Piodermia zgorzelinowa – przyczyny, objawy, leczenie

Co to jest piodermia zgorzelinowa?

Piodermia zgorzelinowa zaliczana jest do schorzeń neutrofilowych. Najłatwiej ją rozpoznać po szybko postępującej martwicy skóry. Przebieg choroby jest najczęściej przewlekły i postępujący, a leczenie trudne, długofalowe i trwające około roku. Często dochodzi do jej nawrotów. Piodermia w wielu przypadkach występuje również z innymi chorobami układowymi.

Piodermia zgorzelinowa – przyczyny

Nie wiadomo do końca, jakie są przyczyny powstawania choroby. Nie ma ona charakteru bakteryjnego, jest efektem martwicy ścian naczyniowych. Lekarze uważają obecnie, że kluczową rolę w jej rozwoju odgrywają zaburzenia w układzie odpornościowym, a także nadmierna reakcja zapalna.

Piodermia zgorzelinowa – objawy

Przed wystąpieniem jakichkolwiek zmian następuje drobny uraz, otarcie, skaleczenie, oparzenie lub innego rodzaju podrażnienie skóry. Następnie pojawia się czerwony guzek zapalny, pęcherzyk lub krosta – wiele osób myli tę zmianę z czyrakiem. Po pewnym czasie ulega ona rozpadowi, tworząc owrzodzenie, które – w większości przypadków – gwałtownie rozszerza się obwodowo. Zmianom tym towarzyszy ból. Owrzodzenia są głębokie i wyraźnie odgraniczone od reszty skóry, z charakterystycznym, podminowanym brzegiem. Zdarza się, że kiedy jedne zmiany się goją, pojawiają się kolejne.

W skrajnych przypadkach może dojść do odsłonięcia nerwów, powięzi, mięśni, jak również i kości. Piodermia zgorzelinowa pojawia się zwykle na udach, podudziach i ramionach. Występuje również na głowie, tułowiu, a także szyi i twarzy. Czasem można ją zauważyć na brzuchu, piersiach, kostkach i mosznie. Niestety, pozostawia po sobie blizny.

Piodermia zgorzelinowa – leczenie

W leczeniu piodermii zgorzelinowej ważne jest to, aby pokonać chorobę, która występuje wraz z nią (o ile taka występuje). Istotne jest również leczenie miejscowe oraz pielęgnacja owrzodzeń.

Na początku lekarz przepisuje sulfony i salazosulfapirydynę. Dobre efekty uzyskuje się po połączeniu ich z niewielkimi dawkami glikokortykosteroidów (np. prednizonu). Specjaliści podają często także cyklosporynę oraz immunoglobuliny dożylne. Jeżeli piodermia zgorzelinowa związana jest z chorobą Leśniowskiego-Crohna bądź reumatoidalnym zapaleniem stawów, wykorzystuje się także antagonistów TNF-α. Lekarze stosują czasem też leki biologiczne.

Jeśli chodzi o samą diagnozę, lekarz dokonuje jej na podstawie obrazu klinicznego oraz wywiadu chorobowego.

Rodzaje piodermii zgorzelinowej

Piodermię zgorzelinową można podzielić na kilka rodzajów:

• piodermia krostkowa – zwykle występuje przy zaostrzonych stanach wrzodzejącego zapalenia jelita grubego, krostki pojawiają się na górnej części tułowia oraz częściach wyprostnych kończyn, zmiany otacza rumień zapalny,
• piodermia wrzodziejąca – najczęściej dotyka tułowie i nogi, może wystąpić również np. na głowie, pojawia się wraz ze schorzeniami zapalnymi jelit oraz gammapatiami monoklonalymi, rozszerzające się owrzodzenia mają wywinięte i sine brzegi, wokół których powstaje pierścień zapalny,
• piodermia bujająca – odmiana charakteryzująca się przewlekłym przebiegiem, nie pojawia się wraz z innymi schorzeniami, objawia się pod postacią płytkich i powierzchownych owrzodzeń, które rozszerzają się stosunkowo wolno, w większości przypadków można je zauważyć na tułowiu,
• piodermia pęcherzowa – związana jest ze schorzeniami mieloproliferacyjnymi oraz białaczką, występuje w formie powierzchniowych, bolesnych pęcherzy, które otoczone są rumieniami, zmiany przekształcają się z czasem w owrzodzenia i nadżerki, przy tej odmianie choroby rokowania są gorsze niż przy innych.

Piodermia zgorzelinowa a rumień guzowaty

Piodermia zgorzelinowa i rumień guzowaty to choroby, które są do siebie podobne, dlatego można je ze sobą pomylić. Główna różnica polega na tym, że zmiany skórne w przypadku rumienia nie ulegają rozpadowi, a co za tym idzie – nie dochodzi do owrzodzenia. Jeśli pojawią się jednak wątpliwości diagnostyczne, należy wykonać badanie dermatologiczne, a czasem też biopsję skóry.

Choroby towarzyszące piodermie zgorzelinowej

W ponad połowie przypadków piodermia występuje wraz z innymi schorzeniami. Można je podzielić na kilka grup.

Choroby układu trawiennego:

• choroba Leśniowskiego-Crohna,
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
• polipy jelit,
• zapalenie uchyłków jelita grubego.

Choroby układowe tkanki łącznej i seronegatywne zapalenia stawów:

• reumatoidalne zapalenie stawów,
• choroba Behceta,
• toczeń rumieniowaty układowy,
• zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa,
• ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń.

Choroby wątroby:

• przewlekłe aktywne zapalenie wątroby,
• pierwotna marskość żółciowa,
• pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych.

Choroby nowotworowe:

• rak piersi,
• rak płuca,
• rak jelita grubego,
• rak gruczołu krokowego.

Choroby hematologiczne:

• białaczki,
• chłoniaki,
• inne choroby mieloproliferacyjne.

W parze z piodermią idą często również: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość, gammopatia IgA, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, AIDS.

Piodermia – statystyki i rokowania

Osoby z piodermią zgorzelinową:

• w 14-30 proc. przypadków mają chorobę Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
• w 15-28 proc. przypadków mają białaczkę szpikową lub gammapatie monoklonalne,
• w 10-20 proc. przypadków mają reumatoidalne zapalenie stawów oraz inne, serogatywne odmiany zapalenia stawów.

Rokowania zależą najczęściej od choroby, która towarzyszy istniejącym zmianom. Jeśli można owo schorzenie wyleczyć, rokowania są dobre.

Źródła:

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482223/
2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3481925/