Przejdź do treści

Bakteryjne i wirusowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta z zapaleniem mózgu leży w szpitalu.
dusanpetkovic1/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Młoda krew wydłuża życie? Naukowcy w końcu poznali odpowiedź
„Tam na dole”, „muszelka”, „siusia”. Badanie pokazało, jak Polki nazywają swoje narządy płciowe
Nie żyje Olivia Newton-John. Gwiazda „Grease” od 30 lat chorowała na nowotwór
Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła
Szczepionka komórkowa na raka coraz bliżej? Pracują nad nią polscy naukowcy

Zapalenie mózgu to zakażenie układu nerwowego, które obejmuje tkankę mózgową. W jego przebiegu pojawiają się liczne objawy neurologiczne oraz ogólne. Najczęstszą przyczyną choroby są wirusy, ale mogą to być także bakterie, pierwotniaki lub grzyby. Zapalenie mózgu może prowadzić do trwałego uszkodzenia mózgu, a nawet śmierci.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zapalenie mózgu jest spowodowane obecnością drobnoustrojów i powstaniem stanu zapalnego w miąższu mózgu. Zdarza się, że równocześnie atakowany jest rdzeń kręgowy i opony mózgowo-rdzeniowe. Może być ono powikłaniem po innej infekcji toczącej się w organizmie, np. różyczce lub grypie. Choroba ma trudny przebieg i wysoką śmiertelność. Leczenie zapalenia mózgu wymaga hospitalizacji.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

pizza

Przyczyny zapalenia mózgu

Zapalenie mózgu to proces zapalny układu nerwowego, który obejmuje tkankę nerwową mózgu. Przyczyną choroby jest zakażenie wirusami (wirusem opryszczki, kleszczowego zapalenia mózgu, różyczki, wścieklizny, arbowirusami), bakteriami (krętkami, meningokokami, pneumokokami), a także pierwotniakami lub grzybami, które prowadzi do uszkodzenia miąższu mózgu. W Polsce odnotowuje się około 650 przypadków zapalenia mózgu rocznie.

Ze względu na czynnik etiologiczny wyróżnia się następujące rodzaje zapalenia mózgu:

  • wirusowe zapalenie mózgu: opryszczkowe, kleszczowe, japońskie, różyczkowe zapalenie mózgu, zapalenie mózgu spowodowane wirusem odry,
  • bakteryjne zapalenie mózgu: boreliozowe i gruźlicze zapalenie mózgu.

Innym rodzajem schorzenia jest autoimmunologiczne zapalenie mózgu. Dotyczy ono najczęściej młodych osób, głównie kobiet, u których zdiagnozowano potworniaka w jajniku. Jego przyczyną jest występowanie swoistych przeciwciał przeciwko receptorom NMDA, które są odpowiedzialne za przewodzenie kationów sodu, potasu i wapnia. Ich obecność stwierdza się w surowicy krwi lub płynie mózgowo-rdzeniowym. Objawy pojawiają się nagle i są charakterystyczne dla uszkodzenia pnia mózgu, układu limbicznego i móżdżku.

Objawy zapalenia mózgu

Pierwsze objawy zapalenia mózgu są zwykle niecharakterystyczne. Pojawiają się dolegliwości ogólne, które przypominają grypę: znaczne osłabienie, podwyższenie temperatury ciała lub gorączka, powiększenie węzłów chłonnych, dreszcze, ból głowy i bóle mięśniowe. Z czasem dołączają się także nudności, biegunka, wymioty, nadmierna senność, światłowstręt, zaburzenia świadomości oraz neurologiczne objawy zapalenia mózgu: zaburzenia czucia, pamięci, osobowości, niedowłady, porażenia wiotkie, napady drgawkowe, afazja (utrata zdolności mowy), a nawet śpiączka. Mogą pojawić się również dolegliwości związane z uszkodzeniem autonomicznego układu nerwowego:

  • wzmożona potliwość,
  • zmiana częstotliwości bicia serca,
  • nadmierne wydzielanie śliny i ślinotok.

Zobacz także

Czy zapalenie mózgu jest uleczalne?

Leczenie zapalenia mózgu wymaga hospitalizacji. Jeżeli przyczyną jest zakażenie wirusowe, konieczne jest włączenie terapii lekami przeciwwirusowymi. Podaje się je drogą dożylną przez okres 3 tygodni. Stosuje się także kortykosteroidy, które działają przeciwzapalnie. Leczenie choroby opiera się również na łagodzeniu objawów, a szczególnie niedopuszczeniu do powstania obrzęku mózgu.

Zapalenie mózgu cechuje się ciężkim przebiegiem i dużą śmiertelnością, jest ono jednak wyleczalne. Ważne jest wczesne postawienie rozpoznania i szybkie włączenie terapii. Objawy neurologiczne zapalenia mózgu mogą się utrzymywać przez dłuższy czas, dlatego ważna jest rehabilitacja. Choroba może pozostawić po sobie trwałe następstwa w postaci zaburzeń neurologicznych lub psychicznych.

Szczepienie na zapalenie mózgu

Zapobieganie zapaleniu mózgu obejmuje wykonywanie obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko odrze, śwince, różyczce, ospie wietrznej, ponieważ choroby te mogą prowadzić do przeniesienia zakażenia na tkanki mózgu. Zalecane jest także profilaktyczne, sezonowe szczepienie przeciwko grypie.

Profilaktyka kleszczowego zapalenia mózgu obejmuje zabezpieczanie się przed ukąszeniem kleszcza – stosowanie odzieży ochronnej, środków przeciw owadom, unikanie przebywania na terenach endemicznych oraz szczepienia ochronne. Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu zalecane jest szczególnie osobom przebywającym na terenach wzmożonej aktywności kleszcza. Należy przyjąć 3 dawki pierwotne, a następnie wykonywać iniekcję przypominającą co 3–5 lat. Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu powinna zostać wykonana zimą lub wczesną wiosną, aby zapewnić ochronę od kwietnia do października (okres wzmożonej aktywności tych pajęczaków). Jest to jedyny skuteczny sposób na ochronę przed kleszczowym zapaleniem mózgu.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

12-latek może zostać odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Rodzice przegrali walkę z brytyjskim Sądem Najwyższym

12-latek miał być odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Sądowa batalia rodziców z lekarzami

Skrzypaczka operowa w trakcie operacji usunięcia guza mózgu... grała na skrzypcach. To wideo trzeba zobaczyć!

Pacjentka grała na skrzypcach w trakcie operacji usunięcia guza mózgu. „Niesamowity pokaz mocy nauki!”

"W pewnym momencie nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć" - mówi Emilia Clerke o afazji

„Nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć” – mówi Emilia Clarke o afazji

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Kąpał się w jeziorze. Doszło do zakażenia amebą „zżerającą mózg”

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Pień mózgu – budowa, funkcje, choroby i badania. Jakie objawy wskazują na jego uszkodzenie?

Nerw błędny – budowa, przebieg, uszkodzenie i leczenie. Dlaczego nazywa się go „wędrowcem”?

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

„Kobiety uczą się zachowań społecznych na zasadzie kopiuj-wklej, aż osiągają biegłość, która czyni ich autyzm niewidzialnym”. O życiu i kobiecości ze spektrum autyzmu mówi psycholożka i nauczycielka jogi Agata Ucińska

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Mylona z alzheimerem, parkinsonem, uważana za chorobę dzieci. Jak rozpoznać i leczyć padaczkę u seniorów, mówi dr n. med. Maria Maliszewska

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Przekazując diagnozę rodzicom, mówi: „Gratuluję, mają państwo dziecko z zespołem Aspergera”. O różnorodności, która występuje w spektrum autyzmu, mówi Tony Attwood

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

25-latka była pewna, że jej synek cierpi na zaparcia. Badania pokazały, że problem jest o wiele bardziej poważny

25-latka była pewna, że jej dziecko cierpi na zaparcia. Badania pokazały, że problem jest o wiele bardziej poważny

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×