Przejdź do treści

Amblyopia – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie problemu leniwego oka

Amblyopia – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Amblyopia, potocznie określana jako leniwe oko (lazy eye), jest dolegliwością, w której występuje osłabienie ostrości widzenia w jednym oku. Niedowidzenie spowodowane jest m.in. wadą wzroku, zezem, astygmatyzmem czy czynnikami genetycznymi. Zespół leniwego oka rozwija się już w wieku dziecięcym jako skutek niekompletnego rozwoju jednego oka. Jakie są objawy amblyopii i jak rozpoznaje się to schorzenie? Na czym polega leczenie leniwego oka? 

Amblyopia – co to jest?

Amblyopia to zaburzenie widzenia polegające na znaczącym zmniejszeniu ostrości wzroku przy jednoznacznym braku patologii w obrębie oczu: chorób oczodołów i oczu, schorzeń nerwu wzrokowego oraz chorób ośrodkowego układu nerwowego. Niedowidzenie jest wynikiem nieprawidłowego wykrywania sygnałów, które komórki nerwowe przesyłają do mózgu. W rezultacie jedno oko reaguje wolniej i pogarsza warunki widzenia. W mechanizmie kompensacyjnym mózg stara się „wyłączyć” sygnały ze słabszego oka i polegać tylko na tym silniejszym. W amblyopii oczy nie współdziałają, lecz konkurują ze sobą, przez co jedno okno nie bierze udziału w procesie widzenia i staje się „leniwe”. 

Częstość występowania niedowidzenia na świecie wynosi 1,75%. Lewe i prawe oko dotknięte są niedowidzeniem z podobną częstotliwością. Wiek zachorowania na amblyopię i czas trwania tej dolegliwości determinują stopień zaawansowania choroby. Im wcześniejszy początek i dłuższy okres bez wdrożonego leczenia, tym trudniej skorygować niedowidzenie. 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność
Naturell Omega-3 500 mg, 240 kaps.
30,00 zł
Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł

Zespół leniwego oka – przyczyny

Do przyczyn amblyopii zalicza się: 

  • wady refrakcji: nadwzroczność (inaczej dalekowzroczność; niewyraźne widzenie obiektów znajdujących się blisko), niezborność (inaczej astygmatyzm; osoba z tą wadą widzi niewyraźnie zarówno z bliska, jak i z daleka); 
  • różnowzroczność (anizometropia) – stan, w którym pomiędzy jednym a drugim okiem występuje różnica wady refrakcji; schorzenie to znacznie utrudnia widzenie obuoczne; 
  • jednostronny zez – stan, w którym zezuje to samo oko, a wrażenia z oka niezezującego dominują nad wrażeniami z oka dominującego; oko ustawione jest w niewłaściwej pozycji, przez co obraz nie powstaje w środkowej części siatkówki; dochodzi do tłumienia bodźców wzrokowych w mózgu. 
  • osłabienie lub brak akomodacji oka, czyli zdolności dostosowywania się do oglądania obiektów znajdujących się w różnych odległościach; 
  • ograniczenie używania oka wynikające z różnych dolegliwości i stanów chorobowych: opadania górnej powieki, zaćmy wrodzonej, blizny rogówki, guza wewnątrz gałki ocznej, zasłonięcia oka opatrunkiem; wspomniane bariery nie pozwalają na wpadanie odpowiedniej ilości światła do siatkówki i wykształcenia reakcji na bodziec; 
  • brak odruchu źrenicznego, który w prawidłowych warunkach powoduje zwężanie się źrenicy pod wpływem światła padającego na siatkówkę; 
  • wrodzone wady siatkówki w okolicy plamki; 
  • czynniki genetyczne. 
Refrakcja oka - czym jest i jakie mogą być jej zaburzenia

Leniwe oko u dziecka i dorosłego – objawy

Leniwe oko u dorosłych i dzieci daje następujące objawy: 

  • rozmazywanie obrazu, 
  • nieostrość obrazu, 
  • podwójne widzenie, 
  • nieprawidłowe ruchy gałek ocznych, 
  • zaburzenia dostrzegania kontrastu, 
  • zaburzenia postrzegania głębi obrazu. 

Warto zauważyć, że dzieci z niedowidzeniem mogą nie skarżyć się na nieostre lub słabsze widzenie. Rodzice mogą jednak zaobserwować u swoich dzieci pewne nieprawidłowości. Amblyopię u dzieci można poznać po takich zachowaniach, jak: przechylanie głowy podczas czytania, wolniejsze czytanie czy zamykanie jednego oka w sytuacjach, które wymagają większego skupienia. 

badanie dna oka - okulista bada dno oka

Amblyopia – diagnostyka

Wczesna diagnostyka jest kluczowa w przypadku amblyopii, ponieważ brak leczenia może doprowadzić do utraty wzroku w oku. Z pacjentem trafiającym do gabinetu z podejrzeniem amblyopii przeprowadzany jest dokładny wywiad medyczny. Jego celem jest uzyskanie takich informacji, jak: kiedy doszło do pogorszenia widzenia w danym oku, czy nastąpił jakiś uraz oka lub rozwinęły się schorzenia w obrębie oczu. 

Okulista bada ostrość wzroku, ruchomość gałek ocznych i widzenie w obu oczach. Badanie przeprowadza się po zakropieniu do oczu preparatu, który upośledza akomodację oczu. 

Stopnie niedowidzenia określa się zgodnie z poniższą klasyfikacją: 

  • amblyopia małego stopnia – ostrość wzroku wynosi 0,3 (30%) -0,6 (60%); 
  • amblyopia średniego stopnia – ostrość wzroku wynosi 01 (10%)-0,3 (30%); 
  • amblyopia dużego stopnia – ostrość wzroku wynosi 0,1 (10%) lub mniej. 

Amblyopia – leczenie 

Krytyczny okres rozwoju wzroku trwa do ok. 6-7. roku życia. Im później rozpocznie się leczenie amblyopii, tym trudniej odwrócić skutki niedowidzenia. Dzieje się tak dlatego, iż zaburzenie rozwoju wzroku o wczesnym początku powoduje trwałe zmiany anatomiczne w szlakach wzrokowych. Z tego właśnie względu tylko u dzieci można stosować m.in. ćwiczenia korekcyjne oka uciekającego, czyli zeza.  Ponadto u dzieci wykonuje się korekcje wady wzroku, a także ćwiczenia na leniwe oko. Jeśli jest to możliwe, stosuje się metodę polegającą na zasłanianiu oka z lepszą ostrością wzroku. Czy niedowidzenie można wyleczyć? Tak, ale tylko w przypadku dzieci do 8.-10. roku życia. 

Leczenie amblyopii u dorosłych polega na przeprowadzeniu operacji (np. laserem) określonej wady wzroku. W przypadku dorosłych ćwiczenia na leniwe oko są nieskuteczne. 

Źródła:

  1. Cathy Williams. Amblyopia. BMJ Clin Evid. 2009. 
  2. Kyle Blair; Gerhard Cibis; Arun C. Gulani. Amblyopia. StatPearls Publishing; 2022 
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Mały Antoś wreszcie zobaczy świat. Spektakularny sukces polskich lekarzy

Achromatopsja – czym jest i jak leczyć ślepotę barw? Ślepota pingelapska  

Kobieta

Pierwsza pomoc przy urazach oczu przez fajerwerki. Większość osób wykonuje ją źle

Pachymetria – co to jest? Jak czytać wyniki CTT? Jak wygląda badanie?

oczy

Co jeść, aby mieć zdrowe i sprawne oczy?

Ślepota śnieżna – gdy po długiej wspinaczce na szczyt góry, nie możesz podziwiać widoków

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty

Swędzące powieki – przyczyny, diagnostyka, sposoby leczenia

Często trzesz oczy? Dawid Polak wyjaśnia, dlaczego nie powinnaś tego robić

Często trzesz oczy? Dawid Polak wyjaśnia, dlaczego absolutnie nie powinnaś tego robić

Dziedziczenie koloru oczu. Co wpływa na ich barwę?

6 naturalnych sposobów na poprawę wzroku. Twoje oczy będą wdzięczne

Hemolakria – czym są krwawe łzy i jak leczyć zaburzenie? 

Okłady na oczy – najlepsze domowe sposoby na zmęczone oczy

12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu

12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu

Opadające powieki to nie tylko problem estetyczny, ale i zdrowotny. Kiedy objawy powinny nas zaniepokoić i co możemy zrobić z nadmiarem skóry, mówi dr Jakub Bargiel

10 rzeczy, za które podziękują ci twoje oczy

Ashton Kutcher przyznał, że chorował na poważną chorobę immunologiczną. "Mam szczęście, że żyje po tej przerażającej podróży"

Ashton Kutcher przyznał, że chorował na poważną chorobę immunologiczną. „Mam szczęście, że żyję po tej przerażającej podróży”

Kobieta z ręcznikiem na głowie. Na twarzy ma okulary przeciwsłoneczne

Optometrystka sprawdziła okulary przeciwsłoneczne kupione w sklepie. Jej wnioski przerażają

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Czy sztuczna inteligencja w przyszłości zastąpi okulistów? /fot. Pexels

Czy sztuczna inteligencja w przyszłości zastąpi okulistów? „Algorytm zawiera tyle danych, że lekarz musiałby je zbierać przez całe lata”

Oczy kobiety, Presbiopia oczu

Presbiopia oczu (starczowzroczność) – objawy i leczenie

Kobieta zakrywa się kapeluszem

Optometrystka Justyna Nater: Warto myć powieki, tak samo jak myjemy regularnie zęby. To powinna być standardowa poranna i wieczorna rutyna

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, zdjęcie

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki – objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×