Przejdź do treści

Znieczulenie zewnątrzoponowe metodą na szybszy powrót do zdrowia po operacji chirurgicznej. Jak przebiega i jakie są do niego wskazania?

pacjentka dostająca znieczulenie
Fot. Herjua / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Znieczulenie zewnątrzoponowe (ZOP) jest głównie stosowane podczas porodu. Polega na wprowadzeniu do środka kręgosłupa, a dokładnie do przestrzeni zewnątrzoponowej, cienkiego cewnika, przez który podawany jest lek znieczulający. Nie powoduje on utraty świadomości.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Znieczulenie zewnątrzoponowe jest rodzajem znieczulenia przewodowego. Wprowadzony do środka kręgosłupa cewnik można pozostawić w przestrzeni zewnątrzoponowej, dzięki czemu w każdej chwili może zostać podana dodatkowa dawka leku. Może być ono również stosowane jako leczenie przeciwbólowe po rozległych operacjach.

Znieczulenie zewnątrzoponowe – przygotowanie chorego i przebieg zabiegu

Znieczulenie zewnątrzoponowe wykonuje lekarz anestezjolog. Zanim jednak cała procedura znieczulania się rozpocznie, należy odpowiednio przygotować pacjenta. Ważnym elementem jest nawodnienie. Leki podawane przez cewnik obniżają ciśnienie tętnicze krwi, a uzupełnienie płynów zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań związanych ze spadkiem ciśnienia tętniczego krwi. Zazwyczaj zleca się podanie około litra płynów, jest to jednak ilość względna, uzależniona przede wszystkim od masy ciała pacjenta. Przed podaniem leku do przestrzeni zewnątrzoponowej należy wykonać badania krwi. Kontrolowane są w tym przypadku przede wszystkim: ilość płytek krwi, czynniki krzepnięcia i poziom elektrolitów.

Podczas wprowadzania cewnika pacjent powinien mocno wygiąć kręgosłup (podobnie jak w pozycji koci grzbiet), aby lekarz miał jak najlepsze warunki do prawidłowego umiejscowienia cewnika. Najpierw małą igłą ostrzykiwana jest okolica miejsca, w które będzie wprowadzony cewnik, następnie grubszą i dłuższą igłą anestezjolog wkłuwa się do przestrzeni zewnątrzoponowej. Potem przez tę igłę wprowadzany jest cewnik. Po upewnieniu się, że znajduje się on w prawidłowym miejscu, lekarz wyciąga igłę i przymocowuje cewnik za pomocą specjalnych opatrunków. Kolejnym krokiem jest ułożenie osoby znieczulonej. Ważne, aby leżała równo na plecach, tak by pośladki i biodra znajdowały się na takiej samej wysokości, wówczas lekarz podaje lek. Położna lub pielęgniarka ma za zadanie zarówno zaraz po podaniu leku, jak i po 15 minutach, kontrolować ciśnienie tętnicze krwi. Jedna dawka znieczulenia powinna zminimalizować ból na okres mniej więcej dwóch godzin. Jest to jednak kwestia indywidualna. Znieczulenie powinno zacząć działać do dwudziestu minut od podania leku.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Trzech lekarzy w zielonych fartuchach operuje na sali operacyjnej.

Znieczulenie zewnątrzoponowe przy porodzie

W przypadku kobiety rodzącej dodatkowo przez cały okres trwania znieczulenia podłączony jest zapis KTG, monitorujący akcję serca płodu oraz aktywność skurczową macicy. W trakcie porodu należy pamiętać, aby nie podać znieczulenia zbyt wcześnie, ponieważ może to spowodować zahamowanie akcji porodowej. Uznaje się, że najwcześniej można podłączyć ZOP przy około 5 cm rozwarcia szyjki macicy.

Wskazania do znieczulenia zewnątrzoponowego

Wyróżnić można dwa typy zabiegów, gdzie wskazaniem jest zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego:

  • zabiegi klasyczne,
  • małoinwazyjne zabiegi, gdzie występuje znacznie podwyższone ryzyko konwersji (kardiowersji), czyli konieczności przywrócenia prawidłowego rytmu serca, jeśli wystąpi migotanie lub trzepotanie przedsionków czy częstoskurcz nadkomorowy i komorowy.

Założony cewnik powinien pozostać w przestrzeni zewnątrzoponowej przez 48 godzin, o ile nie  wystąpią okoliczności wymagające skrócenia lub wydłużenia tego okresu. Decyzję podejmuje anestezjolog prowadzący.

Zobacz także

Skutki uboczne i przeciwwskazania do zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego

Tak jak w przypadku każdego innego rodzaju znieczulenia, możliwe jest wystąpienie skutków ubocznych po znieczuleniu zewnątrzoponowym. Niekiedy może dojść do zahamowania akcji skurczowej macicy i zahamowania porodu. Konieczne jest wówczas podanie dożylne oksytocyny lub ukończenie porodu drogą cięcia cesarskiego albo przy pomocy próżniociągu.

Istnieje cała lista przeciwwskazań do zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego. Należą do nich: zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia krzepnięcia krwi, schorzenia neurologiczne, stan zapalny w miejscu podania znieczulenia, wady wrodzone i choroby serca, w tym nadciśnienie tętnicze krwi, oraz schorzenia kręgosłupa.

Zalety zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego

Zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego ma wiele zalet, a należą do nich:

  • zmniejszona liczba powikłań zakrzepowo-zatorowych,
  • znacznie rzadsze występowanie powikłań ze strony układu oddechowego,
  • obniżona śmiertelność śród- oraz pooperacyjna,
  • zmniejszona liczba przypadków wymagających toczenia krwi lub preparatów krwiopochodnych,

Dużym plusem jest zmniejszenie czasu rekonwalescencji po zabiegu.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

×