Przejdź do treści

Afta – przyczyny powstawania i objawy. W jaki sposób leczy się afty?

afta - lekarz wkłada szpatułkę do gardła
Fot. eyetronic / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Niskie ciśnienie rozkurczowe - przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania
Niskie ciśnienie rozkurczowe – przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania
Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?
Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?
Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobieta na plaży w swetrze i kapeluszu
„Kryzys psychiczny może spotkać mnie, ciebie, twoją matkę, brata, przyjaciółkę… każdego” – pisze lekarka z okazji Marszu Żółtej Wstążki
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu

Afta jest małym i dość bolesnym owrzodzeniem o wielkości nie przekraczającej 2 cm średnicy. Przyczyna jej powstawania nie jest do końca wyjaśniona, ale za czynniki ryzyka uważa się stres, choroby przewlekłe i spadek odporności. Leczenie aft polega na łagodzeniu objawów.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Najczęściej spotykane owrzodzenia to te w obrębie jamy ustnej. Afta na języku lub na błonie śluzowej jamy ustnej powoduje u chorego uporczywe dolegliwości bólowe. Podobnie jest w przypadku aft na wargach sromowych, choć te występują nieco rzadziej. Jakimi metodami leczy się te bolesne wykwity?

Afta – co to takiego?

Afta to niewielkie owrzodzenie, które jest pokryte białawym nalotem. Jej rozmiar waha się między 1 mm a 2 cm średnicy. Swoim owalnym kształtem przypomina elipsę otoczoną stanem zapalnym. Niekiedy nazywa się ją niewielką nadżerką, która lokalizuje się głównie w obrębie jamy ustnej i narządów rodnych. Może występować pojedynczo lub w skupiskach.

bakterie kandydozy w 3D

Afta – przyczyny powstawania

Etiologia powstawania aft w jamie ustnej i na wargach sromowych nie została do końca wyjaśniona, choć uważa się, że za ich występowanie odpowiedzialne są niektóre choroby przewlekłe, stres, zakażenia wirusowe lub upośledzenie systemu odpornościowego.

Za czynniki predysponujące do powstania aft uznaje się:

  • zaburzenia ze strony układu nerwowego;
  • zaburzenia hormonalne;
  • choroby przewodu pokarmowego;
  • nieswoiste zapalenie jelit;
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
  • nietolerancje pokarmowe, np. glutenu;
  • niedobory witamin i mikroelementów;
  • zakażenia wirusowe;
  • zespół Behceta;
  • niektóre leki, takie jak: salicylany, ibuprofen lub beta-blokery;
  • choroby upośledzające system odpornościowy np. AIDS.

Duży wpływ na powstawanie aft ma również stres. Pod jego wpływem dochodzi do osłabienia organizmu.

Afta – rodzaje i objawy

Afty można podzielić na trzy rodzaje. Podział jest uwarunkowany rozmiarem afty i jej lokalizacją. Wyróżnia się:

  • afty Mikulicza – małe nadżerki, które nie przekraczają 10 mm średnicy. Lokalizują się najczęściej w jamie ustnej i ustępują samoistnie po tygodniu lub dwóch;
  • afty Suttona – tzw. afty duże, które umiejscawiają się zazwyczaj w obrębie języka i migdałów (afta na migdale), są bolesne i towarzyszą im inne objawy, takie jak osłabienie, kłopoty z mówieniem, gorączka. Nie zawsze znikają samoistnie. jeśli nie ustąpią po 14 dniach, konieczne będzie badanie histopatologiczne zmiany;
  • afty opryszczkopodobne – są rzadkie, lokalizują się na podniebieniu i dziąsłach, goją się samoistnie po upływie 20 dni.

Afty mogą dokuczać zarówno dorosłym, jak i małym dzieciom. Niektóre zmiany, np. afty duże, mogą pozostawiać blizny.

Zobacz także

Afta – leczenie

Leczenie aft polega na miejscowym łagodzeniu dolegliwości. Stosuje się żele i maści o właściwościach wysuszających i ściągających oraz przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Można je kupić w aptece bez recepty. Niektóre z produktów mają działanie znieczulające, co pozwala choć na krótki czas złagodzić tkliwość i ból w miejscu powstania zmiany. Kluczowa w leczeniu nadżerek jest regeneracja uszkodzonego nabłonka, więc zakupiony preparat powinien także ułatwiać gojenie. W rzadkich przypadkach potrzebna jest antybiotykoterapia, którą zleca lekarz.

Afty lubią nawracać. Niektóre osoby borykają się z nimi miesiącami, a nawet latami. W takich sytuacjach warto wykonać podstawowe badania. Ich wyniki pozwolą odnaleźć przyczynę powstawania bolesnych owrzodzeń. Te badania to m.in. morfologia krwi obwodowej, OB, CRP, badania poziomów witamin i minerałów oraz testy alergiczne.

Afta – domowe sposoby

Pojawiające się afty można leczyć domowymi sposobami. Kluczowym elementem jest zachowanie zasad higieny zarówno jamy ustnej, jak i narządów rodnych. Przy aftach na języku lub migdale pomocne będą płukanki ziołowe, np. z szałwi lub rumianku oraz soli i sody oczyszczonej. Można nimi płukać gardło kilka razy dziennie.

Przy aftach na wargach sromowych pomóc może kora dębowa. Nasiadówki z naparu mają działanie ściągające i przeciwbakteryjne.

Ponieważ nawracające owrzodzenia mogą być skutkiem braku lub upośledzenia odporności, warto zadbać o wzmocnienie organizmu. Dobrą metodą jest spożywanie produktów, które zawierają żywe kultury bakterii, witaminy i mikroelementy. Można je także suplementować.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Antoniv R., Lipska W., Kęsek B. et al., Afty nawracające – przegląd piśmiennictwa, Borgis - Nowa Stomatologia 3/2014, s. 142-146.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak prawidłowo dbać o zęby? Wyjaśnia dentysta Tomasz Kupryś

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Szczoteczka do zębów

Mycie zębów – jakich błędów powinnyśmy unikać? Wymienia stomatolożka

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

kobieta podczas badań

Biorezonans – na czym polega, jak działa i czy jest skuteczny?

ipodwiązanie jajników

Podwiązanie jajników – zabieg, metody i skutki kobiecej sterylizacji

Aparat ortodontyczny ruchomy - jakie efekty daje i jak go czyścić?

Aparat ortodontyczny ruchomy – jakie efekty daje i jak go czyścić?

Progenia — dowiedz się, czym jest nieprawidłowa budowa zgryzu, co ją powoduje i jak ją leczyć.

Progenia – co to jest? Jakie są jej przyczyny i na czym polega leczenie?

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Pulsujący ból zęba - co może oznaczać i kiedy występuje?

Pulsujący ból zęba – co może oznaczać i kiedy występuje?

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

Kobieta uśmiecha się. Na 3 włosach ma opaskę z chusty

Leczenie kanałowe w pigułce. Jak wygląda i czy boli? Wyjaśnia stomatolog

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?