Chłoniak

Chłoniaki to bardzo zróżnicowana grupa chorób. Leczenie najczęściej obejmuje terapie skojarzone. Chłoniaki wywodzą się z węzłów chłonnych, jednak mogą w stanach zaawansowanych naciekać inne narządy, np. skórę czy wątrobę.

Chłoniak to choroba nowotworowa. Każdy nowotwór wywodzi się z konkretnych komórek ciała. W przypadku chłoniaków to komórki układu chłonnego, czyli limfocyty T, limfocyty B i komórki NK (natural killers). Jednym z objawów jest powiększenie się węzłów chłonnych i narządów limfatycznych, w tym śledziony i wątroby. Chłoniaki dzieli się na nieziarnicze i ziarnicze.

Co to są chłoniaki?

Chłoniaki to nowotwory wywodzące się z tkanki limfoidalnej, czyli z komórek układu chłonnego, do których zalicza się limfocyty. Fizjologicznie limfocyty wywodzą się z węzłów chłonnych. Proces wytwarzania limfocytów w organizmie podlega pewnym mechanizmom kontrolnym, które powinny regulować namnażanie się tych komórek. Tymczasem w momencie powstania zmian nowotworowych, komórki macierzyste, z których wywodzą się limfocyty, nie podlegają już żadnym mechanizmom kontrolnym i ulegają podziałom. Dochodzi do coraz to większej produkcji komórek w węzłach chłonnych, które ulegają powiększeniu, powiększają się też śledziona i wątroba, jak również z czasem dochodzi do zajęcia szpiku kostnego przez proces nowotworowy.

Chłoniaki podzielono na ziarnicze i nieziarnicze. Chłoniaki ziarnicze określa się inaczej ziarnicą złośliwą lub chłoniakiem Hodgkina, natomiast chłoniaki nieziarnicze – mianem non-Hodgkin lymphoma. Różne są ich obraz kliniczny, rokowanie, a także przebieg. W obrazie mikroskopowym w chłoniakach ziarniczych występują komórki Hodgkina, czyli komórki Reed i Sternberga.

Należy pamiętać, że tkanka limfoidalna występuje w wielu miejscach w organizmie. Można się również spotkać np. z chłoniakami wywodzącymi się z tkanki limfatycznej błony śluzowej przewodu pokarmowego czy gruczołów endokrynnych (typu MALT).

Zobacz także: Chłoniak Burkitta – złośliwy nowotwór układu chłonnego. Jak się objawia i czy można go wyleczyć?

Chłoniaki – przyczyny

W ostatnich latach zachorowalność na chłoniaki wzrasta, choć trudno jednoznacznie określić przyczynę tej tendencji. Wśród przyczyn wystąpienia chłoniaków wymienia się:

  •        narażenie na rakotwórcze substancje chemiczne,
  •        pestycydy,
  •        herbicydy,
  •        azbest,
  •        promieniowanie jonizujące,
  •        wirus Epsteina-Barr,
  •        wirus cytomegalii,
  •        leczenie immunosupresyjne,
  •        czynniki genetyczne.

Chłoniaki – objawy

Pierwszy objaw chłoniaka to powiększenie węzłów chłonnych. Najczęściej zmiana obejmuje  węzły chłonne powyżej przepony, szczególnie węzły chłonne szyi. W drugiej kolejności zajęte są węzły chłonne śródpiersia i pachowe. Samo powiększenie węzła chłonnego nie oznacza chłoniaka. Dla rozpoznania choroby konieczne jest wykonanie biopsji węzła chłonnego i wykluczenie innych przyczyn jego powiększenia. Jeśli powiększony węzeł znajduje się pod skórą, fakt, iż nie jest on bolesny i przesuwalny, a skóra nad nim nie jest zmieniona, może świadczyć o zmianie nowotworowej. Objawy chłoniaka obejmują również powikłania związane z uciskiem węzłów chłonnych na struktury otaczające. Może więc dojść do obrzęków kończyn czy niedodmy płuca. Wśród pozostałych objawów chłoniaka wyróżnia się:

  •        powiększenie wątroby,
  •        powiększenie śledziony,
  •        morfologię krwi wykazującą na spadek poziomu leukocytów, płytek krwi i erytrocytów,
  •        utratę masy ciała,
  •        nocne poty,
  •        gorączkę nieznanego pochodzenia,
  •        duszność,
  •        ból brzucha,
  •        żółtaczkę.

Jak rozpoznać chłoniaki?

Podstawowym badaniem pozwalającym na rozpoznanie chłoniaka jest zbadanie pobranego węzła chłonnego. Rzadziej wykonuje się wyłącznie biopsję węzła. Ze względu na to, że chłoniaki różnią się między sobą przebiegiem, rokowaniem i metodami leczenia, konieczna jest właściwa diagnostyka. Aby ocenić stan zaawansowania chłoniaka, używa się 4-stopniowej skali Ann Arbor, w której stopień I to zajęcie jednej grupy węzłów, II stopień oznacza zajęcie większej ilości grup węzłów, jednak wyłącznie po jednej stronie przepony. III stopień to zajęcie węzłów po obu stronach przepony, natomiast w stopniu IV dochodzi do nacieku nowotworowego także szpiku i narządu pozalimfatycznego. Ponadto do klasyfikacji dodaje się oznaczenia A (brak objawów ogólnych), B (objawy ogólne), E (przerzuty do narządów pozawęzłowych).

Jak leczy się chłoniaki?

W zależności od tego, jaki jest typ chłoniaka, takie jest postępowanie terapeutyczne. Rokowania, jeśli zdiagnozowany jest chłoniak, są bardzo zróżnicowane. Bardzo często stosuje się terapie skojarzone z zastosowaniem takich metod, jak:

  •        leczenie operacyjne,
  •        radioterapia,
  •        chemioterapia,
  •        kortykoterapia,
  •        leczenie zakażeń bakteryjnych i wirusowych,
  •        leczenie molekularne,
  •        przeszczep komórek krwiotwórczych.

Najnowsze