Przejdź do treści

„Wyzwalaczami migreny mogą być nawet drobne zmiany, które destabilizują codzienny rytm”. O tym, jak ograniczyć ból głowy, mówi neurolog

Neurolog o tajemnicach migreny. Masz wpływ na ograniczenie bólów głowy
Neurolog o tajemnicach migreny. Masz wpływ na ograniczenie bólów głowy Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziewczyna siedzi na parapecie i pali papierosa
Co dzieje się w organizmie, gdy rzucisz palenie? Wyjaśnia dietetyk Julian Sobiech
Kobieta na balkonie
Jak czytać oznaczenia kosmetyków przeciwsłonecznych zagranicznych producentów? Wyjaśnia Ekspert Kosmetyczny
Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy
Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy
Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne
Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne
Kobieta karmi dziecko piersią
Karmienie piersią. Dziecko preferuje jedną pierś? Sprawdź, co może być przyczyną

– Wyobraźmy sobie pacjentkę, która codziennie budzi się o 6 rano, pracuje do wieczora i kładzie się spać około 23. W sobotę postanawia odespać i wychodzi z łóżka dopiero o 11 rano. Jeśli jest migreniczką, napad bólowy niemal na pewno się pojawi – mówi neurolog Marta Bott-Olejnik.

Marianna Fijewska: Ile osób w Polsce cierpi na migrenowe bóle głowy?

Neurolog Marta Bott-Olejnik: Szacuje się, że około 10 proc. społeczeństwa ma napadowe migrenowe bóle głowy, w tym od 1,5 do 2,5 proc. to pacjenci z przewlekłą migreną. Pacjenci z epizodycznymi, rzadkimi napadami bólów głowy o typie migren, nie trafiają zwykle do neurologa, tylko do lekarza rodzinnego, który w statystykach NFZ nie klasyfikuje ich jako migreników, dlatego trudno o dokładną liczbę chorych w Polsce.

Jak odróżnić migrenę od innych bólów głowy?

Aby rozpoznać migrenę u pacjenta, musi wystąpić co najmniej pięć epizodów napadowych bólów głowy, zwykle połowiczych, jednostronnych, o charakterze pulsującym, nasilających się przy wysiłku. Często pojawiają się też dodatkowe objawy takie jak wymioty lub nudności, światłowstręt, nadwrażliwość na hałas i zapach. Epizody bólowe zwykle trwają od czterech do 72 godzin. Jeśli napad migreny utrzymuje się dłużej, czyli powyżej trzech dób, rozpoznajemy u pacjenta stan migrenowy. Pacjenci ze stanem migrenowym są wyczerpani i często odwodnieni ze względu na wymioty lub nudności. Takie osoby wymagają zwykle pomocy w szpitalnych oddziałach ratunkowych, gdzie otrzymują płyny i leki przeciwbólowe dożylnie.

Czy znając mechanizm migreny, potrafimy ją dobrze leczyć?

Tak, efektywność leczenia migreny wzrosła w latach 90., kiedy zaczęliśmy stosować tryptany. Leki te dość skutecznie i szybko przerywają napady bólowe. Dziś tryptany dostępne są w bardzo różnych formach- tabletek doustnych, tabletek rozpuszczalnych, aerozolu czy iniekcji podskórnej. Niestety ich skuteczność określa się na poziomie około 70 proc., co znaczy, że w 30 proc. nie ograniczają bólu i nie przynoszą pacjentowi ulgi.

Migrena u kobiet / istockphoto.com

Co wywołuje ból migrenowy?

Migrena ma podłoże genetyczne, ale nie istnieje jeden gen odpowiedzialny za jej wystąpienie. Znamy natomiast  tzw. triggery, czyli wyzwalacze bólu migrenowego. Zaliczamy do nich czynniki wewnętrzne i zewnętrzne.  Do czynników wewnętrznych należą zaburzenia hormonalne, zaburzenia snu i zmiany trybu życia. Do czynników zewnętrznych należy stres, pewne rodzaje jedzenia i aktywności wiążące się z niestabilnością obrazu np. jazda samochodem, bujanie się na huśtawce czy jazda na karuzeli.

Jaki rodzaj jedzenia uznaje się za wyzwalacz migreny?

Produkty, które zawierają dużo aminokwasów, a także produkty z dużą ilością glutaminianu sodu. Zaliczamy do nich wino czerwone, ser żółty,  długodojrzewające wędliny, sery pleśniowe, banany czy pomidory. Dawniej mówiło się o czekoladzie, ale aktualne badania tego nie potwierdzają. Migrenę może wywoływać też głodzenie organizmu. Swoim pacjentom zalecam, by pamiętali o regularnych posiłkach i nie wychodzili z domu bez śniadania.

Wspomniała pani, że triggerem są także zmiany trybu życia. O jaki rodzaj zmian chodzi?

Wyobraźmy sobie pacjentkę, która codziennie budzi się o 6 rano, pracuje do wieczora i kładzie się spać około 23. W sobotę postanawia odespać i wychodzi z łóżka dopiero o 11 rano. Jeśli jest migreniczką, napad bólowy niemal na pewno się pojawi. Podobnie stałoby się, gdyby w weekend postanowiła iść na imprezę i spała znacznie krócej niż każdego dnia. Triggerami mogą być drobne zmiany, które destabilizują codzienny rytm. Tak samo jest ze stresem, choć nie uznaje się go za wyzwalacz bólu sam w sobie, Wiemy jednak, że sprzyja migrenie. „Zejście” z permanentnego stresu i nagły okres rozluźnienia także może wyzwalać ból migrenowy.

Jak kontrolować stres?

Czy dzieci i młodzież diagnozuje się i leczy tak samo, jak dorosłych w przypadku migreny?

To duży problem w neurologii. Po pierwsze dlatego, że młodsze dzieci znacznie gorzej znoszą ból. Trudno wytłumaczyć im, że główka jeszcze przez jakiś czas będzie bolała i nie bardzo można na to zaradzić – większość leków na migrenę jest przeznaczonych wyłącznie dla dorosłych. W dodatku diagnostyka przebiega dużo dłużej. U młodszych dzieci migrena zwykle objawia się w nietypowy sposób – raczej poprzez napadowe wymioty, bóle brzucha czy zawroty głowy, dlatego rodzice często podejrzewają zupełnie inne zaburzenia zdrowotne. Z kolei u starszych dzieci i nastolatków, które coraz częściej pojawiają się w gabinetach neurologicznych, bóle głowy zwykle tłumaczone są tym, że za dużo czasu spędzają przed komputerem, że są niedotlenione, bo za mało wychodzą na dwór lub że to tylko wymówka, by nie chodzić do szkoły.

Mówi pani, że nastolatki coraz częściej pojawiają się w gabinetach neurologicznych. Czy przyczyną ich bólów głowy rzeczywiście zwykle jest migrena, czy jednak coś innego?

Myślę, że najczęściej są to samoistne napięciowe bóle głowy, które mogą być mylnie interpretowane jako migrena. Wywołuje je przewlekły stres. Mogą trwać miesiącami, ale są to zupełnie inne bóle niż w przypadku migreny. Ból napięciowy charakteryzują się średnim lub małym nasileniem, jest obustronny i przypomina uczucie ściskania, jakby ktoś założył nam na głowę za ciasny hełm. Nie pojawia się za to światłowstręt, nadwrażliwość na hałas czy nudności. I nie nasila się on podczas  wysiłku fizycznego.

W jaki sposób stawia się diagnozę w przypadku migreny? Mówię zarówno i dzieciach, jak i dorosłych.

By rozpoznać migrenę, wystarczy przeprowadzić dokładny wywiad i badanie młotkiem neurologicznym. Badania obrazowe nie są niezbędne, ale ja i tak zalecam pacjentom wykonanie rezonansu magnetycznego. Zwłaszcza jeśli mają migreny z aurą. Aura to zaburzenia ogniskowe, np. zaburzenia mowy, osłabienie kończyny górnej lub dolnej. Aura jest odwracalna, występuje zwykle przed  bólem głowy i trwa od kilku do kilkunastu minut.

kobieta, którą boli głowa

Nigdy nie doświadczyłam migreny, ale znajomi opisują ten ból, jako bardzo trudny do zniesienia. Czy pamięta pani pacjenta, którego ból był najsilniejszy?

Bóle migrenowe mają umiarkowane i silne natężenia, ale bólami o największym natężeniu są bóle klasterowe. Są one krótsze niż migrena, trwają od kilkunastu minut do trzech godzin, mogą powtarzać się kilkukrotnie w ciągu doby, najczęściej w nocy. Zawsze dotyczą tej samej połowy głowy, obejmują okolicę gałki ocznej, skroni i czoła. Towarzyszy im uczucie zatkanego nosa, zaczerwienienie oka, a czasami obrzęk powieki.  Bóle te są rzadkimi samoistnymi bólami głowy. Pacjenci z klastrowymi bólami głowy nie są w stanie usiedzieć w miejscu – muszą ciągle się poruszać. Słyszałam o kilku próbach samobójczych w czasie takich napadów bólowych. Sama pamiętam pacjenta, który trafił do szpitala po kilkunastu tabletkach przeciwbólowych. Cud, że się nie zatruł. Bardzo cierpiał. Założyliśmy mu maseczkę i podaliśmy tlen o dużym przepływie przez około 15 minut – tak się robi, by bóle ustąpiły i rzeczywiście pomogło. Pacjent mówił mi potem, że miał ochotę z całej siły uderzać  głową w ścianę.

A czy na bóle stricte migrenowe, są jakieś sprawdzone domowe sposoby?

Trudno mówić o sposobach na migrenę, gdy migrena już dopada. Wtedy człowiek najchętniej skuliłby się pod kołdrą w ciemnym pokoju i wydaje mi się, że wyleżenie tego bólu jest najlepszym sposobem. Wiadomo jednak, że sport w znacznym stopniu ogranicza częstotliwość  bólów migrenowych. Trudno powiedzieć dlaczego, być może ma to związek ze zwiększoną produkcją endorfin? Zawsze zalecam moim migrenikom regularne treningi i widzę dobre efekty.

W jaki sposób powinniśmy chronić się nie tylko przed migreną, ale w ogóle przed chorobami neurologicznymi?

Profilaktyka jest dokładnie taka sama jak w przypadku chorób kardiologicznych. Musimy pamiętać o regularnych ćwiczeniach, zdrowym odżywianiu i posiłkach bogatowitaminowych. Powinniśmy ograniczać tłuszcz i sól. Regularne posiłki ubogowęglowodanowe, z dużą ilością witamin i mikroelementów, chronią nas przed większością schorzeń. Długotrwały stres bardzo obniża naszą odporność, dlatego tak ważna jest relaksacja i inne techniki radzenia sobie ze stresem- dla niektórych jest to regularny wysiłek fizyczny. Bardzo polecam taką formę aktywności- dzięki wysiłkowi fizycznemu rośnie poziom endorfin, jesteśmy szczęśliwsi, a nasze ciało jest zaopiekowane. Wtedy najlepiej radzimy sobie z chorobami i zmniejszamy prawdopodobieństwo napadów migrenowych.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi przy łózku, trzyma się za kolana, boli ją głowa

Jak działają leki na migrenę? Co dzieje się w głowie, kiedy dopada nas ból migrenowy? Wyjaśnia lek. Dawid Ciemięga

Woda z imbirem na migrenę / istock

Czujesz, że nadchodzi migrena? Dietetyczka wyjaśnia, co może pomóc

Migrena czy neuralgia / istock

Neuralgia czy migrena? Wyjaśniamy różnice

kobieta w łóżku

9 możliwych przyczyn porannego bólu głowy. Sprawdź, co twój organizm chce ci powiedzieć

ser

Migreniku, uważaj na ser!

Migrena To Nie Ściema / Facebook

Migrena nie ma nic wspólnego z bólem głowy. Tutaj nie pomoże zwykła tabletka. Choroba odbiera wszystko

Boli cię głowa? Przyczyną może być kręgosłup

Drętwienie kończyn a miażdżyca, cukrzyca lub zespół cieśni nadgarstka.

„Drętwienie kończyn może mieć wiele przyczyn”. Kiedy warto udać się do neurologa?

Migrena u kobiet / istockphoto.com

„Migrena jest chorobą powszechną, to żadna fanaberia hrabianek. Cierpi na nią 3 mln Polek” – mówi dr Marcin Straburzyński

Kobieta patrzy w bok, wyciąga rękę, w której trzyma kwiatek

Zapachy, od których boli głowa

portret kobiety z zamkniętymi oczami

Choroby, których objawem może być mrużenie oczu

Migrena u kobiety / istockphoto.com

Jak złagodzić objawy migreny? Farmaceutka Zofia Winczewska ma kilka propozycji

istockphoto.com

Znasz to uczucie ucisku w głowie albo pulsującego bólu? Michalina Marczak zdradza, jak się go pozbywa

migrena

„Zdrowie zaczyna się w głowie”. Neurolożka zachęca kobiety do dbania o zdrowie mózgu

ból głowy

Co może być przyczyną bólu głowy, jak sobie z nim radzić i kiedy brać go na poważnie?

freepik.com

Podczas migreny sięgasz po leki z grupy tryptanów? Farmaceutka tłumaczy, jak je zażywać

Ból głowy w podróży. Jak sobie z nim poradzić?

Kolory migreny. Jakie światło zmniejsza ból głowy?

istockphoto

Często miewasz migreny? Sprawdź, co może prowokować bóle

gettyimages.com

„Znam wielu pacjentów, którzy trwale pozbyli się bólów migrenowych dzięki zabiegom akupunktury” – mówi Joanna Brejecka-Pamungkas, dyplomowana naturopatka

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

Dr Agnieszka

Jak o siebie zadbać, aby nie chorować? Neurolog Agnieszka Klimowicz o wpływie codziennych nawyków na choroby

Dziewczyna z czarnymi włosami siedzi w kawiarni z kawą i rogalikiem, podpiera głowę, ponieważ ją boli, ma zamknięte oczy i zmarszczone czoło.

Kofeina na ból głowy? Sprawdź, czy to dobry pomysł

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?