Przejdź do treści

Znieczulenie podpajęczynówkowe – do jakich zabiegów się je stosuje? Możliwe skutki uboczne

Trzech lekarzy w zielonych fartuchach operuje na sali operacyjnej.
Fot. Kzenon/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Znieczulenie podpajęczynówkowe jest jednym ze sposobów zablokowania reakcji bólowych podczas zabiegu chirurgicznego. Lek znieczulający wprowadzany jest do płynu mózgowo-rdzeniowego poprzez nakłucie w części lędźwiowej kręgosłupa. Mimo że znieczulenie jest bezpieczne, istnieje ryzyko pojawienia się skutków ubocznych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Każdy zabieg chirurgiczny wymaga czasowego zniesienia przewodzenia czuciowych impulsów nerwowych pacjenta, aby całkowicie wyeliminować dolegliwości bólowe. Rodzaj znieczulenia wybierany jest przez anestezjologa i zależy od stanu pacjenta, charakteru zabiegu, czasu jego trwania oraz operowanego obszaru ciała. W przypadku krótkich operacji w obrębie kończyn dolnych, układu moczowo-płciowego zwykle stosuje się znieczulenie podpajęczynówkowe, podczas którego pacjent pozostaje świadomy.

Na czym polega znieczulenie podpajęczynówkowe?

Znieczulenie podpajęczynówkowe jest jednym z typów regionalnego znieczulenia centralnego. Oznacza to, że działa ono na rdzeń kręgowy i na krótki czas blokuje przewodnictwo nerwowe w danym obszarze ciała. Pacjent zachowuje pełną świadomość, jednak nie odczuwa bólu i temperatury. Nie może się także poruszać. Jego czynności życiowe są cały czas monitorowane przez anestezjologa. Zaletą tego rodzaju znieczulenia jest szybki początek i krótki czas działania. Cały proces jest całkowicie odwracalny i bezpieczny dla pacjenta, jednak może nieść za sobą niewielkie ryzyko powikłań. Wykorzystuje się je podczas zabiegów w obszarze kończyn dolnych, układu moczowo-płciowego, przy zabiegach ortopedycznych i naczyniowych. Leki do znieczulenia podpajęczynówkowego są wstrzykiwane do płynu mózgowo-rdzeniowego, znajdującego się w przestrzeni podpajęczynówkowej. Najbezpieczniejszym miejscem ich podania jest okolica lędźwiowa kręgosłupa (pomiędzy 3. a 4. lub 4. a 5. kręgiem), ponieważ ryzyko uszkodzenia rdzenia kręgowego jest znikome.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
Naturell Immuno Hot, 10 saszetek
16,48 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Kobieta w ciąży z bólem zęba

Znieczulenie podpajęczynówkowe a zewnątrzoponowe

Mimo że oba typy znieczulenia należą do tej samej grupy (regionalne blokady centralne), różnią się od siebie mechanizmem działania oraz techniką i miejscem podania. W znieczuleniu zewnątrzoponowym miejscem wstrzyknięcia leku jest przestrzeń pomiędzy okostną a oponą twardą rdzenia kręgowego. Środek podawany jest przez cienki cewnik o średnicy 1 mm. Rozprzestrzenia się w górę i w dół, dzięki czemu blokuje okoliczne nerwy rdzeniowe. W przeciwieństwie do znieczulenia podpajęczynówkowego można wykonać go w dowolnym miejscu kręgosłupa. Efekt znieczulający utrzymuje się krócej, jednak ze względu na obecność cewnika można stale dostrzykiwać środek znieczulający, co wydłuża czas działania.

Skutki uboczne znieczulenia podpajęczynówkowego

Skutki uboczne znieczulenia podpajęczynówkowego związane są z tzw. zespołem popunkcyjnym. Uważa się, że jest on skutkiem obniżenia ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego. Jego objawem są charakterystyczne bóle głowy, które nasilają się po przyjęciu pozycji stojącej lub siedzącej i ustępuje po położeniu się. Mogą towarzyszyć im nudności, światłowstręt i sztywność karku. Aby zapobiegać temu powikłaniu, pacjent powinien leżeć na płasko przez kilka godzin po zabiegu. Do innych skutków ubocznych zalicza się obniżenie ciśnienia tętniczego krwi i zatrzymanie moczu. Powikłania neurologiczne po znieczuleniu podpajęczynówkowym pojawiają się stosunkowo rzadko. Należą do nich: krwiak w kanale kręgowym, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz podrażnienie korzeni nerwów rdzeniowych.

Zobacz także

Technika podania znieczulenia podpajęczynówkowego

Znieczulenie podpajęczynówkowe wykonywane jest cienką igłą. Podczas podania leku pacjent siedzi na krześle z tułowiem pochylonym do przodu lub znajduje się w pozycji leżącej na boku, z kolanami podciągniętymi pod brodę. Lekarz lokalizuje i dezynfekuje miejsce wkłucia. Następnie ostrożnie wkłuwa igłę między wyrostki kręgowe. Kiedy znajdzie się w kanale kręgowym, podaje odpowiednią ilość anestetyku do płynu mózgowo-rdzeniowego. Wielu pacjentów zastanawia się, czy znieczulenie podpajęczynówkowe boli. Przed wprowadzeniem igły skóra wokół miejsca wkłucia jest miejscowo znieczulana za pomocą lidokainy.

Znieczulenie podpajęczynówkowe a cięcie cesarskie

Znieczulenie podpajęczynówkowe podczas cięcia cesarskiego uznawane jest za jeden z najbezpieczniejszych sposobów zniesienia odczuwania bólu. Jego niewątpliwą zaletą jest szybki początek działania, pełne zachowanie świadomości, a także lepsze samopoczucie i stan psychiczny niż po narkozie. Dzięki temu mama może zobaczyć i potrzymać swoje dziecko tuż po narodzinach. Możliwe jest także karmienie noworodka piersią, ponieważ leki stosowane w tym rodzaju znieczulenia nie są przekazywane z mlekiem. Jedyną niedogodnością jest konieczność leżenia przez 6 godzin z nisko ułożoną głową. Zapobiega to skutkom ubocznym.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Nerw sromowy – budowa, funkcje, przyczyny neuralgii nerwu sromowego

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

„Ważny jest ruch, ale równie istotne jest to, jaki on pozostawia w nas ślad”. O Metodzie Feldenkraisa i edukacji ruchowej jako drogi do samopoznania mówi Marta Górna-Wiszniewska

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Kiedyś lekarze mówili, że parkinson lubi spokój. Teraz zmieniają zdanie. Po diagnozie trzeba się szybko otrząsnąć”

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

×