Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Aglutynacja (inaczej odczyn zlepny) to reakcja łączenia się aglutynogenu i aglutyniny. Mówiąc prościej, jest zjawiskiem zlepiania się bakterii lub krwinek w środowisku płynnym komórek, pod wpływem działania aglutynin (substancji zlepiających).

Aglutynacja krwi to reakcja zlepiania się aglutynogenu i aglutyniny, co prowadzi do tworzenia się dużych kompleksów. Może zachodzić nie tylko wewnątrz, ale i poza organizmem żywym (tzw. in vitro). Zdarza się również, że o aglutynacji mówi się w kontekście zlepiania się cząsteczek patogenu, przez co może być on łatwiej wydalony z organizmu.

Rodzaje aglutynacji i wykorzystanie zjawiska

Aglutynacja krwinek może odbywać się na dwa sposoby: bezpośrednio oraz pośrednio.

• Aglutynacja bezpośrednia (inaczej czynna) ma miejsce podczas bezpośredniego zlepiania się aglutyniny oraz aglutynogenu.
• Aglutynacja pośrednia (inaczej bierna) występuje, gdy aglutynogen lokalizuje się na powierzchni innych cząstek. Warunkuje to ich łączenie się przez aglutyniny.

Od dziesiątek lat zjawisko wykorzystuje się w diagnostyce medycznej. Aglutynację grupy krwi (oznaczenie grupy krwi) powinien zrobić każdy, ponieważ to wiedza niezbędna podczas wykonywania jakichkolwiek zabiegów chirurgicznych. Jest szczególnie istotna u kobiet spodziewających się dziecka. Należy wykonać oznaczenie grupy krwi także na wypadek, gdyby pojawiła się konieczność transfuzji.

Funkcje krwi i jej grupy

W ciele człowieka znajduje się przeciętnie około 6 litrów krwi. Jej funkcją jest przenoszenie tlenu do wszystkich komórek i tkanek organizmu, a także ich wzbogacanie w składniki mineralne oraz odżywcze. Dzięki krwi w organizmie człowieka zostaje również zachowana gospodarka wodno-elektrolitowa.

Głównymi komponentami krwi są:

• płytki krwi (trombocyty), które zaangażowane są w procesy krzepnięcia i tworzenia się strupów;
• czerwone krwinki (erytrocyty) pełnią głównie funkcję transportera tlenu w całym organizmie;
• białe krwinki (leukocyty) biorą udział w reakcjach odpornościowych, co ma za zadanie chronić organizm przed wirusami, bakteriami czy innymi patogenami;
• aglutynogeny, które determinują grupę krwi.

Grupy krwi to inaczej garnitur antygenów, który obecny jest na powierzchni czerwonych krwinek. Wyróżnia się cztery grupy krwi różniące się między sobą układem grupowym. Występuje:

• Grupa A – występują najczęściej w populacji. Na powierzchni czerwonych krwinek znajdują się antygeny A, natomiast w surowicy przeciwciała anty-B;
• grupa B – występuje znacznie rzadziej niż grupa A – u około 12% populacji. Na erytrocytach posiada antygen B, a w surowicy przeciwciała anty-A;
• grupa AB – u osób posiadających tę grupę krwi na czerwonych krwinkach znajdują się zarówno antygen A, jak i antygen B, natomiast w surowicy nie obserwuje się żadnych przeciwciał;
• grupa 0 – jest najstarszą grupą krwi, która występowała u ludzi żywiących się głównie mięsem. Na powierzchni czerwonych krwinek osób z grupą krwi 0 nie znajdują się żadne antygeny, ale w ich surowicy znajdują się przeciwciała anty-A oraz anty-B.

Badanie grup krwi

Proces aglutynacji wykorzystuje się w czasie określania grup krwi. Od pacjenta pobiera się niewielką ilość krwi, następnie nakrapia się ją na szklaną płytkę i dodaje określoną surowicę. W ten sposób specjalista jest w stanie określić, czy dochodzi do procesu aglutynacji, czy też nie. Można to dostrzec gołym okiem, obserwując małe skupiska zlepiających się krwinek.

Aby ustalić konkretną grupę krwi, używa się wzorcowych krwinek i surowicy. Surowica ma w swoim składzie przeciwciała anty-A, anty-B albo oba z nich. Jeśli po zmieszaniu krwinki z surowicą nie zaobserwuje się aglutynacji, oznacza to, ze w kropli krwi nie znajduje się określony antygen.

Co tkwi w grupie krwi

Wiele doniesień wskazuje na to, że z grupą krwi związany jest określony styl odżywiania się, a nawet charakter. Obecnie występuje wiele teorii mówiących o znaczeniu grupy krwi w psychologii.

• Grupa 0, jako najstarsza spośród nich, występuje u osób z dużą odpornością immunologiczną. Ludzie ją posiadający cechują się charakterem przywódczym i nie mają problemów z nawiązywaniem kontaktów.
• Grupa A to grupa krwi osób, które mogą przestrzegać diety wegetariańskiej. Uważa się, że tacy ludzie są introwertykami i perfekcjonistami.
• Grupa B występuje u osób o usposobieniu artystycznym, które są nadwrażliwe i bywają impulsywne.
• Grupa AB to właściwie mieszanka cech osób z grupą A i B. Uważa się, że są oni wnikliwymi obserwatorami rzeczywistości, są rozwinięci duchowo i dobrze tolerują zmiany.

Teorie te nie zostały jednak potwierdzone badaniami naukowymi.