Przejdź do treści

Znieczulenie zewnątrzoponowe metodą na szybszy powrót do zdrowia po operacji chirurgicznej. Jak przebiega i jakie są do niego wskazania?

pacjentka dostająca znieczulenie
Fot. Herjua / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
www.istockphoto.com
Twoje dziecko lubi bawić się nad wodą? Uważaj! „Utopić się można w talerzu zupy!” – przypomina lekarka Marta Bik-Tavares
kobieta opala się
Przyłóż plasterek pomidora na poparzone miejsce. Oparzenia słoneczne – jak możemy sobie pomóc?
„Odłącz się”, nie wszystko jest online. Mądra kampania we wrocławskim MPK
Babska solidarność istnieje! Zobacz profile na Instagramie, które przeczą teorii, że kobiety się nie wspierają
Gosia Włodarczyk
Czy twój brzuch przypomina balon? To nie musi być „ciąża spożywcza”. Sprawdź, co może ci dolegać

Znieczulenie zewnątrzoponowe (ZOP) jest głównie stosowane podczas porodu. Polega na wprowadzeniu do środka kręgosłupa, a dokładnie do przestrzeni zewnątrzoponowej, cienkiego cewnika, przez który podawany jest lek znieczulający. Nie powoduje on utraty świadomości.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Znieczulenie zewnątrzoponowe jest rodzajem znieczulenia przewodowego. Wprowadzony do środka kręgosłupa cewnik można pozostawić w przestrzeni zewnątrzoponowej, dzięki czemu w każdej chwili może zostać podana dodatkowa dawka leku. Może być ono również stosowane jako leczenie przeciwbólowe po rozległych operacjach.

Znieczulenie zewnątrzoponowe – przygotowanie chorego i przebieg zabiegu

Znieczulenie zewnątrzoponowe wykonuje lekarz anestezjolog. Zanim jednak cała procedura znieczulania się rozpocznie, należy odpowiednio przygotować pacjenta. Ważnym elementem jest nawodnienie. Leki podawane przez cewnik obniżają ciśnienie tętnicze krwi, a uzupełnienie płynów zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań związanych ze spadkiem ciśnienia tętniczego krwi. Zazwyczaj zleca się podanie około litra płynów, jest to jednak ilość względna, uzależniona przede wszystkim od masy ciała pacjenta. Przed podaniem leku do przestrzeni zewnątrzoponowej należy wykonać badania krwi. Kontrolowane są w tym przypadku przede wszystkim: ilość płytek krwi, czynniki krzepnięcia i poziom elektrolitów.

Podczas wprowadzania cewnika pacjent powinien mocno wygiąć kręgosłup (podobnie jak w pozycji koci grzbiet), aby lekarz miał jak najlepsze warunki do prawidłowego umiejscowienia cewnika. Najpierw małą igłą ostrzykiwana jest okolica miejsca, w które będzie wprowadzony cewnik, następnie grubszą i dłuższą igłą anestezjolog wkłuwa się do przestrzeni zewnątrzoponowej. Potem przez tę igłę wprowadzany jest cewnik. Po upewnieniu się, że znajduje się on w prawidłowym miejscu, lekarz wyciąga igłę i przymocowuje cewnik za pomocą specjalnych opatrunków. Kolejnym krokiem jest ułożenie osoby znieczulonej. Ważne, aby leżała równo na plecach, tak by pośladki i biodra znajdowały się na takiej samej wysokości, wówczas lekarz podaje lek. Położna lub pielęgniarka ma za zadanie zarówno zaraz po podaniu leku, jak i po 15 minutach, kontrolować ciśnienie tętnicze krwi. Jedna dawka znieczulenia powinna zminimalizować ból na okres mniej więcej dwóch godzin. Jest to jednak kwestia indywidualna. Znieczulenie powinno zacząć działać do dwudziestu minut od podania leku.

Myślisz o dziecku?

Sprowadzić na świat nowe życie to nie lada wyczyn. Ciała przyszłych mam przechodzą szereg zmian, warto wtedy skupić się na sobie. Sprawdź jak może Cię wesprzeć WIMIN.

Sprawdź
Trzech lekarzy w zielonych fartuchach operuje na sali operacyjnej.

Znieczulenie zewnątrzoponowe przy porodzie

W przypadku kobiety rodzącej dodatkowo przez cały okres trwania znieczulenia podłączony jest zapis KTG, monitorujący akcję serca płodu oraz aktywność skurczową macicy. W trakcie porodu należy pamiętać, aby nie podać znieczulenia zbyt wcześnie, ponieważ może to spowodować zahamowanie akcji porodowej. Uznaje się, że najwcześniej można podłączyć ZOP przy około 5 cm rozwarcia szyjki macicy.

Wskazania do znieczulenia zewnątrzoponowego

Wyróżnić można dwa typy zabiegów, gdzie wskazaniem jest zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego:

  • zabiegi klasyczne,
  • małoinwazyjne zabiegi, gdzie występuje znacznie podwyższone ryzyko konwersji (kardiowersji), czyli konieczności przywrócenia prawidłowego rytmu serca, jeśli wystąpi migotanie lub trzepotanie przedsionków czy częstoskurcz nadkomorowy i komorowy.

Założony cewnik powinien pozostać w przestrzeni zewnątrzoponowej przez 48 godzin, o ile nie  wystąpią okoliczności wymagające skrócenia lub wydłużenia tego okresu. Decyzję podejmuje anestezjolog prowadzący.

Zobacz także

Skutki uboczne i przeciwwskazania do zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego

Tak jak w przypadku każdego innego rodzaju znieczulenia, możliwe jest wystąpienie skutków ubocznych po znieczuleniu zewnątrzoponowym. Niekiedy może dojść do zahamowania akcji skurczowej macicy i zahamowania porodu. Konieczne jest wówczas podanie dożylne oksytocyny lub ukończenie porodu drogą cięcia cesarskiego albo przy pomocy próżniociągu.

Istnieje cała lista przeciwwskazań do zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego. Należą do nich: zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia krzepnięcia krwi, schorzenia neurologiczne, stan zapalny w miejscu podania znieczulenia, wady wrodzone i choroby serca, w tym nadciśnienie tętnicze krwi, oraz schorzenia kręgosłupa.

Zalety zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego

Zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego ma wiele zalet, a należą do nich:

  • zmniejszona liczba powikłań zakrzepowo-zatorowych,
  • znacznie rzadsze występowanie powikłań ze strony układu oddechowego,
  • obniżona śmiertelność śród- oraz pooperacyjna,
  • zmniejszona liczba przypadków wymagających toczenia krwi lub preparatów krwiopochodnych,

Dużym plusem jest zmniejszenie czasu rekonwalescencji po zabiegu.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

barbara pasek

„Gdybym po kolejnym ataku przestała szukać odpowiedzi, to skończyłoby się to śmiercią” – Barbara Pasek o swoich zmaganiach z boreliozą

„Pary homoseksualne są rodzicami bardzo odpowiedzialnymi. Ich miłość jest taka sama jak heteroseksualnych rodziców. Ale mają więcej niepokoju” – mówi psychoterapeutka Agnieszka Gudzowaty

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

„Wyrazy miłości dla mam zawstydzających mnie za występ na stand upie”. Amy Schumer świetną ripostą odpowiada na hejt

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii