Przejdź do treści

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić?

żółtaczka
Jak zabezpieczać się przed WZW A? Fot. andriano_cz/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Noradrenalina – działanie, objawy niedoboru i nadmiaru, lek
„Ta decyzja zaprzecza dorobkowi ostatnich 40 lat polskiej medycyny rozrodu, neonatologii i pediatrii”. NIL i PTP o wyroku Trybunału Konstytucyjnego
dziewczyna, ból
„Czy wiesz, czym jest ból?”. Dr Paweł Kabata w mocnych słowach o tym, że nikt nie ma prawa do decydowania o cierpieniu innych
Przeziębienie w ciąży? Lekarka radzi, jak sobie z nim poradzić
Przeziębienie w ciąży? Lekarka podpowiada, jak sobie z nim poradzić
Personel medyczny z własnych środków stworzył „śluzę antycovidową”. Folia szklarniowa i czarne worki na śmieci mają chronić przed wirusem

WZW A (wirusowe zapalenie wątroby typu A, inaczej żółtaczka pokarmowa) jest chorobą spowodowaną najczęściej przez spożycie żywności lub wody zanieczyszczonej wirusem HAV. Objawy WZW typu A to zażółcenie śluzówek i skóry oraz dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Choroba jest zakaźna i wymaga profilaktyki epidemiologicznej. Leczenie opiera się na łagodzeniu objawów. Zachorowaniu można zapobiegać poprzez zastosowanie szczepionki na WZW A.

Czym jest WZW A i jak można się zarazić?

WZW typu A, inaczej “choroba brudnych rąk” lub żółtaczka pokarmowa, to schorzenie wywołane przez wirusa zapalenia wątroby typu A (HAV). Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą fekalno-oralną (poprzez spożycie żywności lub wody zawierającej cząsteczki wirusa). Zachorowanie może nastąpić także w wyniku kontaktu bezpośredniego lub kontaktu seksualnego z osobą chorą. Możliwe jest także zakażenie WZW typu A noworodka w trakcie porodu siłami natury. Główną przyczyną zachorowań w Polsce jest transfer wirusa z podróży.

Okres inkubacji wirusa wywołującego zapalenie wątroby typu A wynosi od 15 do 50 dni. Zakaźność w WZW A jest obecna 2-3 tygodnie przed wystąpieniem żółtaczki oraz 5-7 dni po jej ujawnieniu się.

WZW A zazwyczaj ustępuje całkowicie, choć u osób z ciężkim przebiegiem choroby mogą występować ostre stany zapalne wątroby i uszkodzenie miąższu narządu. Przebycie wirusowego zapalenia wątroby typu A uodparnia pacjenta na tę chorobę na resztę życia. Po przechorowaniu WZW A możliwe jest oddawanie krwi.

kobieta, która trzyma się za bolący brzuch

Objawy WZW A

Główne objawy WZW A to:

  • żółtaczka – zażółcenie skóry i białek oczu,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • wymioty,
  • okresowo biegunka lub zaparcia,
  • niewielkie powiększenie wątroby i śledziony,
  • gorączka,
  • zapalenie górnych dróg oddechowych,
  • osłabienie,
  • bóle stawów,
  • ciemny mocz i odbarwiony stolec.

U dzieci przebieg WZW A najczęściej jest bezżółtaczkowy lub skąpoobjawowy, co sprzyja niekontrolowanemu rozprzestrzenianiu się choroby. Objawy WZW A u dzieci – jeśli występują – są łagodne i przemijające, zwykle nie wymagają zmian trybu życia i nie zaburzają znacząco funkcjonowania. U dorosłych zapalenie wątroby typu A częściej ma ciężki przebieg, a w 70 proc. przypadków występuje żółtaczka.

Diagnostyka WZW A

Rozpoznania WZW A dokonuje się na podstawie objawów, wywiadu i badań diagnostycznych. Jakie testy są wykonywane? Lekarz przed ustaleniem diagnozy zleca badania krwi – poziom enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), albumin, mocznika, parametrów układu krzepnięcia. Rozpoznanie pewne stawia się po wykazaniu obecności przeciwciał anty-HAV w klasie IgM w surowicy krwi.

WZW A – leczenie

Leczenie WZW A może przebiegać w warunkach domowych. Hospitalizacji najczęściej wymagają pacjenci z podejrzeniem niewydolności wątroby i innymi powikłaniami. Terapia WZW typu A opiera się na łagodzeniu objawów, odpoczynku, spożywaniu regularnych, lekkostrawnych posiłków oraz uzupełnianiu płynów. Ważne jest unikanie przyjmowania leków, których zażywanie nie stanowi konieczności. Zachorowaniu można zapobiegać poprzez zastosowanie szczepionki na WZW A.

Zobacz także

Dieta przy WZW A

Zalecenia żywieniowe dla osób chorych na WZW A obejmują przyjmowanie częstych posiłków w małych ilościach (5–6 dziennie), o stałych porach. W diecie należy uwzględnić produkty lekkostrawne, takie jak:

  • jasne pieczywo,
  • kasze drobnoziarniste,
  • ryż,
  • odtłuszczone produkty mleczne,
  • białka jaja,
  • chude mięso,
  • ryby,
  • oleje roślinne,
  • ziemniaki gotowane,
  • warzywa i owoce gotowane bez skórki i pestek,
  • musy i przeciery owocowe.

Do picia polecana jest przede wszystkim woda niegazowana, rozcieńczone soki i słabe herbaty.

W diecie przy WZW typu A należy wykluczyć produkty ciężkostrawne, z dużą zawartością tłuszczów i błonnika. Zalecane jest unikanie:

  • ciemnego pieczywa,
  • ostrych przypraw,
  • smażonych potraw,
  • tłustego mięsa,
  • żółtek jaj,
  • tłustego nabiału,
  • warzyw kapustnych, cebulowych, nasion roślin strączkowych,
  • alkoholu, mocnej kawy i herbaty.

Ważna jest higiena spożywania posiłków – nie należy jeść w nerwowym pośpiechu, ale zadbać o spokój i dokładne przeżuwanie pokarmu.

Powikłania WZW A

WZW A może doprowadzić do powikłań, w tym nadostrego zapalenia wątroby i niewydolności narządu. Komplikacje będące zagrożeniem życia pojawiają się rzadko (występują u 1 na 250 pacjentów z WZW A). W grupie ryzyka powikłań są osoby starsze i pacjenci z innymi chorobami wątroby.

WZW typu A – rokowania

Objawy wirusowego zapalenia wątroby typu A ustępują zazwyczaj w ciągu 2 miesięcy. Czasami po wyzdrowieniu dochodzi jednak do epizodu nawrotu choroby – w takiej sytuacji dolegliwości w zdecydowanej większości przypadków również są przemijające.

Profilaktyka WZW A

Zapobieganie WZW typu A opiera się na:

  • przestrzeganiu zasad higieny,
  • wykonaniu szczepionki.

Wirus zapalenia wątroby typu A na skórze dłoni może przetrwać nawet 4 godziny. Częste mycie rąk pozwala na ograniczenie ryzyka transmisji. W przypadku WZW A szczególnie istotne jest zachowanie higieny przed i w trakcie przygotowywania posiłków.

Dodatkowo zaleca się, żeby osoby podróżujące unikały spożywania żywności niepoddanej obróbce termicznej. Woda przeznaczona do picia powinna być albo komercyjnie zabutelkowana albo zagotowana (bezpiecznie można ją spożywać po podgrzewaniu przez 1 minutę w temperaturze min. 85°C).

Najnowsze w naszym serwisie

Szczepionka na WZW A

Szczepienie na WZW A to podstawowy sposób profilaktyki choroby. W Programie Szczepień Ochronnych stanowi zalecaną (nieobowiązkową) szczepionkę. W Polsce dostępne są szczepionki podstawowe (tylko na WZW A) i skojarzone (na WZW A i B). Podaje się je w dwóch lub trzech dawkach w odstępach:

  • 2 dawki: 6–12 miesięcy,
  • 3 dawki skojarzone z WZW B: 0–1–6 miesięcy.

Jak długo ważne jest szczepienie na WZW A? Badania pokazują, że po 2 dawkach szczepionki przeciwciała ochronne utrzymują się we krwi nie krócej niż 15 lat (często odporność pozostaje nawet na 25 lat lub dłużej).

Kto powinien wykonać szczepienie na WZW A? Do grup, dla których zgodnie z danymi GIS szczepionka jest najbardziej zalecana należą:

  • osoby wyjeżdżające do krajów o dużej lub umiarkowanej liczbie zachorowań na WZW A (szczepionkę należy wtedy podać min. 2 tygodnie przed podróżą),
  • pracownicy zatrudnieni przy produkcji i dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów komunalnych i płynnych nieczystości oraz konserwacji urządzeń wykorzystywanych do tego celu,
  • dzieci od osiągnięcia wieku przedszkolnego oraz młodzież (jeśli nie chorowały wcześniej na WZW typu A).

Cena szczepionki na WZW A waha się między 120 a 220 zł za jedną dawkę (w zależności od placówki wykonującej szczepienie oraz rodzaju i składu szczepionki).

 

Bibliografia:

  1. Kawalec W., Grenda R., Kulus M. (red.) (2013) Pediatria tom 2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Szczeklik A., Gajewski P. (red.) (2018), Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków.
  3. World Health Organization (2020) Hepatitis A.
  4. National Health Service (2019) Hepatitis A.
  5. Jarosz M. (red.) (2010) Praktyczny podręcznik dietetyki, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa.
  6. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia (2019) Komunikat Głównego Inspektora Sanitatnego z dnia 16 października 2019 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2020.
  7. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (2020) Szczepionka przeciw wzw A.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby może dotyczyć nawet 9 mln Polaków. Objawy nie są charakterystyczne

WZW typu C – objawy i leczenie. Jak się można zarazić?

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

kobieta zgrzytająca zębami

Bruksizm – przyczyny, objawy, leczenie. Co to jest?

Kobieta w białej bluzce przytyrzymuje chusteczkę przy nosie, ponieważ ma krwotok

Krew z nosa – przyczyny, jak zatamować krwotok z nosa?

dziecko z wysypką

Różyczka u dzieci i dorosłych – objawy, leczenie i szczepienie

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Badanie kości kobieta

Osteoporoza – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.