Przejdź do treści

Znieczulenie przy porodzie. Dlaczego wciąż w wielu szpitalach to fikcja

Dostęp do znieczulenia podczas porodu wciąż jest ograniczony fot. Sharon McCutcheon/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pij wodę jesienią! Poznaj 4 najważniejsze powody, dla których warto to robić
Skąd się bierze nudny seks? Wyjaśnia Alicja Długołęcka
Kobieta siedzi przy stole z książką
Naukowcy odkryli przeciwciała, które niszczą stare komórki. Dzięki temu będzie można spowolnić procesy starzenia?
Zendaya
Zendaya wyznała, że social media wyzwalają u niej stany lękowe. „Staję się niespokojna, za dużo myślę i analizuję”
yoga twarzy joga
Joga dla twarzy. Ćwiczenia przywrócą skórze blask i wygładzą zmarszczki

Dlaczego Polska jest w czołówce, jeśli chodzi o liczbę wykonywanych cięć cesarskich? Czemu tak wiele kobiet nie chce nawet słyszeć o porodzie siłami natury? Duża w tym „zasługa” dostępnego dla rodzącej znieczulenia, a raczej jego braku. Dlaczego wciąż znieczulenie przy porodzie to fikcja?

Metody łagodzenia bólu porodowego

Ministerstwo Zdrowia, w swoim rozporządzeniu, przedstawia standardy łagodzenia bólu porodowego. Powołuje się przy tym na „korzyści dla kobiet”. Wśród wymienianych metod są środki farmakologiczne:

1. analgezja wziewna – mieszanina tlenu i podtlenku azotu, którą kobieta dozuje samodzielnie, według potrzeby;

2. dożylne lub domięśniowe stosowanie leków przeciw bólowych (tzw. opioidów);

3. Analgezja regionalna, czyli:

Oprócz tego są informacje o środkach niefarmakologicznych. Wymienione są m.in.

  • przyjmowanie pozycji kucznej
  • spacerowanie
  • korzystanie z piłek, drabinek, sznurów, krzeseł porodowych, worków sako
  • korzystanie z okładów ciepłych lub zimnych
  • korzystanie z masażu relaksacyjnego
  • możliwość porodu w wodzie
  • akupunktura
  • akupresura
  • przezskórna stymulacja nerwów
  • fizjoterapia.

Z ilu tych metod korzystałaś na porodówce? Z ilu wiedziałaś, że będziesz mogła skorzystać? No właśnie…  Sale porodowe w Polsce są wciąż źle wyposażone, znieczulenie bywa niedostępne nawet za dopłatą, metody niefarmakologiczne pozostają w większości przypadków abstrakcją. Plany porodów, jak przyznaje wiele kobiet, pozostają nieprzestrzeganą teorią.

Jak naprawdę wygląda znieczulanie do porodu

Anna nie miała możliwości skorzystania ze znieczulenia nawet odpłatnie.

Chodziłam do szkoły rodzenia. Całą ciążę byłam pod opieką lekarza. Nie przyszło mi do głowy pytać, jak naprawdę jest z tym znieczuleniem – wspomina. – Byłam pewna, że to standard, tyle o tym mówiono, że jest płatne przez NFZ, że jest gwarantowane.

Zaczęłam rodzić w nocy, pojechaliśmy do wybranego szpitala. Nie przyjęto mnie, bo brakowało miejsc na porodówce, odesłano do innej placówki. Okazało się, że tam nie ma szans na znieczulenie nawet odpłatnie.

Dla Anny poród był kilkunastogodzinną traumą, której nie chciała powtarzać nigdy więcej. Gdy tylko zaszła w drugą ciążę, zaczęła starać się o to, żeby mieć cesarkę. Takich kobiet w Polsce jest wiele. Niektóre nawet nie próbują rodzić, mając w pamięci opowieści innych młodych mam. Odsetek cesarskich cięć mamy niemal najwyższy w Europie.

Anna skargi nie złożyła. O tym, jak przebiegał pierwszy poród, dopiero po dwóch latach opisała w liście do fundacji „Rodzić po ludzku”. Wcześniej nawet nie chciała wracać myślami do tamtych chwil. Podobnie postępuje wiele kobiet. Dlatego relatywnie mało jest skarg na przebieg porodu – matki cieszą się ze zdrowia i życia dziecka. O tym, co złe, nie chcą mówić albo wyrzucają z siebie wspomnienia na forach.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. zobowiązuje placówkę medyczną do zapewnienia stałej obecności lekarza specjalisty w dziedzinie anestezjologii możliwość i dostępność wykonania znieczulenia śródporodowego na drugim i trzecim poziomie referencyjnym. Co do zasady, w szpitalach realizujących świadczenia na pierwszym poziomie opieki perinatalnej, dostępność do znieczulenia śródporodowego jest mniejsza, gdyż w zdecydowanej większości powinny tam rodzić pacjentki, których ciąża przebiegała fizjologicznie, czyli bez powikłań – tłumaczy rzecznik prasowy Ministra Zdrowia, Wojciech Andrusiewicz.

Oznacza to w praktyce, że rzeczywiście w placówkach o pierwszym stopniu referencyjności może nie być stale obecnego anastezjologa, a co za tym idzie, możliwości znieczulenia do porodu naturalnego. – Mimo to Ministerstwo Zdrowia systematycznie podejmuje działania zwiększające liczbę specjalistów w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii – zapewnia Wojciech Andrusiewicz.

 

Dostępność znieczulenia do porodu

Od początku ciąży chodziłam do ginekologa, który był bardzo chwalony. Byłam zadowolona z opieki. Jednak ten ginekolog pracował w innym szpitalu niż ten, w którym planowałam rodzić. Dlaczego zależało mi na tym konkretnym szpitalu? Wiedziałam, że tylko tam będę miała gwarancję znieczulenia – podkreśla Karolina. – W moim mieście jest sześć porodówek. Ale na pozostałych nie ma gwarancji znieczulenia!

Pewność, że będzie mogła rodzić ze znieczuleniem, wymagała ze strony Karoliny zachodu na długo przed terminem porodu.

W trakcie ciąży nawiązałam przez znajomego lekarza kontakt ze specjalistą z wybranego na poród szpitala. Zależało mi, żeby wiedział, kim jestem, że jestem od tego doktora, że nie jestem przypadkową osobą. Poszłam na parę wizyt, żeby zapamiętał nazwisko, przypominałam mu się też w miarę zbliżania porodu. Nie wyobrażałam sobie rodzić bez znieczulenia.

Poród Karoliny przebiegł bez powikłań. Poza tym, jak wiele wysiłku z jej strony wymagało to, co teoretycznie każdej rodzącej matce się należy.

Szpitale brak możliwości podawania znieczulenia tłumaczą brakiem anastezjologów. Jednocześnie już prawie co druga ciąża rozwiązywana jest przez cesarskie cięcie. To operacja, która wymaga znieczulenia albo miejscowego, albo pełnego. Anastezjolog jest wówczas obecny. Więc czemu nie mógłby analogicznie asystować przy porodach siłami natury?

Z informacji uzyskanych ze strony Narodowego Funduszu Zdrowia, wynika, że decyzje pozostają po stronie lekarzy.

Znieczulenia – tak jak porody – należą do świadczeń nielimitowanych, co oznacza, że Narodowy Fundusz Zdrowia płaci za wszystkie wykonane procedury – informuje Sylwia Wądrzyk, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej Rzecznika Prasowego NFZ. – Decyzję o podaniu znieczulenia zawsze podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę wszelkie aspekty medyczne. Ze względu na bezpieczeństwo matki i dziecka to lekarz decyduje o wyborze odpowiedniej metody postępowania leczniczego w oparciu o stwierdzone wskazania i przeciwskazania, a także ewentualne następstwa zastosowanej metody.

Wciąż zagadką pozostaje fakt, dlaczego przy cesarskim cięciu nie ma problemu z obecnością anastezjologa i z podaniem znieczulenia, a w tym samym czasie problemem jest znieczulenie do naturalnego porodu.

W przypadku jakichkolwiek trudności z uzyskaniem świadczenia gwarantowanego każda pacjentka może zwrócić się do Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Każde tego typu zgłoszenie jest szczegółowo wyjaśniane – dodaje Sylwia Wądrzyk. Jednak dla większości rodzących wyjaśnienia już po porodzie są co najmniej nie w porę.

Ministerstwo Zdrowia natomiast potwierdza, że znieczulenia do porodów są stosowane rzadko, ale jednocześnie nie wskazuje przyczyn tej sytuacji.

Po odliczeniu porodów w wyniku cesarskiego cięcia, które wykonane zostały w znieczuleniu, szacuje się, że liczba wykonanych znieczuleń przy porodzie drogami natury nie przekracza 10%. Dane te nie wskazują jednoznacznie na przyczynę niskiego wskaźnika znieczuleń – mówi Wojciech Andrusiewicz, rzecznik prasowy Ministra Zdrowia.
.

Znieczulenie – za i przeciw

Tylko nieliczne rodzące mają przeciwskazania do podania znieczulenia zewnątrzoponowego. Mogą to być np. niektóre choroby u matki lub zbyt zaawansowana akcja porodowa.

Zdaniem Aśki ten argument bywa wykorzystywany przez personel medyczny:

Najpierw nie podawano mi znieczulenia twierdząc, że jest za wcześnie, a potem – że już zbyt późno, żeby podać. Urodziłam, ale myślałam, że tego bólu nie wytrzymam. 

Pojawiają się czasem opinie, że znieczulenie może przedłużać czas porodu lub utrudnić przyszłej mamie rozpoznanie, kiedy przeć. Jednak większość kobiet nawet po znieczuleniu odczuwa skurcze, choć bez bólu. Pozostałym osobom podpowiedzią mogą służyć asystujące położne.

Czas porodu realnie może przedłużać się maksymalnie o godzinę lub dwie. Czy to długo? Przeciętna rodząca po raz pierwszy kobieta potrzebuje kilkunastu godzin, zanim dziecko przyjdzie na świat. Uważa się, że stres i strach związane z bólem również mogą działać niekorzystnie na przebieg porodu i też go przedłużyć. Za to znieczulenie może przyspieszyć rozwarcie szyjki macicy.

Znieczulenie zewnątrzoponowe sprawia, że nie poczujesz bólu – sygnał o nim nie dotrze z macicy do mózgu. Nie stracisz czucia ani władzy w nogach. W razie komplikacji w przebiegu porodu, po podaniu takiego znieczulenia możliwe jest również przeprowadzenie cesarskiego cięcia. Dodatkowo można wykorzystać je podczas zszywania krocza, jeśli doszło do jego pęknięcia lub było nacinane.

Po podaniu znieczulenia należy monitorować stan dziecka za pomocą KTG. U rodzącej może dojść do spadku ciśnienia, co z kolei może spowodować zaburzenia tętna dziecka. Skutkiem ubocznym może być, jak po każdym znieczuleniu, przejściowe zaburzenie czucia, bóle głowy lub ból w miejscu wkłucia.

Skutkiem porodu bez znieczulenia jest nie tylko ból – to również trauma, nierzadko na całe życie, niekiedy depresja poporodowa. Kobiety po trudnych porodach nierzadko nie chcą mieć już więcej dzieci.

Listę placówek, które oferują pacjentkom znieczulenie, można znaleźć na stronie Anastezjologicznego serwisu edukacyjnego dla pacjentów TUTAJ.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Patrycja Wonatowska

Patrycja Wonatowska: „Luźna pochwa” po porodzie to mit [WIDEO]

Poród – termin, pierwsze objawy, jak przyspieszyć poród

"Nie powinnaś być matką, skoro nie potrafisz urodzić". Ankieta przeprowadzona przez lekarkę pokazuje, jak Polki są traktowane na porodówkach

„Nie powinnaś być matką, skoro nie potrafisz urodzić”. Ankieta przeprowadzona przez lekarkę pokazuje, jak Polki są traktowane na porodówkach

psycholog na porodówce

Psycholog będzie obecny na każdej porodówce. To efekt krytycznego raportu NIK

Agnieszka Włodarczyk o traumie odwiedzin na oddziałach położniczych

Agnieszka Włodarczyk o odwiedzinach na salach poporodowych. „Ludzie nie mają absolutnie taktu i wyczucia”

Meghan Markle i książę Harry zostali rodzicami po raz drugi. Imiona ich córeczki są bardzo symboliczne

Meghan Markle i książę Harry zostali rodzicami po raz drugi. Imiona ich córeczki są bardzo symboliczne

Małgorzata Olasińska-Chart w Tanzanii

„W Tanzanii część dzieci zbyt wcześnie urodzonych nie ma szans na przeżycie. Statystycznie co najmniej jedno z tych szczęśliwie urodzonych nie dożyje piątego roku życia” – mówi Małgorzata Olasińska-Chart

"Pani jest młoda, jeszcze urodzi sobie pani zdrowe dziecko". Dr Błoch: to kompletny brak próby zrozumienia sytuacji i przemocowe forsowanie swojej wizji

„Jeszcze urodzi sobie pani zdrowe dziecko”. Michał Błoch: to kompletny brak próby zrozumienia sytuacji i przemocowe forsowanie swojej wizji

Do czego może służyć grzebień podczas porodu? Wyjaśnia położna Izabela Dembińska

Do czego może służyć grzebień podczas porodu? Wyjaśnia położna Izabela Dembińska

Wstrzykiwanie jałowej wody pod skórę w celu uśmierzenia porodowego bólu? Zapytaj o tę metodę swoją położną

Kobieta z przeszczepioną macicą urodziła zdrowe dziecko. Dawczynią organu była babcia noworodka

Ojciec z córkami

Znamy zwycięzców konkursu na fotografie z porodu – Birth Photography Image Competition 2021! Pokazują niezwykłą siłę kobiet

Gigi Hadid po raz pierwszy o swoim porodzie: „usłyszałam: nikt nie może ci pomóc, i tak jest już za późno na znieczulenie, więc przyj”

olej z wiesiołka

„Cudowny” olej z wiesiołka – prawdziwe remedium na kobiece dolegliwości?

„Przygotowując się do porodu, warto szukać w swoim otoczeniu kobiet, które miały dobre doświadczenia i słuchać, czemu je zawdzięczają” – mówi psychoterapeutka Justyna Dąbrowska

Davina Reeves-Ciara

Poród domowy w praktyce. „Położne śmiały się ze mnie: 'Co pani sobie myśli?’ [WIDEO]

Cesarskie cięcie, poród siłami natury

Cesarskie cięcie czy poród siłami natury? „Nie mamy prawa oceniać wyboru kobiety”

poród domowy

Poród domowy jest zgodny z prawem? Na jakich zasadach może się odbyć? Wyjaśnia położna

Anna Bulczak

Anna Bulczak: odeszliśmy tak mocno od fizjologii, że poród przestaje być naturalny [WIDEO]

Macica dwurożna

Macica dwurożna – objawy, leczenie, powikłania, ciąża i poród

Pacjentka po przeszczepie serca urodziła dziecko. To rzadkość na skalę krajową

Anna Bulczak

Przygotowanie samotnej przyszłej mamy do porodu. Radzi położna Anna Bulczak [WIDEO]

poród domowy w czasie pandemii

Porody domowe w czasie pandemii: „Kobiety coraz częściej uprawiają turystykę porodową, boją się rodzić w szpitalach

Anna Bulczak

Jak partner może wesprzeć kobietę tuż po porodzie? Radzi położna Anna Bulczak [WIDEO]

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?