Przejdź do treści

Bakteryjne i wirusowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta z zapaleniem mózgu leży w szpitalu.
dusanpetkovic1/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
laboratorium, badanie próbki małpiej ospy
Małpia ospa w Europie – potwierdzone przypadki. Czy jest groźna i jakie daje objawy?
para w łóżku
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Pocałunek to samo zdrowie / istock
Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog mówi nam, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog wyjaśnia, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tomasz Dzieciątkowski: obawy dotyczące szczepionek przeciw COVID-19 i chorób powodujących bezpłodność kobiet są bezpodstawne

Zapalenie mózgu to zakażenie układu nerwowego, które obejmuje tkankę mózgową. W jego przebiegu pojawiają się liczne objawy neurologiczne oraz ogólne. Najczęstszą przyczyną choroby są wirusy, ale mogą to być także bakterie, pierwotniaki lub grzyby. Zapalenie mózgu może prowadzić do trwałego uszkodzenia mózgu, a nawet śmierci.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zapalenie mózgu jest spowodowane obecnością drobnoustrojów i powstaniem stanu zapalnego w miąższu mózgu. Zdarza się, że równocześnie atakowany jest rdzeń kręgowy i opony mózgowo-rdzeniowe. Może być ono powikłaniem po innej infekcji toczącej się w organizmie, np. różyczce lub grypie. Choroba ma trudny przebieg i wysoką śmiertelność. Leczenie zapalenia mózgu wymaga hospitalizacji.

pizza

Przyczyny zapalenia mózgu

Zapalenie mózgu to proces zapalny układu nerwowego, który obejmuje tkankę nerwową mózgu. Przyczyną choroby jest zakażenie wirusami (wirusem opryszczki, kleszczowego zapalenia mózgu, różyczki, wścieklizny, arbowirusami), bakteriami (krętkami, meningokokami, pneumokokami), a także pierwotniakami lub grzybami, które prowadzi do uszkodzenia miąższu mózgu. W Polsce odnotowuje się około 650 przypadków zapalenia mózgu rocznie.

Ze względu na czynnik etiologiczny wyróżnia się następujące rodzaje zapalenia mózgu:

  • wirusowe zapalenie mózgu: opryszczkowe, kleszczowe, japońskie, różyczkowe zapalenie mózgu, zapalenie mózgu spowodowane wirusem odry,
  • bakteryjne zapalenie mózgu: boreliozowe i gruźlicze zapalenie mózgu.

Innym rodzajem schorzenia jest autoimmunologiczne zapalenie mózgu. Dotyczy ono najczęściej młodych osób, głównie kobiet, u których zdiagnozowano potworniaka w jajniku. Jego przyczyną jest występowanie swoistych przeciwciał przeciwko receptorom NMDA, które są odpowiedzialne za przewodzenie kationów sodu, potasu i wapnia. Ich obecność stwierdza się w surowicy krwi lub płynie mózgowo-rdzeniowym. Objawy pojawiają się nagle i są charakterystyczne dla uszkodzenia pnia mózgu, układu limbicznego i móżdżku.

Objawy zapalenia mózgu

Pierwsze objawy zapalenia mózgu są zwykle niecharakterystyczne. Pojawiają się dolegliwości ogólne, które przypominają grypę: znaczne osłabienie, podwyższenie temperatury ciała lub gorączka, powiększenie węzłów chłonnych, dreszcze, ból głowy i bóle mięśniowe. Z czasem dołączają się także nudności, biegunka, wymioty, nadmierna senność, światłowstręt, zaburzenia świadomości oraz neurologiczne objawy zapalenia mózgu: zaburzenia czucia, pamięci, osobowości, niedowłady, porażenia wiotkie, napady drgawkowe, afazja (utrata zdolności mowy), a nawet śpiączka. Mogą pojawić się również dolegliwości związane z uszkodzeniem autonomicznego układu nerwowego:

  • wzmożona potliwość,
  • zmiana częstotliwości bicia serca,
  • nadmierne wydzielanie śliny i ślinotok.

Zobacz także

Czy zapalenie mózgu jest uleczalne?

Leczenie zapalenia mózgu wymaga hospitalizacji. Jeżeli przyczyną jest zakażenie wirusowe, konieczne jest włączenie terapii lekami przeciwwirusowymi. Podaje się je drogą dożylną przez okres 3 tygodni. Stosuje się także kortykosteroidy, które działają przeciwzapalnie. Leczenie choroby opiera się również na łagodzeniu objawów, a szczególnie niedopuszczeniu do powstania obrzęku mózgu.

Zapalenie mózgu cechuje się ciężkim przebiegiem i dużą śmiertelnością, jest ono jednak wyleczalne. Ważne jest wczesne postawienie rozpoznania i szybkie włączenie terapii. Objawy neurologiczne zapalenia mózgu mogą się utrzymywać przez dłuższy czas, dlatego ważna jest rehabilitacja. Choroba może pozostawić po sobie trwałe następstwa w postaci zaburzeń neurologicznych lub psychicznych.

Szczepienie na zapalenie mózgu

Zapobieganie zapaleniu mózgu obejmuje wykonywanie obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko odrze, śwince, różyczce, ospie wietrznej, ponieważ choroby te mogą prowadzić do przeniesienia zakażenia na tkanki mózgu. Zalecane jest także profilaktyczne, sezonowe szczepienie przeciwko grypie.

Profilaktyka kleszczowego zapalenia mózgu obejmuje zabezpieczanie się przed ukąszeniem kleszcza – stosowanie odzieży ochronnej, środków przeciw owadom, unikanie przebywania na terenach endemicznych oraz szczepienia ochronne. Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu zalecane jest szczególnie osobom przebywającym na terenach wzmożonej aktywności kleszcza. Należy przyjąć 3 dawki pierwotne, a następnie wykonywać iniekcję przypominającą co 3–5 lat. Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu powinna zostać wykonana zimą lub wczesną wiosną, aby zapewnić ochronę od kwietnia do października (okres wzmożonej aktywności tych pajęczaków). Jest to jedyny skuteczny sposób na ochronę przed kleszczowym zapaleniem mózgu.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Terapia… lasem

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Wiesz, że medytacja działa na mózg i geny? Wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Płat skroniowy mózgu – budowa, funkcje, skutki uszkodzeń

Układ limbiczny mózgu – budowa, funkcje, zaburzenia

Hipokamp – budowa, funkcje, uszkodzenie, regeneracja

Zmysły człowieka – rodzaje, funkcje i ich działanie

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

Płat ciemieniowy mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Kobieta

Szczęśliwi czasu nie liczą – jak samopoczucie wpływa na długość życia?

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Rdzeń kręgowy – budowa, funkcje i skutki urazu rdzenia

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

„Mózg nie lubi samotności”. Neurolożka dr n. med. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

Endermologia / istock

Co to jest endermologia – efekty, wskazania i przeciwwskazania do masażu podciśnieniowego