Przejdź do treści

Znieczulenie podpajęczynówkowe – do jakich zabiegów się je stosuje? Możliwe skutki uboczne

Trzech lekarzy w zielonych fartuchach operuje na sali operacyjnej.
Fot. Kzenon/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Uwierają cię niewygodne metki, gumki w skarpetkach, obciskające ramiączka? To może być allodynia
Ile osób do 44. r.ż. zmarło na COVID-19? „Ta czarna statystyka mogłaby być inna” – przekonuje minister zdrowia
Szczepionki na COVID-19 mają znacznie więcej skutków ubocznych niż inne szczepionki? W sieci krążą fałszywe informacje
Mity w seksie, które naprawdę warto wreszcie wyrzucić do śmieci
Rosół – czy naprawdę pomaga na przeziębienie? Odpowiada dietetyczka kliniczna

Znieczulenie podpajęczynówkowe jest jednym ze sposobów zablokowania reakcji bólowych podczas zabiegu chirurgicznego. Lek znieczulający wprowadzany jest do płynu mózgowo-rdzeniowego poprzez nakłucie w części lędźwiowej kręgosłupa. Mimo że znieczulenie jest bezpieczne, istnieje ryzyko pojawienia się skutków ubocznych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Każdy zabieg chirurgiczny wymaga czasowego zniesienia przewodzenia czuciowych impulsów nerwowych pacjenta, aby całkowicie wyeliminować dolegliwości bólowe. Rodzaj znieczulenia wybierany jest przez anestezjologa i zależy od stanu pacjenta, charakteru zabiegu, czasu jego trwania oraz operowanego obszaru ciała. W przypadku krótkich operacji w obrębie kończyn dolnych, układu moczowo-płciowego zwykle stosuje się znieczulenie podpajęczynówkowe, podczas którego pacjent pozostaje świadomy.

Na czym polega znieczulenie podpajęczynówkowe?

Znieczulenie podpajęczynówkowe jest jednym z typów regionalnego znieczulenia centralnego. Oznacza to, że działa ono na rdzeń kręgowy i na krótki czas blokuje przewodnictwo nerwowe w danym obszarze ciała. Pacjent zachowuje pełną świadomość, jednak nie odczuwa bólu i temperatury. Nie może się także poruszać. Jego czynności życiowe są cały czas monitorowane przez anestezjologa. Zaletą tego rodzaju znieczulenia jest szybki początek i krótki czas działania. Cały proces jest całkowicie odwracalny i bezpieczny dla pacjenta, jednak może nieść za sobą niewielkie ryzyko powikłań. Wykorzystuje się je podczas zabiegów w obszarze kończyn dolnych, układu moczowo-płciowego, przy zabiegach ortopedycznych i naczyniowych. Leki do znieczulenia podpajęczynówkowego są wstrzykiwane do płynu mózgowo-rdzeniowego, znajdującego się w przestrzeni podpajęczynówkowej. Najbezpieczniejszym miejscem ich podania jest okolica lędźwiowa kręgosłupa (pomiędzy 3. a 4. lub 4. a 5. kręgiem), ponieważ ryzyko uszkodzenia rdzenia kręgowego jest znikome.

Kobieta w ciąży z bólem zęba

Znieczulenie podpajęczynówkowe a zewnątrzoponowe

Mimo że oba typy znieczulenia należą do tej samej grupy (regionalne blokady centralne), różnią się od siebie mechanizmem działania oraz techniką i miejscem podania. W znieczuleniu zewnątrzoponowym miejscem wstrzyknięcia leku jest przestrzeń pomiędzy okostną a oponą twardą rdzenia kręgowego. Środek podawany jest przez cienki cewnik o średnicy 1 mm. Rozprzestrzenia się w górę i w dół, dzięki czemu blokuje okoliczne nerwy rdzeniowe. W przeciwieństwie do znieczulenia podpajęczynówkowego można wykonać go w dowolnym miejscu kręgosłupa. Efekt znieczulający utrzymuje się krócej, jednak ze względu na obecność cewnika można stale dostrzykiwać środek znieczulający, co wydłuża czas działania.

Skutki uboczne znieczulenia podpajęczynówkowego

Skutki uboczne znieczulenia podpajęczynówkowego związane są z tzw. zespołem popunkcyjnym. Uważa się, że jest on skutkiem obniżenia ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego. Jego objawem są charakterystyczne bóle głowy, które nasilają się po przyjęciu pozycji stojącej lub siedzącej i ustępuje po położeniu się. Mogą towarzyszyć im nudności, światłowstręt i sztywność karku. Aby zapobiegać temu powikłaniu, pacjent powinien leżeć na płasko przez kilka godzin po zabiegu. Do innych skutków ubocznych zalicza się obniżenie ciśnienia tętniczego krwi i zatrzymanie moczu. Powikłania neurologiczne po znieczuleniu podpajęczynówkowym pojawiają się stosunkowo rzadko. Należą do nich: krwiak w kanale kręgowym, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz podrażnienie korzeni nerwów rdzeniowych.

Zobacz także

Technika podania znieczulenia podpajęczynówkowego

Znieczulenie podpajęczynówkowe wykonywane jest cienką igłą. Podczas podania leku pacjent siedzi na krześle z tułowiem pochylonym do przodu lub znajduje się w pozycji leżącej na boku, z kolanami podciągniętymi pod brodę. Lekarz lokalizuje i dezynfekuje miejsce wkłucia. Następnie ostrożnie wkłuwa igłę między wyrostki kręgowe. Kiedy znajdzie się w kanale kręgowym, podaje odpowiednią ilość anestetyku do płynu mózgowo-rdzeniowego. Wielu pacjentów zastanawia się, czy znieczulenie podpajęczynówkowe boli. Przed wprowadzeniem igły skóra wokół miejsca wkłucia jest miejscowo znieczulana za pomocą lidokainy.

Znieczulenie podpajęczynówkowe a cięcie cesarskie

Znieczulenie podpajęczynówkowe podczas cięcia cesarskiego uznawane jest za jeden z najbezpieczniejszych sposobów zniesienia odczuwania bólu. Jego niewątpliwą zaletą jest szybki początek działania, pełne zachowanie świadomości, a także lepsze samopoczucie i stan psychiczny niż po narkozie. Dzięki temu mama może zobaczyć i potrzymać swoje dziecko tuż po narodzinach. Możliwe jest także karmienie noworodka piersią, ponieważ leki stosowane w tym rodzaju znieczulenia nie są przekazywane z mlekiem. Jedyną niedogodnością jest konieczność leżenia przez 6 godzin z nisko ułożoną głową. Zapobiega to skutkom ubocznym.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Lek na SMA bez refundacji. "Producent postawił zaporową cenę"

Lek na SMA bez refundacji ze względu na „zaporową cenę”. Magdalena Jutrzenka: „Problem sprowadza się do tego, że zdrowie nie jest priorytetem rządu”

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Posocznica - przyczyny i objawy

Sepsa (posocznica) – na czym polega? Jakie są jej przyczyny, objawy i sposoby leczenia?

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku