Przejdź do treści

Tamponada serca – jakie daje objawy i na czym polega perikardiocenteza?

Badanie tamponady serca
Fot. Creativa Images / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
https://www.istockphoto.com/
Od 8 do 17 tysięcy sztuk. Tyle każda z nas zużywa średnio w ciągu całego życia podpasek i tamponów. Warto więc zwracać uwagę na ich skład
Bodymaps SS19 fot. Zuza Krajewska
Ukłon w stronę naturalności i możliwości kobiecego ciała. Zobaczcie fantastyczną kampanię polskiej marki Bodymaps
Istockphoto.com
Nieoczywiste momenty, w których może nam spaść cukier. Nie chodzi tylko o alkohol
kobieta je na ulicy w pośpiechu
Czy wiesz, jakie badania powinnaś wykonać na czczo? Skorzystaj ze ściągi!
https://www.istockphoto.com/
Niebezpieczne związki. Warzywa i zioła, których nie należy łączyć ze słońcem. Wyjaśnia dietetyczka

Tamponada serca daje specyficzne objawy. W rozpoznaniu i leczeniu konieczne jest dysponowanie echokardiografem, który pozwoli na uwidocznienie płynu w worku osierdziowym i jest pomocny w bezpiecznym nakłuciu worka osierdziowego.

Tamponada serca oznacza upośledzenie czynności serca na skutek podwyższonego ciśnienia tworzącego się w worku osierdziowym, gdzie gromadzi się nadmierna ilość płynu. Spośród objawów klinicznych tamponady serca wyróżnia się przede wszystkim tzw. triadę Becka. Obejmuje ona poszerzenie żył szyjnych, spadek ciśnienia tętniczego i osłabienie tonów serca. Oczywiście mogą pojawiać się również inne objawy towarzyszące.

Dlaczego powstaje tamponada serca?

Przyczyn pojawienia się płynu w worku osierdziowym jest wiele. Zalicza się tu choroby takie jak nowotwory, gruźlica, zawał mięśnia sercowego, mocznica, rozwarstwienie aorty, zakażenia bakteryjne osierdzia. Zdarza się, że tamponada serca jest powikłaniem napromieniania klatki piersiowej lub powodują ją inne przyczyny jatrogenne jak np. operacje kardiochirurgiczne czy inne inwazyjne zabiegi. Tamponada serca może być wywołana również urazami.

Objawy tamponady serca

Objawy tamponady serca są uzależnione od tego, czy płyn gromadzi się powoli, czy też nagle. Worek osierdziowy może wypełnić się o więcej niż 2 litry. Przy powolnym napełnianiu jest możliwa aż taka obecność płynu w tej przestrzeni. Jednak w momencie nagłego napływu płynu do worka osierdziowego, wzrostu ciśnienia w tym worku, objawy pojawiają się już przy kilkuset mililitrach płynu. Tamponada serca objawia się dusznością, która ulega nasileniu po przyjęciu pozycji leżącej. Chory nie toleruje wysiłku fizycznego. Czasami pojawiają się także inne objawy jak kaszel, ból przy przełykaniu, zaburzenia świadomości, omdlenie. W badaniu fizykalnym lekarz stwierdza obecność tzw. triady Becka typowej dla tamponady serca. Są to:

  • spadek ciśnienia tętniczego krwi, przy czym ten objaw może nie pojawić się u chorych na nadciśnienie;
  • ściszenie tonów serca;
  • poszerzenie żył szyjnych (niewidoczne u chorych odwodnionych).

Ponadto rytm serca jest przyspieszony, choć oczywiście to już nie jest objaw swoisty, jak również obserwuje się tętno dziwaczne (podczas wdechu tętno zanika). Tamponada serca prowadzi do rozwoju wstrząsu kardiogennego (zmniejszenie rzutu serca na obwód), a ten do zatrzymania akcji serca i zgonu.

Zobacz także

Rozpoznanie tamponady serca

Badaniem podstawowym wykonywanym w diagnostyce chorób serca jest elektrokardiogram (EKG). Niekiedy zapis ten jest prawidłowy, wykazując miarowy rytm zatokowy o zwiększonej częstości akcji serca. Badanie to może jednak uchwycić zmniejszenie amplitudy załamków QRS i załamków T. W stadium schyłkowym pojawia się zwolnienie akcji serca, później całkowite rozkojarzenie elektromechaniczne, a ostatecznie dochodzi do zmian przypominających świeży zawał serca. Kolejnym badaniem jest radiogram klatki piersiowej, czyli RTG klatki piersiowej. Sylwetka serca może być w nim powiększona. Obowiązkowo przy podejrzeniu tamponady serca wykonuje się echokardiografię. Jest to badanie USG, które obrazuje serce. Pozwala na uwidocznienie płynu w worku osierdziowym, zapadanie się prawego przedsionka przy rozkurczu, poszerzenie żyły głównej dolnej. Można również wykonać tomografię komputerową, a w razie wątpliwości co do etiologii tamponady warto wykonać również badanie płynu osierdziowego.

Leczenie tamponady serca

Zabiegiem ratującym życie jest perikardiocenteza, czyli nakłucie worka osierdziowego. Najczęściej dokonuje się tego z dostępu podmostkowego, wkłuwając igłę w trójkąt między wyrostkiem mieczykowatym a łukiem żebrowym po lewej stronie. Początkowo lekarz znieczula nasiękowo skórę, następnie wkłuwa igłę w kierunku do lewego barku pod kątem wynoszącym około 30 stopni. Po uzyskaniu płynu lekarz wprowadza do worka osierdziowego po igle prowadnicę, a następnie cewnik, przez który dokonuje się właściwy drenaż. Najlepiej, by nie zdrenować więcej niż 1 litr płynu, gdyż grozi to rozstrzenią prawej komory. Na końcu cewnika jest kranik, który w każdym momencie można zamknąć, ograniczając przepływ płynu w danej dobie. Ostatecznie drenuje się worek osierdziowy do momentu, aż w ciągu całej doby nie uzyska się mniej niż 25 mililitrów płynu.

W leczeniu nie stosuje się leków wazodylatacyjnych czy odwadniających.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta przemawia do publiczności

Stres popijasz kawą? Uważaj na serce. O tym, czy przyspieszone bicie serca jest dla nas groźne, mówi kardiolog

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Twój chłopak chrapie? To mogą być objawy problemów z sercem

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Odczuwasz lęk, niepokój i nierówne bicie serca? Sprawdź, jakie są tego przyczyny

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?