Przejdź do treści

Znieczulenie zewnątrzoponowe metodą na szybszy powrót do zdrowia po operacji chirurgicznej. Jak przebiega i jakie są do niego wskazania?

pacjentka dostająca znieczulenie
Fot. Herjua / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Joanna Jaworska
3 najważniejsze zasady treningu dla osób z insulinoopornością. Wyjaśnia Joanna Jaworska [WIDEO]
Kobieta i mężczyzna przytulają się
Usłyszałaś od ginekologa, żeby przed seksem napić się lampki wina, żeby nie bolało? Pani Fizjotrener: to nie jest ból, na który możesz się godzić
San Marino
San Marino oferuje turystom szczepionkę wliczoną w koszty pobytu. Jest jeden haczyk
Szczepionki
Kolejny kraj wycofuje dwie szczepionki na COVID-19. Powodem są przypadki zakrzepów u zaszczepionych
Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Znieczulenie zewnątrzoponowe (ZOP) jest głównie stosowane podczas porodu. Polega na wprowadzeniu do środka kręgosłupa, a dokładnie do przestrzeni zewnątrzoponowej, cienkiego cewnika, przez który podawany jest lek znieczulający. Nie powoduje on utraty świadomości.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Znieczulenie zewnątrzoponowe jest rodzajem znieczulenia przewodowego. Wprowadzony do środka kręgosłupa cewnik można pozostawić w przestrzeni zewnątrzoponowej, dzięki czemu w każdej chwili może zostać podana dodatkowa dawka leku. Może być ono również stosowane jako leczenie przeciwbólowe po rozległych operacjach.

Znieczulenie zewnątrzoponowe – przygotowanie chorego i przebieg zabiegu

Znieczulenie zewnątrzoponowe wykonuje lekarz anestezjolog. Zanim jednak cała procedura znieczulania się rozpocznie, należy odpowiednio przygotować pacjenta. Ważnym elementem jest nawodnienie. Leki podawane przez cewnik obniżają ciśnienie tętnicze krwi, a uzupełnienie płynów zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań związanych ze spadkiem ciśnienia tętniczego krwi. Zazwyczaj zleca się podanie około litra płynów, jest to jednak ilość względna, uzależniona przede wszystkim od masy ciała pacjenta. Przed podaniem leku do przestrzeni zewnątrzoponowej należy wykonać badania krwi. Kontrolowane są w tym przypadku przede wszystkim: ilość płytek krwi, czynniki krzepnięcia i poziom elektrolitów.

Podczas wprowadzania cewnika pacjent powinien mocno wygiąć kręgosłup (podobnie jak w pozycji koci grzbiet), aby lekarz miał jak najlepsze warunki do prawidłowego umiejscowienia cewnika. Najpierw małą igłą ostrzykiwana jest okolica miejsca, w które będzie wprowadzony cewnik, następnie grubszą i dłuższą igłą anestezjolog wkłuwa się do przestrzeni zewnątrzoponowej. Potem przez tę igłę wprowadzany jest cewnik. Po upewnieniu się, że znajduje się on w prawidłowym miejscu, lekarz wyciąga igłę i przymocowuje cewnik za pomocą specjalnych opatrunków. Kolejnym krokiem jest ułożenie osoby znieczulonej. Ważne, aby leżała równo na plecach, tak by pośladki i biodra znajdowały się na takiej samej wysokości, wówczas lekarz podaje lek. Położna lub pielęgniarka ma za zadanie zarówno zaraz po podaniu leku, jak i po 15 minutach, kontrolować ciśnienie tętnicze krwi. Jedna dawka znieczulenia powinna zminimalizować ból na okres mniej więcej dwóch godzin. Jest to jednak kwestia indywidualna. Znieczulenie powinno zacząć działać do dwudziestu minut od podania leku.

Trzech lekarzy w zielonych fartuchach operuje na sali operacyjnej.

Znieczulenie zewnątrzoponowe przy porodzie

W przypadku kobiety rodzącej dodatkowo przez cały okres trwania znieczulenia podłączony jest zapis KTG, monitorujący akcję serca płodu oraz aktywność skurczową macicy. W trakcie porodu należy pamiętać, aby nie podać znieczulenia zbyt wcześnie, ponieważ może to spowodować zahamowanie akcji porodowej. Uznaje się, że najwcześniej można podłączyć ZOP przy około 5 cm rozwarcia szyjki macicy.

Wskazania do znieczulenia zewnątrzoponowego

Wyróżnić można dwa typy zabiegów, gdzie wskazaniem jest zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego:

  • zabiegi klasyczne,
  • małoinwazyjne zabiegi, gdzie występuje znacznie podwyższone ryzyko konwersji (kardiowersji), czyli konieczności przywrócenia prawidłowego rytmu serca, jeśli wystąpi migotanie lub trzepotanie przedsionków czy częstoskurcz nadkomorowy i komorowy.

Założony cewnik powinien pozostać w przestrzeni zewnątrzoponowej przez 48 godzin, o ile nie  wystąpią okoliczności wymagające skrócenia lub wydłużenia tego okresu. Decyzję podejmuje anestezjolog prowadzący.

Zobacz także

Skutki uboczne i przeciwwskazania do zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego

Tak jak w przypadku każdego innego rodzaju znieczulenia, możliwe jest wystąpienie skutków ubocznych po znieczuleniu zewnątrzoponowym. Niekiedy może dojść do zahamowania akcji skurczowej macicy i zahamowania porodu. Konieczne jest wówczas podanie dożylne oksytocyny lub ukończenie porodu drogą cięcia cesarskiego albo przy pomocy próżniociągu.

Istnieje cała lista przeciwwskazań do zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego. Należą do nich: zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia krzepnięcia krwi, schorzenia neurologiczne, stan zapalny w miejscu podania znieczulenia, wady wrodzone i choroby serca, w tym nadciśnienie tętnicze krwi, oraz schorzenia kręgosłupa.

Zalety zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego

Zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego ma wiele zalet, a należą do nich:

  • zmniejszona liczba powikłań zakrzepowo-zatorowych,
  • znacznie rzadsze występowanie powikłań ze strony układu oddechowego,
  • obniżona śmiertelność śród- oraz pooperacyjna,
  • zmniejszona liczba przypadków wymagających toczenia krwi lub preparatów krwiopochodnych,

Dużym plusem jest zmniejszenie czasu rekonwalescencji po zabiegu.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?