Przejdź do treści

Nocne światło psuje nam zdrowie. Dlaczego potrzebujemy ciemności?

Kobieta przy laptopie
Nocne światło psuje nam zdrowie. Dlaczego potrzebujemy ciemności?/iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Uważajcie na ekrany komputerów, tabletów i telefonów komórkowych. Nocą stają się waszymi wrogami. Dlaczego? „Nawet krótkie włączenie takich urządzeń przestawia zegar biologiczny z trybu nocnego w dzienny, uruchamiając lawinową reakcję w organizmie”.

Nie do końca uwolniliśmy się od natury

Kochamy światło elektryczne. I nie wyobrażamy sobie bez niego życia. Naszym przodkom rytm wyznaczały wschody i zachody słońca, ale my dzięki elektryczności wyzwoliliśmy się spod władzy natury. Pokonaliśmy ciemności.

To zwycięstwo ma jednak pewne skutki uboczne: zaburzenia rytmu czuwania i snu, zbędną aktywność hormonów i temu podobne „drobiazgi”.

„Dziś oczywiście możemy ignorować mrok. Gdy mamy na to ochotę, możemy włączyć sobie komputer lub tablet nawet w środku nocy. Kłopot w tym, że nasz organizm na takie ekscesy ochoty nie ma” – mówi Richard Stevens, epidemiolog chorób nowotworowych z Uniwersytetu Connecticut. „Cóż, nie do końca uwolniliśmy się jednak od natury. Ta jej część, która wciąż tkwi w nas, nie potrafi się przystosować do nowej sytuacji” – dodaje.

Stevens od ćwierć wieku prowadzi badania nad skutkami chronicznych zaburzeń rytmu okołodobowego, czyli naszego zegara biologicznego. Tym zegarem steruje grupa tak zwanych neuronów SCN usytuowanych nad skrzyżowaniem nerwów wzrokowych. Neurony SCN wykazują rytmiczne zmiany aktywności. Od ich prawidłowej pracy zależy bezawaryjny przebieg wielu procesów fizjologicznych i biochemicznych w naszym ciele. Intensywność wielu z nich zmienia się w zależności od tego, czy znajdujemy się w stanie snu, czy też czuwania.

„Wadliwe działanie tego mechanizmu przez długi czas może prowadzić do poważnych kłopotów zdrowotnych, w tym depresji, otyłości, cukrzycy oraz nowotworów – twierdzi Stevens.

Badacz na łamach czasopisma naukowego „Philosophical Transactions or the Royal Society” dokonał przeglądu badań dotyczących zdrowotnych konsekwencji uzależnienia od sztucznego światła. Tak, uzależnienia, albowiem, jak – twierdzi naukowiec – nawyk włączania wieczorami komputerów i tabletów stał się w krajach wysoko rozwinięty tak powszechny, że właściwie można już mówić o epidemii.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł

Organizm zdezorientowany

Korelacja pomiędzy długim i częstym przesiadywaniem po nocach z włączonym laptopem a większą częstością depresji, otyłości i niektórych nowotworów, nie oznacza jeszcze, że pierwsze jest bezpośrednią przyczyną drugiego. Richard Stevens dowodzi raczej, że ekrany urządzeń elektronicznych, zakłócając pracę zegara biologicznego, utrudniają organizmowi zsynchronizowanie wszystkich procesów życiowych – od trawienia, przez termoregulację, po naprawę komórek i aktywność układu odpornościowego. Wszystkie one działają w 24-godzinnym rytmie dnia i nocy.

„Każda komórka naszego ciała ma taki wewnętrzny zegar nadzorowany przez neurony SCN. One z kolei odbierają sygnały od siatkówki oka”  – wyjaśnia badacz.

Kolejność zdarzeń jest więc taka: sztuczne światło pobudza siatkówkę, ta podrywa do działania neurony SCN, które sygnał o alarmie wysyłają do wszystkich komórek i w efekcie faza odpoczynku zostaje przerwana.

„Oczywiście negatywne konsekwencje pojawią się dopiero wtedy, gdy taka sytuacja powtarza się często. Rzecz w tym, że w tę właśnie stronę podążają zmiany cywilizacyjne” – podkreśla naukowiec.

Na dodatek urządzenia korzystające z diod LED, a także świetlówki kompaktowe, emitują światło o właściwościach mniej korzystnych dla naszego zegara biologicznego, w porównaniu z tradycyjnymi żarówkami.  Dlaczego? Ponieważ spory udział w widmie LED-owego światła ma barwa niebieska, na którą nasz zegar biologiczny jest wyczulony, ponieważ jest to barwa docierająca do nas za dnia ze wszystkich stron nieba.

„To oznacza, że nawet krótkie włączenie takich urządzeń przestawia zegar biologiczny z trybu nocnego w dzienny, uruchamiając lawinową reakcję w organizmie, w tym rozregulowanie rytmu wydzielania ważnych hormonów” – mówi Stevens, przytaczając wyniki niedawnego eksperymentu z myszami, podczas którego gryzoniom zaburzano zegar biologiczny, co skończyło się tym, że u wszystkich rozwinęła się cukrzyca.

Nie walczmy więc z ciemnością.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Kobieta patrzy w obiektyw

Kortyzol – norma i badanie. Jak obniżyć poziom kortyzolu?

Daria Łukowska / archiwum prywatne

„Nasz organizm wie, że noc jest od tego, by się regenerował. Jeżeli my to zaburzamy, on nie będzie miał na to czasu”. O tym, jak spać, żeby się wyspać, mówi Daria Łukowska

Kobieta leży w łóżku

Połóż się dziś wcześniej spać. Naprawdę warto!

Czy Polacy chcą zmiany czasu? Wyniki nowego badania są jednoznaczne

Czy Polacy chcą zmiany czasu? Wyniki nowego badania są jednoznaczne

Sen – twój najlepszy przyjaciel podczas menopauzy. Jak o niego zadbać?

"Twierdzenia, że miałem seksomnię, zrujnowały moją sprawę o gwałt" - podkreśla Jade McCrossen-Nethercott

„Twierdzenia, że miałam seksomnię, zrujnowały moją sprawę o gwałt” – podkreśla Jade McCrossen-Nethercott

Dlaczego Polki nie śpią? Wyniki najnowszego badania zaskakują / istock

Dlaczego Polki nie śpią? Wyniki najnowszego badania zaskakują

Ciągłe zmęczenie – objawy, przyczyny, choroby. Jak je pokonać?

Kamila Bogucka i Lidia Wójcik, "Ogarnij Hashimoto”/ Archiwum prywatne

„Hashimoto pojawia się po coś. To sygnał ciała, że nie jesteśmy dla siebie numerem jeden” – uważają Lidia Wójcik i Kamila Bogucka z „Ogarnij Hashimoto”

Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł

Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

Dwie osoby siedzą na kanapie i rozmawiają

Zidentyfikowano hormon, który może poprawić funkcje poznawcze u osób z zespołem Downa

Co robić, żeby nie pogarszać bezsenności? Wyjaśnia psycholożka Milena Wojnarowska

Co robić, żeby nie pogarszać bezsenności? Wyjaśnia psycholożka Milena Wojnarowska

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

sen

5 rzeczy, które dzieją się z tobą, kiedy bardzo mało śpisz

Czy sny mają znaczenie w psychoterapii? / istock

Czy sny mają dziś jeszcze znaczenie w psychoterapii? Psycholożka Anna Kluczyńska wyjaśnia

Co robić wieczorem, by budzić się rano rześką i wyspaną? 5 nawyków, które zmieniają wszystko

Koszmarne poranki. Dlaczego niektórzy z nas najgorzej czują się tuż po przebudzeniu, tłumaczy psycholożka Milena Wojnarowska

Zamiast pójść spać, patrzysz w smartfon? To może być tzw. revenge bedtime procrastination

Ciepłe mleko na bezsenność?

Mleko pomaga zasnąć: prawda czy mit? Sprawdziłam

Zmiany klimatyczne zabierają nam sen. Zaskakujące odkrycie naukowców

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

×