Przejdź do treści

Anomia w ujęciu socjologicznym, psychologicznym oraz neurologicznym. Rodzaje i charakterystyka

Kobieta z anomią siedzi zamyślona na kanapie.
leszekglasner/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Słowo „anomia” pochodzi z języka greckiego i oznacza „bezprawie”. W kontekście konkretnych nauk i zagadnień anomia zyskuje różne definicje, a rozróżnieniem podstawowym jest anomia w ujęciu psychologicznym, socjologicznym oraz neurologicznym. Anomia w ujęciu neurologicznym to zaburzenia objawiające się niemożnością nazwania wcześniej znanych przedmiotów czy pojęć. Jako schorzenie czysto somatyczne nie jest w żaden sposób skorelowana z anomią społeczną.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Jacek Podstolski
lekarz

Od ostatnich lat XX wieku do chwili obecnej udziałem człowieka współczesnego stały się zmiany tak dynamiczne, jak jeszcze nigdy dotąd w dziejach ludzkości. Zmiany natomiast (nie tylko współczesne) prowadzić mogą do zjawiska anomii, które stało się obecnie problemem całego społeczeństwa.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Immuno Hot, 10 saszetek
16,48 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
dziecko z farbą na dłoniach

Anomia według koncepcji Durkheima

Anomia oznacza całkowite zatracenie norm społecznych lub ich zanik, często w odniesieniu bezpośrednio do jednostki społecznej. Cechą charakterystyczną takiej postawy, a w psychologii anomią, jest popadnięcie w egoizm i brak poczucia odpowiedzialności przed jakimikolwiek instytucjami czy też osobami. Obecnie doskonałym przykładem takiego zachowania jest anomia pracownicza, często objawiająca się „pożyczaniem” czegoś z miejsca pracy lub spędzaniem całego dnia na Facebooku pod nieobecność szefa.

Socjolog Emile Durkheim jako pierwszy sformułował definicję tego pojęcia. Według niego anomia społeczna jest sytuacją, w której jednostka traci możliwość odróżniania dobra od zła w odniesieniu do społeczeństwa. Zdaniem Durkheima to podstawowy objaw kryzysu moralnego w społeczeństwie. Za przyczyny anomii socjolog uznał gwałtowne przemiany społeczne, gospodarcze i im podobne, które często powodują zanik dotychczas obowiązujących norm i prowadzą do formowania się nowych zasad, często wygodniejszych lub w stosunku do dotychczas panujących uznawanych za niemoralne.

Cechą charakterystyczną dla anomii naszych czasów jest walka z hierarchizacją w społeczeństwie, nierównościami klasowymi i związanymi z płcią, rasą oraz przynależnością do konkretnego kręgu kulturowego. Anomia wynika również z faktu buntu społeczeństwa i jednostki wobec dotychczasowego systemu moralnego i prawnego, który przestał odpowiadać potrzebom współczesnego świata.

Obecnie obserwuje się m.in. w całej Europie bunt społeczeństwa wobec narzucającego swoje prawo kościoła katolickiego. Państwa, w których kościół wciąż ma bardzo wiele do powiedzenia w życiu codziennym, takie jak Polska, powoli zaczynają buntować się przeciwko takiemu stanowi rzeczy. Mimo iż jest to konieczne zjawisko, Durkheim określił je jako niebezpieczne. Pomimo swojego laickiego podejścia uważał bowiem, że wiara i instytucje kościelne są jednym z podstawowych narzędzi budowania wspólnoty w społeczeństwie oraz poczucia przynależności jednostki. To niezwykle istotny problem, zwłaszcza w kontekście następującej nieuchronnie globalizacji, która wymusi w końcu na społeczeństwie poszukiwanie oparcia i wspólnoty opartej na nowych wartościach.

Zobacz także

Anomia w ujęciu Mertona

W połowie XX wieku do głosu doszedł kolejny socjolog, Robert Merton, również zajmujący się anomią społeczną. Jego ujęcie jednak dotyczyło wpływu jednostki na rozwój anomii w społeczeństwie. Wyróżnił w związku z tym 5 typów adaptacji jednostki w społeczeństwie, z których tylko typ pierwszy uznał za niedewiacyjny:

  • konformizm, czyli umiejętność przystosowywania się do zasad panujących w społeczeństwie, polegający na akceptacji celów oraz środków do nich prowadzących;
  • rytualizm jest formą zachowań dewiacyjnych wyrażających się w nadmiernym konformizmie. Charakteryzuje się całkowitym poddaniem się panującym zasadom i normom bez cienia autorefleksji. Tego typu postawa ma niwelować poczucie zagrożenia za pomocą niejako odebrania samemu sobie wolnej woli na rzecz patologicznej formy nadmiernej socjalizacji;
  • innowacja to sposób osiągania pewnych celów, zaakceptowanych zarówno przez jednostkę, jak i społeczeństwo, za pomocą środków powszechnie uznawanych za niemoralne lub nielegalne. To oznaka, że jednostka nie przeszła prawidłowo socjalizacji w procesie wychowywania. Innowacja jest elementem charakterystycznym dla sposobu funkcjonowania wszystkich klas społecznych;
  • wycofanie to chęć uniknięcia jakichkolwiek form życia w społeczeństwie poprzez unikanie kontaktu z realnymi problemami i codziennym życiem w społeczeństwie. Tu za przykład podaje się najczęściej ludzi uzależnionych od alkoholu czy narkotyków;
  • bunt to ostatnie wyróżnione przez Mertona zachowanie. Według niego najbardziej destrukcyjne, mimo że w kontekście historycznym to właśnie ono decyduje o wszelkich przemianach społecznych. Bunt polega na całkowitym odrzuceniu norm i zasad przy jednoczesnej chęci wprowadzenia własnych.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna

Rekordowa liczba prób samobójczych dzieci i młodzieży w Polsce. „To dwa tysiące dramatycznych historii w szkołach, złamanych serc rodziców”

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Totalna biologia – na czym polega, jak tłumaczy powstawanie chorób i jakie metody leczenia proponuje

Michał Malitowski

„Ludzie chorują na nadciśnienie, na astmę, na wrzody żołądka, a mnie dopadło akurat to”. Michał Malitowski opowiada o swoich zmaganiach z chorobą afektywną dwubiegunową

Aleksandra Kwaśniewska

Aleksandra Kwaśniewska w mocnych słowach o śmierci przyjaciela. „Depresja nie omija sławnych i bogatych”

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Jakie są objawy i przyczyny chorób neurodegeneracyjnych? Przykłady i sposoby leczenia

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

„To wrażenie, że ciało się zmniejsza, podłoga faluje, ściany się przemieszczają, przedmioty stają się ogromne”. O zespole Alicji w Krainie Czarów mówi prof. Sergiusz Jóźwiak

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Celine Dion

Celine Dion cierpi na rzadką chorobę neurologiczną. „Jedna na milion”

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

„Wspomnienia wywołane obrazem albo dźwiękiem są emocjonalnie znacznie mniej nasycone niż te wywołane przez zapachy” – mówi prof. Ewa Czerniawska

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

„Całe życie towarzyszył mi natłok myśli. Jakby w mojej głowie grało radio” – mówi Paulina Pietrzak, psycholożka z diagnozą ADHD

Michael J. Fox doceniony wyjątkowym Oscarem. „Za zrozumienie, empatię i determinację”

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

×