Przejdź do treści

Znieczulenie podpajęczynówkowe – do jakich zabiegów się je stosuje? Możliwe skutki uboczne

Trzech lekarzy w zielonych fartuchach operuje na sali operacyjnej.
Fot. Kzenon/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Przetrwaj upały - mamy nowe patenty
Jak przetrwać upał? Osiem nieoczywistych sposobów na ochłodę
Kobieta
Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki?
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki? Wyjaśnia lekarka Anna Ratajczak
Kobiety w laboratorium
Koronawirus SARS-CoV-2 wyciekł z laboratorium? „Dowody są przytłaczające”
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu

Znieczulenie podpajęczynówkowe jest jednym ze sposobów zablokowania reakcji bólowych podczas zabiegu chirurgicznego. Lek znieczulający wprowadzany jest do płynu mózgowo-rdzeniowego poprzez nakłucie w części lędźwiowej kręgosłupa. Mimo że znieczulenie jest bezpieczne, istnieje ryzyko pojawienia się skutków ubocznych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Każdy zabieg chirurgiczny wymaga czasowego zniesienia przewodzenia czuciowych impulsów nerwowych pacjenta, aby całkowicie wyeliminować dolegliwości bólowe. Rodzaj znieczulenia wybierany jest przez anestezjologa i zależy od stanu pacjenta, charakteru zabiegu, czasu jego trwania oraz operowanego obszaru ciała. W przypadku krótkich operacji w obrębie kończyn dolnych, układu moczowo-płciowego zwykle stosuje się znieczulenie podpajęczynówkowe, podczas którego pacjent pozostaje świadomy.

Na czym polega znieczulenie podpajęczynówkowe?

Znieczulenie podpajęczynówkowe jest jednym z typów regionalnego znieczulenia centralnego. Oznacza to, że działa ono na rdzeń kręgowy i na krótki czas blokuje przewodnictwo nerwowe w danym obszarze ciała. Pacjent zachowuje pełną świadomość, jednak nie odczuwa bólu i temperatury. Nie może się także poruszać. Jego czynności życiowe są cały czas monitorowane przez anestezjologa. Zaletą tego rodzaju znieczulenia jest szybki początek i krótki czas działania. Cały proces jest całkowicie odwracalny i bezpieczny dla pacjenta, jednak może nieść za sobą niewielkie ryzyko powikłań. Wykorzystuje się je podczas zabiegów w obszarze kończyn dolnych, układu moczowo-płciowego, przy zabiegach ortopedycznych i naczyniowych. Leki do znieczulenia podpajęczynówkowego są wstrzykiwane do płynu mózgowo-rdzeniowego, znajdującego się w przestrzeni podpajęczynówkowej. Najbezpieczniejszym miejscem ich podania jest okolica lędźwiowa kręgosłupa (pomiędzy 3. a 4. lub 4. a 5. kręgiem), ponieważ ryzyko uszkodzenia rdzenia kręgowego jest znikome.

Kobieta w ciąży z bólem zęba

Znieczulenie podpajęczynówkowe a zewnątrzoponowe

Mimo że oba typy znieczulenia należą do tej samej grupy (regionalne blokady centralne), różnią się od siebie mechanizmem działania oraz techniką i miejscem podania. W znieczuleniu zewnątrzoponowym miejscem wstrzyknięcia leku jest przestrzeń pomiędzy okostną a oponą twardą rdzenia kręgowego. Środek podawany jest przez cienki cewnik o średnicy 1 mm. Rozprzestrzenia się w górę i w dół, dzięki czemu blokuje okoliczne nerwy rdzeniowe. W przeciwieństwie do znieczulenia podpajęczynówkowego można wykonać go w dowolnym miejscu kręgosłupa. Efekt znieczulający utrzymuje się krócej, jednak ze względu na obecność cewnika można stale dostrzykiwać środek znieczulający, co wydłuża czas działania.

Skutki uboczne znieczulenia podpajęczynówkowego

Skutki uboczne znieczulenia podpajęczynówkowego związane są z tzw. zespołem popunkcyjnym. Uważa się, że jest on skutkiem obniżenia ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego. Jego objawem są charakterystyczne bóle głowy, które nasilają się po przyjęciu pozycji stojącej lub siedzącej i ustępuje po położeniu się. Mogą towarzyszyć im nudności, światłowstręt i sztywność karku. Aby zapobiegać temu powikłaniu, pacjent powinien leżeć na płasko przez kilka godzin po zabiegu. Do innych skutków ubocznych zalicza się obniżenie ciśnienia tętniczego krwi i zatrzymanie moczu. Powikłania neurologiczne po znieczuleniu podpajęczynówkowym pojawiają się stosunkowo rzadko. Należą do nich: krwiak w kanale kręgowym, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz podrażnienie korzeni nerwów rdzeniowych.

Zobacz także

Technika podania znieczulenia podpajęczynówkowego

Znieczulenie podpajęczynówkowe wykonywane jest cienką igłą. Podczas podania leku pacjent siedzi na krześle z tułowiem pochylonym do przodu lub znajduje się w pozycji leżącej na boku, z kolanami podciągniętymi pod brodę. Lekarz lokalizuje i dezynfekuje miejsce wkłucia. Następnie ostrożnie wkłuwa igłę między wyrostki kręgowe. Kiedy znajdzie się w kanale kręgowym, podaje odpowiednią ilość anestetyku do płynu mózgowo-rdzeniowego. Wielu pacjentów zastanawia się, czy znieczulenie podpajęczynówkowe boli. Przed wprowadzeniem igły skóra wokół miejsca wkłucia jest miejscowo znieczulana za pomocą lidokainy.

Znieczulenie podpajęczynówkowe a cięcie cesarskie

Znieczulenie podpajęczynówkowe podczas cięcia cesarskiego uznawane jest za jeden z najbezpieczniejszych sposobów zniesienia odczuwania bólu. Jego niewątpliwą zaletą jest szybki początek działania, pełne zachowanie świadomości, a także lepsze samopoczucie i stan psychiczny niż po narkozie. Dzięki temu mama może zobaczyć i potrzymać swoje dziecko tuż po narodzinach. Możliwe jest także karmienie noworodka piersią, ponieważ leki stosowane w tym rodzaju znieczulenia nie są przekazywane z mlekiem. Jedyną niedogodnością jest konieczność leżenia przez 6 godzin z nisko ułożoną głową. Zapobiega to skutkom ubocznym.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Terapia… lasem

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Móżdżek – budowa, funkcje, choroby i badanie móżdżku

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?