Go to content

Co to jest wirus RSV? Objawy, leczenie i profilaktyka zakażenia

Niemowlę bardzo płacze

fot. erllre/AdobeStock

Wirus RSV to najczęściej występujący patogen wywołujący zapalenie oskrzelików u niemowląt, mogący powodować zakażenia objawowe również u starszych dzieci oraz dorosłych. Nie udało się wyizolować jeszcze szczepionki przeciwko RSV, w niektórych grupach stosuje się przeciwciała zapobiegające rozwojowi zakażenia.

Udostępnij
Przeczytasz w 4 min

Dla dorosłych oraz starszych dzieci zakażenie wirusem RSV przebiega zazwyczaj w sposób łagodny, natomiast u niemowląt w 1–2% przypadkach może dojść do konieczności umieszczenia pacjenta w szpitalu z powodu zaburzeń oddychania. Leczenie wirusa RSV polega na terapii objawowej.

Wirus RSV – co to jest?

Wirus RSV, z ang. Respiratory Syncytial Virus, to patogen zawierający materiał genetyczny w postaci RNA. Należy do rodziny Paramyxoviridae. Jego replikacja zachodzi głównie w komórkach nabłonkowych dróg oddechowych u małych dzieci, choć może również atakować dorosłych. W trakcie tego procesu dochodzi do łączenia się sąsiednich komórek w wielojądrzaste pakiety (syncytia) i stąd właśnie pochodzi nazwa wirusa. Szerzenie się zakażenia wirusem RSV następuje poprzez drogę kropelkową oraz bezpośredni kontakt z chorym. Do infekcji dochodzi zazwyczaj w okresie jesienno-zimowym. Wirus RSV u niemowląt objawia się pod postacią zapalenia oskrzelików i jest najczęstszą przyczyną występowania zaburzeń w tej grupie wiekowej. W żłobkach oraz dużych skupiskach widoczna jest duża skłonność do rozprzestrzeniania się zakażenia. Przebieg jest różnorodny i może zajść konieczność leczenia szpitalnego. Istnieje jedynie możliwość ograniczenia zakażenia wirusem RSV, ponieważ nie ma szczepionki przeciwko tej chorobie we właściwym znaczeniu tego słowa. Substancję będącą przeciwciałem monoklonalnym anty-RSV – paliwizumab, stosuje się u wcześniaków przed ukończeniem przez nie pół roku, u dzieci poniżej 2. roku życia, które urodziły się z wadą serca, oraz u tych, które były leczone z powodu dysplazji oskrzelowo-płucnej. Ma ono zredukować ryzyko hospitalizacji z powodu zakażenia wirusem RSV.

Rolki



Wirus RSV – objawy zakażenia

Ogólne objawy zakażenia wirusem RSV u dorosłych oraz starszych dzieci to zwykle zapalenie oskrzeli z delikatnym pokasływaniem i niewielką gorączką oraz katarem. Po około 2–3 dniach kaszel staje się mokry i bardziej intensywny. Chory może skarżyć się na ból mięśni, ogólne osłabienie, czasami może pojawić się świszczący oddech. U dzieci RSV może wywołać zapalenie płuc. Infekcja wirusem RSV u noworodka i niemowlęcia przebiega pod postacią zapalenia oskrzelików. Na początku pojawiają się niewielki kaszel oraz podwyższona temperatura ciała. W późniejszym czasie dochodzi do zwiększonego powstawania wydzieliny, która utrudnia oddychanie. Rodzice notują w takim przypadku objawy duszności: przyspieszony, świszczący oddech, poruszanie skrzydełkami nosa, postękiwanie. Dziecko zwykle szybciej męczy się podczas karmienia, przerywa w trakcie ssania piersi lub butelki. Po rozebraniu można zanotować uruchomienie dodatkowych mięśni oddechowych: zaciąganie międzyżebrzy, przestrzeni nad mostkiem oraz okolicy nad- i podobojczykowej.

Wirus RSV – leczenie zakażenia

Postępowanie w przypadku zakażenia zależy od grupy wiekowej. Wcześniaki są najbardziej narażone na ciężki przebieg infekcji wirusem RSV. Leczenie u niemowląt będących w dobrym stanie, pijących i jedzących oraz z nieznacznie podwyższoną temperaturą można prowadzić w warunkach domowych. Przede wszystkim rodzic powinien regularnie czyścić nos dziecku za pomocą gruszki i odsysać z zalegającej wydzieliny oraz zadbać o prawidłowe nawilżenie powietrza i utrzymanie temperatury na poziomie 18–20 stopni Celsjusza. Można również aplikować sól morską bezpośrednio do nozdrzy. Podczas wystąpienia gorączki stosuje się leki przeciwgorączkowe. W przypadku pojawienia się nasilonej duszności, problemów w karmieniu, bezdechów czy sinicy należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza – dziecko zostanie najprawdopodobniej skierowane do szpitala, gdzie będzie zastosowane bardziej intensywne leczenie w postaci tlenoterapii oraz monitorowanie parametrów życiowych dziecka. Zakażenie wirusem RSV u dzieci starszych oraz u dorosłych przebiega znacznie łagodniej, a leczenie opiera się jedynie na łagodzeniu objawów, stosowaniu inhalacji, a kiedy to konieczne leków przeciwgorączkowych. Można zastosować preparaty ułatwiające odkrztuszanie.

Wirus RSV – powikłania

U młodzieży oraz dorosłych konsekwencje związane z przejściem choroby zwykle się nie zdarzają, a infekcja ustępuje bez komplikacji. Powikłania zakażeń wirusem RSV u dzieci najmłodszych, szczególnie u niemowląt, występują częściej niż u starszych. Mogą pojawić się epizody nawracającego świszczącego oddechu, które towarzyszą późniejszym zakażeniom wirusowym. Związek jednak nie jest do końca jasny i nadal prowadzone są badania na ten temat.

Bibliografia

A. Szczeklik, Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
T. Wagner, Zapalenie oskrzelików, „Pediatria po Dyplomie” vol. 15, nr 2, kwiecień 2011.

Powiązane tematy:

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.