Przejdź do treści

Świerzb – początkowe stadium, objawy, leczenie. W jaki sposób można zarazić się świerzbem?

Kobieta chora na świerzb ze zmartwioną miną drapie się po dłoni.
Syda Productions/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak zwracać się do osób trans i niebinarnych? Stowarzyszenie „Miłość nie wyklucza” wyjaśnia
Kiedy iść do psychiatry?
Kiedy iść do psychiatry? Lekarka podpowiada, co powinno zwrócić naszą uwagę u siebie i innych
Kobieta idzie do samolotu
Jak zadbać o wzrok w trakcie podróży samolotem?
Dieta zupowa, czyli jadłospis pełen zup. Czy warto ją stosować?
Zachorowań na grypę o połowę mniej niż w zeszłym roku. Pozytywny efekt uboczny koronawirusa?

Świerzb to zakaźna choroba skóry wywołana przez świerzbowca ludzkiego, pasożyta z rodziny roztoczy. Można się nim zarazić poprzez bezpośredni kontakt z chorym lub należącymi do niego przedmiotami. Trudno zauważyć początkowe stadium choroby, ponieważ drążone przez pasożyty tunele, podobnie jak rozmiary samych roztoczy, są niewielkie.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Choć zakażenie świerzbem przebiega bezobjawowo, chory może zarazić osoby z najbliższego otoczenia. Dlatego leczeniem obejmuje się wszystkich, którzy mieli z nim styczność. Terapia trwa około dwóch tygodni. Stosuje się maści o działaniu miejscowym, leki przeciwhistaminowe i preparaty łagodzące świąd.

Co to jest świerzb?

Świerzb (łac. scabies) jest zakaźną chorobą skóry wywołaną przez świerzbowca ludzkiego (łac. sarcoptes hominis), pasożyta z rodziny roztoczy. Można się nim zarazić poprzez bezpośredni kontakt z człowiekiem lub przedmiotami, których używał. Łatwo się nim zarazić, a jego charakterystycznym objawem jest uporczywy świąd.

Świerzbowiec występuje na całym świecie. Szacuje się, że zakażonych zostało blisko 300 milionów osób w różnym przedziale wiekowym. Najwięcej zachorowań odnotowuje się w rejonach przeludnionych i wśród ludzi żyjących w złych warunkach sanitarnych.

Czynnikiem sprzyjającym zachorowaniu jest obniżona odporność, wyniszczenie organizmu spowodowane ciężkimi chorobami oraz choroby psychiczne. Osoby z tymi schorzeniami są narażone na świerzb norweski. Jest to jedna z cięższych odmian klasycznego świerzbu. Jej cecha charakterystyczna to grube, nawarstwione strupy i zrogowaciałe zmiany skórne.

kobieta, drapiąca się po ręce

Zakażenie świerzbem

Zakażenie świerzbem przebiega bezobjawowo, ponieważ okres inkubacji pasożyta wynosi około 3 tygodni. Później przeistacza się w dojrzałego osobnika. Ten czas jest potrzebny samicy na wydrążenie tuneli w ludzkim naskórku. Robi to nocą, składając po 2–3 jaja w ślepo zakończonych norkach o długości kilku milimetrów. Choć sama ginie, zdąży znieść wystarczająco dużo jaj, aby wykluły się z nich larwy, które z czasem przybiorą postać dorosłych osobników. Mimo że pasożyty są niedostrzegalne gołym okiem, o ich obecności świadczy świąd, który nasila się na skutek rozgrzania ciała.

Objawy początkowe świerzbu

Początkowym objawem świerzbu jest świąd. Inne symptomy pojawiają się później. Są to zazwyczaj zmiany skórne o charakterze grudek, guzków lub pęcherzyków zlokalizowanych na palcach u rąk, na nadgarstkach, w zgięciach fałdów skórnych oraz na tułowiu i narządach płciowych u dorosłych. U dzieci świerzb umiejscawia się często na podeszwach stóp i dłoniach. Zakażenie omija jedynie okolice łopatek i twarzy.

Nory świerzbowcowe są dla człowieka na ogół niezauważalne. Żeby je dostrzec, smaruje się skórę nalewką jodową, ponieważ luźne komórki warstwy naskórka obficie chłoną jod. Dzięki temu można je bardziej uwidocznić.

Zobacz także

Świerzb – objawy rozwiniętego zakażenia

W wyniku intensywnego drapania mogą pojawić się przeczosy przypominające wyglądem linijne ubytki lub nadkażenia bakteryjne powstałe na skutek dotykania skóry nieumytymi rękami. W takich sytuacjach podaje się zakażonemu antybiotyk, który powstrzyma dalszy rozwój infekcji. Złagodzenie stanu zapalnego jest konieczne, ponieważ na skutek wtórnych zakażeń bakteryjnych może dojść do niewydolności nerek lub gorączki reumatycznej, która jest niebezpieczna.

Diagnostyka i leczenie świerzbu

Rozpoznanie świerzbu ustala się na podstawie charakterystycznych zmian i wywiadu ogólnego przeprowadzonego z pacjentem. U niektórych chorych pomocne jest mikroskopowe badanie zeskrobin naskórka, mimo że ich wynik nie zawsze jest jednoznaczny. Skórę chorego można też oglądać pod dermatoskopem.

W leczeniu świerzbu stosuje się maści o działaniu miejscowym. Lekiem z wyboru jest 1% roztwór permetryny stosowany jednorazowo. Do tej pory był on skuteczny w niemal wszystkich rozpoznanych przypadkach. Profilaktycznie można się nim posmarować jeszcze po 2 tygodniach. Przy świerzbie stosuje się również inne preparaty: maści na bazie siarki i dziegciu, kremy zawierające estry kwasu benzoesowego w oleju parafinowym oraz maści krotamitonowe.

Leczeniu muszą być poddane wszystkie osoby z najbliższego otoczenia chorego. Bieliznę i pościel, której używał chory, należy uprać i wyprasować. Nie wolno jej nosić przez najbliższe dwa tygodnie, dopóki nie nabędzie się pewności, że choroba nie powróci ponownie.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

S. Jabłońska, T. Chorzelski, Choroby skóry – dla studentów medycyny i lekarzy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wyd. V, Warszawa 2002, s. 95–98.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

stres a stan skóry

Psychokosmetologia, czyli jak stres i inne emocje wpływają na stan skóry?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia?

Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

Trąd – jakie są objawy tej zapomnianej choroby?

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

Oczyszczanie twarzy - jak to robić dobrze? Największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie twarzy wylicza dermatolożka

Oczyszczanie twarzy – jak to robić dobrze? Dermatolożka wymienia największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie skóry

Kobieta z katarem siennym szuka skutecznego leczenia

Katar sienny – objawy, przyczyny, leczenie i domowe sposoby

Sucha skóra? Nie pij wody!

Sucha skóra głowy, twarzy, na nogach. Przyczyny, jak nawilżyć

Jak pozbyć się drugiego podbródka?

Kobieta wykonuje ćwiczenia na zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – objawy, ćwiczenia, leczenie

Czarno-białe zdjęcie kobiety, trzymającej się za szyję

Chłoniak – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta w basenie pływa na pontonie

Poparzona skóra od słońca nie stanowi dla ciebie problemu? „Każde poparzenie to krok bliżej do czerniaka” – piszą Dermatolook

Pieprzyki na twarzy kobiety, która leży

Czerwony pieprzyk – czy jest groźny, jak usunąć pieprzyk?

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

Jak dbać o skórę w czasie epidemii?

Jak dbać o skórę w czasie epidemii? Sprawdź, co radzą specjaliści – dermatolog i chirurg

Kobieta gładzi się po twarzy, ma zamknięte oczy.

Gronkowiec złocisty i skórny – objawy. Jak można zarazić się gronkowcem?

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Czym są modzele i jak je usunąć? Modzele na stopach

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?