Przejdź do treści

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

żółtaczka
Jak zabezpieczać się przed WZW A? Fot. andriano_cz/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

WZW A (wirusowe zapalenie wątroby typu A) jest chorobą spowodowaną najczęściej przez spożycie żywności lub wody zanieczyszczonej wirusem HAV. Objawy WZW typu A to zażółcenie śluzówek i skóry oraz dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Choroba jest zakaźna i wymaga profilaktyki epidemiologicznej. Leczenie opiera się na łagodzeniu objawów. Zachorowaniu można zapobiegać poprzez zastosowanie szczepionki na WZW A.

Czym jest WZW A

WZW typu A, inaczej “choroba brudnych rąk” lub żółtaczka pokarmowa, to schorzenie wywołane przez wirusa zapalenia wątroby typu A (HAV). Jest bardzo rozpowszechnione na świecie – jak się szacuje, ponad połowa wszystkich wirusowych zapaleń wątroby wywołana jest tym wirusem. Najlepsze warunki dla jego rozwoju występują w krajach o złych warunkach sanitarnych. Najwięcej przypadków jest w krajach Ameryki Południowej, Azji Południo-Wschodniej czy Afryki. Wiele przypadków zakażenia notuje się także w krajach o wysokim standardzie, w miejscach zbiorowego żywienia, gdzie występują zaniedbania higieniczne i sanitarne.

Okres inkubacji wirusa wywołującego zapalenie wątroby typu A wynosi od 15 do 50 dni. Zakaźność w WZW A jest obecna 2-3 tygodnie przed wystąpieniem żółtaczki oraz 5-7 dni po jej ujawnieniu się.

WZW A – jak można się zarazić?

Do zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu A może dojść poprzez:

  • Spożycie żywności lub wody zawierającej cząsteczki wirusa.
  • Kontakt bezpośredni lub kontakt seksualny z osobą chorą.
  • Zakażenie noworodka w trakcie porodu siłami natury.
  • Transfer wirusa z podróży do krajów azjatyckich.

WZW A zazwyczaj ustępuje całkowicie, choć u osób z ciężkim przebiegiem choroby mogą występować ostre stany zapalne wątroby i uszkodzenie miąższu narządu. Przebycie wirusowego zapalenia wątroby typu A uodparnia pacjenta na tę chorobę na resztę życia. Po przechorowaniu WZW A możliwe jest oddawanie krwi.

WZW A – najczęstsze objawy

Główne objawy WZW A to:

  • żółtaczka – zażółcenie skóry i białek oczu,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • wymioty,
  • okresowo biegunka lub zaparcia,
  • niewielkie powiększenie wątroby i śledziony,
  • gorączka,
  • zapalenie górnych dróg oddechowych,
  • osłabienie,
  • bóle stawów,
  • ciemny mocz i odbarwiony stolec.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
PROMOCJA
Odporność, Promocje
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
20,00 zł 79,00 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
kobieta, która trzyma się za bolący brzuch

U dzieci przebieg WZW A najczęściej jest bezżółtaczkowy lub skąpoobjawowy, co sprzyja niekontrolowanemu rozprzestrzenianiu się choroby. Objawy WZW A u dzieci – jeśli występują – są łagodne i przemijające, zwykle nie wymagają zmian trybu życia i nie zaburzają znacząco funkcjonowania. U dorosłych zapalenie wątroby typu A częściej ma ciężki przebieg, a w 70 proc. przypadków występuje żółtaczka.

WZW A – diagnostyka

Rozpoznania WZW A dokonuje się na podstawie objawów, wywiadu i badań diagnostycznych. Jakie testy są wykonywane? Lekarz przed ustaleniem diagnozy zleca badania krwi – poziom enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), albumin, mocznika, parametrów układu krzepnięcia. Rozpoznanie pewne stawia się po wykazaniu obecności przeciwciał anty-HAV w klasie IgM w surowicy krwi.

WZW A – leczenie

Leczenie WZW A może przebiegać w warunkach domowych. Hospitalizacji najczęściej wymagają pacjenci z podejrzeniem niewydolności wątroby i innymi powikłaniami. Terapia WZW typu A opiera się na łagodzeniu objawów, odpoczynku, spożywaniu regularnych, lekkostrawnych posiłków oraz uzupełnianiu płynów. Ważne jest unikanie przyjmowania leków, których zażywanie nie stanowi konieczności. Zachorowaniu można zapobiegać poprzez zastosowanie szczepionki na WZW A.

Zobacz także

WZW A – profilaktyka

Zapobieganie WZW typu A opiera się na przestrzeganiu zasad higieny i wykonaniu szczepionki.

Wirus zapalenia wątroby typu A na skórze dłoni może przetrwać nawet 4 godziny. Częste mycie rąk pozwala na ograniczenie ryzyka transmisji. W przypadku WZW A szczególnie istotne jest zachowanie higieny przed i w trakcie przygotowywania posiłków.

Dodatkowo zaleca się, żeby osoby podróżujące unikały spożywania żywności niepoddanej obróbce termicznej. Woda przeznaczona do picia powinna być albo komercyjnie zabutelkowana albo zagotowana (bezpiecznie można ją spożywać po podgrzewaniu przez 1 minutę w temperaturze min. 85°C).

WZW A a szczepionka

Szczepienie na WZW A to podstawowy sposób profilaktyki choroby. W Programie Szczepień Ochronnych stanowi zalecaną (nieobowiązkową) szczepionkę. W Polsce dostępne są szczepionki podstawowe (tylko na WZW A) i skojarzone (na WZW A i B). Podaje się je w dwóch lub trzech dawkach w odstępach:

  • 2 dawki: 6–12 miesięcy,
  • 3 dawki skojarzone z WZW B: 0–1–6 miesięcy.

Jak długo ważne jest szczepienie na WZW A? Badania pokazują, że po 2 dawkach szczepionki przeciwciała ochronne utrzymują się we krwi nie krócej niż 15 lat (często odporność pozostaje nawet na 25 lat lub dłużej).

Kto powinien wykonać szczepienie na WZW A? Do grup, dla których zgodnie z danymi GIS szczepionka jest najbardziej zalecana należą:

  • osoby wyjeżdżające do krajów o dużej lub umiarkowanej liczbie zachorowań na WZW A (szczepionkę należy wtedy podać min. 2 tygodnie przed podróżą),
  • pracownicy zatrudnieni przy produkcji i dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów komunalnych i płynnych nieczystości oraz konserwacji urządzeń wykorzystywanych do tego celu,
  • dzieci od osiągnięcia wieku przedszkolnego oraz młodzież (jeśli nie chorowały wcześniej na WZW typu A).

Cena szczepionki na WZW A waha się między 120 a 220 zł za jedną dawkę (w zależności od placówki wykonującej szczepienie oraz rodzaju i składu szczepionki).

WZW A – jaka dieta

Zalecenia żywieniowe dla osób chorych na WZW A obejmują przyjmowanie częstych posiłków w małych ilościach (5–6 dziennie), o stałych porach. W diecie należy uwzględnić produkty lekkostrawne, takie jak:

  • jasne pieczywo,
  • kasze drobnoziarniste,
  • ryż,
  • odtłuszczone produkty mleczne,
  • białka jaja,
  • chude mięso,
  • ryby,
  • oleje roślinne,
  • ziemniaki gotowane,
  • warzywa i owoce gotowane bez skórki i pestek,
  • musy i przeciery owocowe.

Do picia polecana jest przede wszystkim woda niegazowana, rozcieńczone soki i słabe herbaty.

W diecie przy WZW typu A należy wykluczyć produkty ciężkostrawne, z dużą zawartością tłuszczów i błonnika. Zalecane jest unikanie:

  • ciemnego pieczywa,
  • ostrych przypraw,
  • smażonych potraw,
  • tłustego mięsa,
  • żółtek jaj,
  • tłustego nabiału,
  • warzyw kapustnych, cebulowych, nasion roślin strączkowych,
  • alkoholu, mocnej kawy i herbaty.

Ważna jest higiena spożywania posiłków – nie należy jeść w nerwowym pośpiechu, ale zadbać o spokój i dokładne przeżuwanie pokarmu.

Najnowsze w naszym serwisie

WZW A – powikłania

WZW A może doprowadzić do powikłań, w tym nadostrego zapalenia wątroby i niewydolności narządu. Komplikacje będące zagrożeniem życia pojawiają się rzadko (występują u 1 na 250 pacjentów z WZW A). W grupie ryzyka powikłań są osoby starsze i pacjenci z innymi chorobami wątroby.

WZW typu A – rokowania

Objawy wirusowego zapalenia wątroby typu A ustępują zazwyczaj w ciągu 2 miesięcy. Czasami po wyzdrowieniu dochodzi jednak do epizodu nawrotu choroby – w takiej sytuacji dolegliwości w zdecydowanej większości przypadków również są przemijające.

Na świecie z powodu zakażenia HAV i jego nadostrej wersji umiera średnio 1,4 mln osób. Najwięcej przypadków jest w Azji Południowej oraz Afryce Środkowej i Południowej.  Polska od lat 80. XX w. do 2017 r. należała do obszaru o niskiej endemiczności  (w 2016 r. rozpoznano 35 przypadków, były to osoby podróżujące do obszarów o wysokim ryzyku zakażenia). W 2017 r. nastąpił aż 85-krotny wzrost zapadalności na to schorzenie – do końca 2017 r. rozpoznano 3072 przypadki, a do połowy czerwca 2018 r. – 812.

 

 

Bibliografia:

  1. Kawalec W., Grenda R., Kulus M. (red.) (2013) Pediatria tom 2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Szczeklik A., Gajewski P. (red.) (2018), Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków.
  3. World Health Organization (2020) Hepatitis A.
  4. National Health Service (2019) Hepatitis A.
  5. Jarosz M. (red.) (2010) Praktyczny podręcznik dietetyki, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa.
  6. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia (2019) Komunikat Głównego Inspektora Sanitatnego z dnia 16 października 2019 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2020.
  7. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (2020) Szczepionka przeciw wzw A.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak Polacy oceniają szpitale?

Pacjenci i pacjentki ocenili polskie szpitale. Najczęściej narzekali na brak poszanowania prawa do intymności i kiepskie jedzenie

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa. Unikaj jak ognia!

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Lekarz podczas operacji

Pierwszy taki przeszczep wątroby w Polsce. Rewolucyjna metoda zmniejsza ryzyko powikłań

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Elastografia wątroby – nieinwazyjna i skuteczna biopsja. Kto powinien ją wykonać?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

kobieta w kuchni

Nie boli, gdy cierpi. Jak w porę pomóc wątrobie?

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Żółty, jasny, przezroczysty, zielonkawy – czy każdy śluz w kale wymaga oceny? Jak mu zapobiec?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

×