Przejdź do treści

Znieczulenie zewnątrzoponowe metodą na szybszy powrót do zdrowia po operacji chirurgicznej. Jak przebiega i jakie są do niego wskazania?

pacjentka dostająca znieczulenie
Fot. Herjua / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak wzmocnić odporność przed sezonem infekcyjnym? Wyjaśnia farmaceutka, Zofia Winczewska
pexels.com
5 faktów o odczulaniu
bananowe ciasteczka owsiane
Bananowe ciasteczka owsiane. Pyszności na drugie śniadanie
Masz niedobór żelaza? Nie zapomnij o najważniejszych zasadach jego suplementacji
Ciasto na pizzę – zdrowe, bo razowe
Ciasto na pizzę – zdrowe, bo razowe

Znieczulenie zewnątrzoponowe (ZOP) jest głównie stosowane podczas porodu. Polega na wprowadzeniu do środka kręgosłupa, a dokładnie do przestrzeni zewnątrzoponowej, cienkiego cewnika, przez który podawany jest lek znieczulający. Nie powoduje on utraty świadomości.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Znieczulenie zewnątrzoponowe jest rodzajem znieczulenia przewodowego. Wprowadzony do środka kręgosłupa cewnik można pozostawić w przestrzeni zewnątrzoponowej, dzięki czemu w każdej chwili może zostać podana dodatkowa dawka leku. Może być ono również stosowane jako leczenie przeciwbólowe po rozległych operacjach.

Znieczulenie zewnątrzoponowe – przygotowanie chorego i przebieg zabiegu

Znieczulenie zewnątrzoponowe wykonuje lekarz anestezjolog. Zanim jednak cała procedura znieczulania się rozpocznie, należy odpowiednio przygotować pacjenta. Ważnym elementem jest nawodnienie. Leki podawane przez cewnik obniżają ciśnienie tętnicze krwi, a uzupełnienie płynów zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań związanych ze spadkiem ciśnienia tętniczego krwi. Zazwyczaj zleca się podanie około litra płynów, jest to jednak ilość względna, uzależniona przede wszystkim od masy ciała pacjenta. Przed podaniem leku do przestrzeni zewnątrzoponowej należy wykonać badania krwi. Kontrolowane są w tym przypadku przede wszystkim: ilość płytek krwi, czynniki krzepnięcia i poziom elektrolitów.

Podczas wprowadzania cewnika pacjent powinien mocno wygiąć kręgosłup (podobnie jak w pozycji koci grzbiet), aby lekarz miał jak najlepsze warunki do prawidłowego umiejscowienia cewnika. Najpierw małą igłą ostrzykiwana jest okolica miejsca, w które będzie wprowadzony cewnik, następnie grubszą i dłuższą igłą anestezjolog wkłuwa się do przestrzeni zewnątrzoponowej. Potem przez tę igłę wprowadzany jest cewnik. Po upewnieniu się, że znajduje się on w prawidłowym miejscu, lekarz wyciąga igłę i przymocowuje cewnik za pomocą specjalnych opatrunków. Kolejnym krokiem jest ułożenie osoby znieczulonej. Ważne, aby leżała równo na plecach, tak by pośladki i biodra znajdowały się na takiej samej wysokości, wówczas lekarz podaje lek. Położna lub pielęgniarka ma za zadanie zarówno zaraz po podaniu leku, jak i po 15 minutach, kontrolować ciśnienie tętnicze krwi. Jedna dawka znieczulenia powinna zminimalizować ból na okres mniej więcej dwóch godzin. Jest to jednak kwestia indywidualna. Znieczulenie powinno zacząć działać do dwudziestu minut od podania leku.

Myślisz o dziecku?

Sprowadzić na świat nowe życie to nie lada wyczyn. Ciała przyszłych mam przechodzą szereg zmian, warto wtedy skupić się na sobie. Sprawdź jak może Cię wesprzeć WIMIN.

Sprawdź
Trzech lekarzy w zielonych fartuchach operuje na sali operacyjnej.

Znieczulenie zewnątrzoponowe przy porodzie

W przypadku kobiety rodzącej dodatkowo przez cały okres trwania znieczulenia podłączony jest zapis KTG, monitorujący akcję serca płodu oraz aktywność skurczową macicy. W trakcie porodu należy pamiętać, aby nie podać znieczulenia zbyt wcześnie, ponieważ może to spowodować zahamowanie akcji porodowej. Uznaje się, że najwcześniej można podłączyć ZOP przy około 5 cm rozwarcia szyjki macicy.

Wskazania do znieczulenia zewnątrzoponowego

Wyróżnić można dwa typy zabiegów, gdzie wskazaniem jest zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego:

  • zabiegi klasyczne,
  • małoinwazyjne zabiegi, gdzie występuje znacznie podwyższone ryzyko konwersji (kardiowersji), czyli konieczności przywrócenia prawidłowego rytmu serca, jeśli wystąpi migotanie lub trzepotanie przedsionków czy częstoskurcz nadkomorowy i komorowy.

Założony cewnik powinien pozostać w przestrzeni zewnątrzoponowej przez 48 godzin, o ile nie  wystąpią okoliczności wymagające skrócenia lub wydłużenia tego okresu. Decyzję podejmuje anestezjolog prowadzący.

Zobacz także

Skutki uboczne i przeciwwskazania do zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego

Tak jak w przypadku każdego innego rodzaju znieczulenia, możliwe jest wystąpienie skutków ubocznych po znieczuleniu zewnątrzoponowym. Niekiedy może dojść do zahamowania akcji skurczowej macicy i zahamowania porodu. Konieczne jest wówczas podanie dożylne oksytocyny lub ukończenie porodu drogą cięcia cesarskiego albo przy pomocy próżniociągu.

Istnieje cała lista przeciwwskazań do zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego. Należą do nich: zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia krzepnięcia krwi, schorzenia neurologiczne, stan zapalny w miejscu podania znieczulenia, wady wrodzone i choroby serca, w tym nadciśnienie tętnicze krwi, oraz schorzenia kręgosłupa.

Zalety zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego

Zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego ma wiele zalet, a należą do nich:

  • zmniejszona liczba powikłań zakrzepowo-zatorowych,
  • znacznie rzadsze występowanie powikłań ze strony układu oddechowego,
  • obniżona śmiertelność śród- oraz pooperacyjna,
  • zmniejszona liczba przypadków wymagających toczenia krwi lub preparatów krwiopochodnych,

Dużym plusem jest zmniejszenie czasu rekonwalescencji po zabiegu.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

Połóg. Higiena intymna po porodzie

Niemożność wypróżnienia do końca, uczucie pełności w pochwie, ból podczas stosunku – to objawy obniżenia się narządów rodnych. Jak tego uniknąć? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

kimjestdoula.pl

Joanna Kozakiewicz, doula: moja wizja szczęśliwego porodu i macierzyństwa może być zupełnie inna od wizji mojej klientki

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

https://www.instagram.com/alliupham/

Popularna trenerka fitness pokazała, jak wygląda jej brzuch po porodzie. Z tym samym problemem zmaga się wiele kobiet po ciąży

Katarzyna Burzyńska-Sychowicz

Katarzyna Burzyńska-Sychowicz urodziła. „Trochę wcześniej niż się spodziewałam”

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

„Wyrazy miłości dla mam zawstydzających mnie za występ na stand upie”. Amy Schumer świetną ripostą odpowiada na hejt

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?