin naskórka, mimo że ich wynik nie zawsze jest jednoznaczny. Skórę chorego można też oglądać pod dermatoskopem.

W leczeniu świerzbu stosuje się maści o działaniu miejscowym. Lekiem z wyboru jest 1% roztwór permetryny stosowany jednorazowo. Do tej pory był on skuteczny w niemal wszystkich rozpoznanych przypadkach. Profilaktycznie można się nim posmarować jeszcze po 2 tygodniach. Przy świerzbie stosuje się również inne preparaty: maści na bazie siarki i dziegciu, kremy zawierające estry kwasu benzoesowego w oleju parafinowym oraz maści krotamitonowe.

Leczeniu muszą być poddane wszystkie osoby z najbliższego otoczenia chorego. Bieliznę i pościel, której używał chory, należy uprać i wyprasować. Nie wolno jej nosić przez najbliższe dwa tygodnie, dopóki nie nabędzie się pewności, że choroba nie powróci ponownie.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

S. Jabłońska, T. Chorzelski, Choroby skóry – dla studentów medycyny i lekarzy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wyd. V, Warszawa 2002, s. 95–98.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

cellulit

„Kilogramy łatwiej jest zredukować niż cellulit. Czasem schudnięcie nie wystarcza”. O tym, co łączy cellulit i dobre samopoczucie, mówi endokrynolog

kobieta na plaży

Opalona ale niezdrowa skóra, czyli jak promieniowanie UV wpływa na starzenie się komórek

kobieta przegląda się w lustrze

Jak starzeje się organizm, gdy mamy 20, 30, +40?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Nie miałaś ospy wietrznej w dzieciństwie? Sprawdź, czy objawy po 30-tce mocno cię nadwyrężą

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Katarzyna Szmigiel dermatolog

Maseczka, peeling ani make-up nie pomagają? O tym, jak sen wpływa na wygląd naszej skóry, pisze dermatolożka Katarzyna Szmigiel

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta je czekoladę

„Masz trądzik? Zrób sobie czekoladowy detoks”. Dermatolożki o wpływie czekolady na trądzik

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Oparzenia – czego nie robić, gdy się przydarzą

Oparzenia – dowiedz się, czego nie powinnaś robić, gdy ci się przydarzą

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce