Przejdź do treści

„Dermatologia to rozliczne choroby, które często mają podłoże genetyczne”. Dermatolog wyjaśnia, czy można uchronić się przed chorobami, które mają nasze matki

Dermatologia to rozliczne choroby, które często mają podłoże genetyczne
Zdjęcie: Caroline Hernandez / Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kobieta w trakcie szczepienia
Powinniśmy znać kalendarz szczepień dla dorosłych!
Tabletki na stole spadają z góry
Jak odpowiednio brać antybiotyki? Insta Pediatra: jeśli nie będziemy tego dobrze robić, to antybiotyki przestaną być skuteczne, a my zostaniemy bez broni w walce z bakteriami
Trzy pomarańcze i nóż leżą na talerzy pokrytym ścierką
Nie jedz skórki z cytrusów! Może zawierać niebezpieczne substancje! Ostrzega Mama Chemik
Dr Michał Czapla / Instagram.com
Dr Michał Czapla: regularna aktywność fizyczna jest podstawą skutecznej profilaktyki chorób serca
Jedzenie słodyczy / istockphoto.com
Chcesz skończyć z jedzeniem słodyczy? Zadaj sobie kilka pytań, a odpowiedzi spisz na kartce. To sposób dietetyczki Darii Rybickiej

Jaka mama taka córka. To powiedzenie nabiera nowego znaczenia w kontekście problemów dermatologicznych, które dziedziczymy po krewnych. Dr n. med. Małgorzata Marcinkiewicz, dermatolog, wenerolog w Centrum Medycznym Damiana w rozmowie z Hello Zdrowie opowiada, za jakie choroby odpowiadają geny, jak je rozpoznawać, a także czy można w jakiś sposób się przed nimi uchronić.

Ewa Podsiadły-Natorska: Pacjenci zdają sobie sprawę, że choroby skórne można odziedziczyć?

Dr n. med. Małgorzata Marcinkiewicz: Dermatolog i dermatologia kojarzą się pacjentom głównie ze zmianami, które można zaobserwować zwykle na twarzy czy rękach, czyli z czymś, co możemy łatwo i szybko dostrzec. Jest to m.in. trądzik, różnego rodzaju wysypki czy egzema, która pojawiają się np. pod wpływem długotrwałego stosowania detergentów. Jednak to nie wszystko. Musimy zdawać sobie sprawę, że dermatologia to rozliczne choroby, które niestety często mają podłoże genetyczne.

Jakie to choroby?

Wśród genodermatoz, czyli genetycznie uwarunkowanych chorób skóry wyróżnia się m.in. choroby pęcherzowe skóry, zaburzenia rogowacenia, zaburzenia barwy skóry czy choroby tkanki łącznej. Jedną z takich chorób jest bielactwo wrodzone, czyli albinizm. Co ciekawe, albinizm to grupa chorób, w których dochodzi do dziedziczenia zaburzenia funkcjonowania enzymów odpowiedzialnych za produkcję melatoniny. Jedne osoby mają białą skórę i białe włosy, gdy inni zabarwione włosy, ale rozpoznaje się u nich zaburzenia oczne. Wspomniane choroby są rzadkie. W praktyce dermatologicznej spotykamy się raczej z chorobami skóry, które związane są z predyspozycją genetyczną.

małgorzata Huczek

Jednym z bardziej rozpoznawalnych schorzeń o podłożu genetycznym jest atopowe zapalenie skóry (AZS). W rozwój objawów zaangażowane są liczne geny, dlatego mówimy o dziedziczeniu wielogenowym. Do innych chorób, w których genetyka odgrywa istotną rolę, należą łuszczyca czy wspomniane wcześniej choroby tkanki łącznej (np. toczeń rumieniowaty). W tych chorobach patogeneza nie jest do końca znana, ale podejrzewa się w dużej mierze właśnie predyspozycję genetyczną. Kolejna choroba skóry, która związana jest z genami, to rogowacenie mieszkowe.

Małgorzata Marcinkiewicz. Zdjęcie: archiwum prywatne

W jaki sposób się objawia?

Rogowacenie mieszkowe to bardzo charakterystyczne grudki lub krostki na ramionach czy na udach, szorstka skóra i zaczerwienienie wokół mieszków włosowych. W miejscach występowania zmian ciało przypomina „gęsią skórkę”. Objawy często nasilają się zimą, ale osoby żyjące w suchym klimacie mogą odczuwać ją cały rok. Jest to przypadłość, która dotyczy wielu z nas, ale często nie do końca zdajemy sobie sprawę, że jest to zaburzenie genetyczne czy dermatologiczne. Dopiero kiedy zaczynamy o tym wspominać, okazuje się, że albo sami mamy tę przypadłość, albo ma ją ktoś w rodzinie.

Dziewczyna z maseczką na twarzy

Skoro już wiem, że ktoś w mojej rodzinie cierpiał lub cierpi na jakąś dermatologiczną przypadłość, czy mogę się przed nią zabezpieczyć?

Z genami nie wygramy. Niestety to nie jest tak, że możemy się ustrzec przed chorobą. Głównie chodzi o stałą obserwację ciała. Np. w kontekście łuszczycy możemy zauważyć, że często pojawia się ona w rodzinie, dlatego jeśli jeden z rodziców ma tę chorobę, to ryzyko, że syn lub córka zachorują, faktycznie istnieje, ale jest mniejsze niż w przypadku, gdy z chorobą zmaga się oboje rodziców.

Jesteśmy więc bezradni?

Dermatolodzy cały czas szukają rozwiązań i genów związanych z dziedziczeniem. Czasami dziedziczenie jest przewidywalne, np. mamy określony pewien procent, że dziecko zachoruje na chorobę, z którą zmaga się rodzic. Jednak czasem nie jesteśmy w stanie tego przewidzieć. Może się zdarzyć, że np. nasza mama ma łuszczycę, ale u nas choroba się nie pojawi i da o sobie znać dopiero w kolejnym pokoleniu. Tak samo z atopowym zapaleniem skóry – to nie jest tak, że tylko geny decydują o uaktywnieniu się choroby.

Gosia Włodarczyk

Sama predyspozycja genetyczna nie jest wyznacznikiem. Muszą także pojawiać się tzw. czynniki wywołujące, które wpływają na pojawienie się choroby. Mogą to być czynniki środowiskowe czy faktory stresowe. Podsumowując, przy niektórych schorzeniach dermatologicznych, które mają tło genetyczne, niestety istnieje ryzyko, że choroba może się rozwinąć także u dzieci czy wnuków, ale nie jest to pewne.

To co możemy zrobić, aby jakoś uchronić się przed chorobami uwarunkowanymi dermatologicznie?

Niestety nie jesteśmy często w stanie uniknąć choroby, jeśli mamy zaburzenie genetyczne, ale to oczywiście zależy także od choroby. Mamy jednak takie schorzenia jak AZS czy łuszczyca, gdzie ryzyko, że choroba się pojawi, istnieje, ale nie wiemy kiedy. Nie wiemy także, co ją wzbudzi. Są czynniki, które mogą (ale nie muszą) spowodować wysiew łuszczycy. Jest to np. stres, alkohol czy choćby błaha infekcja. Ale bywa, że pierwsze objawy pojawiają się u dziecka, w wieku nastoletnim, czasem z kolei nawet w dorosłym. Łuszczyca może się zacząć od niewielkich zmian, np. zniszczonej płytki paznokciowej na jednym palcu. Zdarza się, że łuszczyca obecna jest tylko na owłosionej skórze głowy i trwa to przez całe życie w postaci kilku niewielkich ognisk, a w innych przypadkach może pojawić się wysiew na całym ciele. Jednak nie jesteśmy w stanie się przed tym ustrzec. Podobnie jest z czerniakiem – nie ma czegoś takiego jak prewencyjne wycięcie prawidłowego znamienia barwnikowego, ponieważ nie wiemy, z którego znamienia potencjalnie czerniak mógłby się rozwinąć. Nie usuwamy go tylko dlatego, że za kilka lat może się coś wydarzyć.

A jak leczy się genetycznie uwarunkowane choroby skóry?

Ich leczenie jest dość trudne, ponieważ nie jesteśmy jeszcze na takim etapie, by modyfikować geny i by móc w ten sposób wpłynąć na chorobę. Często – w zależności od tego, jak silnie geny się udzielają – objawy mogą być silniej lub słabiej wyrażone. W przypadku rogowacenia mieszkowego czy wielu innych genetycznie uwarunkowanych chorób leczenia stricte przyczynowego nie ma. By kontrolować objawy pacjenci przez całe życie muszą stosować, w najlepszym przypadku, terapie miejscowe. Czasem trzeba sięgać po preparaty doustne, jak retinoidy, które podaje się w przypadku niektórych odmian rybiej łuski, czyli genodermatozy przebiegającej z nadmiernym rogowaceniem skóry. Niektórzy pacjenci stosują retinoidy przez dekady, oczywiście licząc się z wystąpieniem objawów ubocznych leku. Przerwanie leczenia jednakże powoduje u nich nawrót choroby.

To nie jest dobra wiadomość.

Zdaję sobie z tego sprawę. Ale możemy leczyć się objawowo i doprowadzać do tego, żeby skóra była gładsza lub bardziej miękka, stosując preparaty witaminowe czy z mocznikiem. Jednak niestety samej choroby się nie pozbędziemy, a najpewniej też przekażemy ją w genach potomkom. Na szczęście pacjenci dermatologiczni mogą korzystać z coraz szerszej gamy leków, preparatów i kosmetyków poprawiających stan skóry. Prężnie rozwija się też dermatologia estetyczna, z pomocą której można poradzić sobie nawet z poważnymi i wyjątkowo nieestetycznymi zmianami skórnymi.

Dr n. med. Małgorzata Marcinkiewicz – specjalistka w dziedzinie dermatologii i wenerologii. Dyplomowany lekarz medycyny estetycznej. Absolwentka Wydziału Lekarskiego oraz Studiów Doktoranckich Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Stypendystka prestiżowego Stypendium Otto-Braun-Falco. Poza diagnostyką i leczeniem chorób skóry od kilku lat specjalizuje się w wykonywaniu zabiegów z zakresu dermatologii estetycznej. Członek Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, Stowarzyszenia Lekarzy Dermatologów Estetycznych, Polskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti-Aging oraz International Dermoscopy Society.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi w ręczniku i szczotkuje szczotką łydkę

Szczotkowanie ciała na sucho – jakie są korzyści? Wymienia kosmetolożka Natalia Borczyńska

Test Dermedic / Fot. Archiwum Hello Zdrowie

Redakcja HZ testuje: dermokosmetyki polskiej marki Dermedic

Życie z Atopowym Zapaleniem Skóry

Atopowe Zapalenie Skóry – jak wygląda życie z chorobą? „Wiele osób błędnie sądzi, że AZS to choroba zakaźna”

Skóra sucha u kobiety / unsplash.com

Odwodniona skóra – jak ją pielęgnować? Ekspert Kosmetyczny: po pierwsze – z głową!

kobieta dotykająca twarzy

Skóra sucha czy odwodniona? Jak to rozpoznać? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

Znamiona skórne u kobiety / istockphoto.com

Okres jesienno-zimowy to najlepszy czas, aby skontrolować swoje znamiona. Jakie badania wybrać?

Pelagra - jakie są jej przyczyny i metody leczenia?

Pelagra – jakie są jej przyczyny i metody leczenia?

Złuszczanie naskórka sposobem na oczyszczenie skóry

Złuszczanie naskórka – sposób na oczyszczenie skóry

W jaki sposób sama nasilasz trądzik zabiegami mechanicznymi? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

Atopowe zapalenie skóry. Tym się nie można zarazić! Ruszyła kampania edukacyjna „Zrozumieć AZS”

Jedzenie / unsplash.com

Czy atopowe zapalenie skóry zawsze łączy się z alergią pokarmową? Dermatolożka odpowiada

Zrób sobie tonik do twarzy z dyni! Przepis podaje autorka bloga „Natura Pod Lupą”

„Szczotkując ciało na sucho, przyspieszamy samooczyszczanie się organizmu. W czasie szczotkowania wykonywany jest peeling, a z organizmu szybko zostają usunięte toksyny”

Chcesz cieszyć się zdrowiem i blaskiem swojej skóry? Spróbuj szczotkowania na sucho! Poleca dermatolożka, Aleksandra Malewska z Dermatolook

Tolerancja kosmetyków pielęgnacyjnych u dzieci. Co oznacza, że emolient powoduje uczucie pieczenia? Tłumaczy dermatolożka

Jak dbać o funkcje ochronne skóry, aby dobrze ochraniała nasz organizm? Tłumaczy dermatolożka

Zmagasz się z łojotokiem? Kosmetolożka Joanna Skrzypczak tłumaczy, jak sobie z nim poradzić

Mam wysypkę – co to oznacza?

Jak pomóc skórze? Sprawdź, co powinno się znaleźć w twojej diecie

istockphoto.com

Masz łuszczycę? Zmień kilka rzeczy, by cieszyć się dobrym stanem swojej skóry

Atopowe zapalenie skóry, czyli o tym, jak skóra może dać nam w kość

istockphoto.com

Masz trądzik? Wszystkiemu winne może być to, co jesz!

istockphoto.com

6 par chorób, które łatwo ze sobą pomylić

istockphoto

Wrastające włoski po depilacji? Dermatolook wyjaśnia, jak zlikwidować ten dokuczliwy problem

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.