Przejdź do treści

Mózg jak mięsień

Mózg jak mięsień
Mózg trzeba trenować, ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Do niedawna sądzono, że mózg rozwija się do dwudziestki, a później jest już tylko gorzej. Coraz więcej wskazuje jednak na to, że mózg działa trochę jak mięsień. Obumiera tylko wtedy, kiedy jest bezczynny. Trenowany – nabiera siły.

Klasyczny pogląd na tę sprawę był taki, że człowiek rodzi się z mózgiem, który jest prawie „gotowy”. Nowe komórki szybko powstają jedynie na samym początku, a jeszcze trochę przybywa ich w okresie dorastania. Wszystko kończy się około 20. roku życia i później musimy sobie radzić z tym, co mamy. I dbać trzeba przede wszystkim o to, by cennych komórek nie stracić zbyt szybko, a więc na przykład nie przesadzać z alkoholem. Okazuje się jednak, że dbać trzeba nie tylko o to, by nie ubywało starych komórek, ale też żeby nowe powstawały jak najszybciej.

Neurony powstają całe życie

„Pogląd klasyczny” jest poglądem błędnym, na co przybywa dowodów. Jeden z nich odnaleziono w brytyjskiej stolicy. Gdy zaczęto tam badać mózgi taksówkarzy, to okazało się, że są one odmienne niż reszty londyńczyków. Muszą się bowiem dostosować do specyficznej roli swoich właścicieli. Zmiany zachodzą u ludzi dorosłych, bo kierowcami nie zostają dzieci, a wszystko pokazuje, jak sprawnie nasze mózgi reagują na wymagania otoczenia. Nawet gdy jesteśmy już dorośli. Za pomysł tych badań przyznano nagrodęIG Nobla, bo choć temat zabawny, to wnioski użyteczne.

Dowody na to, że neurogeneza nie kończy się, gdy przestajemy być nastolatkami, da się znaleźć nie tylko na ulicach, ale też w laboratoriach. Badano w nich wprawdzie nie ludzi, a szczury, ale odkrycia i tak były ciekawe. Okazało się na przykład, że kiedy zwierzęta przenoszono ze zwykłych klatek do takich z zabawkami, bardzo szybko zmieniały się ich mózgi. Potrzeba było zaledwie kilku tygodni, by rozwinęła się sieć połączeń między komórkami. Przybyło synaps i dendrytów, które mają ogromny wpływ na szybkość i sprawność działania mózgu. I to u zwierząt dorosłych, bo różnicą było jedynie to, że u młodych przybywało ich szybciej niż u starszych.

Jednak – jak podkreślali zazdrośni naukowcy, którzy nie chcieli zbyt szybko oddać chwały kolegom – szczury, choć ssaki, to nie ludzie i wniosków wyciągać nie należy, a nawet nie wolno. Przez kilka lat nie za bardzo potrafiono sprawdzić, jak wszystko działa u ludzi, ponieważ nie sposób było zamknąć ich w klatkach zwyczajnych oraz takich z zabawkami. Problem udało się rozwiązać dopiero Szwedom z Karolinska Institute, którzy zastosowali węgiel C14 na mózgach nieboszczyków i z jego pomocą określili wiek neuronów zmarłych. Okazało się, a wyniki dopiero co ogłoszono, że neurony powstają przez całe życie (przynajmniej w hipokampie), choć u starszych powstają wolniej niż u młodszych.

Jak dbać o mózg?

Stąd już niedaleko do wniosku, o którym coraz częściej się mówi, że mózg działa tak jak mięsień. A jeśli chcemy jak najdłużej mieć się czym chwalić, to trzeba o niego jak najlepiej dbać.

A jak dbać o mózg? No właśnie. Tak jak o… mięśnie. Najważniejsze są ćwiczenia oraz dieta. Przede wszystkim trzeba zatem z mózgu korzystać, ponieważ w tym wypadku jest tak, że organ nieużywany zanika, a używany rośnie. Ale przydają się nie tylko ćwiczenia umysłowe. Okazuje się bowiem, że rację mieli starożytni, którzy podkreślali: „w zdrowym ciele zdrowy duch” i niewiele rzeczy robi na mózg tak dobrze, jak aerobik. Choć równie dobrze robi ponoć też seks.

Rewelacyjną metodą jest medytacja, która nie tylko wpływa na regenerację całego organizmu, ale też wywołuje fizyczne zmiany w mózgu. Dzięki niej, a zwłaszcza sati,zmienia się gęstość istoty szarej. Warto zadbać o ciekawe otoczenie, bo kiedy bodźców jest więcej, to i nasz mózg musi się bardziej wytężać, a – jak już wspomniałem – bycie używanym bardzo mu służy. Działa to podobnie jak u szczurów – kiedy w klatce nie ma zabawek, to i dendrytów oraz synaps jest mniej. A gdy zajęć jest więcej i są one ciekawsze, to połączeń nerwowych przybywa.

Mózgowi można też pomóc dietą. Warto jeść: borówki (bardzo!), pomidory, ryby, fasolę, orzechy oraz to, co pełnoziarniste i ciemne. Ale warto też korzystać z kurkumy (w rejonach Indii, gdzie stosuje się tę przyprawę, rejestruje się też mniej przypadków choroby Alzheimera), szałwii, dyni i brokułów. Oraz spać tyle, ile trzeba, czyli nie za dużo i nie za mało.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
Odporność
Naturell Omega-3 500 mg, 240 kaps.
30,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta stoi na ulicy

Ty czy twój mózg. Kto podejmie decyzję o tym, co dziś obejrzysz na Netfliksie?

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Nie tylko zawał serca czy udar. Badania pokazują, że otyłość może spowodować również utratę wzroku

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Powstał projekt pierwszej na świecie sztucznej macicy. Dzięki niej na świat może przychodzić rocznie 30 tys. dzieci

Powstał projekt pierwszej na świecie sztucznej macicy. Dzięki niej na świat może przychodzić rocznie 30 tys. dzieci

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Jak działać i pracować efektywnie, by nie przesadzić i nie stać się więźniem własnych celów, radzi psycholog Monika Romanowska: „Do tego trzeba uruchomić swój wewnętrzny barometr”

„Wspomnienia wywołane obrazem albo dźwiękiem są emocjonalnie znacznie mniej nasycone niż te wywołane przez zapachy” – mówi prof. Ewa Czerniawska

Wkurza cię, jak ktoś ciągle rusza nogą albo bez przerwy poprawia włosy? To może być mizokinezja

Drażni cię, gdy ktoś ciągle rusza nogą albo bez przerwy poprawia włosy? To może być mizokinezja

Lekarka na sali operacyjnej

Niezwykła operacja mózgu na przytomnej pacjentce. Na sali potrzebny był tłumacz

Worki z krwią

Krew wyhodowana w laboratorium zrewolucjonizuje medycynę? Otrzymały ją już pierwsze osoby

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra / istock

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

Kawa wypłukuje magnez? Fakty i mity dotyczące kawy

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera /fot. Getty Images

„Do gabinetu przyprowadzają mężów, u których zauważyły kłopoty z pamięcią, a okazuje się, że problem dotyczy także ich”. Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera

Dr Howard Tucke

Jest najstarszym neurologiem na świecie. Radzi, jak utrzymać mózg w dobrej kondycji przez lata

Julie Chin

Dostała udaru podczas programu na żywo. „Przepraszam, coś się ze mną dziś dzieje”

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

×