Przejdź do treści

Jak nie dać się grypie?

Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nagietek lekarski - właściwości i zastosowanie w medycynie
Nagietek lekarski – właściwości i zastosowanie w medycynie
Ból sutków - kiedy występuje i jakie są jego przyczyny?
Ból sutków – kiedy występuje i jakie są jego przyczyny?
Maseczka - kobieta szyje na maszynie
„Maseczki. Proszę się częstować”. Akcja mieszkanki Otwocka podbiła internet
Kobiety w maseczkach - kronawirus
Powstanie aplikacja, która pomoże kontrolować rozprzestrzenianie się koronawirusa. Pracuje nad nią Ministerstwo Cyfryzacji
młoda kobieta
„Seks nie powinien boleć! Chyba, że tego chcesz” – mówi Katarzyna Koczułap

Wyjątkowo długie i ciepłe lat to już historia. Zrobiło się zimno, więc grypa zaczyna atakować. Jesienią do lekarzy z objawami grypy i chorób grypopodobnych trafiła kilkaset tysięcy osób miesięcznie, część z nich wymaga hospitalizacji.  Co zrobić, by zminimalizować ryzyko zachorowania?

Grypa jest chorobą zakaźną wywoływaną przez trzy typy wirusa Myxovirus influenzae: A, B i C. Największym potencjałem epidemicznym, czyli niebezpieczeństwem przenoszenia się na kolejne osoby, charakteryzuje się typ A, który dzieli się na podtypy: A/H1N1/, A/H3N2/, A/H2N2/ i inne. Zakażenie wirusem A/H3N2/ zwykle powoduje cięższe objawy niż zakażenia podtypem A/H1N1/ i typem B. Zakażenia wirusami typu C zwykle nie dają objawów.

Najczęstsze drogi zakażenia

Do zakażenia wirusem grypy dochodzi drogą kropelkową. Gdy ktoś w naszym otoczeniu bez zasłaniania ust kaszle i kicha (a czasem wystarczy, że po prostu mówi), mikrokropelki śliny z wirusem dostają się do powietrza, a następnie są przez nas wdychane. Mogą także osiadać na okolicznych powierzchniach – na klamkach, klawiaturach komputera, telefonach, poręczach w komunikacji miejskiej i wszystkich innych sprzętach w otoczeniu – gdzie, zachowując swoją zjadliwość, żyją do kilku godzin. Wystarczy dotknąć tych przedmiotów, a później zbliżyć dłonie do ust lub nosa, by wirus dostał się do wnętrza naszego organizmu. Przeciętnie wylęga się 1-4 dni, co oznacza, że taki czas jest potrzebny, by odczuć pierwsze objawy. Pamiętajmy jednak, że my sami źródłem zakażenia możemy być jeszcze przez kilka dni po ustąpieniu objawów. Dzieci – dłużej – bo nawet do 10 dni.

Objawów nie sposób przeoczyć

Kiedy wirus grypy wniknie do organizmu, infekuje komórki nabłonka oddechowego. Z nich po 4-6 godzinach uwalniane są zreplikowane wirusy, które zarażają sąsiednie komórki. Po upływie kolejnych godzin (czasem dni), zaczynamy odczuwać pierwsze objawy: pojawia się wysoka gorączka (powyżej 38˚C), silny ból głowy, mięśni i stawów oraz znaczne osłabienie, którego nie sposób pomylić ze zmęczeniem. Częste są też bóle gałek ocznych i światłowstręt, nieco rzadszy – suchy kaszel. Symptomy pojawiają się jeden po drugim i gwałtownie narastają. O nasileniu objawów najlepiej mówi potoczne powiedzenie, że „grypa zwala z nóg” – rano czujemy się rześcy, po południu leżymy bez sił.

Leczenie? Tylko objawowe

Grypę – jako chorobę wirusową – leczymy wyłącznie objawowo. Przyjmujemy przede wszystkim leki przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, dostosowane do wieku oraz chorób współtowarzyszących (nadciśnienie, choroby żołądka, cukrzyca). Warto pamiętać, że niektóre zawierają w sobie kilka substancji czynnych i są skuteczne w zwalczaniu jednocześnie różnych objawów towarzyszących grypie, jak katar, zatkany nos, gorączka czy suchy kaszel. Jeszcze raz warto przypomnieć, że w terapii tego schorzenia antybiotyki nie znajdują zastosowania. Dobrze, dobrze – ale każdy z nas pewnie słyszał o lekach przeciwwirusowych – oseltamiwirze i zanamiwirze. Owszem, tyle że po pierwsze – preparaty te wydawane są tylko na receptę lub dostępne w szpitalach do leczenia ciężko chorych z powikłaniami grypy, po drugie – muszą być podane bardzo wcześnie, w pierwszym lub drugim dniu wystąpienia objawów. Wobec powyższego ich użycie jest znikome. Pytanie: czy można je przepisywać w określonych sytuacjach, biorąc pod uwagę sytuację epidemiologiczną? W Polsce ta procedura się nie przyjęła.

Niebezpieczne powikłania

Grypa może trwać nawet 14 dni. Jednak mimo ustania objawów jeszcze przez dwa, a nawet trzy tygodnie możemy odczuwać ogólne osłabienie organizmu. Warto pamiętać, że niedoleczona, zaniedbana lub „przechodzona” niesie ryzyko powikłań, najczęściej ze strony układu oddechowego: zapalenia płuc i oskrzeli, zapalenia zatok, ucha środkowego. Nierzadkie są też powikłania ze strony układu krążenia, takie jak: zapalenie mięśnia sercowego czy zaostrzenie choroby wieńcowej. Dlatego, niezależnie od obowiązków zawodowych, powinniśmy dać organizmowi możliwość wypoczynku i odpowiednio długi czas na walkę z wirusem oraz regenerację sił i odporności po przebytej chorobie.

Profilaktyka przeciwgrypowa

Sposobem na obronę przed chorobotwórczymi drobnoustrojami jest zawsze dbałość o prawidłowe działanie układu odpornościowego. W skrócie sprowadza się ona do podejmowania regularnej aktywności fizycznej, wysypiania się i stosowania zbilansowanej, ale nieprzesadnie redukującej kalorie diety. Badania wskazują bowiem, że u osób, które przechodzą na dietę niskokaloryczną, nawet jeśli jest ona wzbogacona witaminami, przebieg grypy jest cięższy. Według naukowców niska podaż energii nie przygotowuje organizmu do wyprodukowania w momencie infekcji odpowiedniej liczby komórek odpornościowych. Przed wirusami, w tym także wirusami grypy, chroni także przestrzeganie elementarnych zasad higieny: częste mycie rąk i zasłanianie ust podczas kichania i kasłania. Równie istotne jest unikanie kontaktów z osobami mającymi objawy choroby, a podczas epidemii także dużych skupisk ludzi.

Szczepionka – co rok inna

Wirusy grypy charakteryzują się zmiennością, co oznacza, że z roku na rok ulegają mutacjom. Dlatego możemy zachorować, mimo iż rok wcześniej przeszliśmy grypę i powinniśmy na określony rodzaj wirusa uzyskać odporność. Z tego powodu WHO proponuje coroczne zmiany w szczepach zawartych w szczepionkach. Do czerwca 2016 roku szczepionka przeciw grypie chroniła przed trzema typami wirusa: dwoma typu A i jednym typu B. Jednak krążące w nieprzewidywalnych proporcjach dwa rodzaje szczepów typu B (B/ Yamagata i B/Victoria) spowodowały, że trudno było ocenić, którego typu należy użyć w szczepionce sezonowej. Dlatego powstała szczepionka czteroskładnikowa, zawierająca oba rodzaje szczepu.

Kto powinien rozważyć szczepienie?

Nie sposób udzielić jednoznacznej odpowiedzi na pytanie: szczepić się czy nie? Tę każdy musi podjąć sam. Natomiast szczepienie powinny rozważyć przede wszystkim osoby najbardziej zagrożone powikłaniami grypy, czyli seniorzy, pacjenci z astmą oskrzelową, POChP, niewydolnością serca, deficytami odporności, cukrzycą lub niewydolnością nerek, a także ci, którzy ze względu na pracę lub tryb życia są szczególnie narażeni na kontakt z wirusem, czyli pracownicy służby zdrowia albo nauczyciele.

I na koniec: rozwianie kilku mitów na temat szczepień przeciwgrypowych. „Zaszczepiłem się, a grypa i tak mnie dopadła! Szczepionka więc nie działa”. Działa, ale trzeba wziąć pod uwagę trzy czynniki. Po pierwsze: czasami nawet Światowa Organizacja Zdrowia się myli i nie jest w stanie przewidzieć, który ze szczepów będzie dominował w danym sezonie, wobec czego skuteczność szczepienia może być niższa od zakładanej. Po drugie: o skuteczności szczepienia decydują również czynniki indywidualne, np. wiek, choroby współtowarzyszące. Po trzecie: zanim szczepienie zacznie działać, musi upłynąć ok.14 dni. Jeśli będziemy mieli kontakt z wirusem grypy wcześniej, a nasz układ odpornościowy nie podoła atakowi patogenów, zachorujemy. Natomiast kiedy mówimy: „Nie szczepiłem się i nie chorowałem, zaszczepiłem się i zachorowałem”, pomyślmy, czy nie mylimy skutku z przyczyną. Choroba nie jest wynikiem podania szczepionki przeciwgrypowej, bowiem obecnie stosowane zawierają inaktywowane, czyli niezdolne do replikacji wiriony bądź wręcz tylko ich części. Zachorowanie może być spowodowane tym, że poddając się szczepieniu, byliśmy już zarażeni, albo zaraziliśmy się w czasie tych dwóch tygodni, które są potrzebne do tego, by szczepionka uzyskała skuteczność.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta wycierająca nos

Masz te objawy? To może być coś więcej niż zwykłe przeziębienie

Koronawirus a grypa - różnice i podobieństwa

Koronawirus czy grypa?  Różnice i podobieństwa wyjaśnia lekarka

Zapomniana pandemia na poruszających zdjęciach. W 1918 świat chował się przed wirusem za prowizoryczną maseczką

Koronawirus – szczepienie przeciwko grypie pomoże się przed nim uchronić?/iStock

„To tak jak gdybyśmy zamknęli mieszkanie, ale klucz zostawili w zamku dla złodzieja”. Ważny apel w związku z koronawirusem

Magda Gessler / Instagram

Biologiczna bzdura 2020 roku: Magda Gessler uważa, że wirusy grypy przyklejają się do cebuli

Męska grypa / istock

„Męska grypa” to nie mit. Oto dlaczego kobiety lepiej znoszą infekcje

Śmierć dziecka z powodu grypy / istock

W jednym z polskich szpitali zmarło 9-letnie dziecko. To pierwszy od lat przypadek zgonu z powodu grypy

antybiotyk

Antybiotyk to nie witaminka! Dlaczego nie powinnyśmy brać go zbyt często?

Przeziębiona kobieta siedzi na kanapie

GIS ostrzega: na świecie średnio co minutę z powodu grypy umiera jedna osoba. Jak się przed nią chronić?

Szczepienie w ciąży - czy to bezpieczne?

Szczepienia przeciwko grypie w ciąży – czy to dobry pomysł? Komentarz eksperta

kobieta

Brakuje ci tchu? Oto 12 możliwych przyczyn

serce

Nie lekceważ tych objawów. To może być serce

zima

Jak nie zachorować na „świńską grypę”?

przeziębiona kobieta

Objawy przeziębienia ‒ czym różnią od objawów grypy? Jak reagować na pierwsze objawy?

Po przebytej infekcji czujesz się osłabiona? Dowiedz się, jak zadbać o dietę po chorobie

ból brzucha

Czy grypa żołądkowa jest grypą? Jak ją leczyć?

7 mitów o grypie. Znasz je wszystkie?

kobieta w trakcie szczepienia

Powinniśmy znać kalendarz szczepień dla dorosłych!

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

szczepionka

Szczepienie przeciw grypie – dlaczego warto się szczepić?

Kobieta na mieście / unsplash.com

Katar, gorączka, bolące gardło. Na co to komu? Jak się przed tym wszystkim chronić?

chora kobieta pod kołdrą

Ponad 228 tys. zgłoszeń przypadków zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę. To dane z Polski, z pierwszej połowy października

Grypa - wirusowe zakażenie dróg oddechowych. Grypa a szczepienie.

Grypa – dlaczego się szczepimy?

kobieta owinięta kocem

Często łapiesz infekcje? Dowiedz się, w czym może tkwić problem

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości