Przejdź do treści

Afta – przyczyny powstawania i objawy. W jaki sposób leczy się afty?

afta - lekarz wkłada szpatułkę do gardła
Fot. eyetronic / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ericka Hart pokazała na wybiegu blizny po mastektomii. Prawdziwa rewolucja na tygodniu mody w Nowym Jorku
Kobieta siedzi przy biurku
L4 z powodu wypalenia zawodowego? Od stycznia 2022 r. będzie to możliwe
Seks oralny – pozycje, choroby. Seks oralny a HIV
Kobieta
Nawet 70 proc. Polaków ma przeciwciała koronawirusa – wynika z badań Państwowego Zakładu Higieny
Próbki w laboratorium
Innowacyjny test krwi ma wykrywać aż 50 rodzajów raka. „To może oznaczać początek rewolucji”

Afta jest małym i dość bolesnym owrzodzeniem o wielkości nie przekraczającej 2 cm średnicy. Przyczyna jej powstawania nie jest do końca wyjaśniona, ale za czynniki ryzyka uważa się stres, choroby przewlekłe i spadek odporności. Leczenie aft polega na łagodzeniu objawów.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Najczęściej spotykane owrzodzenia to te w obrębie jamy ustnej. Afta na języku lub na błonie śluzowej jamy ustnej powoduje u chorego uporczywe dolegliwości bólowe. Podobnie jest w przypadku aft na wargach sromowych, choć te występują nieco rzadziej. Jakimi metodami leczy się te bolesne wykwity?

Afta – co to takiego?

Afta to niewielkie owrzodzenie, które jest pokryte białawym nalotem. Jej rozmiar waha się między 1 mm a 2 cm średnicy. Swoim owalnym kształtem przypomina elipsę otoczoną stanem zapalnym. Niekiedy nazywa się ją niewielką nadżerką, która lokalizuje się głównie w obrębie jamy ustnej i narządów rodnych. Może występować pojedynczo lub w skupiskach.

bakterie kandydozy w 3D

Afta – przyczyny powstawania

Etiologia powstawania aft w jamie ustnej i na wargach sromowych nie została do końca wyjaśniona, choć uważa się, że za ich występowanie odpowiedzialne są niektóre choroby przewlekłe, stres, zakażenia wirusowe lub upośledzenie systemu odpornościowego.

Za czynniki predysponujące do powstania aft uznaje się:

  • zaburzenia ze strony układu nerwowego;
  • zaburzenia hormonalne;
  • choroby przewodu pokarmowego;
  • nieswoiste zapalenie jelit;
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
  • nietolerancje pokarmowe, np. glutenu;
  • niedobory witamin i mikroelementów;
  • zakażenia wirusowe;
  • zespół Behceta;
  • niektóre leki, takie jak: salicylany, ibuprofen lub beta-blokery;
  • choroby upośledzające system odpornościowy np. AIDS.

Duży wpływ na powstawanie aft ma również stres. Pod jego wpływem dochodzi do osłabienia organizmu.

Afta – rodzaje i objawy

Afty można podzielić na trzy rodzaje. Podział jest uwarunkowany rozmiarem afty i jej lokalizacją. Wyróżnia się:

  • afty Mikulicza – małe nadżerki, które nie przekraczają 10 mm średnicy. Lokalizują się najczęściej w jamie ustnej i ustępują samoistnie po tygodniu lub dwóch;
  • afty Suttona – tzw. afty duże, które umiejscawiają się zazwyczaj w obrębie języka i migdałów (afta na migdale), są bolesne i towarzyszą im inne objawy, takie jak osłabienie, kłopoty z mówieniem, gorączka. Nie zawsze znikają samoistnie. jeśli nie ustąpią po 14 dniach, konieczne będzie badanie histopatologiczne zmiany;
  • afty opryszczkopodobne – są rzadkie, lokalizują się na podniebieniu i dziąsłach, goją się samoistnie po upływie 20 dni.

Afty mogą dokuczać zarówno dorosłym, jak i małym dzieciom. Niektóre zmiany, np. afty duże, mogą pozostawiać blizny.

Zobacz także

Afta – leczenie

Leczenie aft polega na miejscowym łagodzeniu dolegliwości. Stosuje się żele i maści o właściwościach wysuszających i ściągających oraz przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Można je kupić w aptece bez recepty. Niektóre z produktów mają działanie znieczulające, co pozwala choć na krótki czas złagodzić tkliwość i ból w miejscu powstania zmiany. Kluczowa w leczeniu nadżerek jest regeneracja uszkodzonego nabłonka, więc zakupiony preparat powinien także ułatwiać gojenie. W rzadkich przypadkach potrzebna jest antybiotykoterapia, którą zleca lekarz.

Afty lubią nawracać. Niektóre osoby borykają się z nimi miesiącami, a nawet latami. W takich sytuacjach warto wykonać podstawowe badania. Ich wyniki pozwolą odnaleźć przyczynę powstawania bolesnych owrzodzeń. Te badania to m.in. morfologia krwi obwodowej, OB, CRP, badania poziomów witamin i minerałów oraz testy alergiczne.

Afta – domowe sposoby

Pojawiające się afty można leczyć domowymi sposobami. Kluczowym elementem jest zachowanie zasad higieny zarówno jamy ustnej, jak i narządów rodnych. Przy aftach na języku lub migdale pomocne będą płukanki ziołowe, np. z szałwi lub rumianku oraz soli i sody oczyszczonej. Można nimi płukać gardło kilka razy dziennie.

Przy aftach na wargach sromowych pomóc może kora dębowa. Nasiadówki z naparu mają działanie ściągające i przeciwbakteryjne.

Ponieważ nawracające owrzodzenia mogą być skutkiem braku lub upośledzenia odporności, warto zadbać o wzmocnienie organizmu. Dobrą metodą jest spożywanie produktów, które zawierają żywe kultury bakterii, witaminy i mikroelementy. Można je także suplementować.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Antoniv R., Lipska W., Kęsek B. et al., Afty nawracające – przegląd piśmiennictwa, Borgis - Nowa Stomatologia 3/2014, s. 142-146.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Kobiety

Latem częściej sięgasz po kieliszek prosecco? „Przyczynia się to do nadwrażliwości, rozpuszczania szkliwa, a potem jego ścierania” – ostrzega stomatolożka

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Szczoteczki do zębów

„Mama Dentystka”: prawie 4 miliony Polaków nie myje zębów, 800 tys. w ogóle nie ma w swojej łazience szczoteczki

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Wydaje ci się, że prowadzisz zdrowy tryb życia, a efektów nie widać? Sprawdź, co robisz nie tak

Uważaj na ilość octu jabłkowego w twojej diecie. Może zaszkodzić zębom - ostrzega lek. stom. Monika Stachowicz

Uważaj na ilość octu jabłkowego w twojej diecie. Może zaszkodzić zębom – ostrzega lek. stom. Monika Stachowicz

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

„Nieleczona próchnica może prowadzić do zawału serca” – mówi lek. dent. Joanna Jaklińska

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – objawy, leczenie, rodzaje. Co to jest?

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

Łuk kupidyna – czym jest, jak go podkreślić i co oznacza?

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Proteza szkieletowa – cena, rodzaje, refundacja NFZ

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?