Przejdź do treści

Tamponada serca – jakie daje objawy i na czym polega perikardiocenteza?

Badanie tamponady serca
Fot. Creativa Images / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Uśmiechnięte dziewczyny
5 rzeczy, za które polubią cię inni. Sprawdź, co radzi psycholog Tomasz Wojtoń
Zgaga? Refluks? Wzdęcia? Poznaj 5 produktów, których nie lubi twój żołądek
Ćwiczenia oddechowe na trawienie
Ćwiczenia oddechowe na trawienie. Kasia Bem pokazuje, jak dobrze je wykonać
Muffiny z rabarbarem i glazurą tahini
10 wegetariańskich źródeł żelaza

Tamponada serca daje specyficzne objawy. W rozpoznaniu i leczeniu konieczne jest dysponowanie echokardiografem, który pozwoli na uwidocznienie płynu w worku osierdziowym i jest pomocny w bezpiecznym nakłuciu worka osierdziowego.

Tamponada serca oznacza upośledzenie czynności serca na skutek podwyższonego ciśnienia tworzącego się w worku osierdziowym, gdzie gromadzi się nadmierna ilość płynu. Spośród objawów klinicznych tamponady serca wyróżnia się przede wszystkim tzw. triadę Becka. Obejmuje ona poszerzenie żył szyjnych, spadek ciśnienia tętniczego i osłabienie tonów serca. Oczywiście mogą pojawiać się również inne objawy towarzyszące.

Dlaczego powstaje tamponada serca?

Przyczyn pojawienia się płynu w worku osierdziowym jest wiele. Zalicza się tu choroby takie jak nowotwory, gruźlica, zawał mięśnia sercowego, mocznica, rozwarstwienie aorty, zakażenia bakteryjne osierdzia. Zdarza się, że tamponada serca jest powikłaniem napromieniania klatki piersiowej lub powodują ją inne przyczyny jatrogenne jak np. operacje kardiochirurgiczne czy inne inwazyjne zabiegi. Tamponada serca może być wywołana również urazami.

Objawy tamponady serca

Objawy tamponady serca są uzależnione od tego, czy płyn gromadzi się powoli, czy też nagle. Worek osierdziowy może wypełnić się o więcej niż 2 litry. Przy powolnym napełnianiu jest możliwa aż taka obecność płynu w tej przestrzeni. Jednak w momencie nagłego napływu płynu do worka osierdziowego, wzrostu ciśnienia w tym worku, objawy pojawiają się już przy kilkuset mililitrach płynu. Tamponada serca objawia się dusznością, która ulega nasileniu po przyjęciu pozycji leżącej. Chory nie toleruje wysiłku fizycznego. Czasami pojawiają się także inne objawy jak kaszel, ból przy przełykaniu, zaburzenia świadomości, omdlenie. W badaniu fizykalnym lekarz stwierdza obecność tzw. triady Becka typowej dla tamponady serca. Są to:

  • spadek ciśnienia tętniczego krwi, przy czym ten objaw może nie pojawić się u chorych na nadciśnienie;
  • ściszenie tonów serca;
  • poszerzenie żył szyjnych (niewidoczne u chorych odwodnionych).

Ponadto rytm serca jest przyspieszony, choć oczywiście to już nie jest objaw swoisty, jak również obserwuje się tętno dziwaczne (podczas wdechu tętno zanika). Tamponada serca prowadzi do rozwoju wstrząsu kardiogennego (zmniejszenie rzutu serca na obwód), a ten do zatrzymania akcji serca i zgonu.

Zobacz także

Rozpoznanie tamponady serca

Badaniem podstawowym wykonywanym w diagnostyce chorób serca jest elektrokardiogram (EKG). Niekiedy zapis ten jest prawidłowy, wykazując miarowy rytm zatokowy o zwiększonej częstości akcji serca. Badanie to może jednak uchwycić zmniejszenie amplitudy załamków QRS i załamków T. W stadium schyłkowym pojawia się zwolnienie akcji serca, później całkowite rozkojarzenie elektromechaniczne, a ostatecznie dochodzi do zmian przypominających świeży zawał serca. Kolejnym badaniem jest radiogram klatki piersiowej, czyli RTG klatki piersiowej. Sylwetka serca może być w nim powiększona. Obowiązkowo przy podejrzeniu tamponady serca wykonuje się echokardiografię. Jest to badanie USG, które obrazuje serce. Pozwala na uwidocznienie płynu w worku osierdziowym, zapadanie się prawego przedsionka przy rozkurczu, poszerzenie żyły głównej dolnej. Można również wykonać tomografię komputerową, a w razie wątpliwości co do etiologii tamponady warto wykonać również badanie płynu osierdziowego.

Leczenie tamponady serca

Zabiegiem ratującym życie jest perikardiocenteza, czyli nakłucie worka osierdziowego. Najczęściej dokonuje się tego z dostępu podmostkowego, wkłuwając igłę w trójkąt między wyrostkiem mieczykowatym a łukiem żebrowym po lewej stronie. Początkowo lekarz znieczula nasiękowo skórę, następnie wkłuwa igłę w kierunku do lewego barku pod kątem wynoszącym około 30 stopni. Po uzyskaniu płynu lekarz wprowadza do worka osierdziowego po igle prowadnicę, a następnie cewnik, przez który dokonuje się właściwy drenaż. Najlepiej, by nie zdrenować więcej niż 1 litr płynu, gdyż grozi to rozstrzenią prawej komory. Na końcu cewnika jest kranik, który w każdym momencie można zamknąć, ograniczając przepływ płynu w danej dobie. Ostatecznie drenuje się worek osierdziowy do momentu, aż w ciągu całej doby nie uzyska się mniej niż 25 mililitrów płynu.

W leczeniu nie stosuje się leków wazodylatacyjnych czy odwadniających.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarz nakładający na plecy kobiety pijawkę, w celu wykonania hirudoterapii

W jakim celu wykonuje się hirudoterapię? Szanse i zagrożenia związane z leczeniem pijawkami lekarskimi

Kobieta na zabiegu peelingiem enzymatycznym

Jak działa peeling enzymatyczny? Efekty, przebieg zabiegu, wskazania i przeciwwskazania

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Na czym polega sedacja i w jakim celu się ją stosuje? Rodzaje, bezpieczeństwo i wskazania do sedacji

Kobieta na zabiegu osoczem bogatopłytkowym

Leczenie osoczem bogatopłytkowym – wszechstronne zastosowanie i efekty preparatu krwiopochodnego

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?