Przejdź do treści

Racjonalna ignorancja – czym jest? Kto to jest ignorant?

Racjonalna ignorancja - czym jest? Kto to jest ignorant? Jayson Hinrichsen/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Przetrwaj upały - mamy nowe patenty
Jak przetrwać upał? Osiem nieoczywistych sposobów na ochłodę
Kobieta
Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki?
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki? Wyjaśnia lekarka Anna Ratajczak
Kobiety w laboratorium
Koronawirus SARS-CoV-2 wyciekł z laboratorium? „Dowody są przytłaczające”
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu

Racjonalna ignorancja ma swoje plusy. Ktoś prosi cię o opinię na dany temat, a ty zaczynasz główkować, co odpowiedzieć, bo nigdy się nad tym nie zastanawiałeś… Czujesz się jak ignorant? Zgadza się, to ignorancja. Ale za to racjonalna!

Czym jest racjonalna ignorancja?

Pojęcie racjonalnej ignorancji powstało w naukach społecznych i jest bardzo popularne między innymi wśród socjologów zajmujących się badaniami ankietowymi. Respondenci, słysząc pytania z kwestionariuszy, musieli często myśleć o czymś, nad czym nigdy do tej pory nawet się nie zastanawiali. Dopiero pytanie ankietowe ich do tego zachęcało i stawiało jednocześnie przed zupełnie nowym wyzwaniem intelektualnym.

Kim jest ignorant?

Racjonalna ignorancja jest funkcjonalna z kilku powodów.

– Przede wszystkim dlatego, że oszczędzamy czas, energię i siły, nie myśląc o rzeczach, które nie są nam do niczego potrzebne – mówi psycholog Aneta Kopik.

Te siły i czas możemy przeznaczyć na to, co w danym momencie jest dla nas ważne i przydatne. Wielu z nas zapytanych w tej chwili o to, co sądzimy na temat wprowadzenia w Polsce waluty euro, zlikwidowania straży miejskiej czy, używając bardziej egzotycznego przykładu, o zasady ochrony delfinów w Europie, musiałoby sięgać głęboko do pamięci, aby wpaść tylko na trop odpowiednich argumentów.

– Inna sprawa, że jesteśmy z każdej strony bombardowani informacjami i zdajemy sobie z tego sprawę. To dlatego powstają poradniki typu „Jak rozmawiać o książkach, których nigdy się nie czytało?” Pierre’a Bayarda – przekonuje psycholog. – Nie sposób być ekspertem w każdej dziedzinie. Mało tego, bardzo trudno jest być specjalistą w jednej czy dwóch – dodaje. Ignorancja racjonalna to zatem nic innego jak mechanizm obronny.

Plusy i minusy ignorancji

To, że ignorujemy niektóre tematy czy treści, które do nas docierają, nie wynika z lenistwa, lecz raczej z potrzeby zajęcia się tym, co dla nas w danym momencie naprawdę istotne, tym, co chcemy albo musimy zgłębiać. W psychologii zjawisko to nazywane jest nawet hipotezą skąpca poznawczego.

– Ten skąpiec siedzi w każdym z nas – mówi Aneta Kopik.

– Można postawić tezę, że w większym stopniu z „usług” tego skąpca korzystają nie ci, którzy są leniwi, ale ci, którzy mają na tyle dużo różnych zajęć, kontaktów i dostają tak wiele różnych informacji, że muszą coś zignorować, aby móc coś efektywnego zrobić – dodaje psycholożka.

Kobieta przed monitorem

Kiedy ignorancja jest racjonalna?

Racjonalna ignorancja z jednej strony jest dla nas zdrowa, a z drugiej zwyczajnie się opłaca. Potwierdzają to ekonomiści. Przekonują, że ignorancja jest racjonalna, gdy koszt uzyskania jakiejś informacji jest wyższy niż oczekiwana wartość korzyści, które spotkają nas dzięki posiadaniu tej informacji. Tę ekonomiczną definicję można przełożyć na bardziej codzienny obszar życia, niekoniecznie związany z posiadanymi informacjami.

Przekładając to na nasze codzienne wybory: może nie warto zapisywać się na kolejny kurs tańca czy nurkowania, jeśli czas, energia i pieniądze, jakie poświęcimy na dojazd na miejsce, ćwiczenia i sprzęt do treningu, nie są wystarczająco rekompensowane satysfakcją i korzyściami zdrowotnymi płynącymi z tych zajęć?

Może w takiej sytuacji warto taki kurs zwyczajnie zignorować, aby potem przed lustrem, z uśmiechem i akceptacją, spojrzeć na siebie i powiedzieć głośno: tak, jestem ignorantem!

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Agata Dorożuk, psycholożka i psychoterapeutka

„Granica między żartem a bierną agresją jest bardzo cienka” – ostrzega Agata Dorożuk, psycholożka i psychoterapeutka

„Leniwe i niepokorne żony są pożądane w dzisiejszych czasach. To one przebiją sufity dla naszych córek” – uważa Małgorzata Gilmajster, psycholożka i mediatorka

Katarzyna Rudnicka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Pacjentem jest rodzina, a nie dziecko

Urszula Dąbrowska/ fot. M. Dąbrowski)

„Największy lęk pandemii? To, że się skończy”. Jak introwertycy wracają do życia po izolacji?

Co widzimy w lustrze? Porównujemy, jak oceniają siebie kobiety i mężczyźni

Kobieta

„Metoda warta uwagi, a przede wszystkim odczarowania” – pisze o hipnozie lek. Aleksandra Pięta

Jak uwolnić się od lęku? Skuteczne sposoby

„Konsekwencje pracoholizmu to wyczerpanie fizyczne i emocjonalne”. Kiedy za bardzo kochasz swoją pracę?

„Chłopaki nie płaczą”? Wyjaśniamy, dlaczego już nikt nigdy nie powinien tak mówić

Marzena Barszcz, psychoterapeutka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Jesteś swoim ciałem

Nie wypada? A właśnie że wypada!

SESJA TERAPEUTYCZNA: Im bardziej czegoś nie ma, tym bardziej jest

Kobieta siedzi na pomoście

Warsztaty milczenia. Kasia Bem tłumaczy, jak działa potęga ciszy

Rozmawiasz? Nie przerywaj, nie kończ czyjejś myśli i nie mów za innych

Sex coach – kto to taki i czym różni się od seksuologa?

MAKE SEX EASIER: Najgorszy i najlepszy seks w życiu. Co robić z tymi ekstremalnymi doznaniami?

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Robert Szostek, psychoterapeuta

SESJA TERAPEUTYCZNA: Najkrócej, jak to tylko jest możliwe

Katarzyna Szczerbowska/ Archiwum prywatne

Katarzyna Szczerbowska: Stan psychozy jest trochę jak sen. Trudno przekazać, jaką udręką jest takie śnienie na jawie

Oto zdania, które skutecznie demotywują. Kiedy padają, z dyskusji robi się klasyczna „pyskusja”

Dziewczyna przed komputerem

Myślami ciągle w pracy? O tym jak nie popaść w uzależnienie, porozmawialiśmy z psychologiem Pawłem Dukaczewskim

„Ludzie tak mnie wkurzają. Przecież można było zrobić to inaczej!”. Dlaczego ciągła racja to frustracja?

Krytyk w tobie. Pozornie chce dla ciebie jak najlepiej, ale wcale nie jest twoim sprzymierzeńcem

Kobieta

Jak zmienić sposób, w jaki patrzymy na życie? Kasia Bem podaje klucz do szczęścia

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?