Przejdź do treści

Odwodnienie organizmu u dzieci i u dorosłych – przyczyny i objawy. Jak pomóc osobie odwodnionej?

odwodnienie organizmu - kobieta pije wodę z butelki
Fot. shyshka / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Raw bars - zdrowe mrożone batony
Raw bars – zdrowe mrożone batony
kapsułki
Witaminy – kiedy, które i dla kogo?
Psychologiczny problem… zaparć
istockphoto.com
Jak mają się twoje biodra, gdy ty masz 20, 30, 40… lat?
istockphoto.com
„Czy podoba mi się moje ciało poporodowe? Nieszczególnie, ale jestem z niego bardzo dumna”. Kobiety pokazały, jak wyglądały po porodzie

Odwodnienie organizmu wymaga odpowiedniego nawodnienia. Leczenie polega na podaży płynów. W miarę możliwości podaje się je doustnie, jednak w przypadku małych dzieci czy osób starszych nawadnianie pozajelitowe niejednokrotnie jest koniecznością.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Odwodnienie organizmu to poważny stan zagrażający życiu. Najszybciej i najczęściej pojawia się u dzieci i u osób starszych. Należy pamiętać, że do odwodnienia dochodzi nie tylko w upalne dni, ale tak naprawdę bez względu na porę roku czy temperaturę otoczenia. Szczególnie obciążone są osoby przewlekle chore. Przyczyną odwodnienia w łagodnym stopniu dorosłych są czasami ostre nieżyty żołądkowo-jelitowe czy po prostu nieodpowiednia podaż płynów na skutek zabiegania i stresu.

woda dzieci

Przyczyny odwodnienia

Odwodnienie organizmu to stan zagrożenia życia, który jest związany z utratą wody, ale także z zaburzeniami elektrolitowymi. Woda to przeszło 70% składu ciała. Przyczyną odwodnienia może być zarówno niedostateczny pobór wody, jak i jej nadmierna utrata. W zależności od poziomu elektrolitów rozróżnia się następujące rodzaje odwodnienia organizmu:

  • hipertoniczne – wynika utraty wody bez utraty elektrolitów,
  • hipotoniczne – gdy organizm traci bardzo dużą ilość substancji osmotycznie czynnych,
  • izotoniczne – gdy poziomy utraconej wody i elektrolitów są porównywalne.

Przyczyną hipertonicznego odwodnienia jest najczęściej niedostateczny pobór wody, co jest bardzo częste u nieprzytomnych. Ponadto do odwodnienia hipertonicznego prowadzą stany przebiegające z hiperwentylacją (utratą wody przez płuca) czy nadmierną utratą wody przez przewód pokarmowy, nerki lub skórę. Odwodnienie izotoniczne ma miejsce w przypadku utraty izotonicznych płynów przez przewód pokarmowy, skórę (oparzenia) czy do trzeciej przestrzeni (np. do jamy otrzewnej). Odwodnienie hipotoniczne pojawia się wtedy, gdy ktoś traci nadmierną ilość płynów przez przewód pokarmowy czy nerki i uzupełnia płyny hipotonicznymi płynami, np. przegotowaną wodą, niesłodzoną herbatą. Woda z przestrzeni pozakomórkowej może wówczas przechodzić do komórek, wskutek czego tworzą się obrzęki.

Odwodnienie może mieć różny stopień. Najczęściej obserwowane jest łagodne odwodnienie, gdy człowiek nawet nie zdaje sobie z niego sprawy. Tak naprawdę początkowe stadia odwodnienia mogą powodować pogorszenie samopoczucia, zmęczenie, problemy z koncentracją, zaburzenia ciśnienia tętniczego. Pierwszym objawem, jaki odczuwa wtedy człowiek, jest głód ze względu na sąsiedztwo ośrodka głodu z ośrodkiem pragnienia. Dopiero przy poważniejszym odwodnieniu pojawia się uczucie pragnienia.

Ogromne ryzyko odwodnienia obserwuje się latem, szczególnie w upalne dni. Wraz z potem człowiek jest w stanie stracić nawet kilka litrów płynów, które powinny być aktywnie uzupełniane. W przypadku osób starszych częstym problemem są choroby przewlekłe, różnego rodzaju niepełnosprawność, która uniemożliwia np. samodzielne picie. Osoby starsze o małej aktywności fizycznej często borykają się z problemem zaparć. W związku z tym mają tendencję do sięgania po leki przeczyszczające, które ściągają wodę do przewodu pokarmowego i również przyczyniają się do odwodnienia. Niejednokrotnie chorzy przyjmują odwadniające leki, stosowane w terapii obrzęków i nadciśnienia tętniczego.

U dzieci łatwo dochodzi do odwodnienia w przebiegu nieżytu żołądkowo-jelitowego. Bardzo trudno wymóc na dzieciach picie odpowiedniej ilości płynów, dlatego też niejednokrotnie w przebiegu takich infekcji wymagają one nawodnienia pozajelitowego. Dzieci ponadto mają tendencję do odwodnienia w upalne dni.

Zobacz także

Objawy odwodnienia

Istotnym objawem odwodnienia organizmu jest zmniejszenie ilości wydalanego moczu. Staje się on gęstszy, ciemniejszy, często ma również intensywniejszy zapach. Podczas upału człowiek może zauważyć problem z wydzielaniem potu, dochodzi do pojawienia się nudności, wymiotów, skurczów mięśni. Skóra traci jędrność, fałd skórny bardzo powoli wraca do pierwotnego wyglądu. Odwodnienie organizmu zawsze powoduje osłabienie, problem z koncentracją, bóle głowy. Niedostateczna podaż płynów przyczynia się do powstania zaparć, problemów z ciśnieniem krwi. Przy odwodnieniu organizmu można stwierdzić również suche śluzówki.

Co robić, gdy dochodzi do odwodnienia organizmu?

Leczenie odwodnienia jest bardzo proste. W łagodnych stanach może być prowadzone w domu. Polega na tym, że chory przyjmuje płyny izotoniczne i nawadnia organizm. Czasami konieczne jest nawadnianie pozajelitowe, zwłaszcza u osób starszych i dzieci, gdyż trudno zmusić je do wypicia wystarczającej ilości płynów izotonicznych. Nawadnianie pozajelitowe może być również stosowane w przypadku dorosłych w ostrych nieżytach żołądkowo-jelitowych, którym nasilone wymioty również nie pozwalają na dostateczne uzupełnienie płynów. Nawadnianie pozajelitowe konieczne bywa ponadto u kobiety w ciąży, dla których jakikolwiek stopień odwodnienia jest bardzo niebezpieczny. Odwodnienie hipertoniczne lub hipotoniczne wymaga podaży odpowiednio zjonizowanych płynów.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

woda dzieci

Odwodnienie u dziecka – jak mu skutecznie zapobiec?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

d3sign/gettyimages.com

Pijesz kawę w upalny dzień? Sprawdź, czy warto. Lekarka Miriam Staier obala mit z 1928 roku

Wybierasz się na Open’er Festival 2019? A zastanawiałaś się już, jak to wpłynie na twoje zdrowie?

Kobieta trzyma szklankę z wodą

Odpowiednia ilość wody w ciągu dnia to podstawa. Odpowiednia, czyli jaka? Oblicz swoje zapotrzebowanie

istockphoto.com

6 grzechów, które w lecie rujnują zdrowie

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

mleko

Co najlepiej nawadnia? Będziesz zaskoczona! Wcale nie chodzi o wodę…

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta na wakacjach

5 chorób, które możesz przywieźć z wakacji

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

5 zaskakujących skutków odwodnienia, które łatwo przeoczyć

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?