Przejdź do treści

Bakteryjne i wirusowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta z zapaleniem mózgu leży w szpitalu.
dusanpetkovic1/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Szczepienia na koronawirusa w Polsce coraz bliżej. Jak będzie wyglądał proces szczepień?
Szczepienia na koronawirusa w Polsce coraz bliżej. Jak będzie wyglądał proces szczepień?
leki kontra papierosy
Palenie papierosów zmienia działanie leków. Także w przypadku biernych palaczy!
Kolejna zmiana w przepisach odnośnie maseczek w pracy. To jednak pracodawca ma o tym decydować
Kolejna zmiana w przepisach odnośnie maseczek w pracy. To pracodawca ma decydować
Billie Eilish
Billie Eilish odpowiada na krytykę odnośnie swojej wagi: tak właśnie wyglądam
Zespół dziadka do orzechów – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie mózgu to zakażenie układu nerwowego, które obejmuje tkankę mózgową. W jego przebiegu pojawiają się liczne objawy neurologiczne oraz ogólne. Najczęstszą przyczyną choroby są wirusy, ale mogą to być także bakterie, pierwotniaki lub grzyby. Zapalenie mózgu może prowadzić do trwałego uszkodzenia mózgu, a nawet śmierci.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zapalenie mózgu jest spowodowane obecnością drobnoustrojów i powstaniem stanu zapalnego w miąższu mózgu. Zdarza się, że równocześnie atakowany jest rdzeń kręgowy i opony mózgowo-rdzeniowe. Może być ono powikłaniem po innej infekcji toczącej się w organizmie, np. różyczce lub grypie. Choroba ma trudny przebieg i wysoką śmiertelność. Leczenie zapalenia mózgu wymaga hospitalizacji.

pizza

Przyczyny zapalenia mózgu

Zapalenie mózgu to proces zapalny układu nerwowego, który obejmuje tkankę nerwową mózgu. Przyczyną choroby jest zakażenie wirusami (wirusem opryszczki, kleszczowego zapalenia mózgu, różyczki, wścieklizny, arbowirusami), bakteriami (krętkami, meningokokami, pneumokokami), a także pierwotniakami lub grzybami, które prowadzi do uszkodzenia miąższu mózgu. W Polsce odnotowuje się około 650 przypadków zapalenia mózgu rocznie.

Ze względu na czynnik etiologiczny wyróżnia się następujące rodzaje zapalenia mózgu:

  • wirusowe zapalenie mózgu: opryszczkowe, kleszczowe, japońskie, różyczkowe zapalenie mózgu, zapalenie mózgu spowodowane wirusem odry,
  • bakteryjne zapalenie mózgu: boreliozowe i gruźlicze zapalenie mózgu.

Innym rodzajem schorzenia jest autoimmunologiczne zapalenie mózgu. Dotyczy ono najczęściej młodych osób, głównie kobiet, u których zdiagnozowano potworniaka w jajniku. Jego przyczyną jest występowanie swoistych przeciwciał przeciwko receptorom NMDA, które są odpowiedzialne za przewodzenie kationów sodu, potasu i wapnia. Ich obecność stwierdza się w surowicy krwi lub płynie mózgowo-rdzeniowym. Objawy pojawiają się nagle i są charakterystyczne dla uszkodzenia pnia mózgu, układu limbicznego i móżdżku.

Objawy zapalenia mózgu

Pierwsze objawy zapalenia mózgu są zwykle niecharakterystyczne. Pojawiają się dolegliwości ogólne, które przypominają grypę: znaczne osłabienie, podwyższenie temperatury ciała lub gorączka, powiększenie węzłów chłonnych, dreszcze, ból głowy i bóle mięśniowe. Z czasem dołączają się także nudności, biegunka, wymioty, nadmierna senność, światłowstręt, zaburzenia świadomości oraz neurologiczne objawy zapalenia mózgu: zaburzenia czucia, pamięci, osobowości, niedowłady, porażenia wiotkie, napady drgawkowe, afazja (utrata zdolności mowy), a nawet śpiączka. Mogą pojawić się również dolegliwości związane z uszkodzeniem autonomicznego układu nerwowego:

  • wzmożona potliwość,
  • zmiana częstotliwości bicia serca,
  • nadmierne wydzielanie śliny i ślinotok.

Zobacz także

Czy zapalenie mózgu jest uleczalne?

Leczenie zapalenia mózgu wymaga hospitalizacji. Jeżeli przyczyną jest zakażenie wirusowe, konieczne jest włączenie terapii lekami przeciwwirusowymi. Podaje się je drogą dożylną przez okres 3 tygodni. Stosuje się także kortykosteroidy, które działają przeciwzapalnie. Leczenie choroby opiera się również na łagodzeniu objawów, a szczególnie niedopuszczeniu do powstania obrzęku mózgu.

Zapalenie mózgu cechuje się ciężkim przebiegiem i dużą śmiertelnością, jest ono jednak wyleczalne. Ważne jest wczesne postawienie rozpoznania i szybkie włączenie terapii. Objawy neurologiczne zapalenia mózgu mogą się utrzymywać przez dłuższy czas, dlatego ważna jest rehabilitacja. Choroba może pozostawić po sobie trwałe następstwa w postaci zaburzeń neurologicznych lub psychicznych.

Szczepienie na zapalenie mózgu

Zapobieganie zapaleniu mózgu obejmuje wykonywanie obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko odrze, śwince, różyczce, ospie wietrznej, ponieważ choroby te mogą prowadzić do przeniesienia zakażenia na tkanki mózgu. Zalecane jest także profilaktyczne, sezonowe szczepienie przeciwko grypie.

Profilaktyka kleszczowego zapalenia mózgu obejmuje zabezpieczanie się przed ukąszeniem kleszcza – stosowanie odzieży ochronnej, środków przeciw owadom, unikanie przebywania na terenach endemicznych oraz szczepienia ochronne. Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu zalecane jest szczególnie osobom przebywającym na terenach wzmożonej aktywności kleszcza. Należy przyjąć 3 dawki pierwotne, a następnie wykonywać iniekcję przypominającą co 3–5 lat. Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu powinna zostać wykonana zimą lub wczesną wiosną, aby zapewnić ochronę od kwietnia do października (okres wzmożonej aktywności tych pajęczaków). Jest to jedyny skuteczny sposób na ochronę przed kleszczowym zapaleniem mózgu.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Silne nogi to silny mózg? Sprawdź, co mówią badania

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Anna Golan, psycholog i seksuolog kliniczny

„Słowa uwodzą i to bardzo skutecznie. Zwracajcie uwagę, jak mówicie do swoich partnerów seksualnych” – Anna Golan o sapioseksualizmie

Zanik wieloukładowy – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

Osobowość histrioniczna (HPD) – co to, objawy, leczenie

Hormon wzrostu (somatotropina) – efekty, badanie i cena

Rezonans magnetyczny głowy – wskazania, ile trwa, skutki uboczne

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Badanie błędnika (ENG, VNG) – jak wygląda i ile kosztuje?

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

Nerw kulszowy – przebieg, funkcje i przyczyny bólu

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Dieta dla mózgu. Co jeść, by mieć dobrą pamięć i sprawny umysł?

Twój mózg też chce dobrze zjeść! Czego nie może zabraknąć w diecie dla mózgu?

Zapominasz? To znak, że z twoim mózgiem wszystko jest w porządku

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

Kobieta siedzi przy biurku

Trening mózgu – ćwiczenia. Jak efektywnie ćwiczyć umysł?

Kobieta za szybą zasłania sobie oczy

Lek. Joanna Adamiak: załamanie nerwowe jest naturalną reakcją organizmu na przeciążenie i jest poniekąd reakcją obronną

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku