Przejdź do treści

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

żółtaczka
Jak zabezpieczać się przed WZW A? Fot. andriano_cz/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Mleko pomaga zasnąć: prawda czy mit? Sprawdziłam
Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie
Ratunku, głowa mi pęka! O nieoczywistych przyczynach bólu głowy mówi specjalistka fizjoterapii Katarzyna Kowalik
Red Lipstick Monster pokazała swoje zdjęcie w kostiumie kąpielowym – bez retuszu i filtra. „W końcu ktoś pokazuje prawdziwość kobiet”

WZW A (wirusowe zapalenie wątroby typu A) jest chorobą spowodowaną najczęściej przez spożycie żywności lub wody zanieczyszczonej wirusem HAV. Objawy WZW typu A to zażółcenie śluzówek i skóry oraz dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Choroba jest zakaźna i wymaga profilaktyki epidemiologicznej. Leczenie opiera się na łagodzeniu objawów. Zachorowaniu można zapobiegać poprzez zastosowanie szczepionki na WZW A.

Czym jest WZW A

WZW typu A, inaczej “choroba brudnych rąk” lub żółtaczka pokarmowa, to schorzenie wywołane przez wirusa zapalenia wątroby typu A (HAV). Jest bardzo rozpowszechnione na świecie – jak się szacuje, ponad połowa wszystkich wirusowych zapaleń wątroby wywołana jest tym wirusem. Najlepsze warunki dla jego rozwoju występują w krajach o złych warunkach sanitarnych. Najwięcej przypadków jest w krajach Ameryki Południowej, Azji Południo-Wschodniej czy Afryki. Wiele przypadków zakażenia notuje się także w krajach o wysokim standardzie, w miejscach zbiorowego żywienia, gdzie występują zaniedbania higieniczne i sanitarne.

Okres inkubacji wirusa wywołującego zapalenie wątroby typu A wynosi od 15 do 50 dni. Zakaźność w WZW A jest obecna 2-3 tygodnie przed wystąpieniem żółtaczki oraz 5-7 dni po jej ujawnieniu się.

WZW A – jak można się zarazić?

Do zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu A może dojść poprzez:

  • Spożycie żywności lub wody zawierającej cząsteczki wirusa.
  • Kontakt bezpośredni lub kontakt seksualny z osobą chorą.
  • Zakażenie noworodka w trakcie porodu siłami natury.
  • Transfer wirusa z podróży do krajów azjatyckich.

WZW A zazwyczaj ustępuje całkowicie, choć u osób z ciężkim przebiegiem choroby mogą występować ostre stany zapalne wątroby i uszkodzenie miąższu narządu. Przebycie wirusowego zapalenia wątroby typu A uodparnia pacjenta na tę chorobę na resztę życia. Po przechorowaniu WZW A możliwe jest oddawanie krwi.

WZW A – najczęstsze objawy

Główne objawy WZW A to:

  • żółtaczka – zażółcenie skóry i białek oczu,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • wymioty,
  • okresowo biegunka lub zaparcia,
  • niewielkie powiększenie wątroby i śledziony,
  • gorączka,
  • zapalenie górnych dróg oddechowych,
  • osłabienie,
  • bóle stawów,
  • ciemny mocz i odbarwiony stolec.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

kobieta, która trzyma się za bolący brzuch

U dzieci przebieg WZW A najczęściej jest bezżółtaczkowy lub skąpoobjawowy, co sprzyja niekontrolowanemu rozprzestrzenianiu się choroby. Objawy WZW A u dzieci – jeśli występują – są łagodne i przemijające, zwykle nie wymagają zmian trybu życia i nie zaburzają znacząco funkcjonowania. U dorosłych zapalenie wątroby typu A częściej ma ciężki przebieg, a w 70 proc. przypadków występuje żółtaczka.

WZW A – diagnostyka

Rozpoznania WZW A dokonuje się na podstawie objawów, wywiadu i badań diagnostycznych. Jakie testy są wykonywane? Lekarz przed ustaleniem diagnozy zleca badania krwi – poziom enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), albumin, mocznika, parametrów układu krzepnięcia. Rozpoznanie pewne stawia się po wykazaniu obecności przeciwciał anty-HAV w klasie IgM w surowicy krwi.

WZW A – leczenie

Leczenie WZW A może przebiegać w warunkach domowych. Hospitalizacji najczęściej wymagają pacjenci z podejrzeniem niewydolności wątroby i innymi powikłaniami. Terapia WZW typu A opiera się na łagodzeniu objawów, odpoczynku, spożywaniu regularnych, lekkostrawnych posiłków oraz uzupełnianiu płynów. Ważne jest unikanie przyjmowania leków, których zażywanie nie stanowi konieczności. Zachorowaniu można zapobiegać poprzez zastosowanie szczepionki na WZW A.

Zobacz także

WZW A – profilaktyka

Zapobieganie WZW typu A opiera się na przestrzeganiu zasad higieny i wykonaniu szczepionki.

Wirus zapalenia wątroby typu A na skórze dłoni może przetrwać nawet 4 godziny. Częste mycie rąk pozwala na ograniczenie ryzyka transmisji. W przypadku WZW A szczególnie istotne jest zachowanie higieny przed i w trakcie przygotowywania posiłków.

Dodatkowo zaleca się, żeby osoby podróżujące unikały spożywania żywności niepoddanej obróbce termicznej. Woda przeznaczona do picia powinna być albo komercyjnie zabutelkowana albo zagotowana (bezpiecznie można ją spożywać po podgrzewaniu przez 1 minutę w temperaturze min. 85°C).

WZW A a szczepionka

Szczepienie na WZW A to podstawowy sposób profilaktyki choroby. W Programie Szczepień Ochronnych stanowi zalecaną (nieobowiązkową) szczepionkę. W Polsce dostępne są szczepionki podstawowe (tylko na WZW A) i skojarzone (na WZW A i B). Podaje się je w dwóch lub trzech dawkach w odstępach:

  • 2 dawki: 6–12 miesięcy,
  • 3 dawki skojarzone z WZW B: 0–1–6 miesięcy.

Jak długo ważne jest szczepienie na WZW A? Badania pokazują, że po 2 dawkach szczepionki przeciwciała ochronne utrzymują się we krwi nie krócej niż 15 lat (często odporność pozostaje nawet na 25 lat lub dłużej).

Kto powinien wykonać szczepienie na WZW A? Do grup, dla których zgodnie z danymi GIS szczepionka jest najbardziej zalecana należą:

  • osoby wyjeżdżające do krajów o dużej lub umiarkowanej liczbie zachorowań na WZW A (szczepionkę należy wtedy podać min. 2 tygodnie przed podróżą),
  • pracownicy zatrudnieni przy produkcji i dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów komunalnych i płynnych nieczystości oraz konserwacji urządzeń wykorzystywanych do tego celu,
  • dzieci od osiągnięcia wieku przedszkolnego oraz młodzież (jeśli nie chorowały wcześniej na WZW typu A).

Cena szczepionki na WZW A waha się między 120 a 220 zł za jedną dawkę (w zależności od placówki wykonującej szczepienie oraz rodzaju i składu szczepionki).

WZW A – jaka dieta

Zalecenia żywieniowe dla osób chorych na WZW A obejmują przyjmowanie częstych posiłków w małych ilościach (5–6 dziennie), o stałych porach. W diecie należy uwzględnić produkty lekkostrawne, takie jak:

  • jasne pieczywo,
  • kasze drobnoziarniste,
  • ryż,
  • odtłuszczone produkty mleczne,
  • białka jaja,
  • chude mięso,
  • ryby,
  • oleje roślinne,
  • ziemniaki gotowane,
  • warzywa i owoce gotowane bez skórki i pestek,
  • musy i przeciery owocowe.

Do picia polecana jest przede wszystkim woda niegazowana, rozcieńczone soki i słabe herbaty.

W diecie przy WZW typu A należy wykluczyć produkty ciężkostrawne, z dużą zawartością tłuszczów i błonnika. Zalecane jest unikanie:

  • ciemnego pieczywa,
  • ostrych przypraw,
  • smażonych potraw,
  • tłustego mięsa,
  • żółtek jaj,
  • tłustego nabiału,
  • warzyw kapustnych, cebulowych, nasion roślin strączkowych,
  • alkoholu, mocnej kawy i herbaty.

Ważna jest higiena spożywania posiłków – nie należy jeść w nerwowym pośpiechu, ale zadbać o spokój i dokładne przeżuwanie pokarmu.

Najnowsze w naszym serwisie

WZW A – powikłania

WZW A może doprowadzić do powikłań, w tym nadostrego zapalenia wątroby i niewydolności narządu. Komplikacje będące zagrożeniem życia pojawiają się rzadko (występują u 1 na 250 pacjentów z WZW A). W grupie ryzyka powikłań są osoby starsze i pacjenci z innymi chorobami wątroby.

WZW typu A – rokowania

Objawy wirusowego zapalenia wątroby typu A ustępują zazwyczaj w ciągu 2 miesięcy. Czasami po wyzdrowieniu dochodzi jednak do epizodu nawrotu choroby – w takiej sytuacji dolegliwości w zdecydowanej większości przypadków również są przemijające.

Na świecie z powodu zakażenia HAV i jego nadostrej wersji umiera średnio 1,4 mln osób. Najwięcej przypadków jest w Azji Południowej oraz Afryce Środkowej i Południowej.  Polska od lat 80. XX w. do 2017 r. należała do obszaru o niskiej endemiczności  (w 2016 r. rozpoznano 35 przypadków, były to osoby podróżujące do obszarów o wysokim ryzyku zakażenia). W 2017 r. nastąpił aż 85-krotny wzrost zapadalności na to schorzenie – do końca 2017 r. rozpoznano 3072 przypadki, a do połowy czerwca 2018 r. – 812.

 

 

Bibliografia:

  1. Kawalec W., Grenda R., Kulus M. (red.) (2013) Pediatria tom 2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Szczeklik A., Gajewski P. (red.) (2018), Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków.
  3. World Health Organization (2020) Hepatitis A.
  4. National Health Service (2019) Hepatitis A.
  5. Jarosz M. (red.) (2010) Praktyczny podręcznik dietetyki, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa.
  6. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia (2019) Komunikat Głównego Inspektora Sanitatnego z dnia 16 października 2019 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2020.
  7. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (2020) Szczepionka przeciw wzw A.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Laparotomia – wskazania, przebieg i dieta po operacji jamy brzusznej

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

W Poznaniu wykryto dwa przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

W Poznaniu wykryto przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Białko S – rola w organizmie, badanie, interpretacja wyniku

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Haptoglobina – rola w organizmie, badanie i interpretacja. Objawy hemolizy

„Tam, gdzie ktoś inny zastanawia się trzy razy czy iść i zaryzykować, tam Polak już jest”. O medycynie ekstremalnej mówi Dariusz Jaroń, autor książki „Ekstremalni”

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Sekwencjonowanie DNA – cel, etapy i metody badania

Badania kliniczne – bezpieczeństwo i zasady. Czy każdy może poddać się testom klinicznym?

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

Wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe – przyczyny, objawy i radzenie sobie z brakiem przyjemności przy wykonywaniu codziennych obowiązków

Kobieta podczas bólu menstruacyjnego

Bóle menstruacyjne – jak sobie z nimi poradzić domowymi sposobami?

Kobieta śpi - paraliż senny

Paraliż senny – co to jest, jakie są jego przyczyny i objawy?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×