Lordoza

Lordoza i kifoza to naturalne wygięcia kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej, czyli w kierunku brzusznym i grzbietowym. Zniesienie lordozy bądź hiperlordoza to skrajne postacie patologii anatomicznej tego łukowatego profilu, które wywołują wiele dokuczliwych objawów. Powodują niepoprawny wygląd sylwetki.

Lordoza szyjna i lordoza lędźwiowa to dwa odcinki kręgosłupa nadające mu charakterystycznego przestrzennego kształtu, ale jednocześnie pełniące znaczące funkcje motoryczne. Zaburzenia konstrukcji anatomii kręgosłupa, np. zniesienie lordozy szyjnej czy hiperlordoza lędźwiowa, stanowią stan patologiczny, wpływający na jakość pracy struktur kręgosłupa i bezpośrednio ingerują w tryb życia obciążonej osoby.

Co to jest lordoza?

Z chwilą nauki przyjmowania pionowej postawy dynamika zmian biologicznych postawy ulega stopniowej transformacji. Kręgosłup ukształtowany w literę „C” w życiu płodowym wykazuje jedną wielką kifozę, ale poddawany jest czynnikom zewnętrznym. W efekcie zmienia kształt i dostosowuje się do pełnienia nowych funkcji motorycznych, amortyzacyjnych. Stanowi bazę funkcji czynnościowych kończyn. Lordoza u dzieci w odcinku szyjnym kształtuje się od 6 miesiąca życia, zaś lordoza lędźwiowa – od 12 miesiąca życia.

Pojawiające się naturalne tylne wychylenia i wygięcia na kształt łuku to początek pozycjonowania kręgosłupa w odpowiednich jego fragmentach.

Lordoza stanowi paraboliczny układ kostny kręgosłupa, ze szczytem wygięcia skierowanym w stronę brzuszną. Fizjologiczna lordoza utrzymuje pionową postawę, równoważy środek ciężkości całego organizmu oraz znosi i odpowiednio rozkłada na obręcze kończyn przeciążenia fizyczne.

Lordoza szyjna

Lordoza szyjna przebiega w odcinku szyjnym kręgosłupa. Utworzona z przebiegu kręgów C1–C7, utrzymuje prawidłowe ustawienie głowy względem tułowia. Ze względu na struktury nerwowe, krwionośne i inne tkanki przebiegające wewnątrz szyi, zaburzenia lordozy szyjnej mogą być przyczyną dokuczliwych objawów miejscowych i problemów ogólnoustrojowych.

Lordoza szyjna – objawy

Do najczęściej występujących anomalii lordozy szyjnej należą:

  • Spłycenie lordozy szyjnej. Objawami spłycenia lordozy jest lekka niestabilność odcinka szyjnego oraz retrakcja głowy, czyli cofnięcie głowy względem szyi i tułowia. Nieleczona retrakcja może prowadzić do progresu spłycenia i zniesienia lordozy szyjnej.
  • Lordoza szyjna zniesiona jest konsekwencją postępu spłycenia lordozy szyjnej. Objawia się prostym kręgosłupem szyjnym i znaczną retrakcją głowy, tzn. fizjologiczne wygięcie zanika, a kręgosłup szyjny wraz z piersiowym odcinkiem tworzą wspólną kolumnę pionową. Zniesienie fizjologicznej lordozy szyjnej ponadto objawia się napadowymi i silnymi dolegliwościami bólowymi karku, nadmierną ruchomością szyi związaną z brakiem stabilności wynikłej z osłabienia mięśni i więzadeł szyi. Często występuje podwójny podbródek.
  • Nadmierna lordoza szyjna, czyli hiperlordoza szyjna, oznacza znaczne pogłębienie łuku szyi w stronę brzuszną. Objawy lordozy wiążą się głównie ze skróceniem i napięciem mięśni grzbietowych karku oraz zwężeniem przestrzeni międzykręgowych kręgosłupa szyjnego, co wywołuje znaczne wysunięcie głowy do przodu, powstanie tzw. garbu w miejscu przejścia kręgosłupa szyjnego w odcinek piersiowy na wysokości kręgu C7. W przypadku ucisku kręgów na struktury nerwowe rdzenia kręgowego, dochodzi do parestezji i niedowładów rąk, zawrotów głowy, szumów w uszach, a nawet zaburzenia widzenia.

Lordoza lędźwiowa

Fizjologiczna lordoza lędźwiowa przebiega w odcinku L1–L5 kręgosłupa i jest odpowiedzialna m.in. za przyjmowanie i rozkładanie przeciążeń fizycznych na miednicę i kończyny dolne, jednocześnie odciąża swoje struktury. Z tego względu lordoza lędźwiowa narażona jest na wystąpienie zaburzeń anatomicznych.

Lordoza lędźwiowa – objawy

Do najczęściej obserwowanych zaburzeń strukturalnych, objawiających się w różny sposób, należą:

  • Spłycenie lordozy lędźwiowej, czyli zmniejszenie naturalnej wklęsłości lordotycznej. W przebiegu tego zjawiska obserwuje się płytki kąt wygięcia łuku, który nie jest źródłem bólu, ale może powodować dyskomfort podczas wysiłku fizycznego i po całodniowej aktywności ruchowej oraz w trakcie zmiany pozycji ułożeniowej. Lordoza lędźwiowa spłycona charakteryzuje się wypłaszczeniem dolnej części pleców.
  • Zniesienie lordozy lędźwiowej oznacza całkowicie płaską część pleców pomiędzy dolnymi żebrami a miednicą. Ponadto do objawów zniesienia lordozy należą: sztywność odcinka lędźwiowego i bioder, zniesienie wklęsłości lordotycznej, drętwienia pośladków, zaburzenia perystaltyki jelit i pracy pęcherza moczowego, bolesne i nieregularne miesiączki oraz dolegliwości bólowe kręgosłupa lędźwiowego o różnym charakterze i nasileniu.
  • Pogłębiona lordoza lędźwiowa to nadmiernie wysunięte w stronę brzuszną wygięcie kręgosłupa lędźwiowego. Kształt kręgosłupa w odcinku lędźwiowym przypomina ostro zarysowaną literę „C”, gdzie oba końce symbolu znacznie zbliżone są do siebie w pionie. Nadmierna lordoza lędźwiowa objawia się poprzez: przodopochylenie miednicy, wystające pośladki, skrócenie czynnościowe mięśni dolnego odcinka pleców i zginaczy biodra, a także osłabienie mięśni brzucha. Ponadto obserwuje się: dolegliwości bólowe i parestezje miejscowe i promieniujące do nóg, przewlekłe bóle brzucha i krzyża, zaburzenia pracy jelit, pęcherza moczowego, nerek oraz bolesne miesiączki.

Rozpoznanie lordozy

Patologiczną lordozę lędźwiową i szyjną rozpoznaje się w oparciu o wywiad z pacjentem oraz specjalistyczne badania obrazowe, np. zdjęcie rentgenowskie (RTG) i rezonans magnetyczny (MRI), a także diagnostyczne testy funkcjonalne.